II OSK 973/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (SUdSC) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję SUdSC odmawiającą obywatelowi Wietnamu, T. X. D., zezwolenia na pobyt czasowy. Cudzoziemiec przebywał w Polsce nielegalnie od 2013 r., zawarł związek małżeński w 2020 r. i w 2021 r. urodziła mu się córka. Wniosek o zezwolenie na pobyt oparty był na przesłankach ochrony życia rodzinnego i praw dziecka. Organy administracji odmówiły zezwolenia, wskazując na nielegalny pobyt i możliwość powrotu do kraju pochodzenia. WSA uwzględnił skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i przedwczesne stanowisko. NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i tym samym utrzymał w mocy decyzję SUdSC. Sąd kasacyjny podkreślił, że prawo do życia rodzinnego nie jest absolutne i nie nakłada na państwo obowiązku zezwalania na pobyt w kraju wybranym przez cudzoziemca. Kluczowe było ustalenie, że życie rodzinne zostało zapoczątkowane w okresie nielegalnego pobytu, co nie tworzy automatycznego prawa do legalizacji. NSA zwrócił uwagę na wcześniejszą, prawomocną decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu, która nie została podważona przez sąd. Sąd uznał, że SUdSC prawidłowo ocenił, iż dalszy pobyt skarżącego nie był niezbędny z uwagi na ochronę życia rodzinnego, a możliwość przeniesienia życia rodzinnego do Wietnamu była realna. NSA podkreślił, że art. 8 EKPC nie gwarantuje prawa do wyboru najbardziej dogodnego miejsca do życia rodzinnego, a interes państwa w kontroli migracji może przeważać nad indywidualnymi interesami cudzoziemców o nieuregulowanym statusie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy ze względu na życie rodzinne, zwłaszcza w kontekście nielegalnego pobytu i wcześniejszych decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który rozpoczął życie rodzinne w trakcie nielegalnego pobytu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do przypadków, gdzie pobyt był legalny od początku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy założenie rodziny i urodzenie dziecka w trakcie nielegalnego pobytu cudzoziemca w Polsce uzasadnia udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na ochronę życia rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do życia rodzinnego nie jest absolutne i nie nakłada na państwo obowiązku zezwalania na pobyt w kraju wybranym przez cudzoziemca, zwłaszcza gdy życie rodzinne zostało zapoczątkowane w okresie nielegalnego pobytu i istnieje wcześniejsza decyzja o zobowiązaniu do powrotu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawo do życia rodzinnego nie jest bezwzględne. Fakt, że życie rodzinne zostało zapoczątkowane w okresie nielegalnego pobytu, a także istnienie prawomocnej decyzji o zobowiązaniu do powrotu, wykluczają uznanie dalszego pobytu za niezbędny z uwagi na ochronę życia rodzinnego. Możliwość przeniesienia życia rodzinnego do kraju pochodzenia jest kluczowa.
Czy wcześniejsza, prawomocna decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu wiąże organ w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stan faktyczny nie uległ istotnej zmianie, organ powinien uwzględnić ustalenia z postępowania dotyczącego zobowiązania do powrotu, w którym już oceniono kwestię ochrony życia rodzinnego i praw dziecka.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ, będąc związany własną, prawomocną decyzją o zobowiązaniu do powrotu, nie mógł w kolejnym postępowaniu przyjąć odmiennej oceny co do ochrony życia rodzinnego, jeśli stan faktyczny nie uległ zmianie. Brak poddania tej decyzji kontroli sądowej nie wpływa na jej moc wiążącą dla organu.
Czy cudzoziemiec przebywający nielegalnie w Polsce, który zawarł związek małżeński i ma dziecko, może powoływać się na ochronę życia rodzinnego w celu uzyskania zezwolenia na pobyt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy nie ma możliwości przeniesienia życia rodzinnego do kraju pochodzenia i gdy więzi rodzinne powstały w sposób uzasadniony, a nie w celu obejścia przepisów imigracyjnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 8 EKPC nie gwarantuje prawa do wyboru kraju zamieszkania. Ochrona życia rodzinnego cudzoziemców o nieuregulowanym statusie jest ograniczona, a państwo ma prawo kontrolować migrację. Kluczowe jest, czy życie rodzinne powstało w czasie, gdy strony były świadome niepewności swojego statusu, oraz czy istnieją nieprzezwyciężalne przeszkody w powrocie do kraju pochodzenia.
Przepisy (12)
Główne
u.c. art. 187 § pkt 6 i 7
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu EKPC, a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, lub jego wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej naruszałby prawa dziecka, określone w KPD, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 110 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 100 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 348 § pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do życia rodzinnego nie jest absolutne i nie nakłada na państwo obowiązku zezwalania na pobyt w kraju wybranym przez cudzoziemca. • Założenie rodziny i narodziny dziecka w trakcie nielegalnego pobytu nie uzasadniają automatycznie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. • Wcześniejsza, prawomocna decyzja o zobowiązaniu do powrotu i zakazie wjazdu, jeśli stan faktyczny się nie zmienił, powinna być uwzględniona w postępowaniu o zezwolenie na pobyt. • Istnieje możliwość przeniesienia życia rodzinnego do kraju pochodzenia, co wyklucza niezbędność pobytu w Polsce. • Naruszenie przepisów imigracyjnych przez cudzoziemca może wpływać na ocenę jego wniosku o pobyt.
Odrzucone argumenty
Organ naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wystarczająco sytuacji rodzinnej i nie rozważając wydania zezwolenia na pobyt. • Stanowisko organu było przedwczesne, a ustalenia faktyczne zbyt wąskie. • Decyzja o zobowiązaniu do powrotu nie była wiążąca w sprawie zezwolenia na pobyt, gdyż dotyczyła innej podstawy prawnej i nie była poddana kontroli sądu.
Godne uwagi sformułowania
prawo do życia rodzinnego nie jest absolutne • życie rodzinne zostało zapoczątkowane w okresie nielegalnego pobytu • nie nakłada na państwo ogólny obowiązek poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru kraju, w którym chciałby on zamieszkać • nie można automatycznie przenosić reguły dotyczącej 'osiadłych migrantów' na sytuację cudzoziemca, któremu formalnie nie przyznano prawa pobytu • nie gwarantuje prawa do wyboru przez cudzoziemca najbardziej odpowiedniego miejsca do rozwijania życia rodzinnego
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Jerzy Siegień
członek
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy ze względu na życie rodzinne, zwłaszcza w kontekście nielegalnego pobytu i wcześniejszych decyzji o zobowiązaniu do powrotu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który rozpoczął życie rodzinne w trakcie nielegalnego pobytu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do przypadków, gdzie pobyt był legalny od początku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat życia rodzinnego cudzoziemców w kontekście przepisów imigracyjnych i prawa do pobytu, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.
“Rodzina założona w trakcie nielegalnego pobytu – czy to wystarczy do legalizacji? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.