II OSK 971/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, uznając istotne odstępstwa od projektu budowlanego za uzasadniające odmowę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję WINB odmawiającą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Powodem odmowy było istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zwiększeniu kubatury i zmianie geometrii dachu. NSA uznał, że ustalenia organów nadzoru budowlanego, oparte na protokole oględzin, były prawidłowe, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nielegalności kontroli i naruszenia przepisów proceduralnych nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, spowodowanej istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa te obejmowały zwiększenie kubatury budynku oraz zmianę geometrii dachu i wysokości kalenicy. Sąd pierwszej instancji uznał te odstępstwa za istotne i zgodne z prawem, oddalając skargę A. G. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego) poprzez błędne zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 106 § 3, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 P.p.s.a.). Głównym argumentem skarżącego było twierdzenie o nielegalności kontroli przeprowadzonej przez PINB, która stanowiła podstawę ustaleń faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego, oparte na protokole oględzin, były prawidłowe i nie zostały skutecznie podważone. Sąd podkreślił, że NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania przez WSA. W konsekwencji, brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych uniemożliwił skuteczne wywiedzenie naruszenia prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, które ingeruje w bryłę budowli i nie jest jedynie zmianą estetyczną czy funkcjonalną, uzasadnia odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiany parametrów technicznych, takich jak zwiększenie kubatury i zmiana geometrii dachu, stanowią istotne odstąpienie od projektu, które wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.b. art. 36a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 59 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku istotnych odstępstw od projektu.
u.p.b. art. 55 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Podstawa prawna odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie.
u.p.b. art. 36a § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Konsekwencje istotnych odstępstw od projektu budowlanego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość prowadzenia postępowania dowodowego jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodu z dokumentów.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
u.p.b. art. 57 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Warunki wydania pozwolenia na użytkowanie.
u.p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze w przypadku samowoli budowlanej.
Dz. U. Nr 80, poz. 718 art. 7 § ust. 3
Ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Zakres kontroli obowiązkowej w prawie budowlanym.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznawanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
p.p.s.a. art. 258 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznawanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
p.p.s.a. art. 259
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki zaskarżenia postanowień o kosztach.
p.p.s.a. art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki zaskarżenia postanowień o kosztach.
u.p.b. art. 81 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Czynności kontrolne organów nadzoru budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego oparte na protokole oględzin są prawidłowe i nie zostały skutecznie podważone. Kontrola przeprowadzona przez inspektorów nadzoru budowlanego, nawet jeśli budzi wątpliwości co do podstawy prawnej dla konkretnego typu budowy, stanowiła podstawę do ustalenia stanu faktycznego w ramach postępowania o pozwolenie na użytkowanie. Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w szerokim zakresie, a materiał zebrany w postępowaniu administracyjnym jest wystarczający do wydania wyroku.
Odrzucone argumenty
Kontrola przeprowadzona przez PINB była nielegalna z uwagi na art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, co czyni protokół z tej kontroli bezwartościowym dowodem. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego i sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia. Istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie zostały skutecznie wykazane w sposób zgodny z prawem.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności w sprawie ustalenia stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący
Jerzy Krupiński
sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że protokół z kontroli budowlanej, nawet jeśli budzi wątpliwości co do podstawy prawnej samej kontroli, może stanowić dowód w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie, jeśli nie został skutecznie podważony. Potwierdzenie, że NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i ustaleniami faktycznymi sądu I instancji, jeśli nie zostały one skutecznie zakwestionowane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami wejścia w życie przepisów i zakresem kontroli, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, w tym dowodów i kontroli, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Jednak brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Kontrola budowlana kluczem do pozwolenia na użytkowanie – NSA wyjaśnia zasady dowodzenia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 971/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-09-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Barbara Adamiak /przewodniczący/ Jerzy Krupiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 1142/05 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-05-19 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016 art. 36a ust. 1, art. 59 pkt 5 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 106 par. 3, art. 134 par. 1, art. 135, art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński ( spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 2 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1142/05 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Po 1142/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...], nr [...], o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. działając na podstawie art. 59 ust. 5 w zw. z art. 55 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości L., przy ul. [...]. Z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie obiektu wystąpił inwestor A. G., zaś ustalenia faktyczne oparte zostały o sporządzony z jego udziałem protokół oględzin budynku mieszkalnego z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestorzy - E. i A. G. w sposób istotny odstąpili od zatwierdzonego projektu budowlanego, co uniemożliwiło zastosowanie art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego. Odstępstwo polegało na zmianie charakterystycznych parametrów technicznych w zakresie zwiekszenia kubatury budynku z [...]m 3 do [...] m 3 oraz na zmianie geometrii dachu w zakresie zwiększenia kąta nachylenia nad częścią mieszkalną z [...] 0 do [...] 0, a także na zmianie wysokości kalenicy z poziomu [...] m na poziom [...]m, liczonego od poziomu posadzki parteru. W takim wypadku zastosować należało przepis art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, a wobec tego, aby zmiany wykonanych robót doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, koniecznym będzie - zdaniem organu - przeprowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. W odwołaniu do powyższej decyzji A. G. wniósł o wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Podniósł, że zmiany zostały naniesione w projekcie inwestycji przez kierownika budowy już w sierpniu 1999 r., w trakcie wykonywania kolejnego etapu budowy. Decyzją z dnia [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję. W uzasadnieniu wywiódł, iż stwierdzono istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a Prawa budowlanego). Organ odwoławczy podzielił przy tym w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz o przesłuchanie świadka. Zarzucił naruszenie art. 36 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie tego, iż zmiany w projekcie dotyczące wysokości kalenicy zostały zamieszczone przez projektanta oraz, że na tę okoliczność sporządzono protokół, który [...]. został dostarczony do PINB w C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Sąd stwierdził, iż w postępowaniu o pozwoleniu na użytkowanie doniosłą jest kwestia, czy dokonane odstępstwa od ustaleń pozwolenia na budowę mają charakter istotny. Dlatego też, zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie rozważył definicję pojęcia "istotnego odstąpienia" od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd zwrócił uwagę, iż ocena, czy nastąpiło istotne odstąpienie od warunków udzielonego pozwolenia na budowę pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu, a jedyne kryterium takiej oceny stanowią wymogi zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu. W ocenie Sądu odstępstwo polegające na zmianie parametrów technicznych w zakresie zwiększenia wysokości, kubatury obiektu i zmianie geometrii dachu uznać należało za istotne odstąpienie od projektu, a świadczy o tym ingerencja w bryłę budowli. Nie są to jedynie zmiany o charakterze estetycznym, czy funkcjonalnym. Stąd też analiza i wnioski organu odwoławczego w tym zakresie są prawidłowe. Z kolei za nietrafne uznał Sąd twierdzenia skarżącego, iż złożony przez niego w dniu [...]. w PINB w C. protokół dotyczący zmian, co do wysokości kalenicy, wobec braku odpowiedzi organu w terminie 14 dni, wywołał skutki w postaci milczącej zgody organu na uznanie planowanego odstępstwa za nieistotne na podstawie art. 36a pkt 4 Prawa budowlanego. Wskazywany przepis obowiązywał bowiem w okresie od 11 lipca 2003 r. do 26 września 2005 r. Wprowadzony został ustawą z 11 lipca 2003 r., a uchylony ustawą z 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1364) i brak było podstaw do przyjęcia przez skarżącego, że wywołał określone skutki w roku 1999. Nawet gdyby przyjąć odmienny od wywiedzionego przez organ II instancji pogląd, tj. uznać, że dokonane odstępstwa od projektu mają charakter nieistotnych, to na podstawie art. 36a pkt 5 Prawa budowlanego są one tego rodzaju, że wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Dotyczą bowiem geometrii dachu i kubatury budynku. Odnosząc się do wniosku skarżącego w sprawie przesłuchania świadka wyjaśniono, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zebranego w postępowaniu przed organami administracji, a postępowanie dowodowe może być prowadzone jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodu z dokumentów (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik A. G.. Zaskarżył wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego, a mianowicie art. 36a ust. 1 i 5 w zw. z art. 59 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 1016 ze zm.) poprzez przyjęcie, że odmowa udzielenia zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest uzasadniona, gdyż istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego przewidziane w tych przepisach, a mające polegać na zwiększeniu kubatury budynku oraz zwiększenie kąta nachylenia dachu nad częścią mieszkalną i zmianie wysokości kalenicy, zostały skutecznie wykazane w protokole kontroli obowiązkowej przeprowadzonej przez inspektorów nadzoru budowlanego PINB w C. w dniu [...], podczas gdy czynności tej kontroli i sporządzony przy niej protokół były czynnościami nielegalnymi, albowiem art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) stanowił, iż kontrola obowiązkowa nie dotyczyła budów na podstawie pozwoleń na budowę wydanych przed 11 lipca 2003 r., zaś pozwolenie na budowę skarżącemu A. G. i E. G. było wydane [...], co pozwala stwierdzić, że najistotniejszych w sprawie ustaleń Sąd dokonał w oparciu o materiał dowodowy (protokół kontroli z dnia [...].) uzyskany przez organ wbrew zapisom ustawy; 2. naruszeniu prawa procesowego, które miało wpływ na treść wyroku, mianowicie art. 106 § 3, art. 134 § 1, 135 i 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentów na okoliczność stwierdzenia istotności lub nieistotności odstępstw od projektu, przeprowadzenie postępowania w sposób mało wnikliwy, nadto sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób ogólnikowy z pominięciem konieczności wyjaśnienia stronom podstaw poczynionych ustaleń stanu rzeczy oraz zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, także z przepisami K.p.a. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, iż protokół kontroli z dnia [...], sporządzony w wyniku kontroli przeprowadzonej bez podstawy prawnej, nie może stanowić dowodu na okoliczność dokonanych na budowie odstępstw oraz ich istotności. Tym samym ustalenia dokonane przez organy na podstawie czynności niezgodnych z prawem powodują, iż decyzje tych organów nie mogą się ostać jako naruszające nie tylko podstawowe reguły K.p.a., ale również normy konstytucyjne. Zdaniem wnoszącego skargę Sąd I instancji nie poczynił należytych rozważań w zakresie pełnej kontroli decyzji administracyjnej, szczególnie pod kątem oceny jej legalności związanej z naruszeniami prawa przy jej podejmowaniu. Nadto Sąd nie podjął żadnych działań dla ustalenia na podstawie dokumentów innych niż w/w protokół, jaki był zakres odstępstw i czy były one istotne w rozumieniu przepisów art. 36a ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane, czego wynikiem było bezpodstawne zastosowanie w zaskarżonej decyzji art. 59 pkt 5 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego może przybierać dwojaką postać, a mianowicie postać błędnej wykładni konkretnej normy prawa materialnego, albo postać tzw. błędu subsumcji, czyli wadliwego uznania, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie zastosowanej przez sąd normy materialnoprawnej. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa nie obejmuje zarzutu błędnej wykładni, co wynika z odmiennej treści każdego z tych pojęć i alternatywnego ujęcia każdej z postaci naruszenia prawa materialnego. Jeżeli skarżący zamierza zakwestionować zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia obydwu postaci naruszenia prawa materialnego, to powinien wyraźnie każdą z tych postaci wskazać i przytoczyć zarzuty odnoszące się odpowiednio do każdej z nich (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 956/05, zb. LEX nr 266353). W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, uzasadnieniem jest wyjaśnienie dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 24/06, zb. LEX nr 266229). W skardze kasacyjnej A. G. przywołano obie podstawy kasacyjne, przy czym zarzut naruszenia prawa materialnego przybrał wyłącznie postać błędu w subsumcji wskazanej normy prawa materialnego pod nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Wadliwości ustaleń faktycznych skarżący dopatrywał się przy tym w naruszeniu przepisów proceduralnych, polegającym wyłącznie na zaakceptowaniu stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie protokołu kontroli, do której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nie był uprawniony. Innymi słowy zdaniem skarżącego kontrola przeprowadzona na budowie jego domu mieszkalnego była nielegalna, a wobec tego organ nie może powoływać się na jej wyniki. Takie stanowisko nie znajduje jednak usprawiedliwienia ani w administracyjnych przepisach proceduralnych ani w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W doktrynie podkreśla się przy tym, że realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, a prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem trafnego zastosowania normy prawa materialnego. Podkreśla się przy tym, że to organ administracji publicznej ma obowiązek dokonania oceny jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski "KPA. Komentarz", wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002, str. 66). Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w przepisach Prawa budowlanego, które w art. 81 ust. 4 stanowi, iż organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Z powyższych regulacji nie sposób wyprowadzić wniosku, że - tak jak chce tego skarżący - prawo do przeprowadzenia przez właściwego inspektora nadzoru budowlanego oględzin, w przypadku budowy rozpoczętej przed dniem 11 lipca 2003 r., doznaje jakichkolwiek ograniczeń. Z regulacji tych nie wynika również możliwość pomijania utrwalonych w formie protokolarnej ustaleń, dokonanych w trakcie takich oględzin. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący był obecny w czasie kontroli obiektu w dniu [...]., podpisał protokół i nie zgłosił jakichkolwiek zastrzeżeń co do jego ustaleń. Użycie w protokole określenia "kontrola obowiązkowa" oraz powołanie się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji na przepis art. 59a Prawa budowlanego nie podważa wartości dowodowej samego protokołu, jako że został on sporządzony w toku toczącego się z wniosku skarżącego postępowania, mającego na celu uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Jednym z etapów takiego postępowania, prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, mogą być oględziny obiektu pod kątem zgodności budowy z szeroko rozumianymi przepisami prawa budowlanego, w tym także pod kątem zgodności z zatwierdzonym projektem techniczno - budowlanym. Wracając do zarzutu naruszenia prawa materialnego należało podkreślić, że z uzasadnienia tego zarzutu wynika, iż skarżącemu faktycznie chodzi nie tyle o wadliwą interpretację przywołanych norm prawa materialnego, co o ich wadliwe zastosowanie w kontekście występującego w sprawie stanu faktycznego. Nie została natomiast zakwestionowana wykładnia wskazanych w kasacji przepisów Prawa budowlanego, której dokonał Sąd w zaskarżonym wyroku. Powyższe zastrzeżenie ma zaś o tyle istotne znaczenie dla oceny skuteczności przedmiotowego zarzutu, że kwestia stosowania prawa materialnego zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać będzie to w praktyce brak możności skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego stosowania prawa materialnego, o ile równolegle skutecznie nie zostaną zakwestionowane także ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Stanowisko takie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził zresztą w wyroku z dnia 13 października 2004 r., sygn. akt FSK 548/04 (niepubl.), w którym kategorycznie stwierdził, iż "brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności w sprawie ustalenia stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego". Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący ustaleń faktycznych, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie, w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P. p. s. a. w sposób prawidłowy nie podważył. Fakt ten zestawiony zatem z utrwalonym już poglądem, że "w świetle art. 183 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania" co implikuje jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej (por.: wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt GSK 10/04, Mon. Prawn. z 2004 r., nr 9, str. 392) sprawia, iż roztrząsany tu zarzut nie może być potraktowany za skuteczny i wystarczający dla uwzględnienia przedmiotowej skargi. Stąd też ocena podstawy kasacyjnej nakierowanej na błąd subsumcji zastosowanej normy prawa materialnego (art. 36a ust. 1 i 5 Prawa budowlanego) do ustalonego stanu faktycznego nie mogła być inna od zaprezentowanej na wstępie niniejszych rozważań, albowiem w przypadku braku skutecznego podniesienia w kasacji zarzutu naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P. p. s. a.), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami stanu faktycznego, przyjętego za podstawę orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego. W sprawie nie doszło przy tym do zarzuconego naruszenia przepisów postępowania przez sąd I instancji. W szczególności dotyczy to postępowania dowodowego. Przepis art. 133 § 1 P. p. s. a. przewiduje możliwość wydania wyroku przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie ustalenie, czy materiał procesowy zebrany w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom stawianym przez przepisy prawne. Jeżeli ustalenie to wypadło dla organów administracyjnych negatywnie, sąd administracyjny będzie uprawniony do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku może przyjąć cały materiał sprawy (materiał zawarty w aktach administracyjnych) za podstawę rozstrzygnięcia, a więc także za podstawę własnych ustaleń faktycznych. W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne organów administracyjnych opierały się na protokole oględzin z dnia [...]. Prawdziwości stwierdzeń zawartych w tym protokole ani w skardze, ani w skardze kasacyjnej nie podważano (cały wywód uzasadnienia skargi kasacyjnej pomija treść tego dokumentu), a wobec tego niewątpliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał prawo do poczynienia własnych ustaleń w oparciu o ten dowód. Zarzut kasacyjny nie przeprowadzenia przez wojewódzki sąd administracyjny dowodu z dodatkowych dokumentów bez wskazywania o jakie dokumenty chodzi nie może się ostać, a dodatkowo zauważyć przy tym należało, że skarżący ani w skardze, ani w posterowaniu przed sądem I instancji nie wskazywał potrzeby przeprowadzenia takiego dowodu. W konsekwencji i z tej przyczyny należało uznać, ze skarżący nie podważył w sposób skuteczny ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi treść sporządzonego przez ten Sąd uzasadnienia spełnia wymogi z art. 141 § 4 P.p.s.a. W takim stanie rzeczy za niewadliwy należało uznać stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, a - jak już wyżej wspomniano - brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych, ległych u podstaw rozstrzygnięcia sądu, uniemożliwia skuteczne wywiedzenie naruszenia prawa materialnego w postaci błędu subsumcji określonego stanu faktycznego pod przyjętą w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym normę prawną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu. Orzeczenie to podlega rozpoznaniu przez sąd I instancji, gdyż na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza że następuje ono po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny, od którego według art. 259 i art. 260 P.p.s.a. służy sprzeciw, a następnie zażalenie w toku instancji. Uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w tym przedmiocie związane jest z kontrolą instancyjną takich postanowień (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. GSK 1412/04).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI