II OSK 973/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-17
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneplan miejscowyrozbiórkaaltana śmietnikowanadzór budowlanysamowola budowlananiezgodność z planemtryb naprawczyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółdzielni dotyczącą nakazu rozbiórki altany śmietnikowej, uznając ją za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółdzielni od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę altany śmietnikowej. Spółdzielnia argumentowała, że budowa była zgodna z prawem, opierając się na zgłoszeniu z 2010 r. i interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że altana narusza plan miejscowy, ponieważ teren przeznaczony jest na zieleń urządzoną, a nie na tego typu obiekty, co uniemożliwia jej legalizację i uzasadnia nakaz rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółdzielni dotyczącą nakazu rozbiórki altany śmietnikowej. Spółdzielnia kwestionowała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Głównym zarzutem spółdzielni było to, że budowa altany została dokonana na podstawie zgłoszenia z 2010 r., które nie spotkało się ze sprzeciwem organu, a także błędna interpretacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez organy i sąd niższej instancji. Spółdzielnia argumentowała, że plan dopuszczał zapewnienie miejsca na selektywną zbiórkę odpadów, a altana spełniała te warunki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że altana śmietnikowa stanowi obiekt niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod zieleń urządzoną i rekreację. Sąd podkreślił, że nawet jeśli plan przewiduje miejsce na selektywną zbiórkę odpadów, nie oznacza to możliwości budowy altany śmietnikowej na terenie zieleni urządzonej, gdyż jest to sprzeczne z celowościową i systemową wykładnią planu. Brak możliwości legalizacji obiektu uzasadniał zastosowanie trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki, nawet po wielu latach od budowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, altana śmietnikowa nie może być zrealizowana na terenie zieleni urządzonej, nawet jeśli plan miejscowy przewiduje obowiązek zapewnienia miejsca na selektywną zbiórkę odpadów, gdyż jest to sprzeczne z przeznaczeniem terenu i celowościową wykładnią planu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek zapewnienia miejsca na selektywną zbiórkę odpadów, wynikający z planu miejscowego, nie może być interpretowany jako podstawa do budowy altany śmietnikowej na terenie przeznaczonym na zieleń urządzoną i rekreację. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z celowościową i systemową wykładnią planu, który ogranicza zagospodarowanie tego terenu do urządzeń placów zabaw i rekreacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.b. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.

u.p.z.p. art. 20

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

MPZP [...] art. 4 § 2 pkt 7

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]"

Przeznaczenie terenu "ZP po" jako zieleni urządzonej – ogrodu osiedlowego z urządzeniami placów zabaw i rekreacji.

MPZP [...] art. 26

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]"

Szczegółowe ustalenia dla terenów "ZP po".

MPZP [...] art. 6 § pkt 7

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla "[...]"

Obowiązek zapewnienia miejsca na selektywną zbiórkę odpadów na terenach "ZP po".

Pomocnicze

P.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy.

P.b. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Definicja obiektu małej architektury.

P.b. art. 30 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy obiektu małej architektury w miejscu publicznym.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 61 § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

K.p.a. art. 76 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody i ich ocena.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 22

Przepisy dotyczące warunków technicznych budynków i ich usytuowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Altana śmietnikowa stanowi obiekt niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod zieleń urządzoną i rekreację. Brak możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadnia nakaz rozbiórki w trybie art. 51 P.b. Zgłoszenie budowy nielegalne, jeśli obiekt jest niezgodny z prawem.

Odrzucone argumenty

Budowa altany była zgodna z prawem, ponieważ dokonano zgłoszenia, które nie spotkało się ze sprzeciwem organu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał budowę altany jako miejsca na selektywną zbiórkę odpadów. Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy i sąd niższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

ocena nieskuteczności dokonanego zgłoszenia budowy uzasadnia wdrożenie trybu naprawczego nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych charakterystyczne dla obiektów małej architektury są ich niewielkie rozmiary oraz przeznaczenie sposób redakcji przepisu art. 30 ust. 1 pkt 4 P.b. nie pozostawia wątpliwości, że wprowadza on wymóg zgłoszenia budowy obiektu małej architektury nie można Sądowi zarzucić naruszenia art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., skoro postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. Mazowiecki WINB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

sędzia

Piotr Broda

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, trybu naprawczego, oraz wykładnia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście obiektów małej architektury i terenów zielonych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i konkretnego planu miejscowego, jednak jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie planów zagospodarowania przestrzennego i jak nawet pozornie drobne obiekty mogą prowadzić do długotrwałych sporów prawnych. Pokazuje też, że zgłoszenie budowy nie gwarantuje legalności, jeśli obiekt jest niezgodny z prawem.

Altana śmietnikowa na zieleni? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można nakazać rozbiórkę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 973/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Broda
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1752/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółdzielni [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1752/20 w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2019 r. nr 1394/19 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1752/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółdzielni [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia 22 października 2019 r., nr 1394/19, którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 26 czerwca 2019 r., nr IOT/234/2019, i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), zwanej dalej "P.b.", nakazano skarżącej Spółdzielni rozbiórkę altany śmietnikowej na działce ew. nr [...] przy ul. [...] w Warszawie.
Sąd wyjaśnił, że ocena nieskuteczności dokonanego zgłoszenia budowy uzasadnia wdrożenie trybu naprawczego z art. 50-51 P.b. W tym trybie postępowania chodzi bowiem o dokonanie oceny czy dana inwestycja została zrealizowana zgodnie z prawem, w tym w zakresie zgodności z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku – decyzją o warunkach zabudowy. Przy czym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. organ wydaje, jeżeli nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych.
Zdaniem Sądu, słusznie wskazał organ odwoławczy, że altana śmietnikowa stanowi obiekt małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 3 P.b., a zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) budowa takich obiektów w miejscu publicznym wymagała zgłoszenia.
Definicja obiektu małej architektury została określona w sposób niepełny, przykładowy, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Niemiej w każdym przypadku, charakterystyczne dla obiektów małej architektury są ich niewielkie rozmiary oraz przeznaczenie, które winno dotyczyć jednego z obiektów wymienionych w art. 3 pkt 4 P.b. (por. wyrok NSA z 17 maja 2013 r., II OSK 310/13).
Sposób redakcji przepisu art. 30 ust. 1 pkt 4 P.b. nie pozostawia wątpliwości, że wprowadza on wymóg zgłoszenia budowy obiektu małej architektury, nie od tego czy sam obiekt będzie dostępny publicznie, czy też będzie pełnił funkcje użyteczności publicznej, czy będzie wykorzystywany przez ogół społeczeństwa, a jedynie od tego czy ma zostać posadowiony w miejscu, które niezależnie od tego obiektu ma już charakter miejsca publicznego. Rozróżnienie miejsca publicznego i prywatnego sprowadza się do sfery własności państwowej lub komunalnej oraz sposobu wykorzystania takiej działki w celach ogólnospołecznych.
W tej sprawie na publiczny charakter działki nr [...] wskazuje nie tylko wypis z rejestru gruntów, który oznacza ten teren jako Bz, to jest teren rekreacyjno-wypoczynkowy, ale przede wszystkim obowiązująca uchwała nr XXI/19/2007 z 20 grudnia 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania terenu osiedla "[...]", z której wynika, że ww. działka położona jest na obszarze o symbolu "ZP po" o przeznaczeniu podstawowym zieleni urządzonej – ogrodu osiedlowego (§ 4 ust. 2 pkt 7) z urządzeniami placów zabaw i rekreacji, oraz utrzymaniem zieleni i urządzeń rekreacyjnych (§ 26).
Jednak wbrew zarzutom skargi, warunków powyższych nie zmienia § 6 pkt 7 planu, zgodnie z którym na takich terenach ustalono obowiązek zapewnienia miejsca na selektywną zbiórkę odpadów. Czym innym jest bowiem wyznaczenie miejsca przeznaczonego na selektywną zbiórkę odpadów, a czym innym wzniesienie obiektu małej architektury, który służy temu celowi. O błędnym rozumieniu przez skarżącą przywołanych przepisów planu świadczy również pismo Z-cy Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia 30 listopada 2017 r. wskazujące Prezesowi Stowarzyszenia [...] (W. Z.), że ww. uchwała nr [...] z 20 grudnia 2007 r. nie przewiduje na tym terenie realizacji obiektów innych niż urządzenia rekreacyjne.
Uwzględniając powyższe wskazać trzeba, że w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie (złożone w trzech egzemplarzach) dokonane w dniu 13 sierpnia 2010 r., które obejmowało rozbiórkę starego śmietnika i budowę nowej altany śmietnikowej na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] (pierwsza strona zgłoszenia). W załączonym do zgłoszenia projekcie architektoniczno-budowlanym podano, że inwestycja będzie polegała na rozbiórce altany śmietnikowej położonej obok budynku przy ul. [...] i wzniesieniu altany śmietnikowej w innej lokalizacji, to jest obok budynku przy ul. [...], a więc nie przy ul. [...], jak błędnie przyjął WINB.
Ponadto, z ww. projektu wynika, że altana śmietnikowa miała być wzniesiona na działce nr [...], pomimo wskazania na druku zgłoszenia działki nr [...] (działka drogowa). Natomiast w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 28 maja 2019 r. (protokół nr IOT/729/2019) organ powiatowy ustalił, że altanę śmietnikową zrealizowano na działce [...] z obr. [...] (obok budynku [...]). Niemniej uszło uwadze organu, że podczas ww. czynności kontrolnych WSM okazała decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 września 2011 r. nr 6/2011 zatwierdzającą projekt podziału działki nr ew. [...] m.in. na działkę [...], co w konsekwencji oznacza, że inwestycja – pomimo rozbieżności w dokumentacji – powstała na działce oznaczonej w projekcie budowlanym.
Wskazane uchybienia pozostają jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie, skoro – jak to już zostało wyżej wskazane – obiekt ten narusza zapisy obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, co w konsekwencji uniemożliwia jego legalizację.
Zatem tylko ubocznie Sąd zauważa, że projekt architektoniczno-budowlany dotyczył altany śmietnikowej o wymiarach 3,99 x 4,99, a nie jak ustalono w trakcie kontroli o wymiarach 3,59 x 6,99 m. Wprawdzie wraz ze zgłoszeniem strona złożyła do akt projekt (egz. nr 2) wskazujący wymiary altany 3,59 x 6,99 m., jednak nie został on ostemplowany jako załącznik do zgłoszenia, co oznacza, że altana nie tylko nie została usytuowana zgodnie z zapisami planu, ale również powiększono jej wielkość niezgodnie ze zgłoszeniem.
W konsekwencji słusznie stwierdził organ wojewódzki, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdował tryb określony w art. 51 P.b., a ze względu na brak możliwości legalizacji obiektu pkt 1 ust. 1 ww. przepisu.
Z podanych przyczyn Sąd uznał, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, pomimo naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., nie miały one bowiem istotnego wpływu na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółdzielnia, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie – uchylenie wyroku i decyzji; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145a § 1 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja WINB została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.
a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwany dalej "K.p.a.", pomimo potwierdzenia przez Sąd I instancji, że została ona wydana z pominięciem dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonania błędnej, naruszającej zasadę swobodnej oceny dowodów i prawdy obiektywnej, jak również błędnym przyjęciem, że pomimo dopuszczenia się powyższego, w tym nieustalenia zgodności usytuowania altany śmietnikowej z obowiązującymi przepisami, w tym jej zgodności ustawą – Prawo budowlane, jak również niezgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Osiedla [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wydanie błędnej decyzji, a tym samym z naruszeniem powołanych art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. i uznania, że nie miało to istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy;
b) art. 76 § 1 K.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych dotyczących przeznaczenia terenu, na którym usytuowana jest altana śmietnikowa w MPZP obszaru Osiedla [...] jedynie w oparciu o fragment pisma Zastępcy Burmistrza [...] z dnia 30 listopada 2017 r., skierowanego do Pana W. Z., w którym stwierdzono, że "Ustalenia ww. planu nie przewidują realizacji innych obiektów niż urządzenia rekreacyjne, a altana śmietnikowa do tego typu obiektów nie należy.", w sytuacji gdy korespondencja tego rodzaju nie może zostać uznana w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. za dokument urzędowy określający przeznaczenie nieruchomości, na terenie której posadowiona jest altana śmietnikowa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru Osiedla [...] i nie może stanowić źródła dowodowego, w oparciu o które organ dokonał ustaleń faktycznych co do zgodności jej usytuowania z zapisami miejscowego planu zagospodarowania obszaru Osiedla [...], w szczególności w sytuacji gdy z analizy § 4 ust. 2 pkt 7, w zw. z § 26, w tym w szczególności ust. 4 tego paragrafu oraz § 6 pkt 7 oraz § 26 w związku z § 6 pkt 7 uchwały nr XXI/719/2007 Rady m.st. Warszawy z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] (dalej zwaną "MPZP [...]") wynika, że nieruchomość oznaczona w planie symbolem "ZP po" (okoliczność bezsporna – działka nr [...] jest oznaczona takim symbolem), stanowiąca "teren zieleni urządzonej – ogród osiedlowy (§ 4 ust. 2 pkt 7) posiada "...przeznaczenie podstawowe – zieleń urządzona – ogród osiedlowy z urządzeniami placów zabaw i rekreacji" (§ 26 ust. 1), z obowiązkiem "...utrzymania minimalnej powierzchni biologicznie czynnej – 70%." (§ 26 ust. 3), przy czym do terenów oznaczonych symbolem "ZP po" obowiązują ustalenia m.in. § 6, a zgodnie z § 6 pkt 7) MPZP Osiedla [...] ustalony został na takich terenach "...obowiązek zapewnienia miejsca na selektywną zbiórkę odpadów." – altana śmietnikowa spełnia wszystkie powyższe warunki, w tym zachowany został wymóg utrzymania powierzchni biologicznie czynnej, co potwierdza załączone do skargi skierowanej do WSA "Rozliczenie powierzchni naniesień w działce ewidencyjnej [...]", zgodnie z którym powierzchnia biologicznie czynna na przedmiotowej działce zachowana jest w 80%, podczas gdy wymóg MPZP Osiedla [...] wymaga jedynie 70%;
2) art. 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci zaświadczenie o zgodności budowy ww. altany śmietnikowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, pomimo faktu, że dowód ten ma zasadnicze i istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania, a brak jego przeprowadzenia spowodował ustalenie błędnego stanu faktycznego i prawego oraz pozbawił skarżącą możliwości obrony jej praw;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędną ocenę stanu faktycznego i pomimo uznania przez Sąd faktu, że altana śmietnikowa została wybudowana w oparciu o dokonane przez skarżącą zgłoszenie robót z dnia 13 sierpnia 2010 r., co do którego nie został zgłoszony sprzeciw, a tym samym budowa altany śmietnikowej została zrealizowana i zakończona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, Sąd uznał za prawidłowe nakazanie skarżącej przez WINB dokonanie rozbiórki przedmiotowej altany po 9 latach jej istnienia i działania, w oparciu o postanowienia art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., którego podstawą zastosowania jest uprzednie wydanie postanowienia wskazanego w art. 50 ust. 1 P.b., podczas gdy takie postanowienie nigdy nie zostało wydane;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niezgodności sentencji wyroku z uzasadnieniem;
5) art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez całkowite pominiecie przez Sąd I instancji złożonego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji i nieodniesienie się do niego na żadnym etapie postępowania.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
6) art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. przez jego błędne zastosowanie jako podstawy do nakazania rozbiórki altany śmietnikowej, wybudowanej w oparciu o zgłoszenie dokonane 13 sierpnia 2010 r., co do którego uprawniony organ nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu, co umożliwiło skarżącej zrealizowanie zadania objętego zgłoszeniem robót i jego eksploatacji przez około 9 lat. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji "...zakres zastosowania art. 51 Prawa budowlanego wynika z treści art. 50 ust. 1 cyt. ustawy", zgodnie z którym "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych", tymczasem w omawianym przypadku nie zostało wydane żadne postanowienie o wstrzymaniu robót, które zresztą zostały dawno ukończone, tym samym brak było podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., w oparciu o który wydana została decyzja nr 1394/19. Nie znajduje również w omawianym przypadku możliwość zastosowania postanowień art. 51 ust. 7 P.b., gdyż żadna z powołanych w nim przesłanek nie wystąpiła, w szczególności altana śmietnikowa nie została zrealizowana bez wymaganego zgłoszenia, co Sąd I instancji potwierdził, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, dokonane ww. zgłoszenie robót nie naruszało art. 29 ust. 1 i 3 P.b., jak również sposób realizacji robót nie odbiegał od ustaleń i warunków określonych w ww. zgłoszeniu robót, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach;
7) błędną wykładnię art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", oraz § 26 w związku z § 6 pkt 7 MPZP [...], poprzez jego błędną interpretację i jego niezastosowanie, przez pominięcie postanowień § 26 ust. 4 MPZP [...], zgodnie z którym do szczegółowych ustaleń dla terenów oznaczonych symbolem "ZP po" obowiązują między innymi ustalenia § 6 MPZP [...], gdzie w pkt 7 wyraźnie wskazano, że dla tego typu jednostek terenowych "ustala się obowiązek zapewnienia miejsca na selektywna zbiórkę odpadów, co w następstwie spowodowało błędne uznanie niezgodności usytuowania altany śmietnikowej z zapisami MPZP [...] wskazując, że czym innym jest obowiązek zapewnienia miejsca na selektywną zbiórkę odpadów, a czym innym wzniesienie obiektu małej architektury, który służy temu celowi, czyli altany, która gwarantuje, że odpady w niej gromadzone nie będą roznoszone przez wiatr i zwierzęta po terenie zwanym w MPZP [...] Ogrodem Osiedlowego. "Jako jedyny dowód mający potwierdzać pism Zastępcy Burmistrza [...] z dnia 30 listopada 2017 r., skierowane do Prezesa Stowarzyszenia [...], stwierdzającego jedynie, że "Ustalenia ww. planu nie przewidują realizacji innych obiektów niż urządzenia rekreacyjne a altana śmietnikowa do tego typu obiektów nie należy.";
8) niezastosowanie postanowień § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z § 6 pkt 7 MPZP [...] w celu ustalenia w jaki sposób możliwe jest zrealizowanie obowiązku zapewnienia miejsca na selektywna zbiórkę odpadów, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, że altana śmietnikowa wzniesiona przez skarżącą narusza zapisy obowiązującego MPZP [...].
Postanowieniem z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 973/21, Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, zgodnie z którą organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły, że przedmiotowa inwestycja (altana śmietnikowa) jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Taka zaś ocena uprawniała organy nadzoru budowlanego do wdrożenia postępowania w trybie naprawczym z art. 50-51 P.b.; zaś brak możliwości doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawemu (np. planem miejscowym) obligowało te organy do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Należy też wskazać, że skoro mamy do czynienia z obiektem, który został już zrealizowany (prawie dekadę przed wydaniem zaskarżonej decyzji), ale niezgodnie z planem miejscowym i nie istnieje możliwość doprowadzenia tej inwestycji do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż likwidacja (rozbiórka), to nie stanowiło istotnej wady postępowania tzw. "naprawczego" brak uprzedniego wydania przez organ postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu stosownych obowiązków. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie wskazał, że rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. organ wydaje, jeżeli nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych.
Ponadto należy wyjaśnić stronie skarżącej, że warunkiem skutecznego skorzystania z uproszczonej procedury uzyskania zgody na budowę, tj. w trybie zgłoszenia, jest zgodność zgłaszanej budowy z prawem. Późniejsza ocena danej inwestycji jako niezgodnej z prawem oznacza, że inwestor nie może już skutecznie powoływać się do fakt dokonanego zgłoszenia budowy.
Przechodząc zatem do kluczowej kwestii, która legła u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, którym oddalono skargę na decyzję o nakazie rozbiórki, należy wskazać, że przedmiotowa altana śmietnikowa została zrealizowana na podstawie zgłoszenia z 2010 r. na terenie oznaczonym w planie miejscowym (patrz: § 4 ust. 2 pkt 7 i § 26) o symbolu "ZP po", tj. terenu o przeznaczeniu podstawowym – zieleń urządzona – ogród osiedlowy z urządzeniami placów zabaw i rekreacji, gdzie dopuszczono ogrodzenia porządkowe poszczególnych urządzeń do wysokości 80 cm i gdzie obowiązują ustalenia §§ 5, 6, 7, 8, 12. Odwołanie się zaś przez skarżącą Spółdzielnię do treści § 6 pkt 7 planu miejscowego, nie podważa skutecznie oceny, że przedmiotowa inwestycja narusza plan miejscowy. Treść planu miejscowego w odniesieniu do § 6 pkt 7 nie może bowiem abstrahować od konkretnego przeznaczenia danego terenu czy to mieszkalnego, usługowego, handlowego, oświaty, zieleni urządzonej. Inne rozumienie ww. przepisu prowadziłoby do oceny, że niezależnie od przeznaczenia terenu możliwe byłoby zrealizowanie altany śmietnikowej w każdym miejscu co jest sprzeczne z wykładnią funkcjonalną (celowościową) i systemową tego planu. Poza tym przepis ten stanowi ogólną normę, która wynika także z innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Dlatego właśnie tego rodzaju ogólna norma nie może stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że na każdym terenie planu miejscowego możliwe jest zrealizowane obiektu budowlanego w postaci altany śmietnikowej. Należy zauważyć, że lokalny prawodawca przewidział, ale np. w odniesieniu do terenów mieszkalnych i w oparciu o ten sam przepis § 6 pkt 7 planu miejscowego, zapewnienie tam miejsca na selektywną zbiórkę odpadów. Treść § 6 pkt 7 planu miejscowego należy interpretować w powiązaniu z daną funkcją terenu jaki przewiduje plan miejscowy. Oznacza to, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy wyłącznie w oparciu o brzmienie językowe § 6 pkt 7 planu miejscowego nie przynosi oczekiwanego rezultatu. Dlatego teren zieleni urządzonej nie może w okolicznościach niniejszej sprawy służyć jako teren, na którym mogą być zbierane odpady dla normalnego funkcjonowania zabudowy mieszkaniowej lub innej zabudowy. Chodzi tu bowiem o zorganizowanie miejsc na odpady, ale na potrzeby funkcjonowania terenu zieleni urządzonej, co wyklucza na tego rodzaju terenie realizację obiektu budowlanego w postaci altany śmietnikowej. Taką też ocenę potwierdza treść § 26 planu miejscowego, który ogranicza sposób zagospodarowania terenu "ZP po" jako ogrodu osiedlowego z urządzeniami placów zabaw i rekreacji z możliwością realizacji ogrodzeń porządkowych poszczególnych urządzeń, do wysokości 80 cm. W tym miejscu należy wskazać, że pierwotna lokalizacja śmietnika była w innym miejscu.
W tych warunkach posłużenie się przez lokalnego prawodawcę w § 6 pkt 7 planu miejscowego ogólnym pojęciem "miejsca" nie może przesądzać o możliwości realizacji na terenie zieleni urządzonej obiektu budowlanego w postaci altany śmietnikowej i niezależnie od dokonanej kwalifikacji prawnej tego obiektu budowlanego jako "obiektu małej architektury". Ponadto o możliwości realizacji przedmiotowej altany śmietnikowej na terenie "ZP po" w okolicznościach niniejszej sprawy nie może przesądzać treść § 22 ww. rozporządzenia, ponieważ przepisy te nie są przepisami planistycznymi, które miałyby decydować o lokalizacji danej inwestycji w określonym miejscu.
W tych warunkach nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.; art. 20 u.p.z.p. oraz § 26 w związku z § 6 pkt 7 planu miejscowego; § 22 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. i w zw. z art. 76 § 1 K.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Stan faktyczny i prawny sprawy został bowiem prawidłowo ustalony przez Sąd I instancji, co też znajduje swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które zawiera wszystkie wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Kluczowa bowiem była dla wyniku sprawy wykładnia przepisów planu miejscowego, o czym wyżej była mowa.
Natomiast nie jest zrozumiały zarzut skargi kasacyjnej naruszenia 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a., ponieważ do akt sądowych skarżąca Spółdzielnia nie złożyła wniosku dowodowego o przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia o zgodności budowy ww. altany śmietnikowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego; a nadto ani w aktach sądowych ani administracyjnych nie znajduje się wskazywane w skardze kasacyjnej "zaświadczenie". Wynika z tego, że Sąd I instancji nie miał w ogóle możliwości odnieść się do treści owego zaświadczenia. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 24 września 2019 r. Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa [...], potwierdzające fakt dokonania zgłoszenia budowy; oraz pismo z dnia 30 listopada 2017 r. Zastępcy Burmistrza [...], wskazujące, że § 26 planu miejscowego nie przewiduje realizacji innych obiektów niż urządzenia rekreacyjne, a altana śmietnikowa do tego typu obiektów się nie zalicza. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia 106 § 3 w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W odniesieniu zaś do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. należy wskazać, że okoliczność nierozpoznania przez Sąd I instancji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze "zwykłej", była konsekwencją tego, że postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. Mazowiecki WINB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki, co oznacza, że tego rodzaju postanowienie było skuteczne do dnia uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę (patrz: art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a.). W tych warunkach nie można Sądowi zarzucić naruszenia art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI