II OSK 978/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie WINB odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji i dokończenia budowy. Skarżący chciał zalegalizować budynek restauracyjno-hotelowy, jednak organy administracji uznały, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę płyty betonowej i likwidację wykopu na tej samej nieruchomości. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z Sądem I instancji, że istnienie tej ostatecznej decyzji stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania legalizacyjnego, zgodnie z art. 61a § 1 Kpa. Sąd podkreślił, że skarżący nie udowodnił wykonania nakazu rozbiórki ani realizacji nowego budynku, a jego twierdzenia były sprzeczne ze stanem faktycznym. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady res iudicata jako przeszkody do wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja rozbiórkowa na tej samej nieruchomości, a skarżący domaga się legalizacji lub dokończenia budowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa wszczęcia postępowania legalizacyjnego jest uzasadniona, gdy w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego na tej samej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania legalizacyjnego jest uzasadniona, gdy w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie (res iudicata).
Uzasadnienie
NSA uznał, że istnienie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę płyty betonowej i likwidację wykopu stanowi przeszkodę prawną do wszczęcia nowego postępowania w sprawie legalizacji lub dokończenia budowy na tej samej nieruchomości, zgodnie z art. 61a § 1 Kpa.
Czy wniosek o legalizację dotyczy tożsamego przedmiotu sprawy, jeśli wcześniejsza decyzja nakazywała rozbiórkę konkretnych elementów, a nowy wniosek dotyczy legalizacji innego obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nawet jeśli nowy wniosek dotyczy innego obiektu, tożsamość nieruchomości i fakt istnienia ostatecznej decyzji rozbiórkowej na tej nieruchomości stanowi przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania legalizacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomimo twierdzeń skarżącego o odmiennym przedmiocie sprawy (budynek restauracyjno-hotelowy vs. płyta betonowa i wykop), istnienie ostatecznej decyzji rozbiórkowej na tej samej nieruchomości uniemożliwia wszczęcie postępowania legalizacyjnego.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym gdy w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie (res iudicata).
Pomocnicze
Ppsa art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Użyty w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji.
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez Sąd I instancji.
Ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Użyty w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących braku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy przez organy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Użyty w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących braku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy przez organy.
Ppsa art. 91 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Użyty w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących braku zarządzenia stawienia się stron.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 61a § 1 Kpa poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi w wyniku przyjęcia, że zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania (uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną PWINB), podczas gdy brak jest tożsamości przedmiotowej sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 61a § 1 Kpa poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji braku jednoznacznego stwierdzenia tożsamości sprawy w zakresie podmiotowym i przedmiotowym. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 91 § 3 Ppsa poprzez niezastosowanie i zaniechanie dokładniejszego wyjaśnienia sprawy przez Sąd Wojewódzki. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo iż organy nie dokonały wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 Ppsa poprzez brak należytej kontroli przez Sąd Wojewódzki postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
funkcjonowanie tej decyzji w obrocie prawnym i jej niewykonanie przez skarżącego oznacza, że sprawa samowoli budowlanej została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie. • Tą przyczyną jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji PWINB z [...] maja 2021 r. nakazującej rozbiórkę płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidację wykopu ziemnego wykonanego na ww. nieruchomości. • Należy w pełni zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że funkcjonowanie tej decyzji w obrocie prawnym i jej niewykonanie stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie. • Żadne dokumenty nie potwierdzają usunięcia w szczególności wylewki betonowej. • Przedłożone przez niego zdjęcia obrazują wprawdzie jakiś teren, lecz nie wiadomo z jakiej daty jest to obraz, a nadto jest on niepełny i fragmentaryczny. • Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek o umożliwienie legalizacji złożony w sprawie niniejszej opiera się na twierdzeniach sprzecznych ze stanem faktycznym. • Organ nie mógł bowiem gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie - po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania - wydać postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 Kpa.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata jako przeszkody do wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja rozbiórkowa na tej samej nieruchomości, a skarżący domaga się legalizacji lub dokończenia budowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną res iudicata w kontekście budowlanym, pokazując, że wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie może uniemożliwić nowe postępowanie, nawet jeśli dotyczy ono innego obiektu na tej samej nieruchomości.
“Niemożliwa legalizacja? NSA wyjaśnia, kiedy ostateczna decyzja rozbiórkowa blokuje nowe postępowanie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.