II OSK 976/07

II OSK 976/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Jerzy Krupiński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 651/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-12-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 48  ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 2 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 651/06 w sprawie ze skargi E. B. i M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/GL 651/06 po rozpoznaniu skargi E. B. i M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddalił skargę .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją przez E. i M. B. odbudowy budynku mieszkalnego na działce Nr [...], położonej w miejscowości [...]. Jednocześnie organ ten nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie czterech miesięcy zaświadczenia o zgodności wykonanej przybudówki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi (tj. przebudowę dachu na jednospadowy ze spadkiem na działkę właściciela), inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po przeprowadzeniu oględzin na przedmiotowej działce ustalono, iż inwestorzy realizują odbudowę budynku mieszkalnego z dachem dwuspadowym, z poddaszem użytkowym. Odbudowa ta jest realizowana bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Zakres odbudowy obejmował wykonanie stropu nad parterem w 2/3 części oraz więźby dachowej. Budynek zlokalizowany jest w granicy działki a dach został wykonany niezgodnie z warunkami technicznymi. W tym stanie rzeczy zaistniały przesłanki do wszczęcia procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
W dniu [...] inwestorzy przedłożyli wymagane dokumenty, a także oświadczenie sąsiadów – M. i B. W. o wyrażeniu przez nich zgody na dwuspadowy dach ze spadkiem w stronę ich działki.
Organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] wezwał inwestorów do poprawienia projektu poprzez doprowadzenie w nim budynku do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Jednocześnie organ pouczył o treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Na żądanie inwestorów organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]. sprecyzował, że chodzi o dostosowanie projektu do wymogów § 68 ust. 1 (bieg schodów), § 12 ust. 5 i § 29 (skierowanie wód opadowych) oraz § 232 ust. 4 i § 235 ust. 3 (ochrona przeciwpożarowa) rozporządzenia.
W dalszym toku postępowania inwestorzy składali pisemne wyjaśnienia, których treść miała uzasadniać prawidłowość złożonej dokumentacji. Nie wykonali jednak wskazówek i wezwań organu.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom rozbiórkę samowolnie zrealizowanych elementów budynku.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że pomimo nałożenia obowiązku przedłożenia przez inwestorów dokumentacji zgodnej z warunkami technicznymi, przedłożyli oni jedynie inwentaryzację stanu obecnego. W takiej sytuacji zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego orzeczono o rozbiórce.
W odwołaniu od tej decyzji inwestorzy zarzucili brak rozpoznania ich zażalenia przez Starostę M., nie doręczenie im protokołu oględzin z dnia [...], nie ustosunkowanie się przez organ do pozwolenia na realizację przyłącza energetycznego do budynku. Stwierdzili, że budynek spełnia wszystkie warunki techniczne. Powołali się na złożoną w toku postępowania zgodę sąsiadów. Stwierdzili, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, działka jest zadbana, a także, że przestrzegają zasad ochrony środowiska.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...], Nr [...], uchylił w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż w postępowaniu nie brali udziału sąsiedzi - właściciele działki Nr [...], która to działka znajduje się w obszarze oddziaływania budynku skarżących. Ponadto wskazano na konieczność uzupełnienia braków postępowania poprzez doręczenie skarżącym odpisu protokołu kontroli, a ponadto wyjaśnienie podnoszonej przez skarżących kwestii wystąpienia do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o pozwolenia na odstępstwa od obowiązujących warunków technicznych. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż powoływane przez skarżących zażalenie nie przysługiwało na postanowienie wydane w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał E. i M. B. rozbiórkę samowolnie zrealizowanych części budynku.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytoczył te same argumenty, jakimi posłużył się w swojej poprzedniej decyzji. Dodatkowo, stosując się do zaleceń organu odwoławczego, wskazał, że powiadomione zostały pozostałe strony postępowania, a ponadto wyjaśniona została kwestia zgody na odstępstwa. Inwestorzy przedłożyli bowiem swój wniosek o taką zgodę oraz pismo Ministerstwa Infrastruktury informujące ich, że wniosek zostaje odesłany bez rozpatrzenia.
W odwołaniu od tej decyzji inwestorzy raz jeszcze przytoczyli wcześniej podnoszone przez siebie okoliczności. Dodatkowo wskazali na braki w protokole oględzin polegające na nie zamieszczeniu w nim wskazanych informacji. W kwestii zgody na odstępstwa wyjaśnili, że nie otrzymali informacji z Wydziału Architektury o wystąpieniu o taką zgodę.
Decyzją z dnia [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając jego stanowisko. W szczególności wskazano na brak zgody Ministra na odstępstwa od warunków technicznych oraz na niezgodność projektu i wykonanych robót z warunkami określonymi w § 12 rozporządzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach E. i M. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako krzywdzącej ich interesy. W uzasadnieniu w szczególności powołali się na wszystkie składane przez siebie dokumenty i wyjaśnienia. Zauważyli, że przed rozpoczęciem prac zgłosili zamiar ich wykonania w Starostwie Powiatowym. Stwierdzili, że nie są w stanie dokonać rozbiórki dachu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo przytoczył § 28 rozporządzenia w sprawie warunków, którego wymogów również nie spełnia złożony projekt. Odnosząc się do powoływanego przez skarżących zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowych robót, organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...]. Starosta M. złożył sprzeciw, wskazując w nim na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazano także na znajdującą się w aktach sprawy notatkę służbową z dnia [...], z której wynika, że E. B. oświadczyła, iż ze względu na wysokość opłaty legalizacyjnej nie przystąpi do legalizacji obiektu. Nie dokona także jego rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał , iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono , że zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Norma art. 48 ust. 2 i 3 stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Zgodnie z art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli orzeka się o nakazie rozbiórki.
W toku postępowania przed organem pierwszej instancji jak zauważył Sąd pierwszej instancji ustalono, że część obiektu będąca przedmiotem nakazu rozbiórki zrealizowana została w ramach samowoli budowlanej, albowiem wybudowana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Tym okolicznościom jak podkreślił Sąd nie przeczą sami skarżący. Nie negują także powoływanej przez organ odwoławczy i znajdującej się w aktach sprawy decyzji Starosty M. z dnia [...] o wniesieniu sprzeciwu odnośnie odbudowy budynku, w której wskazana została konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.
Wszczęte postępowanie legalizacyjne nie odniosło pozytywnego dla inwestorów skutku, albowiem nie spełnili oni wszystkich obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...], a wynikających z powołanego wyżej przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
W szczególności za zasadny i trafny uznał Sąd pogląd organu, że przedłożony przez skarżących projekt budowlany stanowił w swej istocie inwentaryzację powykonawczą. Wynika to wprost z tytułu i treści tego projektu. Tym samym nie uwzględniał on wymogów warunków technicznych, na które wskazywał organ pierwszej instancji w toku postępowania. Chodzi tu przede wszystkim o niezachowanie odległości, o których stanowi § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a także wymogów określonych w § 28 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu wykonana przez skarżących konstrukcja dachu, biorąc pod uwagę usytuowanie w granicy działki nie spełnia tych warunków. Bez znaczenia jest powoływane przez nich oświadczenie właścicieli sąsiedniej działki o wyrażeniu zgody na odprowadzenie wód opadowych na teren tej działki. Przepisy Prawa budowlanego nie uzależniają bowiem takiego rozwiązania od zgody sąsiadów. Konsekwentne powoływanie się na ten dokument potwierdza natomiast okoliczność, że skarżący nie przewidują innego rozwiązania w tym zakresie.
Dodano również , iż wielokrotnie wskazywana przez skarżących rzekoma zgoda Ministra Infrastruktury na odstępstwa od warunków technicznych nie miała w sprawie miejsca. Skarżący jak zaznaczono co prawda wystąpili z takim wnioskiem, jednak był on z góry skazany na negatywne załatwienie. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego zgoda na odstępstwo może być udzielona przez właściwy organ w drodze postanowienia, jednakże tylko po uprzednim uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił warunki techniczne. Zgodnie natomiast z ust. 3 powołanego przepisu z wnioskiem o udzielenie takiego upoważnienia może wystąpić wyłącznie właściwy organ. Taki wniosek nie został złożony. Nie zostało również udzielone upoważnienie przez Ministra Infrastruktury.
Sąd podkreślił , iż przepisy Prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów (bez wymaganego pozwolenia na budowę), jednakże jedynie w przypadku spełnienia ściśle określonych warunków. Jednym z nich jest przedłożenie dokumentacji stwierdzającej możliwość doprowadzenia obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przedłożona natomiast przez inwestorów dokumentacja nie spełniania wymagań określonych przepisami prawa budowlanego. Ta okoliczność w ocenie Sądu była wystarczająca do uznania, że nie zostały spełnione nałożone na inwestorów obowiązki, co skutkować musiało orzeczeniem nakazu rozbiórki po myśli art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Pozostałe zarzuty i wnioski skarżących w świetle powyższych rozważań jak konkludowano pozostały bez wpływu na rozstrzygnięcie. W szczególności bez znaczenia jest uzyskanie przez skarżących pozwolenia na wykonanie przyłącza energetycznego. Z uwagi bowiem na fakt, że budynek istnieje (robotami budowlanymi objęta była wszak tylko jego część), to przy spełnieniu odpowiednich warunków możliwe było uzyskanie pozwolenia na przyłącze. W żaden sposób nie wpływa to jednak na legalność i zgodność z przepisami prawa wykonanych i kwestionowanych przez organy nadzoru budowlanego robót. Braki protokołu oględzin, o których wspominają skarżący nie są z kolei takimi brakami, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. B. zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690) przez zastosowanie tegoż rozporządzenia do rozpoznania niniejszej sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wyjaśniono , iż zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił skargę zaś swoje rozstrzygnięcie oparł na art. 48 Prawa budowlanego w zw. z § 12 i § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., podnosząc w motywach, że nie zostały zachowane odległości, o których stanowi właśnie § 12, a ponadto działka budowlana, na której posadowiono przedmiotowy budynek nie posiada odpowiedniej kanalizacji deszczowej czy też ogólnospławnej a konstrukcja dachu nie spełnia wymogów odprowadzania wody zgodnie z tymi przepisami.
Orzeczenie powyższe w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną winno być uznane za błędne albowiem rozporządzenie Ministra Infrastruktury, o którym mowa zostało wydane i weszło w życie w roku 2002 i zgodnie z § 330 nie ma ono zastosowania do inwestycji zgłoszonych i rozpoczętych przed tą datą. Skarżący natomiast nieruchomość kupili w grudniu 1999 r. i już w 2000 r. zgłosili w odpowiednich władzach nadzoru budowlanego wniosek - zgłoszenie wykonania robót budowlanych przy odbudowie domu po pożarze, który należy uznać za wniosek spełniający wymogi § 330 rozporządzenia. W tej sytuacji pozostaje bez żadnych wątpliwości fakt, że zarówno organa administracji budowlanej jak i Sąd pierwszej instancji zastosowali niewłaściwe przepisy przy rozpoznawaniu sprawy skarżących, a co za tym idzie dopuścili się naruszenia prawa materialnego, o jakim mowa w petitum.
Niezależnie od wyżej podniesionych zarzutów skarżąca podniosła również, że nie polega na prawdzie twierdzenie Sądu jakoby nie złożyli projektu zamiennego (powykonawczego) budynku mieszkalnego bowiem projekt taki został złożony w czterech egzemplarzach przy piśmie z dnia [...] w Starostwie Powiatowym w M. i tym samym podpieranie zaskarżonego orzeczenia powyższym argumentem jest bezprzedmiotowe.
Nie bez znaczenia dla sprawy jak zaznaczono także pozostaje fakt, iż skarżący nie wznoszą nowego obiektu budowlanego lecz jedynie odbudowują czyli przywracają do poprzedniego stanu przedmiotowy budynek, na budowę którego zezwolenie zostało już znacznie wcześniej wydane. Odbudowa w przypadku inwestycji skarżących polega na odtworzeniu stropu oraz dachu w ich wyglądzie i konstrukcji przed pożarem i w tej sytuacji stosowanie współczesnych przepisów w ogóle jest pozbawione jakichkolwiek podstaw bowiem one (przepisy) w żaden sposób nie przystają do obiektów stworzonych kilkadziesiąt lat temu, a które to obiekty są zgodne z zabudową całej miejscowości (dach dwuspadowy, brak odprowadzenia wód opadowych itp.). W chwili budowania przedmiotowego budynku takie rozwiązania jakie zostały zastosowane nie naruszały żadnego porządku (brak odległości, brak odprowadzania wód opadowych, które w tej sytuacji musiały spadać albo na działkę własną inwestora, albo na działkę sąsiada) dlatego też w chwili obecnej przy przywracaniu stanu i pierwotnego nie można ich narzucać albowiem nie da się ich zastosować, jest to niemożliwe a od żadnego prawa nie można żądać żeby wprowadzało rozwiązanie niemożliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie ma usprawiedliwionych podstaw , co sprawia , że nie zasługuje na uwzględnienie .
Przede wszystkim zauważyć należy , iż zamieszczony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 , poz. 690 ) poprzez zastosowanie tego rozporządzenia do rozpoznawanej sprawy jest chybiony , albowiem prawidłowo zastosowano w tym postępowaniu obowiązujące w chwili podejmowania zaskarżonych decyzji rozporządzenie wykonawcze z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie .
Przede wszystkim podkreślić należy , iż według przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 207 , poz. 2016 ze zm. ) właściwy organ nakazuje , z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego , lub jego części , będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten statuuje zasadę, że w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasada ta nie będzie miała zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolejnym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest dowiedzenie, że budowa nie narusza przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z ust. 2 art. 48 ustawy, powinien, w drodze postanowienia , wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydaje się bez względu na stopień zaawansowania robót, a więc również w przypadku gdy roboty zostały już faktycznie zakończone.
W postanowieniu tym organ nadzoru budowlanego jest obowiązany ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie niezbędnych dokumentów .
Niespełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 powołanego wyżej artykułu 48 ustawy (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie jak przyjął to Sąd pierwszej instancji część obiektu skarżących zrealizowana została w warunkach samowoli budowlanej , bez wymaganego pozwolenia na budowę. Faktem pozostaje okoliczność skutecznego oprotestowania, dokonanego przez skarżących zgłoszenia odbudowy budynku poprzez wniesienie sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej , co potwierdza decyzja Starosty M. z dnia [...]. Odbudowa budynku równoznaczna jest z budową ( art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego) , i w takim wypadku niezbędne jest legitymowanie się przez inwestora stosownym pozwoleniem na budowę. Zatem niewątpliwie w tej sprawie zachodziła konieczność uzyskania pozwolenia na budowę na realizacje przedmiotowego zamierzenia E. i M. B. , którego jednak w/w nie uzyskali.
Również jak wynika z ustaleń Sądu pierwszej instancji po wszczęciu postępowania legalizacyjnego zobowiązano skarżących postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] do przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia powstałej samowoli do stanu zgodnego z prawem , lecz skarżący nie wykonali wszystkich obowiązków wynikających z powyższego postanowienia. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji żądany w/w postanowieniem projekt budowlany zamienny uwzględniający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi tj. przebudowę dachu na jednospadowy ze spadkiem na działkę właściciela nie został wykonany zaś przedłożony przez inwestorów projekt budowlany stanowił inwentaryzację powykonawczą a ta nie uwzględniała wymogów warunków technicznych , co w konsekwencji wiązało się z naruszeniem przepisów § 12 i § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 25 , poz. 690 ze zm. ) . Niespornym bowiem w tej sprawie jest to , że wykonana przez skarżących konstrukcja dachu z uwagi na usytuowanie w granicy z działką sąsiednią nie spełnia wymogów :prawidłowej odległości od granicy z działką sąsiednią jak i narusza warunki techniczne dotyczące odprowadzania wód opadowych z tego dachu.
Powyższe ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej stosownym zarzutem naruszenia prawa procesowego tak więc wiążą również i Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w oparciu o zarzuty skargi kasacyjnej. Te zaś pozwalają na przyjęcie stanowiska ,że niespełnienie przez skarżących nałożonych na nich obowiązków wynikających ze wskazanego wyżej postanowienia z dnia 31 stycznia 2005 r. uzasadniało wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego – tj. orzeczenie rozbiórki części samowolnie odbudowanego obiektu budowlanego.
Jednocześnie zauważyć w tym miejscu należy , iż postępowanie legalizacyjne wszczęto w 2005 r. tak więc orzekając w tej sprawie należało rozstrzygać na podstawie obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych odnoszących się do warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a to rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ), które weszły w życie z dniem 16 grudnia 2002 r.
Przepis § 2 ust. 1 tego rozporządzenia wykonawczego stanowi , że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie w tym także odbudowie , rozbudowie, nadbudowie (.....). Przepis ten zatem ustanawia generalną zasadę stosowania tych norm warunków technicznych , przy projektowaniu , budowie , odbudowie , rozbudowie czy też nadbudowie w odniesieniu do tych postępowań , które toczą się w chwili jego obowiązywania , tak jak w rozpoznawanej sprawie . Natomiast norma § 330 tego rozporządzenia zamieszczona w Dziale XI tego aktu –przepisy przejściowe i końcowe , jest normą intertemporalną stanowiącą , iż przepisów tego rozporządzenie nie stosuje się , z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 (dot. bezpieczeństwa pożarowego a także oświetlenia awaryjnego ) jeżeli przed dniem wejścia życie rozporządzenia ( tj. przed 16 grudnia 2002 r. –przypomnienie Sądu ) :
1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów ,
2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę .
Jednakże żaden z powołanych wyżej przypadków z § 330 pkt. 1 i 2 nie zaistniał w rozpoznawanej sprawie , by móc odstąpić od zastosowania w niniejszej sprawie od wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. ) w zakresie obowiązywania § 12 i 28 .
Przede wszystkim niesporne jest , iż odbudowując budynek , inwestorzy winni uzyskać w tym celu pozwolenie na budowę. Zatem dokonanie zgłoszenia w [...] r. wobec jego nieskuteczności ( wniesiony sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego decyzją z dnia [...]. ) w sytuacji wymaganego pozwolenia na budowę nie pozwalał na zastosowanie w tym przypadku normy z § 330 pkt. 2 wskazanego rozporządzenia . Jednocześnie w sprawie tej niesporna pozostaje również okoliczność , iż nie został przez skarżących przed dniem [...] złożony wniosek o wydanie pozwolenia na budowę lub odrębnych wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te opracowano na podstawie przepisów dotychczasowych . Przedmiotowa inwestycja realizowana jest co przecież wyżej wykazano w warunkach samowoli budowlanej a to pozwala na przyjęcie tezy , iż również w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis § 330 pkt. 1 rozporządzenia . Tym sam w opisanych okolicznościach wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w związku § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zastosowanie tego rozporządzenia do niniejszej sprawy jako całkowicie nieusprawiedliwiony nie zasługiwał na uwzględnienie .
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny wobec zgłoszenia nieusprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku .