II OSK 974/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-18
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanyplan miejscowygranica działkisytuowanie budynkuNSAskarga kasacyjnaprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki X sp. z o.o. dotyczącą pozwolenia na budowę, uznając projekt za zgodny z prawem i planem miejscowym.

Spółka X sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewody Mazowieckiego o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że projekt narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w zakresie sytuowania budynku przy granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając projekt za zgodny z przepisami prawa budowlanego i planem miejscowym, a zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki X sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności niezgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, błędną wykładnię przepisów dotyczących sytuowania budynków przy granicy działki oraz naruszenie procedury sprostowania oczywistej omyłki w decyzji organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty te nie są uzasadnione. Sąd stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami prawa budowlanego i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a interpretacja przepisów przez WSA była prawidłowa. Sąd podkreślił, że plan miejscowy dopuszcza sytuowanie budynku w ostrej granicy działki w określonych warunkach, które zostały spełnione. NSA oddalił również zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący braku zawieszenia postępowania w związku z innym toczącym się postępowaniem, uznając je za fakultatywne i nieistotne dla wyniku sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ spełnia warunki dopuszczające sytuowanie budynku w ostrej granicy działki, określone w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b) planu (wąska działka), a nie narusza zakazu z § 9 ust. 3 pkt 2 (budynek jednotraktowy).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plan miejscowy dopuszcza budowę w ostrej granicy działki, jeśli działka ma szerokość mniejszą niż 15 m, co miało miejsce w tej sprawie. Projektowany budynek jest dwutraktowy, a nie jednotraktowy, co wyklucza zastosowanie zakazu. Brak budynku na działce sąsiedniej nie wyklucza możliwości budowy w granicy, jeśli spełnione są inne warunki planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (59)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

m.p.z.p. art. 9 § 3

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

Ustala się obowiązek sytuowania nowo wznoszonego budynku w układzie bliźniaczym, tzn. przybudowania go do budynku na działce sąsiedniej, w sytuacji gdy przy bocznej granicy działki znajduje się już budynek sąsiada, lub gdy działka pod zabudowę ma szerokość mniejszą niż 15 m. Nie dopuszcza się budowy budynków mieszkalnych jednotraktowych przylegających dłuższym bokiem do bocznej lub tylnej granicy działki.

m.p.z.p. art. 9 § 3

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

Warunki zabudowy bezpośrednio przy granicy działki są określone w § 9 ust. 3. Obowiązek sytuowania budynku w układzie bliźniaczym istnieje, gdy na działce sąsiedniej znajduje się budynek lub gdy działka ma szerokość mniejszą niż 15 m.

m.p.z.p. art. 9 § 3

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

Sytuowanie budynków w ostrej granicy działki jest dopuszczalne w określonych warunkach, w tym gdy działka ma szerokość mniejszą niż 15 m.

m.p.z.p. art. 9 § 3

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

Przepis § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b) planu miejscowego, dotyczący szerokości działki mniejszej niż 15 m, został uznany za spełniony.

m.p.z.p. art. 9 § 3

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

Sytuowanie budynku w ostrej granicy z niezabudowaną działką sąsiednią jest dopuszczalne, jeśli spełnione są warunki planu, w tym dotyczące szerokości działki.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 97 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 3 § 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 12 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 20 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 32 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ architektoniczno-budowlany sprawdza zgodność projektu z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy oraz z wymaganiami ochrony środowiska. Sprawdzenie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi ograniczone jest do projektu zagospodarowania działki.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nie jest zobowiązany do dokonywania dodatkowych ustaleń, czy obiekt mógłby być usytuowany w innej części działki.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi być zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi być zgodny z wymaganiami ochrony środowiska.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi być zgodny z wymaganiami przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi być kompletny i posiadać wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi zawierać informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi być wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi być wykonany przez osoby legitymujące się aktualnym na dzień dokonania ostatnich poprawek zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego.

P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt budowlany musi zawierać oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

P.b. art. 35 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 32 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 50

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie WT art. 12 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.

rozporządzenie WT art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 18

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 19

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 271

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

m.p.z.p. art. 27 § 1

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

m.p.z.p. art. 27 § 2

Uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]

rozporządzenie

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sytuowanie budynku w ostrej granicy działki jest dopuszczalne w świetle przepisów planu miejscowego i prawa budowlanego. Brak zawieszenia postępowania przez WSA nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Rozbieżność w oznaczeniu formy zabudowy w decyzjach organów nie wpływa na istotę sprawy.

Odrzucone argumenty

Projekt budowlany narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. WSA błędnie zinterpretował przepisy planu miejscowego dotyczące sytuowania budynków przy granicy działki. Naruszenie przepisów postępowania (brak zawieszenia) miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana merytoryczna decyzji organu I instancji poprzez sprostowanie omyłki pisarskiej była niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji sporządzone jest w sposób prawidłowy. Plan miejscowy nie może być interpretowany w drodze wykładni rozszerzającej. Własność jest prawem chronionym konstytucyjnie.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Zofia Flasińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących sytuowania budynków przy granicy działki, zwłaszcza w kontekście wąskich działek i braku zabudowy sąsiedniej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego dla konkretnego obszaru i stanu faktycznego (szerokość działki, brak zabudowy sąsiedniej).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy przy granicy działki i interpretacji planów miejscowych, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i inwestorów.

Budowa przy granicy działki: kiedy jest legalna według planu miejscowego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 974/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Zofia Flasińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 233/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 125, art. 141, art. 145, art. 151, art. 183, art. 184, art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 97, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3, art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej X sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 233/19 w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek M. K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 18 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 233/19, oddalił skargę X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 29 grudnia 2017 r. M. K. wniosła o udzielenie pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacją gazową na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] w Dzielnicy [...].
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r. Prezydent - w trybie art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - nałożył na inwestorkę obowiązek usunięcia stwierdzonych we wniosku nieprawidłowości, w tym określenie właściwej nazwy projektowanego zamierzenia budowlanego, zgodnie ze stanem faktycznym wynikającym z przedłożonych dokumentów.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. Prezydent [...] - w trybie art. 35 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane - nałożył na inwestorkę kolejny obowiązek celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości we wniosku o pozwolenie na budowę, zmienionym w dniu 22 lutego 2018 r.(wniosek zmieniony dotyczył wyłącznie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej).
Następnie decyzją z 11 maja 2018 r., nr [...], Prezydent zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z instalacją gazową na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] w Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezydent stwierdził, że projekt budowlany był wypożyczany oraz ostatecznie usunięto nieprawidłowości występujące we wniosku o pozwolenie na budowę.
Postanowieniem z 8 czerwca 2018 r., nr [...], Prezydent sprostował z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w decyzji Prezydenta z dnia 11 maja 2018 r., w ten sposób, że na str. 1 w 14-15 wierszu decyzji: "budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ulicy [...] w [...] w Dzielnicy [...]." zastąpił zapisem następującej treści: "budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ulicy [...] w [...] w Dzielnicy [...]." Jednocześnie, na str. 2 w 5-7 wierszu decyzji stwierdzenie: "W dniu 29 grudnia 2017 r. Pani M. K. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ulicy [...] w [...] w Dzielnicy [...]." zastąpił zapisem następującej treści: "W dniu 29.12.2017 r. Pani M. K. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ulicy [...] w [...] w Dzielnicy [...], który następnie w dniu 22.02.2018 r., został zmieniony w zakresie nazwy projektowanego zamierzenia budowlanego tj. "budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją gazową na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ulicy [...] w [...] w Dzielnicy [...]."
Decyzją z dnia 14 października 2018 r., nr [...], Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania X sp. z o.o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta z dnia 11 maja 2018 r. Wojewoda podniósł, że stwierdził niewielkie braki w dokumentacji projektowej i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 50 k.p.a. wezwał inwestorkę do dokonania uzupełnień, poprzez doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z wnioskiem o pozwolenie na budowę z dnia 29 grudnia 2017 r., poprawionego w dniu 22 lutego 2018 r., uzupełnienie części rysunkowej o analizy nasłonecznienia, przesłaniania i zacieniania z jednoznacznymi wnioskami w zakresie spełnienia warunków § 13, § 60 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1[...]2), naniesienie na projekcie zagospodarowania przestrzennego odległości projektowanego budynku do budynku istniejącego, zlokalizowanego na działce ew. nr [...] i tym samym wykazanie spełnienia warunków § 271 i 271 ww. rozporządzenia, regulujących usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe oraz dołączenie do projektu budowlanego zaświadczeń projektantów poszczególnych branż, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnych na dzień dokonania ostatnich zmian w projekcie budowlanym, oraz aktualnych oświadczeń projektantów opatrzonych podpisem i datą, o których mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, że inwestorka poprawiła 4 egzemplarze projektu budowlanego, zgodnie z wezwaniem Wojewody z dnia 12 września 2018 r., przekazując przy piśmie z dnia 20 września 2018r. skorygowaną dokumentację. Po ponownej analizie akt sprawy, Wojewoda stwierdził, że w sprawie wypełniono wszystkie obowiązki nałożone art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, a złożony projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 tej ustawy. Organ II instancji podkreślił, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień dokonania ostatnich poprawek zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego, o których mowa o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto dołączone zostało oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, zgodnie z dyspozycją art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego.
Wojewoda wskazał, że inwestor przedłożył wymagane przepisami, poprawnie wypełnione, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest również zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...], zatwierdzonego uchwałą Rady [...] z [...] listopada 2010 r., nr [...], obowiązującego na terenie inwestycji, m.in. w zakresie wysokości planowanej zabudowy - 9,29 m, powierzchni biologicznie czynnej - 68,8%, czy konstrukcji dachu - dwuspadowy o kącie nachylenia 30°. Następnie organ odwoławczy podniósł, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektowana inwestycja w szczególności nie narusza § 12 ust. 4 pkt 1, § 13,, § 18, § 19 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Wojewoda wyjaśnił, że biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w stanie faktycznym i prawnym sprawy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, uprawnienia kontrolne organu architektoniczno-budowlanego, który prowadzi postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i o zatwierdzenie projektu budowlanego zostały ograniczone do sprawdzenia zgodności projektu budowanego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska. Sprawdzenie zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi zostało ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki. Prezydent, sprawdzając załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany, nie był zobowiązany do dokonania dodatkowych ustaleń, czy "obiekt budowlany nie mógłby być usytuowany w innej części działki bez konieczności lokalizowania go przy granicy." Wyjaśnił również, że ze względu na szerokość działki ew. nr [...], równą 12,64 m, usytuowanie budynku w granicy działki, ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych, jest zgodne z zapisem § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi jeden z wyjątków od ogólnej zasady sytuowania budynków określonej w § 12 ust. 1 tego rozporządzenia Ponadto wskazał, że § 9 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...], odnosi się do przypadku, gdy na sąsiedniej działce istnieje już budynek przy bocznej granicy działki, i zapis ten, w takim przypadku, nakłada obowiązek przybudowania nowo wznoszonego budynku do już istniejącego. Treść unormowania § 9 ust. 3 nie zakazuje przy tym, wznoszenia nowego budynku w ostrej granicy działki, w sytuacji gdy działka sąsiednia jest niezabudowana. Organ odwoławczy stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku nie narusza ani przepisów technicznych ani zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wbrew twierdzeniom skarżącej. Wojewoda wyjaśnił także, że w przypadku interpretacji planów miejscowych obowiązuje zasada, iż inwestor ma prawo zrealizować każde swoje zamierzenie inwestycyjne, o ile z planu miejscowego nie wynikają wprost ograniczenia w tym zakresie. Postanowienia planu miejscowego, jako że kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania własności nieruchomości, nie mogą być interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą zawierać postanowienia oparte na nakazach, zakazach, dopuszczeniach i ograniczeniach w zagospodarowaniu terenów, jednak ustalenia te powinny być precyzyjne, konkretnie określone, zawężające pole interpretacji, aby nie mogły być rozumiane zbyt szeroko przez organy stosujące prawo. Ograniczenia te nie mogą jednak naruszać prawa własności i wolności, bowiem własność jest prawem chronionym konstytucyjnie. Organ II instancji zaznaczył, że brak jest podstaw do narzucania inwestorowi ograniczeń, w celu umożliwienia skarżącemu pełnego korzystania z możliwości zabudowy sąsiedniej działki w przyszłości. Podniósł, że nie sposób zaaprobować stanowiska, iż w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji, niedopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, mając na względzie powyższe oraz treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.
Skargą X sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 10 §1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. oraz art. 7, 8, 9 i 15 k.p.a.; art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.; art. 6 w zw. z art. 104 § 2 k.p.a.; art. 35 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. 1994 Nr 89, poz. 414 ze zm.) w zw. z § 12 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 Nr 75, poz. 690 ze zm.) w związku z naruszeniem przez projekt budowlany warunków realizacji zabudowy bezpośrednio przy granicy działki, ustanowionych w § 9 ust. 3 pkt. 1 ppkt. a) i b) uchwały Rady [...] Nr [...]z [...] listopada 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]; art. 6 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. pełnomocnik organu oświadczył, że już na etapie odpowiedzi na skargę organ miał świadomość błędu w decyzji, nie wdrożył stosownej procedury mimo, że postrzega to jako oczywistą pomyłkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie składu orzekającego, kontrolując decyzję organu I instancji organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wykazano aby doszło do naruszenia przepisów prawa. Wskazał, że inwestorka załączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczące działki inwestycyjnej, pod groźbą odpowiedzialności karnej. Wbrew twierdzeniom skargi, projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...], zatwierdzonego uchwałą Rady [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...]. Działka inwestycyjna nr [...] z obrębu [...] położona jest na terenie oznaczonym MN 14 - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Przeznaczenie tego terenu sprecyzowano w § 27 ust. 1, wskazując w pkt 1, że podstawowe przeznaczenie to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna – obejmująca tereny działek, na których znajdują się i mogą być realizowane budynki mieszkalne jednorodzinne oraz dojścia, podjazdy, podwórza, budynki gospodarcze i garaże wraz z ogrodami przydomowymi i zewnętrznymi urządzeniami infrastruktury technicznej, a także dopuszczone towarzyszące usługi. W pkt 2 ust. 1 tego przepisu określono zaś przeznaczenie dopuszczalne. Z kolei, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego zapisano § 27 ust. 2 planu pkt 1-14. W pkt 6) przewidziano możliwość sytuowania zabudowy tylko w układzie wolnostojącym i bliźniaczym, w pkt 10) wskazano zaś, że warunki zabudowy bezpośrednio przy granicy wynikają z § 9 ust. 3 tego planu. Zgodnie z tym ostatnim przepisem: "Ustala się następujące warunki zabudowy bezpośrednio przy granicy działki: 1) ustala się obowiązek sytuowania nowo wznoszonego budynku w układzie bliźniaczym, tzn. przybudowania go do budynku na działce sąsiedniej:
a) w sytuacji, gdy przy bocznej granicy działki, na której ma być realizowana nowa lub odtwarzana zabudowa, znajduje się już budynek mieszkalny lub usługowy sąsiada, z tym że od wymagania tego można odstąpić, jeśli obie działki mają szerokość większą niż 18 m każda, a ponadto budynek sąsiada jest drewniany lub jednotraktowy,
b) jeśli działka pod zabudowę ma szerokość mniejszą niż 15 m;
2) nie dopuszcza się budowy budynków mieszkalnych jednotraktowych przylegających dłuższym bokiem do bocznej lub tylnej granicy działki; 3) (...).
Z materiału dokumentacyjnego jednoznacznie wynika, że zarówno działka inwestycyjna nr ew. [...] jak i przylegająca bezpośrednio do niej działka skarżącej nr ew. [...] nie są obecnie zabudowane. Działka inwestycyjna ma szerokość 12,64 m. Projekt przewiduje wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, parterowego, z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczonego, dwutraktowego, który posiada trzy osie konstrukcyjne równoległe do dłuższego boku (przylegające do granicy działki). Budynek (ze względu na szerokość działki) usytuowano w ostrej granicy. Powyższe wynika z projektu zagospodarowania działki - część opisowa str. 4 projektu. Tym samym, w ocenie Sądu, przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z planem miejscowym. W § 9 ust. 3 pkt 2) zakazano bowiem budowy jedynie budynków mieszkalnych jednotraktowych przylegających dłuższym bokiem do bocznej lub tylnej granicy działki. Prawidłowo stwierdził Wojewoda, że z przepisu § 9 ust. 3 planu nie wynika zakaz wznoszenia budynków (jak inwestorki) w ostrej granicy - w sytuacji gdy działka sąsiednia jest niezabudowana.
Zdaniem Sądu należy także, wbrew zarzutom skargi, podzielić ocenę Wojewody w zakresie zgodności inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy czym, sprawdzenie zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi zostało ograniczone tylko do projektu zagospodarowania działki. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z § 12 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia. Według tego przepisu dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Działka inwestycyjna posiada szerokość 12,64 m. Ponadto, projekt nie narusza: § 13, § 18 i § 19, § 60 ust. 1 rozporządzenia. Inwestycja nie ogranicza możliwości zagospodarowania działek sąsiednich, jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów.
Dalej Sąd uznał, że inwestorka załączyła wymagane przepisami cztery egzemplarze projektu budowlanego (stosownie skorygowane), aktualne zaświadczenia projektantów wraz z dokumentami potwierdzającymi ich uprawnienia budowlane. W ocenie Sądu, projekt budowlany zaakceptowany przez organy jest kompletny, zawiera wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie i spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Podkreślił, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym, to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie pełnomocnik skarżącej odebrał w dniu 16 października 2018 r. W dniu 19 października 2018 r. dokonał przeglądu akt sprawy a w dniu 26 października 2018 r. wpłynęło do Wojewody stanowisko skarżącej w sprawie - czyli przed wydaniem decyzji Wojewody nr [...], którą nadano w placówce pocztowej w dniu 19 listopada 2018r. Pomimo błędu w dacie decyzji organu odwoławczego (jest 14 października 2018r., powinno być 14 listopada 2018 r.) nie sprostowanej stosownym postanowieniem organu nie można przyjąć jak twierdzi skarżąca (mając na względzie kolejność czynności procesowych Wojewody), że wydanie tej decyzji nastąpiło w dacie 14 października 2018 r.
Wbrew stanowisku skargi, zdaniem Sądu, nie zaszły także podstawy do zawieszenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - w ocenie Sądu wynik postępowania w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki decyzji Prezydenta z 11 maja 2018 r. nie uniemożliwił Wojewodzie wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu odwoławczym.
Wobec powyższego w sprawie nie doszło zdaniem Sądu do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze, a sprawa została dostatecznie wyjaśniona, czemu organ odwoławczy dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Skargą kasacyjną X sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 4 k.p.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy skarżąca zaskarżyła skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 739/19 w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia 11 maja 2018 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacją gazową na działce [...] przy ul. [...] w [...] w dzielnicy [...] i zastąpienie w drodze rzekomej omyłki pisarskiej zwrotu "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej" zwrotem "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego", w wyniku czego nastąpiła zmiana merytoryczna decyzji organu I instancji z dnia 11 maja 2018 r., nr [...] już po zakończeniu sprawy głównej i wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, co winno skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie niniejszej do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 739/19 przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie;
2) prawa materialnego (art. 145 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. i art. 141 §4 p.p.s.a.), a to art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. oraz art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - polegające na nieuwzględnieniu niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnej wykładni zapisów §9 ust. 3 pkt 1 ppkt. a) i b) m.p.z.p. dla obszaru "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady [...] z dnia [...] listopada 2010 r. [...], polegającej na nieuprawnionej interpretacji rozłącznej przesłanek wymienionych w treści § 9 ust. 3 pkt 1 i ppkt. a) lub b) m.p.z.p., podczas gdy ww. przepis m.p.z.p. powinien być rozumiany koniunkcyjnie i tylko łączne spełnienie przesłanek wymienionych w §9 ust. 3 pkt 1 oraz uszczegółowionych w ppkt. a) lub b) m.p.z.p. warunkuje dopuszczalność takiej zabudowy i uzyskanie pozwolenia na budowę przez inwestora; istnienie już na działce sąsiedniej budynku jest zatem koniecznym warunkiem zgodności zamierzenia z m.p.z.p.; tymczasem Sąd za organem błędnie przyjął jakoby zakaz budowy w ostrej granicy ustanowiony był jedynie w przypadkach określonych w §9 ust. 3 pkt 2 - który dotyczy innej sytuacji faktycznej, natomiast możliwość sytuowania budynków w ostrej granicy jest już wyjątkiem i odstępstwem od ogólnej reguły zachowania odległości budynku od granicy działki, a wyjątki (na co wyraźnie wskazuje treść § 9 ust 3 pkt 1) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Natomiast kwestionowana inwestycja nie spełnia tych wyjątkowych przesłanek dopuszczalności sytuowania budynku w ostrej granicy;
3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., nr 89, poz. 414 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż zmiana przedmiotowa zaskarżonej decyzji, co do zastąpienia zwrotu "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej" zwrotem "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego" nie powodowała braku tożsamości przedmiotu postępowania, podczas gdy decyzja udzielająca pozwolenia na budowę jest jednolita i niepodzielna, przeto nie może nastąpić jej merytoryczna zmiana, po zakończeniu sprawy w przedmiocie wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, na konkretną inwestycję w zabudowie jednorodzinnej bliźniaczej.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o zawieszenie na podstawie art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. postępowania w sprawie niniejszej do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2019., w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 739/19; uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania M. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 18 kwietnia 2023 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym strony podtrzymały stanowiska zawarte w skardze kasacyjnej jak i w udzielonej odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Orzekając na tej podstawie Sąd odwoławczy uznał, iż przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego pozostają w realiach tej sprawy nieusprawiedliwione.
Przede wszystkim, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], dz. nr [...] i słusznie uznał, iż decyzja ta odpowiada prawu, stąd właściwie zastosował konstrukcję prawną oddalenie wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie było więc uzasadnionych podstaw do zastosowania przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. bowiem w sprawie nie ujawniono takiego naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy jak i prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, które to naruszenia prawa pozwalałoby na zastosowanie ww. normy.
W ocenie Sądu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 4 k.p.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegający na wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy skarżąca zaskarżyła skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 739/19 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia 11 maja 2018 r.
Nie jest kwestionowane, iż powołanym wyżej wyrokiem WSA w [...] z dnia 9 sierpnia 2019 r. oddalono skargę Spółki na ostateczne postanowienie Wojewody Mazowieckiego w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta [...] z dnia 11 maja 2018 r. W postanowieniu tym dokonano wykreślenia oznaczenia w sentencji decyzji jak i jej uzasadnieniu, iż planowany budynek jednorodzinny realizowany będzie "w zabudowie bliźniaczej". Od ww. wyroku skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną. Następnie wyrokiem z dnia 18 września 2019 r. oddalono w tej sprawie skargę na kwestionowaną decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Niemniej jednak w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, zdaniem składu orzekającego w tym postępowaniu, nie można Sądowi I instancji zarzucić naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania. Z art. 125 § 1 p.p.s.a. wynika przesłanka fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (pkt 1).
Zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, jako że ocena zasadności zawieszenia postępowania pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Skoro art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że "sąd może" zawiesić postępowanie nie zaś, że "sąd zawiesza" postępowanie, to powstrzymanie się od zawieszenia przez Sąd pierwszej instancji niniejszego postępowania nie może być uznane za naruszenie tego przepisu- patrz podobnie w wyroku NSA z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt III FSK 2561/21.
Nie jest również sporne, iż w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Spółki od wyroku w sprawie dot. sprostowania oczywistej omyłki, NSA wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3833/19 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2019 r. jak i oba postanowienia wydane w tamtym postępowaniu administracyjnym ( z dnia 8 czerwca 2018 r. i 29 stycznia 2019 r.) i w konsekwencji umorzył postępowanie administracyjne. We wspomnianej wyżej sprawie wskazano, że kwestia prawidłowości określenia w decyzji spornej zabudowy jako bliźniaczej będzie podlegała ocenie w związku z wniesieniem przez X sp. z o.o. z siedzibą w [...] skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019r., sygn. akt VII SA/Wa 233/19. Tym samym kwestia braku zawieszenia niniejszego postępowania w związku ze skargą kasacyjną Spółki od wyroku w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 739/19, nie stanowiła naruszenia prawa o jakim mowa w skardze kasacyjnej w zarzucie oznaczonym w jej petitum jako nr 1.
Natomiast w kontekście wyroku NSA z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3833/19 (dot. kwestii sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Prezydenta [...] z dnia 11 maja 2018 r.) ocena zaskarżonych w tej sprawie decyzji odbywać się będzie z pominięciem wadliwie wydanych postanowień dotyczących właśnie kwestii sprostowania.
Przy uwzględnieniu powyższego wyroku w sprawie tej mamy więc do czynienia z sytuacją gdzie, jak wskazano w skardze kasacyjnej, w decyzji pierwszoinstancyjnej organ architektoniczno-budowlany zatwierdził projekt "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej" i w tym zakresie udzielił pozwolenia na budowę, natomiast organ odwoławczy przyjął, że sprawa dotyczy "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego" i w takim zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Opisana sytuacja, zdaniem skarżącej Spółki, powoduje brak tożsamości przedmiotu postępowania.
Niewątpliwie opisana wyżej sytuacja oznaczenia planowanej inwestycji, w obu zaskarżonych decyzjach, raz jako budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej a następnie jako budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowi naruszenie prawa w zakresie właściwego oznaczenia w decyzji formy zabudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Kwestia ta jednakże podlegała innym kryteriom oceny w zakresie prawidłowości zastosowania wobec takich treści decyzji instytucji sprostowania oczywistej omyłki w rozstrzygnięciu administracyjnym, natomiast innym kryteriom podlega badanie takich rozwiązań w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W ramach niniejszego postępowania okoliczność powyższa, przy uwzględnieniu wniosku inwestorki o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę jak i lokalizacji spornej inwestycji w tym szerokości spornej działki nr [...] – 12,64 m, planowanie usytuowania budynku inwestorki w ostrej granicy z działką niezabudowaną skarżącej Spółki nr [...] o podobnej niemal szerokości, prowadzi do wniosku, iż nie można w realiach tej sprawy mówić o naruszeniu prawa w opisywanym zakresie, które miałoby wpływ na wynik sprawy skoro wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w postępowaniu tym co do zasady występuje zasadnicza tożsamość przedmiotowa postępowań obu instancji. Opisanie w osnowach obu decyzji odmiennej formy zabudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, nie prowadzi do zanegowania istoty tego postępowania, a jego przedmiotem jest przede wszystkim budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, o co przecież wnosiła inwestorka, na działce nr [...] w ostrej granicy z działką nr [...] i co potwierdza zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany dot. właśnie takiej zabudowy.
Poza tym planowany budynek mieszkalny niezależnie od określenia jego formy pozostaje wyłącznie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym stosownie do definicji prawnej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zawartej w art. 3 ust 2a P.b. Norma ta stanowi, iż budynkiem jednorodzinnym jest budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu.
Dlatego też mając na uwadze przedstawione rozważania uznać należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy zabudowy budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lecz nie w zabudowie bliźniaczej a wolnostojącym w ostrej granicy z niezabudowaną działką nr [...] i takiej właśnie zabudowy dotyczy zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany. Rozbieżność w osnowie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę pomiędzy organami, co do oznaczenia formy zabudowy, w ocenie Sądu odwoławczego w okolicznościach tej sprawy nie uzasadnia eliminacji z obrotu prawnego kwestionowanych decyzji, albowiem w sprawie niezależnie od ujawnionej wadliwości możliwe było wyłącznie rozstrzygnięcie sprawy w sposób przyjęty w zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego. Tym samym ujawnione i przedstawione wyżej nieprawidłowości w zakresie oznaczenia formy zabudowy nie prowadziłyby do wydania odmiennego rozstrzygnięcia niż to zaskarżone w sprawie. Istotne jest również i to, że w skardze kasacyjnej nie zamieszczono odpowiednich zarzutów naruszenia prawa procesowego w odniesieniu do samego postępowania odwoławczego przed Wojewodą Mazowieckim a to nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na podejmowanie dalszych rozważań co do prawidłowości zastosowanej konstrukcji prawnej z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez ww. organ.
Poza tym zaplanowana przez inwestorkę zabudowa w pełni odpowiada wymogom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objętego uchwałą Nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], umożliwiając zlokalizowanie takiego budynku na terenie oznaczonym w planie MN14. W § 27 ust. 1 pkt 1 planu dla jednostek terenowych MN 14, MN 15, MN 16 ustala się przeznaczenie terenu podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna - obejmująca tereny działek, na których znajdują się i mogą być realizowane budynki mieszkalne. W ust. 2 § 27 określono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, przy czym w szczególności dla terenu tego w pkt 10 nakazano warunki realizacji zabudowy bezpośrednio przy granicy działki zgodnie z § 9 ust. 3. Natomiast w § 9 ust 3 planu ustalono następujące warunki realizacji zabudowy bezpośrednio przy granicy działki:
1) ustala się obowiązek sytuowania nowo wznoszonego budynku w układzie bliźniaczym, tzn. przybudowania go do budynku na działce sąsiedniej:
a) w sytuacji, gdy przy bocznej granicy działki, na której ma być realizowana nowa lub odtwarzana zabudowa, znajduje się już budynek mieszkalny lub usługowy sąsiada, z tym że od wymagania tego można odstąpić, jeśli obie działki mają szerokość większą niż 18m każda, a ponadto budynek sąsiada jest drewniany lub jednotraktowy,
b) jeśli działka pod zabudowę ma szerokość mniejszą niż 15m;
2) nie dopuszcza się budowy budynków mieszkalnych jednotraktowych tzn. przylegających dłuższym bokiem do bocznej lub tylnej granicy działki.
Nie jest sporne w realiach tej sprawy, co wyżej zaznaczono, iż z akt sprawy wynika, że działka nr [...] na mniej niż 15 m. Wspólnie z działką nr [...] nie są one zabudowane. Projekt przewiduje wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego, parterowego, z poddaszem użytkowym, niepodpiwniczonego, dwutraktowego, który posiada trzy osie konstrukcyjne równoległe do dłuższego boku (przylegające do granicy działki). Budynek (ze względu na szerokość działki) usytuowano w ostrej granicy. Powyższe wynika z projektu zagospodarowania działki - część opisowa str. 4 projektu. W § 9 ust. 3 pkt 2 zakazano budowy jedynie budynków mieszkalnych jednotraktowych przylegających dłuższym bokiem do bocznej lub tylnej granicy działki, natomiast sporny obiekt jest dwutraktowy.
Nie można skutecznie też zarzucić błędnej wykładni dokonywanej przez Sąd I instancji w odniesieniu do regulacji § 9 ust. 3 pkt 1 ppkt a i b ww. planu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty kasacji obrazy art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. oraz art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - polegające na nieuwzględnieniu niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnej wykładni zapisów § 9 ust. 3 pkt 1 ppkt. a) i b) m.p.z.p. dla obszaru "[...]", polegającej na nieuprawnionej interpretacji rozłącznej przesłanek wymienionych w treści § 9 ust. 3 pkt 1 i ppkt. a) lub b) m.p.z.p., nie są usprawiedliwione.
Nie można podzielić argumentacji skarżącej Spółki, iż tylko łączne spełnienie przesłanek wymienionych w § 9 ust. 3 pkt 1 oraz uszczegółowionych w ppkt. a) lub b) m.p.z.p. warunkuje dopuszczalność takiej zabudowy i uzyskanie pozwolenia na budowę przez inwestorkę. Przepis § 9 ust. 3 m.p.z.p. generalnie dotyczy sytuowania planowanych obiektów przy granicy działki. Obowiązek sytuowania nowo wznoszonych budynków w układnie bliźniaczym tzn. przybudowania go do budynku na działce sąsiedniej, istnieje zgodnie z rozważaniami § 9 ust. 3 pkt 1 ppkt a i b m.p.z.p. wówczas gdy już taki budynek mieszkalny lub usługowy sąsiada znajduje się na działce sąsiedniej (ppkt a) oraz gdy działka przeznaczona do zainwestowania ma szerokość mniejszą niż 15 m (ppkt b). Kwestia kumulatywnego spełnienia przesłanek z ww. normy uzależniona jest wyłącznie od określonych ustaleń faktycznych w sprawie. Poczynione w tej sprawie ustalenia a wyżej wskazane, iż działka inwestorki i skarżącej Spółki mają mniej niż 15 m i obie są niezabudowane powoduje, że w niniejszej sprawie nie było uzasadnionych przesłanek do kumulatywnego zastosowania § 9 ust. 3 pkt 1 ppkt a i b m.p.z.p. lecz wyłącznie przesłanki oznaczonej w pkt 1 ppkt b § 9 ust. 3 m.p.z.p. W okolicznościach tej sprawy, skoro inwestorka jako pierwsza zaczyna realizować inwestycję na działce nr [...], która przylega również do niezabudowanej działki nr [...], to aby usytuować swój planowany obiekt w granicy działki skarżącej Spółki musi niewątpliwie spełniać wymóg posiadania wąskiej działki o szerokości mniejszej niż 15 m, co w realiach tej sprawy jest niesporne. Tym samym dla zgodności planowanej inwestycji z prawem miejscowym niezbędne było spełnienie wymogu z § 9 ust. 3 pkt 1 ppkt b m.p.z.p. Odmienne twierdzenia skarżącej Spółki w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Trzeba wyraźnie zaznaczyć, iż w sytuacji zrealizowania przez inwestorkę na działce nr [...] przedmiotowej inwestycji w granicy z działką nr [...], to przyszły inwestor tejże działki będzie zobowiązany, chcąc sytuować swój budynek w ostrej granicy z działką inwestorki, spełnić oba kumulatywne warunki z § 9 ust. 3 pkt 1 ppkt a i b m.p.z.p.
Negatywnej weryfikacji podlegał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wytknięcie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczne w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania - por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, tak jak czyni to w tej sprawie skarżąca Spółka. Art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu jego naruszenia Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z wywiedzionej z jego treści normy prawnej. Poza tym naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sąd wojewódzki tylko wówczas może zostać uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę, która nie pozwala na dokonanie kontroli kasacyjnej.
W niniejszej sprawie nie może być wątpliwości, że uzasadnienie Sądu pierwszej instancji sporządzone jest w sposób prawidłowy. Uzasadnienie to zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy a ważne jest również i to, że zaskarżony wyrok w pełni poddaje się kontroli instancyjnej.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.
Nadto w pkt 2 wyroku oddalono wniosek uczestniczki postępowania M. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego mimo wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wobec braku podstawy prawnej do przyznania takich kosztów. W postępowaniu przed Sądem II instancji ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę, lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Ustawodawca celowo jednak nie uregulował konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego, odsyłając w tej kwestii do wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów ich udziału w sprawie. Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania. Wszelka nadinterpretacja tej zasady poprzez stosowanie wykładni celowościowej jest niedopuszczalna.
Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI