II OSK 962/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opłaty legalizacyjnej nałożonej na skarżących Z. D. i R. D. za samowolną rozbudowę lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku wielorodzinnym przy ul. W. [...] w O., wykonaną w 1998 r. bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nałożyły opłatę w wysokości 100.000 zł, argumentując, że jest to iloczyn stawki, współczynnika kategorii obiektu (XIII - pozostałe budynki mieszkalne, k=4,0) i współczynnika wielkości obiektu (w=1,0), pomnożony przez 50. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz postanowienia organów niższych instancji. Kluczowym zarzutem kasacyjnym było naruszenie przepisów intertemporalnych, w szczególności art. 25 i 32 ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2020 r. NSA uznał, że w przypadku samowoli budowlanej, dla której nie wydano nakazu rozbiórki przed wejściem w życie nowelizacji, możliwe było wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego), nawet jeśli toczyło się już zwykłe postępowanie legalizacyjne. Sąd podkreślił, że uproszczona procedura jest względniejsza dla sprawcy i ma pierwszeństwo. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom, które mają uwzględnić tę wykładnię przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, możliwość stosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej w przypadku toczących się postępowań zwykłych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i przepisami przejściowymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku samowoli budowlanej, dla której wszczęto zwykłe postępowanie legalizacyjne przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r., można wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne, jeśli nie wydano nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) może być wszczęte niezależnie od toczących się postępowań legalizacyjnych w trybie zwykłym (art. 48 Prawa budowlanego), jeśli nie wydano nakazu rozbiórki przed wejściem w życie nowelizacji. Procedura uproszczona, jako względniejsza, ma pierwszeństwo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 32 ustawy nowelizującej stanowi przepis szczególny wobec art. 25, ograniczając możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego tylko w przypadku wydania nakazu rozbiórki przed wejściem w życie nowelizacji. Brak takiego nakazu pozwala na zastosowanie względniejszej procedury uproszczonej, nawet jeśli toczyło się już zwykłe postępowanie legalizacyjne.
Jak należy obliczyć opłatę legalizacyjną za samowolną rozbudowę lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym?
Odpowiedź sądu
Opłata legalizacyjna jest ustalana indywidualnie dla każdego lokalu, który został samowolnie rozbudowany, nawet jeśli stanowi część budynku wielorodzinnego. Oblicza się ją na podstawie stawki, współczynnika kategorii obiektu (XIII dla budynków wielorodzinnych) i współczynnika wielkości obiektu, pomnożoną przez 50.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji i organy uznały, że rozbudowa konkretnego lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, służąca wyłącznie właścicielowi tego lokalu, stanowi odrębną samowolę budowlaną, za którą inwestor odpowiada indywidualnie. Nie jest to rozbudowa części wspólnych budynku wielorodzinnego.
Przepisy (17)
Główne
Prawo budowlane art. 49 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej i stosowania przepisów dotyczących kar.
Prawo budowlane art. 59f § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa zasady obliczania kary (stosowanej do opłaty legalizacyjnej) jako iloczynu stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu i współczynnika wielkości obiektu.
Prawo budowlane art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wprowadza uproszczone postępowanie legalizacyjne.
Pomocnicze
nowela art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Regulacja intertemporalna nakazująca stosowanie dotychczasowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
nowela art. 32
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Wyłącza możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego) w stosunku do obiektów, do których wydano przed dniem wejścia w życie nowelizacji decyzję o nakazie rozbiórki.
Prawo budowlane art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Prawo budowlane art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa, kto odpowiada za realizację obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 6, 7, 77, 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o własności lokali
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1 – 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów intertemporalnych (art. 25 i 32 ustawy nowelizującej) poprzez niezastosowanie art. 49f Prawa budowlanego i zastosowanie art. 25 w sytuacji, gdy możliwe było wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 59f ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez ustalenie opłaty legalizacyjnej oddzielnie dla każdego lokalu w budynku wielorodzinnym. • Naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez nieprawidłową wykładnię, powodującą uznanie, że rozbudowa odrębnego lokalu ingerująca w części wspólne nie stanowi rozbudowy części wspólnych budynku wielorodzinnego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 133, 134, 145, 151 P.p.s.a.) poprzez niewłaściwą kontrolę legalności i nieuwzględnienie skargi mimo naruszeń przepisów K.p.a. przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Uproszczone postępowanie legalizacyjne [...] jest postępowaniem szczególnym i odrębnym względem zwykłych postępowań legalizacyjnych. • Procedura wprowadzona do Prawa budowlanego ustawą zmieniającą, jako względniejsza dla sprawcy samowoli budowlanej, ma pierwszeństwo przed zwykłą procedurą legalizacyjną.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący sprawozdawca
Robert Sawuła
sędzia
Piotr Broda
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym, możliwość stosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej w przypadku toczących się postępowań zwykłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i przepisami przejściowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i opłat legalizacyjnych, a kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące przepisów przejściowych i możliwości zastosowania korzystniejszej procedury.
“Samowola budowlana sprzed lat: czy można było legalizować ją taniej?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.