II OSK 963/06

II OSK 963/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Stahl
Marzenna Linska-Wawrzon
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 204/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-02-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 33 pkt. 2 i 8
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 204/03 w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłaty zaliczki na koszty wykonania zastępczego rozbiórki wiatrołapu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 963/06
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 204/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłaty zaliczki na koszty wykonania zastępczego rozbiórki wiatrołapu .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Decyzją z dnia 31 sierpnia 1998 r. znak [...] wydaną z upoważnienia Komisarza Rządowego dla Gminy K. nakazano inwestorowi i współwłaścicielowi posesji przy ul. M. w K. W. G. dokonanie rozbiórki samowolnie rozpoczętej rozbudowy oficyny mieszkalnej o wiatrołap o powierzchni 3,50 m". Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania W. G. została utrzymana w mocy wydaną z upoważnienia Wojewody Kieleckiego decyzją z dnia 28 października 1998 r. znak [...], którą W. G. zakwestionował w drodze skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.
Przed rozpoznaniem powyższego środka zaskarżenia przez Naczelny Sąd Administracyjny , upomnieniem z dnia 21 września 1999 r. znak [...], doręczonym W. G., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ) wezwał wyżej wymienionego do wykonania w terminie 30 dni od doręczenia upomnienia obowiązku rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu do remontowanej oficyny przy ul. M. w K. , który stał się wymagalny dnia 1 października 1998 r, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 3 listopada 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. jako wierzyciel wystawił w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy znak [...]. Tytuł wykonawczy opatrzony stosowną klauzulą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. jako organ egzekucyjny w tej samej dacie skierował do egzekucji na podstawie art. 32 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
0 postępowaniu egzekucyjnym w administracji z pouczeniem o treści art. 32 §1 , art. 33
i art. 27 § 1 pkt 6 tej ustawy.
Ponadto postanowieniem z dnia 3 listopada 1999 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. działając na podstawie
II OSK 963/06 3
art. 119, art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. Nr 36 z 1991r., poz. 161 ze zm.) oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ) nałożył na zobowiązanego W. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł. wraz z opłatami z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, jak również wezwał go do wpłacenia grzywny w terminie 7 dni od doręczenia tego postanowienia - pod rygorem egzekucji oraz do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego - w terminie do dnia 30 listopada 1999 r., pod rygorem zastosowania wykonania zastępczego na koszt o ryzyko zobowiązanego.
Rozpoznając zażalenie W. G. od powyższego rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia 15 grudnia 1999 r. znak [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia 3 listopada 1999 r., zaś postanowieniem z dnia 21 lutego 2000 r. sygn. akt II SA)Kr 65/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie odrzucił skargę W. G. na powyższe postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach.
W toku postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 29 lutego 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 2480/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na wniosek W. G. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody Kieleckiego 28 października 1998 r. znak [...] - co skutkowało zawieszeniem czynności egzekucyjnych, zaś prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 2480/98 tenże Sąd oddalił skargę W. G. na wyżej wskazaną decyzję organu drugiej instancji, utrzymującą w mocy decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W dniu 25 stycznia 2002 r. W. G. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla miasta K. pismo , w którym oświadczył, że dokona rozbiórki wiatrołapu dobudowanego do oficyny zlokalizowanej w K. przy ul. M. w terminie do 31 marca 2002 r.
Następnie postanowieniem z dnia 4 lutego 2002 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. działając na podstawie art. ,127 oraz art. 128 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o
II OSK 963/06 4
postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U, z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm. ) z uwagi na uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego z dnia 3 listopada 1999 r. znak [...] - orzekł o wykonaniu zastępczym na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego W. G. jako inwestora i współwłaściciela posesji przy ul. M. w K. rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu do remontowanej oficyny tej posesji. W postanowieniu podano, że roboty rozbiórkowe zostaną wykonane przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Sp. z o.o. w K. , ustalono termin rozpoczęcia robót wykonania zastępczego na dzień 9 kwietnia 2002 r. godz. 9.00 , zobowiązano wykonawcę do zapewnienia nadzoru nad robotami przez osobę posiadającą wymagane uprawienia budowlane, do przedłożenia oświadczenia kierownika robót o prawidłowości ich wykonania, jak również zawarto w nim dalsze pouczenia, w tym dotyczące zażalenia.
Powyższe postanowienie, doręczone W. G. wraz z odpisem tytułu wykonawczego zawierającego pouczenie o zarzutach zostało zaskarżone w drodze zażalenia do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, który postanowieniem z dnia 19 marca 2002 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie .
W. G. zaskarżył w/w postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który postanowieniem z dnia 24 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 873/02 oddalił wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 17 września 2002 r. znak [...], opatrzonym pouczeniem o zarzutach odpisem tego samego tytułu wykonawczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. działając na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , wyznaczył nowy termin wykonania zastępczego rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu do remontowanej oficyny na posesji przy ul. M. K. na dzień 5 listopada 2002 r. podając przeszkody niezachowania uprzednio wyznaczonego terminu, a po jego wydaniu zobowiązany w piśmie z dnia 17 września 2002 r. oświadczył , iż dokona rozbiórki tego wiatrołapu we własnym zakresie w terminie do dnia 8 listopada 2002 r.
Kolejnym postanowieniem z dnia 29 października 2002 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta
II OSK 963/06 5
K. działając na podstawie art. 128 i 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał zobowiązanego W. G. do wpłacenia zaliczki w wysokości 5.000.zł. na koszty wykonania zastępczego samowolnie dobudowanego wiatrołapu do remontowanej oficyny na posesji przy ul. M. w K. , w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia pod rygorem egzekucji . W orzeczeniu zawarto pouczenie o sposobie uiszczenia zaliczki oraz zażaleniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie jako krzywdzącego i niemożliwego do wykonania oraz o powtórne rozpatrzenie sprawy przez organu pierwszej instancji podając ,iż pobiera wraz z żoną niskie świadczenia emerytalne i nie ma możliwości wpłacenia żądanej kwoty.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2002 r. znak [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu tego orzeczenia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie oraz uznał zaskarżone postanowienie za zasadne na tle treści art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś odpowiadając na zgłoszone zarzuty wskazał, iż podnoszone przez zobowiązanego kwestie były już rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na etapie rozpatrywania skargi W. G., zaś inwestor aby uniknąć ściągnięcia zaliczki winien jak najszybciej przystąpić do wykonania rozbiórki.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższe postanowienie wniósł W. G. domagając się uchylenie zaskarżonego postanowienia wykazując , że jest krzywdzące. Skarżący podawał, iż termin rozbiórki ustalono na dzień 5 listopada 2002 r. jak również wskazując, że żądanie wpłaty zaliczki na koszty wykonania zastępczego jest przedwczesne , a skarżącego z żoną jako emerytów nie stać na jej uiszczenie.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) wobec jej niezasadności ją oddalił.
II OSK 963/06 6
W motywach zaskarżonego wyroku wyjaśniono , iż bezsporny jest fakt niewykonania przez W. G. obowiązku rozbiórki samowolnie rozpoczętej rozbudowy oficyny mieszkalnej o wiatrołap o powierzchni 3,50 m2. Wszczęcie przedmiotowego administracyjnego postępowania egzekucyjnego poprzedziło stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) doręczenie skarżącemu pisemnego upomnienia wierzyciela zawierającego wezwanie do wykonania wynikającego z ostatecznej decyzji obowiązku, ze wskazaniem właściwego rygoru. Stosownie do treści art. 26 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym przystąpił z urzędu do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, który odpowiada wymogom z art. 27 powołanej wyżej ustawy . Odpis tytułu wykonawczego, jak zaznaczono został doręczony skarżącemu ze stosownym pouczeniem o zarzutach, czemu towarzyszyło wydanie i doręczenia postanowienie o skazaniu na grzywnę w cel przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Zastosowanie tego środka egzekucji świadczenia niepieniężnego przewidzianego w art. 1a pkt 12 b cytowanej ustawy odpowiada wynikającej z art. 7 tej ustawy dyrektywie wyboru w pierwszej kolejności środków najmniej uciążliwych, zważywszy na znacznie wyższe koszty wykonania zastępczego. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia i niewykonaniu nakazu rozbiórki z uwagi na treść art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ocenie Sądu I instancji brak było podstaw do dalszego stosowania środka przymusu w postaci grzywny, zaś organ egzekucyjny pierwszej instancji prawidłowo wszczął egzekucję dotyczącą wykonania zastępczego, który to środek stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.
Podkreślono , że nie budzi zastrzeżeń na tle treści art. 126 § 1 pkt 1-2 i § 4 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , bieg postępowania również w tej fazie skoro organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , postanowienie wskazujące, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo oraz pouczył go o możliwości zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) i prawie wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego. O ile nieprawidłowym było w ocenie Sądu I instancji powołanie w
II OSK 963/06 7
podstawie prawnej postanowienia z dnia z dnia 3 listopada 1999 r. przepisu art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji , gdy nie wezwano nim zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, uchybienie to jak zauważono zostało dostrzeżone i słusznie wytknięte w postanowieniu organu egzekucyjnego drugiej instancji, a powyższe pozostaje bez wpływu na dopuszczalność prowadzenia egzekucji. Trafnym było zatem zdaniem Sądu I instancji oddalenie zażalenie skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji, w którym nadto zasadnie nieuwzględniono zarzutów zobowiązanego dotyczących dopuszczalności egzekucji. Pomimo , iż uzasadnienie postanowienia w tej części jak przyjęto może budzić zastrzeżenia jako lakoniczne, istnienie tego uchybienia nie stwarza dostatecznej postawy do uwzględniania skargi, bowiem podawane w nim przyczyny bezzasadności zarzutów eksponują istotne okoliczności i są trafne.
Co do zarzutów podnoszonych w skardze, zauważono , iż w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując jego prowadzenie może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 wskazanej wyżej ustawy z 17 czerwca 1966 r. , zaś wskazanie innych nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia . Przytaczając treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez organy egzekucyjne postanowień w przedmiocie wykonania zastępczego ciążącego na zobowiązanym obowiązku stanowiących podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wyjaśniono , że większości z tych zarzutów skarżący nie podnosi, a te zarzuty, które poprzez wskazanie określonych okoliczności nawiązują do nieistnienia lub niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, nie mogły zostać uwzględnione w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjny w administracji - organ egzekucyjny bada z urzędy dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uwzględnienie wynikającego z tego przepisu zakazu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym prowadzi do wniosku, że w zarzutach z art. 33 § 1 pkt 1) i pkt 5) chodzi wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może jak zaznaczono sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych,
II OSK 963/06 8
którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skoro skarżący jak podniósł Sąd nie twierdził w toku postępowania egzekucyjnego i nie podnosił w skardze, że w trybach nadzwyczajnych zapadły ostateczne decyzje skutkujące uchyleniem lub wygaśnięciem jego obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 31 sierpnia 1998 r. znak [...] lub by po dacie jej wydania dokonano zmian w obiekcie budowlanym uniemożliwiających fizyczne wykonanie obowiązku rozbiórki wiatrołapu, podnoszone przez niego okoliczności dotyczące : wadliwości decyzji orzekającej nakaz rozbiórki, braku sprzeczności pomiędzy dobudową a ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykonania dobudowy zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, konstrukcyjne z oficyną, szkoda spowodowana rozbiórką wiatrołapu itp. - nie mogły zostać uwzględnione jako przeszkoda do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem podlegały badaniu i rozstrzygnięciu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 października 1998r. znak [...] i prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 2480/98 . Wyjaśniono również , iż sygnalizowana w pismach sytuacji rodzinna , mieszkaniowa czy finansowa, która zważywszy treść art. 33 § 1 omawianej ustawy nie może stanowić podstawy zarzutów pozostaje bez wpływu dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Konkludując Sąd I instancji wyjaśnił , że okoliczności które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia nawet dla podjęcia orzeczenia o rozbiórce, a aspekty społeczne i trudna sytuacja rodzinna nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym również w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skoro po zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia skarżący pomimo uprzednich deklaracji dobrowolnie nie dokonał rozbiórki wiatrołapu - prawidłowo zastosowano w przedmiotowej sprawie środek egzekucyjny służący już bezpośrednio realizacji ciążącego na nim obowiązku, a gdy w pierwotnie wyznaczonym terminie nie doszło do wykonania zastępczego, wydano postanowieniem z dnia 17 września 2002 r. znak [...] na podstawie art. 18 omawianej ustawy , którym ustalono nowy termin.
8
II OSK 963/06 9
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nadto wskazał, że postanowienie z dnia 29 października 2002 r. znak [...] o wezwaniu o do uiszczenie zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, jak słusznie wskazują organ pierwszej i drugiej instancji znajduje w opisanym stanie faktycznym podstawę prawną w art. 129, który stanowi iż organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku, a do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128. Dostrzeganym uchybieniem jest brak uzasadnienia w zakresie wysokości ustalonej kwoty zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, która zależy od przewidywanych kosztów rozbiórki, w tym zabezpieczeń, a także transportu i składowania materiałów. Skoro jednak skarżący w postępowaniu egzekucyjny przed organem drugiej instancji wysokości kwoty zaliczki nie kwestionował , nie jest ona wygórowana i nie zależy od sytuacji finansowej zobowiązanego, należy uznać iż wskazane uchybienie nie ma istotnego wpływu dla wydanego rozstrzygnięcia. Nie jest trafny również zdaniem Sądu zarzut przedwczesności wydanego postanowienia o obowiązku uiszczenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego skoro termin realizacji czynności wyznaczono na dzień 5 listopada 2002 r., tym bardziej iż zaliczka mogła zostać ustalona już w postanowieniu z dnia 4 lutego 2002 r. znak [...] o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego. Powoływany przez skarżącego art. 16 ustawy z dnia z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm. ) stanowiący, że wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie - nie ma zastosowania w niniejszej sprawie , zaś w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie istniały podstawy do orzekania o odroczeniu wykonania przedmiotowego obowiązku.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik W. G. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegającego na tym, iż przyjęto że skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie podniósł okoliczności wskazanych w cytowanym powyżej art. 33 ustawy o
9
II OSK 963/06 10
postępowaniu egzekucyjnym w administracji podczas gdy pomimo, iż skarżący w treści przedmiotowej skargi nie wskazuje konkretnie na postanowienia rzeczonego artykułu to jednak z jego treści można wywnioskować, iż podnosi uregulowania w nim zawarte .
Wskazując na powyższe naruszenie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wyjaśniono, że wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach zobowiązujące, stronę do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego w kwocie: 5000 zł tenże nie wskazał w niej w sposób bezpośredni żadnej z okoliczności enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże w z treści skargi wynika, iż skarżący nie będzie się uchylał od nałożonego nań obowiązku jednakże jak można wywnioskować z treści skargi wnosi o odroczenie wykonania obowiązku bądź o rozłożenie go na raty a to okoliczności wskazanej w pkt 2 cytowanego powyżej przepisu. Należy również uwzględnić fakt, iż skarżący jest osobą niezamożną, jedynym źródłem utrzymania jest niewielka emerytura i wpłata wskazanej powyżej kwoty przekracza jego możliwości finansowe. Skarżący deklarował wielokrotne, iż rozbiórki rzeczonego wiatrołapu dokona we własnym zakresie. Ze stwierdzenia tego wynika, iż skarżący podnosi zarzut, iż w rzeczonej sprawie zastosowano wobec niego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - pkt 8 cytowanej powyżej ustawy.
Fakt, iż skarżący nie powołał się w skardze na okoliczności wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy tłumaczyć tym, iż nie zdawał sobie sprawy, iż względy proceduralne są tak ważne. Jednakże jak już zauważono powyżej wnikliwa analiza jego skargi jednoznacznie wskazuje na okoliczności będące przedmiotem tej skargi a wskazane powyżej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów
10
II OSK 963/06 11
postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko - radcowskim ( art. 175 § 1 -3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .
Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie .
Złożona skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie .
Przystępując do rozpoznanie wniesionej skargi w jej granicach zauważyć należy , iż w skardze kasacyjnej a szczególności w jej motywach skonkretyzowano wobec wyroku Sądu I instancji zarzut naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 33 pkt. 2 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. Nr 36 z 1991 r. poz. 161 ze zm. ) w sytuacji uznania przez ten Sąd ,że skarżący nie wskazał w skardze tej przesłanki .
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przyjąć , że zarzut czyniony w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( art. 33 pkt. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wobec samowoli budowlanej skarżącego jest usprawiedliwiony . W obrocie prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca skarżącemu rozbiórkę samowolnie rozpoczętej rozbudowy oficyny mieszkalnej o wiatrołap o powierzchni 3,50 m 2 na posesji przy ul. M w K. Zasadność i wymagalność tego obowiązku jak słusznie zauważono w
11
II OSK 963/06 12
zaskarżonym wyroku stosownie do treści art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny .
W tej sytuacji organy egzekucyjne przechodząc do wyegzekwowania tej decyzji na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma wyłącznie do zastosowania dwa środki egzekucyjne przewidziane w tej ustawi tj. jednorazową grzywnę w celu przymuszenie (121 § 4 omawianej ustawy ) , bądź wykonanie zastępcze ( art. 127 i następne cytowanej ustawy).
Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 7 § 2 statuują jedną z zasad tego posterowania - stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku . Z zasady tej wynika obowiązek badania , który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do celu egzekucji . Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze nie wyodrębnia się tej zasady wprost w przepisach lecz uznaje się w literaturze jako główna zasadę postępowania egzekucyjnego . Jeżeli więc organ egzekucyjny ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze w ramach wykonania obowiązku usunięcia samowoli budowlanej (rozbiórki obiektu ) powinien wybrać wykonanie zastępcze , gdyż ono prowadzi bezpośrednio do realizacji obowiązku ( porównaj Komentarz R. Hauser, Z. Leoński , A. Skoczyłas - Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz : C.H. Beck Warszawa 2005 , str. 46 ). Pogląd powyższy podzielany jest przez skład orzekający w tej sprawie .
Tym samym mając powyższe na uwadze organy orzekające zobowiązane były do wyboru w zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej właśnie wykonania zastępczego . Przy czym podnieść należy , że organy egzekucyjne w tej sprawie zastosowały jako pierwszy środek egzekucyjny , grzywnę w celu przymuszenia co uczyniono przecież postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia 3 listopada 1999 r. następnie utrzymanym w mocy postanowieniem Świętokrzyskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 15 grudnia 1999 r. o nałożeniu grzywny w wysokości 1000 zł a gdy ten okazał się nieskuteczny wówczas podjęto ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania zastępczego .
Zatem nie można w tej sytuacji uznać , że zastosowano w tej sprawie zbyt uciążliwy środek .
Jednakże zauważyć należy , iż przedmiotem niniejszego postępowania było zobowiązanie do wpłaty zaliczki na koszty wykonania zastępczego rozbiórki w kwocie 5000 zł. Skarżący wywodzi , że składając skargę czynił zarzut z art. 33 pkt. 2 ustawy o
12
II OSK 963/06 13
postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie odroczenia terminu wykonania obowiązku oraz rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej . Natomiast niespornym jest , że postępowanie egzekucyjne dotyczy zarówno należności pieniężnych ( z pieniędzy , wynagrodzenia za pracę , z rachunku bankowego , innych wierzytelności pieniężnych i innych ) oraz dotyczy obowiązków o charakterze niepieniężnym ( grzywna w celu przymuszenia , wykonanie zastępcze , odebranie rzeczy ruchomej i inne) . Dlatego też skoro w tej sprawie dotyczącej zobowiązania do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego rozbiórki wiatrołapu tj. egzekucji o charakterze niepieniężnym zarzut z pkt 2 art. 33 omawianej ustawy nie na jakiegokolwiek prawnego uzasadnienia . Podobnie nie jest uzasadnione przy uwzględnieniu argumentacji skargi odroczenie terminu wykonania tego obowiązku na podstawie powołanej wyżej normy prawa . Zarzut taki można złożyć wtedy gdy egzekucja jest niedopuszczalna ze względów merytorycznych lecz skarżący nie wskazał jakichkolwiek merytorycznych przesłanek w tym zakresie . Natomiast dobrowolne wykonanie przedmiotowej rozbiórki pozwoli na uniknięcie ściągnięcia orzeczonej zaliczki na koszty wykonania zastępczego w kwocie 5000 zł.
Dlatego też mając powyższe na uwadze przyjąć należy , iż skarga kasacyjna jako
nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.