II SA/LU 405/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na nakaz rozbiórki obiektu kontenerowego, uznając go za tymczasowy obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę.
Spółka zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu złożonego z ośmiu kontenerów morskich, twierdząc, że nie jest to obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd uznał jednak, że obiekt ten, mimo braku trwałego połączenia z gruntem, jest tymczasowym obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, którego spółka nie uzyskała. Argumentacja spółki dotycząca braku użycia wyrobów budowlanych została odrzucona.
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego złożonego z ośmiu kontenerów morskich, postawionego na działce bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany, niepołączony trwale z gruntem, wymagający pozwolenia na budowę. Spółka argumentowała, że obiekt nie jest obiektem budowlanym, ponieważ nie został wzniesiony z wyrobów budowlanych i służy celom transportowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że obiekt kontenerowy mieści się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego, a argumentacja dotycząca wyrobów budowlanych jest niezasadna, gdyż definicja z Prawa budowlanego jest szersza niż definicja z rozporządzenia UE. Sąd podkreślił również, że budowa obiektu wymagała pozwolenia na budowę, a spółka nie spełniła żadnego z wyjątków ustawowych od tej zasady. Nakaz rozbiórki został prawidłowo nałożony na inwestora – spółkę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zespół kontenerów morskich, niepołączony trwale z gruntem, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obiekt kontenerowy mieści się w definicji tymczasowego obiektu budowlanego, a argumentacja spółki dotycząca braku użycia wyrobów budowlanych jest niezasadna, gdyż definicja obiektu budowlanego w Prawie budowlanym jest szersza niż definicja wyrobu budowlanego z rozporządzenia UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.b. art. 3 § pkt 1, 3, 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 12, ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7, 15, 77 § 1, 80, 105 § 1, 105 § 3, 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 art. 2 pkt 1
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt kontenerowy, niepołączony trwale z gruntem, jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa tymczasowego obiektu budowlanego wymaga pozwolenia na budowę, chyba że zachodzą ustawowe wyjątki. Definicja obiektu budowlanego w Prawie budowlanym jest szersza niż definicja wyrobu budowlanego z rozporządzenia UE. Spółka, jako inwestor, jest odpowiedzialna za usunięcie samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Zespół kontenerów nie jest obiektem budowlanym, ponieważ nie został wzniesiony z wyrobów budowlanych. Instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę. Postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Godne uwagi sformułowania
Nie można zatem zarzucić organom jednoznacznie wadliwej oceny. Zmiana kwalifikacji prawnej przez uznanie, że jest to obiekt trwale związany z gruntem nie zmieniłaby niczego w zakresie rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcia 'wyrobów budowlanych', użytego w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie należy przy tym utożsamiać z pojęciem 'wyrobu budowlanego' zdefiniowanym w art. 2 pkt 1 rozporządzenia [nr 305/2011]. W pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej.
Skład orzekający
Grażyna Pawlos-Janusz
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
członek
Jerzy Parchomiuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, w szczególności obiektów kontenerowych, oraz definicji obiektu budowlanego i wyrobu budowlanego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obiektu (kontenery morskie) i jego kwalifikacji prawnej. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie w zakresie samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym ze względu na interpretację przepisów dotyczących obiektów tymczasowych i definicji obiektu budowlanego.
“Czy kontenery morskie na działce to samowola budowlana? WSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 405/19 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2019-12-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/ Grzegorz Grymuza Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 962/20 - Wyrok NSA z 2023-04-18 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [..] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] kwietnia 2019 r., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB), po rozpatrzeniu odwołania S. T. (dalej jako: skarżąca lub Spółka), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) miasta L. z [...] marca 2019 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: PINB miasta L. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wykonania na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w L. obiektu budowlanego składającego się z czterokondygnacyjnego zespołu ośmiu kontenerów, który został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W toku postępowania przeprowadzono kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że na ww. działce znajdują się kontenery morskie ustawione w dwóch rzędach, po cztery w każdym. Każdy kontener o wymiarach 2,44 m x 12,20 m i wysokości 2,85 m zbudowany jest z ramy stalowej wypełnionej po bokach stalową blachą karbowaną pionowo oraz drzwi dwuskrzydłowych. Każdy kontener posiada kostki w narożach, które służą do mocowania systemowego i transportu kontenerów. Kontenery ustawione zostały na podłożu z płyt betonowych, połączone ze sobą za pomocą systemowych zapięć tzw. "twist lock", tworząc obiekt budowlany o długości 24 m, wysokości 11,60 m i szerokości 2,44 m, nie połączony trwale z gruntem. Na obiekcie zainstalowana jest rama z rur stalowych do której zamontowana jest powłoka reklamowa przedstawiająca produkt jednego z producentów napojów alkoholowych. W trakcie postępowania ustalono, że składowanie kontenerów morskich na działce rozpoczęto w dniu [...] stycznia 2018 r. W odpowiedzi na zgłoszenie zamiaru przystąpienia do montażu ramy stalowej na kontenerach (16 marca 2018 r.), Prezydent Miasta L. decyzją z [...] maja 2018 r. wniósł sprzeciw. Organ I instancji ustalił, że nie przyjęto zgłoszenia ww. robót budowlanych, ani nie zostało wydane pozwolenie na budowę spornego obiektu. Dla obszaru obejmującego ww. działkę brak jest obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pomimo sprzeciwu do zgłoszenia i braku pozwolenia na budowę inwestor wybudował sporny obiekt. Z notatki służbowej z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018 r. wynika, że omawiany obiekt dalej istnieje mimo deklaracji jego usunięcia oraz że na kontenerach zostały zamontowane plandeki reklamowe. Podczas prowadzonego postępowania ustalono też, że inwestor – skarżąca Spółka – jest dzierżawcą terenu, na którym znajduje się sporny obiekt. Użytkownik wieczysty działki - [...] S.A. w T. poinformowała, że w umowie dzierżawy nie ma zapisu o udzieleniu dzierżawcy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu [...] września 2018 r. dokonano kolejnej kontroli i stwierdzono, że ustalenia z ostatniej kontroli są aktualne. Ponadto na konstrukcji zamontowano z trzech stron reklamę jednego z producentów piwa. Odległość obiektu reklamowego od drogi - ul. [...], wynosi 21,5 m. Postanowieniem z [...] października 2018 r. PINB miasta L. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie do [...] lutego 2019 r., określonych dokumentów celem legalizacji obiektu. Inwestor nie dostarczył żądanych dokumentów. Na podstawie powyższych ustaleń, decyzją z [...] marca 2019 r. PINB miasta L. nakazał inwestorowi – skarżącej Spółce rozbiórkę ww. obiekty, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik Spółki podniósł, że zaskarżona decyzja dotyczy rozbiórki obiektu niebędącego obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.; dalej jako: P.b.), w szczególności niebędącego budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b., gdyż nie został on wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Ponadto instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2019 r. L. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że zachodziły podstawy do wydania nakazu rozbiórki wyżej opisanego samowolnie zrealizowanego obiektu. Sporny obiekt kontenerowy, niepołączony trwale z gruntem, jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. W świetle art. 29 ust. 1 P.b. budowa tymczasowego obiektu budowlanego nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., polegające na nieumorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego Spółki, mimo jego bezprzedmiotowości oraz art. 7, 77 § 1 i 80 w zw. z art. 15 i art. 105 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte i niepełne rozważenie wskazywanych przez Spółkę okoliczności dotyczących kwalifikacji prawnej spornego obiektu. Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 5 P.b. i w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE, seria L, nr 88, s. 5, ze zm.) w zw. z art. 6 KPA, poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie rozbiórki pomimo braku podstawy prawnej dla takiego władczego działania organu administracji publicznej, a to wobec faktu, że zespół kontenerów nie stanowił obiektu budowlanego w rozumieniu wskazanych przepisów, bowiem nie został wzniesiony z wyrobów budowlanych, a więc nie mógł być objęty dyspozycją art. 48 ust. 1 P.b. Ponadto w ocenie pełnomocnika na wzniesienie zespołu kontenerów nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, a przy tym dla takiej oceny nie ma znaczenia nawet ewentualna kwalifikacja zespołu kontenerów jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. Uzasadniając zarzuty pełnomocnik podniósł, że kontenery będące przedmiotem sprawy nie mogą być uznane za obiekt budowlany zgodnie z art. 3 pkt 1 P.b., gdyż nie stanowią budynku, budowli bądź obiektu małej architektury, który byłby "wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych". Po pierwsze, kontenery nie są wyrobami budowlanymi, gdyż zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 305/2011, wyrób budowlany oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych (art. 2 pkt 1). Sporne kontenery służą natomiast do celów transportowych tj. do przewożenia transportu ładunków przede wszystkim drogą morską, nie można więc ich uznać za wyroby budowlane. Po drugie, kontenery nie stanowią budynku ani obiektu małej architektury. Po trzecie, kontenery nie stanowią tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, gdyż nie stanowią one w ogóle obiektów budowlanych. Pełnomocnik skarżącej podniósł ponadto, że nawet gdyby z jakichś względów uznać, że kontenery mogłyby być uznane za obiekt budowlany to instalowanie na obiektach budowlanych tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b.). W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Kwestią o podstawowym znaczeniu jest kwalifikacja prawna spornego obiektu z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego. Organy zakwalifikowały sporny obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. W świetle tego przepisu, pod pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. W ocenie organów sporny obiekt mieści się w zakresie objętym drugą częścią przytoczonej definicji (obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem). Należy w tym miejscu odnotować, że podobnego rodzaju obiektu, składające się z zespołu kontenerów, były również kwalifikowane inaczej, jako urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem (m.in. w podobnej sprawie tej samej Spółki, rozstrzygniętej wyrokiem tutejszego Sądu z 26 kwietnia 2019 r., II SA/Lu 97/19). Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania kwalifikacji prawnej spornego obiektu, jaką przyjęły organy orzekające w rozpoznawanej sprawie. Po pierwsze, cecha trwałego związania z gruntem w przypadku tego rodzaju obiektów, które nie są posadowione na fundamencie, zawsze jest obarczona ryzykiem niejednoznacznej oceny. Istnieją argumenty pozwalające zarówno na uzasadnienie tezy o trwałym związaniu z gruntem (jak miało to miejsce w sprawie II SA/Lu 97/19), można jednak znaleźć odpowiednio przekonujące argumenty, że tego rodzaju cecha nie występuje w przypadku spornego obiektu (jak przyjęły to organy w rozpatrywanej sprawie). Nie można zatem zarzucić organom jednoznacznie wadliwej oceny. Po drugie, zmiana kwalifikacji prawnej przez uznanie, że jest to obiekt trwale związany z gruntem nie zmieniłaby niczego w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, prowadziłaby bowiem do takiego samego wniosku, że w sprawie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę spornego obiektu, którego Spółka bezspornie nie uzyskała. Po trzecie, zmiana kwalifikacji prawnej w pewnych okolicznościach mogłaby być niekorzystna dla skarżącej, bowiem w przypadku tymczasowych obiektów budowlanych ustawodawca przewidział kilka wyjątków od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Tym niemniej jednak również w tym aspekcie sprawy ewentualna zmiana kwalifikacji prawnej obiektu nie wpływa na rozstrzygnięcie, gdyż żaden z wyjątków ustawowych nie ma zastosowania do spornego obiektu. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z argumentacją pełnomocnika Spółki, że sporny obiekt kontenerowy nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 5 P.b. Pod pojęciem obiektu budowlanego ustawodawca rozumie: budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Niesporne jest oczywiście, że obiekt kontenerowy nie stanowi ani budynku ani obiektu małej architektury, mieści się jednak w bardzo szerokiej kategorii pojęciowej budowli, obejmującej w istocie wszystko to, co jest obiektem budowlanym, a nie jest budynkiem czy obiektem małej architektury. Wyliczenie zawarte w definicji budowli (art. 3 pkt 3 P.b.) ma charakter wyłącznie przykładowy, a nie zamknięty. Nie ulega wątpliwości, że przy braku trwałego związania z gruntem sporny obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu drugiej części definicji zawartej w art. 3 pkt 5 P.b., w którym ustawodawca wymienił przykładowo m.in. obiekty kontenerowe. Nie jest zasadna argumentacja skarżącej, że sporny obiekt nie spełnia podstawowej cechy definicyjnej obiektu budowlanego, gdyż nie został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. W tym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację przytoczoną we wspomnianym wyroku z 26 kwietnia 2019 r., II SA/Lu 97/19. W uzasadnieniu tego wyroku w pełni trafnie Sąd wskazał: "Nie ulega bowiem wątpliwości, że już same jego rozmiary wskazują na to, że musiał być wykonany przy użyciu ciężkiego sprzętu, w sposób zorganizowany, co pozwala na uznanie, że choć nie zawiera innych elementów budowlanych (betonowych, metalowych), jest obiektem wykonanym "z użyciem wyrobów budowlanych" (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2016 r., II SA/Gd 625/15). Pojęcia "wyrobów budowlanych", użytego w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie należy przy tym utożsamiać z pojęciem "wyrobu budowlanego" zdefiniowanym w art. 2 pkt 1 rozporządzenia [nr 305/2011]. Jak wynika z preambuły tego rozporządzenia, jego celem jest wprowadzenie ujednoliconych ocen wyrobów budowlanych dla zapewniania projektowania i wykonywania obiektów budowlanych w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi, zwierząt domowych ani mienia oraz niewywierający szkodliwego wpływu na środowisko. Usunięcie przeszkód technicznych w dziedzinie budownictwa możliwe jest wyłącznie poprzez ustanowienie zharmonizowanych specyfikacji technicznych służących do oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. Te zharmonizowane specyfikacje techniczne powinny obejmować badania, obliczenia i inne środki zdefiniowane w normach zharmonizowanych oraz w europejskich dokumentach oceny do celów oceny właściwości użytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk wyrobów budowlanych. Przepis art. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że "wyrób budowlany" oznacza "każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych", nie oznacza, że za obiekt budowlany można uznać tylko taki obiekt, który został wykonany z "wyrobów budowlanych" w rozumieniu tego przepisu. Wykładnia celowościowa przepisów tego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że każdy wyrób budowlany wprowadzany do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych, musi spełniać określone (zharmonizowane) normy bezpieczeństwa. Definicja "wyrobu budowlanego" zawarta w omawianym rozporządzeniu została sformułowana dla potrzeb ustalania i kontrolowania - ze względów bezpieczeństwa - obrotu wyrobami (produktami) wykorzystywanymi w budownictwie. Definicja ta nie może być więc traktowana jako kryterium kwalifikacji danego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodzić się należy z poglądem, że "okoliczność zdefiniowania obiektu budowlanego jako budynku, budowli bądź obiektu małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesionego z użyciem wyrobów budowlanych nie oznacza, że na przeszkodzie do uznania danego obiektu za obiekt budowlany może stać użycie do jego wykonania materiałów, które temu celowi nie powinny służyć. Użycie do budowy obiektu materiałów, które nie spełniają odpowiednich norm lub nie posiadają wymaganych właściwości technicznych może natomiast stać na przeszkodzie do dopuszczenia tak wykonanego obiektu budowlanego do użytkowania" (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1090/18)". Argumentacja ta ma pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Sąd nie podziela również twierdzeń pełnomocnika Spółki o braku podstaw prawnych obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku spornego obiektu. Zasadą obowiązującą w prawie budowlanym (art. 28 ust. 1 P.b.) jest to, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W świetle art. 29 ust. 1 P.b., wprowadzającego wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, istnieją trzy przypadki, w których tymczasowe obiekty budowlane są objęte takim zwolnieniem: po pierwsze, tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (pkt 12); po drugie, obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy, oraz barakowozy używane przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych (pkt 24); po trzecie, tymczasowe obiekty budowlane stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel (pkt 25). Sporny obiekt budowlany nie może zostać zakwalifikowany do żadnego z powyższych punktów. Skarżąca Spółka twierdzi, że zespół kontenerów nie jest w ogóle obiektem budowlanym, gdyż kontenery są w tym miejscu wyłącznie składowane celem dalszego wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem (do transportu). Trafnie w tym kontekście wskazywał organ I instancji, powołując się na orzecznictwo sądowe (w tym wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r., II OSK 3053/15), że dla objęcia spornego obiektu zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków: zamiaru przeniesienia tymczasowego obiektu w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni oraz dokonanie zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 1 P.b. Dokonanie zgłoszenia jest niezbędne, gdyż wskazuje początek biegu terminu do przeniesienia obiektu. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że inwestor – skarżąca Spółka nie dokonała zgłoszenia zamiaru budowy spornego obiektu, ani nie dokonała przeniesienia go w inne miejsce w terminie 120 dni od dnia wybudowania (od [...] stycznia 2018 r.). Z kolei niemożność zaliczenia spornego obiektu do któregoś z pozostałych punktów obejmujących zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego jest oczywista i nie wymaga wyjaśnień. W ocenie Sądu bezsprzecznie w sprawie nie miał zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b., gdyż nie odnosi się on do budowli. Z treści tego przepisu wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych (wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym). Skarżąca bezsprzecznie wykonała – jak wyżej wyjaśniono - roboty polegające na budowie (od podstaw) spornego urządzenia, a nie na instalowaniu reklamy na innym urządzeniu bądź obiekcie. Ubocznie należy podnieść, że w odniesieniu do instalowania urządzeń reklamowych wymagane jest zgłoszenie (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), Skarżąca zgłosiła wprawdzie zamiar przystąpienia do montażu ramy stalowej na kontenerach ([...] marca 2018 r.), jednak organ administracji architektoniczno-budowlanej (Prezydent Miasta L.) decyzją z [...] maja 2018 r. wniósł skutecznie sprzeciw. Skoro sporny obiekt nie mieści się w żadnym z wyjątków wskazanych wyjątków, jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo prowadził postępowanie w sprawie w tzw. trybie legalizacji (art. 48 P.b.). Jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej jest przedstawienie określonych dokumentów wskazanych postanowieniem organu nadzoru (art. 48 ust. 3 P.b.). Niesporne jest w sprawie, że pomimo nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów (postanowienie PINB miasta L. z [...] października 2018 r.) Spółka obowiązku tego nie wykonała. W tej sytuacji legalizacja samowoli budowlanej nie była możliwa, co skutkowało koniecznością wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu. Sąd nie znajduje również podstaw do zakwestionowania prawidłowości nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu na Spółkę jako inwestora, mimo, że jest ona jedynie dzierżawcą działki, na której obiekt jest usytuowany. Zgodnie z art. 52 P.b., inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wymienienie w art. 52 P.b. w ustalonej kolejności trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. W pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej (por. przykładowo: wyrok WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2017 r., II SA/Rz 978/17; wyrok WSA w Krakowie z 2 lutego 2018 r.; II SA/Kr 1449/17). Dopiero w przypadkach, gdy inwestor po dokonaniu samowoli budowlanej utraci uprawnienie do wykonania decyzji rozbiórkowej albo jeżeli nie jest możliwe ustalenie inwestora-sprawcy samowoli budowlanej, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych, właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest samowolnie wzniesiony obiekt budowlany lub działającego w jego imieniu zarządcy (por. wyrok NSA z 26 marca 2018 r.; II OSK 2446/17). W rozpoznawanej sprawie, skoro inwestor został ustalony w sposób niesporny, organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 52 P.b. obciążając obowiązkiem rozbiórki Spółkę jako bezpośredniego sprawcę samowoli budowlanej. Nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI