II OSK 97/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając dopuszczalność postępowania naprawczego w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego, nawet po zawiadomieniu o zakończeniu budowy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący kwestionował nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym przesunięcia budynku, zmiany jego szerokości oraz usytuowania zjazdu i zbiornika na nieczystości, co naruszało strefę kontrolowaną gazociągu. NSA uznał, że postępowanie naprawcze jest dopuszczalne nawet po zawiadomieniu o zakończeniu budowy, jeśli nie było sprzeciwu organu, ponieważ takie zawiadomienie nie sanuje samowoli budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakładała na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego istotnie odbiegała od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa obejmowały przesunięcie budynku względem projektu zagospodarowania działki, zmianę jego szerokości (wykonanie wykuszu), inne usytuowanie zjazdu na drogę publiczną oraz odmienne umiejscowienie zbiornika na nieczystości, co naruszało strefę kontrolowaną gazociągu wysokiego ciśnienia. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa budowlanego, w tym twierdząc, że postępowanie naprawcze jest niedopuszczalne po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy i braku sprzeciwu organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zawiadomienie o zakończeniu budowy nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Sąd podkreślił, że brak sprzeciwu organu nie jest równoznaczny z zatwierdzeniem legalności budowy, a jedynie dopuszcza jej użytkowanie, nie wyłączając możliwości wszczęcia postępowania naprawczego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne. Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu nadzoru budowlanego nie wyłączają możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Uzasadnienie
Zawiadomienie o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu nadzoru budowlanego jedynie dopuszcza użytkowanie obiektu, ale nie stanowi wiążącego przesądzenia o legalności budowy ani nie sanuje samowoli budowlanej. Postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
p.b. art. 36a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 5 pkt 1, 2, 5, 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 5a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 54 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 57 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 110 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122g
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego w stosunku do obiektu użytkowanego na podstawie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy i braku sprzeciwu organu nadzoru budowlanego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi zamiast jej uchylenia. Naruszenie przepisów prawa materialnego (Prawo budowlane) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących projektu budowlanego zamiennego i postępowania naprawczego. Uznanie, że projekt budowlany podlegał obowiązkowi uzgodnienia z operatorem gazociągu przesyłowego. Uznanie, że budynek został wybudowany z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego. Wydanie decyzji o nakazie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, a organ nie wniósł sprzeciwu.
Godne uwagi sformułowania
Budowa obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji zmieniającej pozwolenie (art. 36a ust. 1 p.b.) stanowi formę samowoli budowlanej w części dotyczącej tych odstępstw. Zawiadomienie o zakończeniu budowy realizującym tryb przewidziany w art. 54 p.b. nie może być traktowane jako wiążące przesądzenie o legalności budowy. Nie można postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu budowlanego w warunkach kształtowanych treścią decyzji udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie a zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności postępowania naprawczego w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego, nawet po zawiadomieniu o zakończeniu budowy i braku sprzeciwu organu. Ugruntowanie linii orzeczniczej w zakresie różnicy między pozwoleniem na użytkowanie a zawiadomieniem o zakończeniu budowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego i procedury naprawczej w prawie budowlanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odstępstw od projektu budowlanego i konsekwencji prawnych, szczególnie w kontekście zawiadomienia o zakończeniu budowy. Jest to istotne dla inwestorów i wykonawców.
“Czy zawiadomienie o zakończeniu budowy chroni przed konsekwencjami samowoli budowlanej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 97/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 200/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-09-10 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 1257 art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz 1332 art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1, 2, 5, 6, ust. 5a, ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4, ust. 7, art. 54 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt II SA/Po 200/20 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2020 r. nr WOA.7721.203.2018.RD w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowalnego zamiennego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 10 września 2020 r., II SA/Po 200/20 oddalił skargę M.G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 17 stycznia 2020 r., nr WOA.7721.203.2018.RD, uchylającą w części dotyczącej terminu i określającą go na nowo (30 czerwca 2020 r.), a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z 16 maja 2018 r., znak: PINB/WOA/432/39/2018/2019, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), dalej: p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., nakazał M.G. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny obejmujący budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...], gmina [...], uwzględniający dokonane w trakcie prowadzenia robót budowlanych odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. M.G. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji, w wyniku uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane prawidłowo, gdy tymczasem decyzje te zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów, a tym samym dokonanie błędnych ustaleń faktycznych; 2) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1, 2, 5, 6 i ust. 5a oraz ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4 i ust. 7 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WWINB) poprzez oddalenie skargi, a nie uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji, w wyniku uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane prawidłowo, gdy tymczasem decyzje te zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy); II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 6 i ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WWINB) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że projekt budowlany dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego podlegał obowiązkowi uzgodnienia z operatorem gazociągu przesyłowego i dokonywanie zmian w stosunku do tego projektu wymaga dokonania uzgodnień z tymże operatorem, gdy tymczasem przepisy prawa nie nadkładają takiego obowiązku; 2) art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1, 4, 5 i 6 oraz ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WWINB) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na uznaniu, że budynek mieszkalny jednorodzinny został wybudowany z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z 22 października 2008 r. o pozwoleniu na budowę i wydanie w następstwie tego decyzji o nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego; 3) art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1, 4, 5 i 6 oraz ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7, a także art. 54 ust. 1 i 2 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WWINB) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że w przypadku, gdy inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania decyzji o nakazie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, podczas gdy dokonanie zawiadomienia o zakończeniu budowy wyłącza możliwość wydania decyzji o nakazie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego; 4) art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1, 4, 5 i 6 oraz ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7, a także art. 54 ust. 1 i 2 p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji WWINB) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji o nakazie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, a organ nadzoru budowlanego nie złożył decyzji o sprzeciwie. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach. Przedmiotem poddanego kontroli Sądu I instancji postępowania naprawczego wszczętego przez PINB z urzędu pozostawały roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego jednorodzinnego) wraz z garażem i zbiornikiem bezodpływowym na ścieki sanitarne, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...], gmina [...]. W zaskarżonej decyzji z 17 stycznia 2020 r. WWINB przyjął, że roboty budowlane były wykonywane na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z 22 października 2008 r., nr 7164/08, niemniej obejmuje je dyspozycja art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 p.b., albowiem zostały one zrealizowane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń wynikających z zatwierdzonego projektu budowlanego, co powinno prowadzić do wdrożenia postępowania naprawczego, w ramach którego powinien zostać nałożony na skarżącego, jako aktualnego właściciela nieruchomości, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Oceny prawnej Sądu I instancji akceptującej to stanowisko PWINB nie można uznać za wadliwą, nie uchybia ona bowiem przepisom powołanym w podstawach wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej. Nie może budzić wątpliwości, że zasadą prawa budowlanego pozostaje, iż inwestor, realizując obiekt budowlany na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, jest związany treścią decyzji i nie może w sposób samodzielny zmieniać jej ustaleń i warunków. Budowa obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji zmieniającej pozwolenie (art. 36a ust. 1 p.b.) stanowi formę samowoli budowlanej w części dotyczącej tych odstępstw. W konsekwencji w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego, stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., zobowiązany jest nałożyć decyzją obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Niezasadnie skarga kasacyjna przypisuje Sądowi I instancji dopuszczenie się wadliwej kontroli podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a.). Przeprowadzone przez WWINB postępowanie zakończone decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., stanowiąc pierwszy etap procedury naprawczej, nie ma na celu, co do zasady, wiążącego przesądzenia, w jakim zakresie zrealizowana inwestycja narusza obowiązujące przepisy i w konsekwencji, w jakiej formie powinna ona podlegać przekształceniu w celu jej dostosowania do wymagań prawnych. O tym zdecydować powinna szczegółowa analiza zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych, której wyrazem będzie sporządzenie przez projektanta projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego z jednej strony założenia projektowe, które powinny w ocenie inwestora zostać zachowane przy realizacji inwestycji, a z drugiej uwzględniającego treść przepisów stanowiących kryteria prawne zatwierdzenia projektu decyzją wymienioną w art. 51 ust. 4 p.b. (por. wyrok NSA z 22 lutego 2023 r., II OSK 566/20; wyrok NSA z 13 września 2022 r., II OSK 1389/21; wyrok NSA z 25 czerwca 2021 r., II OSK 2850/18). Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego, organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w przedstawionym zakresie, wymaganym art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Nie ma podstaw, by uznawać zaskarżoną decyzję za opartą na błędnych ustaleniach faktycznych, jeżeli niewadliwie WWINB stwierdził, że, po pierwsze, sporny budynek mieszkalny został przesunięty względem jego usytuowania wynikającego z projektu zagospodarowania działki zatwierdzonego decyzją Starosty [...] (ściana tylna budynku powinna znajdować się w odległości 9 m od granicy z działką nr ew. [...], podczas gdy znajduje się ona w odległości ponad 10 m), po drugie, zmieniona została w sposób niedozwolony przez inwestora jego szerokość (o 1 m), co było konsekwencją wykonania nieprzewidzianego w projekcie wykuszu, po trzecie wreszcie, doszło do zmiany utwardzenia powierzchni gruntu poprzez wykonanie zjazdu na drogę publiczną w innym miejscu, a także odmiennego usytuowania zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne, które to zmiany naruszają strefę kontrolowaną wyznaczoną dla przebiegającego przez działkę nr ew. [...] gazociągu wysokiego ciśnienia DN 100. W złożonej skardze kasacyjnej nie została podjęta w żadnym stopniu polemika z powyższymi wnioskami, jak i wspierającą je argumentacją odwołującą się do zgromadzonych w sprawie dowodów, toteż przyjęty w wyroku stan faktyczny w opisanym zakresie musi być uważany za niesporny. Niezasadnie został Sądowi I instancji postawiony zarzut naruszenia art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 6 i ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 p.b. poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. regulacji prawnej, polegającej na uznaniu, że projekt budowlany dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego podlegał obowiązkowi uzgodnienia z operatorem gazociągu przesyłowego i dokonywanie zmian w stosunku do tego projektu wymaga dokonania uzgodnień z tymże operatorem, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie sformułował przypisanego mu stanowiska interpretacyjnego. Wyjaśnienia Sądu I instancji ograniczały się wyłącznie do wskazania, że przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie nakazują w strefie kontrolowanej kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie, w tym zakazują wznoszenia obiektów budowlanych, urządzania stałych składów i magazynów oraz podejmowania działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania, czemu towarzyszyła wyłącznie konkluzja, że zmiana sposobu zagospodarowania działki, w tym wykonanie budynku w zbliżeniu z gazociągiem, która nie respektuje szerokości strefy kontrolowanej, narusza przywołane wymaganie. Jeżeli treść oceny prawnej sformułowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pozostaje odmienna, niż określa to skarżący kasacyjnie, nie zachodzi podstawa, by Naczelny Sąd Administracyjny punktem odniesienia merytorycznych rozważań czynić miał zagadnienia prawne omówione w skardze kasacyjnej, niemniej nie pozostające w związku z wynikiem kontroli zaskarżonego do Sądu aktu administracyjnego. Nie można podzielić również zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1, 4, 5 i 6 oraz ust. 6, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7, a także art. 54 ust. 1 i 2 p.b., który skarżący łączy z uznaniem, że nie zachodzą warunki do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji zobowiązującej do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, a organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brzmienie art. 54 ust. 1 i 2 p.b. nie pozwala na wyprowadzenie z tego przepisu normy o treści przyjmowanej przez skarżącego kasacyjnie, to jest zakazującej prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do obiektu budowlanego, co do którego inwestor zawiadomił o zakończeniu jego budowy w trybie art. 54 p.b., a organ nie wniósł sprzeciwu. Znaczenie normatywne analizowanego przepisu sprowadzić należy wyłącznie do przesądzenia przez ustawodawcę, że skutkiem dokonania zgłoszenia i jednocześnie braku sprzeciwu ze strony organu nadzoru budowlanego jest dopuszczalność użytkowania obiektu budowanego bez narażenia inwestora na sankcję w postaci kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 57 ust. 7 p.b. Odnosząc się do przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji, zgodnie z którą skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy powinno być postrzegane jako "swoiste potwierdzenie legalności realizacji obiektu budowlanego", zauważyć należy, że skutek prawny wyrażający się wskazaną kwalifikacją można zaaprobować jedynie w odniesieniu do takiej sytuacji, w której została wydana na wniosek inwestora decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Odmienna sytuacja zachodzi natomiast w przypadku, gdy inwestor – tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – dokonał jedynie zgłoszenia zakończenia budowy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu budowlanego w warunkach kształtowanych treścią decyzji udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie a zawiadomieniem o zakończeniu budowy realizującym tryb przewidziany w art. 54 p.b. W tym pierwszym przypadku sytuację prawną inwestora określa wiążąco decyzja administracyjna poprzedzona obowiązkową kontrolą obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy został on wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w drugim natomiast przypadku uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego jest wynikiem braku wniesienia sprzeciwu przez zawiadomiony o zakończeniu budowy organ, którego to zachowania nie można traktować jako wiążącego przesądzenia o legalności budowy. Należy zauważyć, że kwestia tego, czy dopuszczalne jest prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 p.b. w stosunku do obiektu, który jest użytkowany w wyniku niezgłoszenia sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego, była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przytoczone w skardze kasacyjnej przykłady wyroków, w których sformułowany został pogląd, że również skuteczne zawiadomienie organu o zakończeniu budowy stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania naprawczego w przypadku późniejszego wykrycia odstąpienia przez inwestora od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, są tego dowodem. Nie ulega tym niemniej wątpliwości, że powyższe zapatrywanie wyrażane było zasadniczo w jednostkowych orzeczeniach stojących w opozycji do przeważającego poglądu prezentowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznającego, że ww. zawiadomienie nie ma mocy sanującej odstępstwa od pozwolenia na budowę. W aktualnym orzecznictwie pogląd ten ma charakter ugruntowany (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r., II OSK 546/21; wyrok NSA z 2 marca 2022 r., II OSK 759/21; wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., II OSK 427/21; wyrok NSA z 17 maja 2021 r., II OSK 2322/18; wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II OSK 1716/17; wyrok NSA z 20 października 2017 r., II OSK 294/16; wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1595/16; wyrok NSA z 21 czerwca 2016 r., II OSK 2533/14; wyrok NSA z 29 stycznia 2016 r., II OSK 1313/14) i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w całości należy go podzielić. Argumentacja skargi kasacyjnej nawiązująca do treści art. 110 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w przypadku milczącego załatwienia sprawy, jest związany wydanym w tym trybie rozstrzygnięciem od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin przewidziany na wydanie decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie albo wniesienie sprzeciwu, o ile kodeks nie stanowi inaczej, a także akcentująca znaczenie normatywne art. 122g k.p.a., pomija, że niewniesienie sprzeciwu w następstwie złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego miało miejsce w dniu 23 lutego 2011 r. (zaświadczenie PINB o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy z 4 marca 2011 r., znak PINB/WIK/73531/10/144/1336/2011, k. 9 akt adm.), podczas gdy przepisy normujące milczące załatwienie sprawy, pomijając w tym miejscu wnioski, jakie należałoby wyprowadzić z ich wykładni, zaczęły obowiązywać z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy nowelizacji k.p.a. wprowadzonej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI