II OSK 962/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że odwołanie od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie było przedwczesne, jeśli zostało złożone po indywidualnym doręczeniu zawiadomienia o wydaniu decyzji, nawet jeśli przed upływem terminu fikcji doręczenia wynikającego z obwieszczenia.
Sprawa dotyczyła terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania Z.P. jako przedwczesnego, ponieważ zostało złożone przed upływem 14 dni od pierwszego publicznego ogłoszenia decyzji. WSA w Rzeszowie podzielił to stanowisko. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że indywidualne doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji właścicielowi nieruchomości rozpoczyna odrębny bieg terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od terminu wynikającego z publicznego obwieszczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Podkarpackiego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Problem prawny dotyczył terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wojewoda uznał odwołanie za przedwczesne, ponieważ zostało złożone przed upływem 14 dni od pierwszego publicznego ogłoszenia decyzji, stosując art. 49 K.p.a. WSA w Rzeszowie podzielił to stanowisko, wskazując, że pierwszy dzień publicznego ogłoszenia jest dniem, od którego rozpoczyna bieg termin do wniesienia odwołania. NSA uchylił jednak wyrok WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje odrębne sposoby zawiadamiania stron. Indywidualne doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji właścicielowi nieruchomości jest skuteczne i rozpoczyna odrębny bieg terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od terminu wynikającego z publicznego obwieszczenia. NSA uznał, że WSA pominął fakt indywidualnego doręczenia zawiadomienia skarżącemu, co wykluczało zastosowanie art. 49 K.p.a. w kontekście przedwczesności odwołania. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie nie jest przedwczesne, jeśli zostało złożone po indywidualnym doręczeniu zawiadomienia o wydaniu decyzji.
Uzasadnienie
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje odrębne sposoby zawiadamiania stron. Indywidualne doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji właścicielowi nieruchomości rozpoczyna odrębny bieg terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od terminu wynikającego z publicznego obwieszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 11f § ust. 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Pomocnicze
K.p.a. art. 49
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Indywidualne doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji rozpoczyna odrębny bieg terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od terminu wynikającego z publicznego obwieszczenia.
Odrzucone argumenty
Zmiana poglądów prawnych organu administracji publicznej w tej samej sprawie narusza zasadę zaufania obywatela do organów Państwa. Naruszenie prawa do rzetelnego procesu i prawa do skutecznego środka odwoławczego w związku ze zmianą poglądów organu.
Godne uwagi sformułowania
Zróżnicowanie sposobów zawiadamiania o wydaniu decyzji w stosunku do konkretnych kategorii osób należy, bowiem uznać za celowe działanie ustawodawcy. Indywidualne doręczanie zawiadomień o wydanym akcie niewątpliwie zwiększa pewność, że te konkretne podmioty w prawa, których decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ingerują najbardziej, powezmą o tym wiadomość.
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
sędzia
Teresa Kobylecka
sędzia del. NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów wnoszenia odwołań od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, zwłaszcza w kontekście różnych sposobów zawiadamiania stron (indywidualne doręczenie vs. obwieszczenie)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury z ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych przepisów przewidujących różne formy zawiadomienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w prawie administracyjnym – terminów zaskarżenia – i wyjaśnia kluczową różnicę między indywidualnym doręczeniem a publicznym obwieszczeniem, co jest istotne dla praktyków.
“Kiedy odwołanie nie jest przedwczesne? NSA wyjaśnia kluczową różnicę między doręczeniem a obwieszczeniem.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 962/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Kobylecka
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 674/12 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2012-12-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka, sędzia del. NSA Teresa Kobylecka, , Protokolant : starszy asystent sędziego Paweł Konicki, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 674/12 w sprawie ze skargi Z. P. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz Z. P. kwotę 600 (słownie: sześćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z. P. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Starosta Strzyżowski na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.- zwanej dalej ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r.) oraz art. 104 § 1 i 2 K.p.a. zezwolił Burmistrzowi Strzyżowa na realizację inwestycji drogowej oraz zatwierdził projekt budowlany inwestycji pod nazwą: Budowa małej obwodnicy Strzyżowa- droga gminna klasy "G" usprawniającej ruch w zabytkowej części miasta oraz zabezpieczającej dojazd do stref rekreacyjnych i przemysłowych pomiędzy ul. Mostową i ul. 1-go Maja długości ok.1,7 km wraz z oświetleniem drogowym, odcinek od km 0+008,93 do km 1+622,57 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi na szczegółowo wymienionych działkach położonych w jednostce ewidencyjnej 181904_4 Strzyżów-Miasto, obręb ewidencyjny 0001-Strzyżów.
W dniu 30 marca 2012 r. do organu wpłynęło pismo Z. P. z dnia 28 marca 2012 r. zatytułowane "zażalenie na decyzję Starosty Strzyżowskiego z dnia [...].03.2012 r. (...)". W piśmie tym wskazano, że składający je działa w imieniu własnym oraz podpisanych pod jego treścią innych osób, mieszkańców Strzyżowa. Na wezwanie Wojewody Podkarpackiego Z. P. podał, że zażalenie zostało złożone tak przez niego, jak też przez wszystkie podpisane pod jego treścią osoby, dołączając jednocześnie pisemne oświadczenie grupy osób, których zamiarem jest, by powyższe pismo zostało uznane jako ich zażalenie na decyzję Starosty Strzyżowskiego z dnia [...] marca 2012 r.
Wojewoda Podkarpacki na podstawie art. 134 K.p.a. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Z. P., M. C., H. D., R. D., J. E., T. F., C. G., J. G., W. G., H. G., A. H., L. K., M. L., W. L., J. M., B. M., M. N., R. P., H. P., M. S., M. S., K. S., A. S., J. S., A. S., L. S., S. T., C. W., J. Z., F. B., P. P., D. P. i E. P.
Zdaniem organu odwoławczego rozpoznawane odwołanie zostało złożone przedwcześnie. Wskazując na tryb jego wniesienia (art. 129 § 2 K.p.a. w związku z art. 49 w związku z art. 11f ust. 3 ustawy z dnia kwietnia 2003 r.) Wojewoda stwierdził, że o wydaniu zaskarżonej decyzji Starosta zawiadomił strony postępowania (poza inwestorem) w trybie obwieszczenia poprzez:
- wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w Strzyżowie w dniach 20.03- 13.04.2012 r.,
- wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Strzyżowie w dniach 20.03-13.04.2012r.,
- zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Strzyżowie w dniach 21.03-13.04.2012r.,
- opublikowanie w prasie lokalnej – w dzienniku "Super Nowości" w dniu 20 marca 2012 r.
Zdaniem Wojewody, skoro pierwsze publiczne ogłoszenie decyzji nastąpiło w dniu 20 marca 2012 r., to domniemane doręczenie decyzji stronom postępowania nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2012 r., a tym samym termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg dnia 4 kwietnia 2012r. Odwołanie zostało zaś złożone w dniu 30 marca 2012 r. bezpośrednio w Starostwie. Nadto tak w zawiadomieniu o wydaniu decyzji, jak i na obwieszczeniach znajduje się informacja, iż pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia zawarte zostało w decyzji.
Skargę na powyższe postanowienie złożył Z. P. oraz odrębnie wspólną skargę złożyli: J. S., L. S., C. W., M. W. – F., T. F., M. L., J. L., J. L., J. W., J. G., M. G., C. G., W. G., M. K., R. K., Z. B., Z. B., A. S., E. P., D. P., P. P., I. M. – S., K. S., R. K., A. S., A. H., Z. H., J. M., Z. M., J. E., Z. E., L. N., M. N., T. N., L. S., S. S., F. B., E. B., M. C., Z. W., H. W., J. D., G. D., S. D., J. D., K. D., H. G., M. G., M. S., M. S., R. G., J. Z., S. T., H. P., B. M., A. L., M. L. i W. L. Skarżący wskazali, że części z nich doręczono zawiadomienie o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2012r. i w terminie 14 dni, licząc od jego otrzymania tego zawiadomienia, złożyli odwołanie. Ponieważ decyzja została publicznie ogłoszona w dniu 20 marca 2012 r., to w dacie składania odwołania (30 marca 2012 r.) funkcjonowała już w obrocie prawnym, organ zaś błędnie interpretuje art. 49 K.p.a. Dodatkowo Z. P. podniósł, iż we wcześniej prowadzonym postępowaniu złożył odwołanie w terminie 14 dni, liczonym od daty doręczenia mu zawiadomienia o wydaniu tej decyzji i wówczas organ nie zakwestionował terminowości wniesionego środka. Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie skarżonego postanowienia, uznanie odwołania za złożone z zachowaniem terminu i jego merytoryczne rozpoznanie, a z ostrożności procesowej o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania.
Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę ww. osób, prócz skargi Z. P.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Z. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wskazując na przepis art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., szczególny do regulacji art. 49 K.p.a., Sąd stwierdził, że pierwszy dzień publicznego ogłoszenia jest dniem, od którego rozpoczyna swój bieg czternastodniowy termin wskazany w art. 49 K.p.a., a którego upływ uważa się za dzień dokonania doręczenia. Stwierdzenie powyższe nie może budzić wątpliwości w świetle literalnej wykładni art. 49 K.p.a., który posługuje się w swej treści pojęciem "dzień publicznego ogłoszenia", z czego wynika że chodzi w nim właśnie o pierwszy, nie zaś o ostatni dzień takiego ogłoszenia.
Wskazując na powyższe, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie pierwszym dniem publicznego ogłoszenia o treści decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej był 20 marca 2012 r. i to od niego należy liczyć termin 14 dni (art. 49 K.p.a.). Jego upływ uważany jest za dzień doręczenia, od którego z kolei oblicza się czternastodniowy termin na złożenia odwołania (art. 129 § 2 K.p.a.). Skoro zatem doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2012 r. (14 dzień liczony od 20 marca 2012 r.), to czternastodniowy termin na złożenie odwołania zaczął biec w dniu 4 kwietnia 2012 r., a upłynął 18 kwietnia 2012 r. Tym samym zasadne było stwierdzenie Wojewody, iż odwołanie Z. P. złożone 30 marca 2012 r. jest przedwczesne, a w związku z tym niedopuszczalne.
Sąd podkreślił, że w zawiadomieniu z dnia 14 marca 2012 r. wskazano, że na wniosek Burmistrza Strzyżowa zapadła decyzja z dnia [...] marca 2012r., z której treścią strony mogą zapoznać się w siedzibie Starostwa Powiatowego w Strzyżowie oraz, że pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia zawarte jest w tej decyzji. Decyzja ta wskazuje, że można się od niej odwołać do Wojewody Podkarpackiego za pośrednictwem Starosty Strzyżowskiego w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Doręczenie uważa się zaś za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. W dokonanych w sprawie obwieszczeniach, oprócz informacji o treści decyzji Starosty Strzyżowskiego z dnia [...] marca 2012 r., informacji o możliwości zapoznana się z nią w siedzibie Starostwa Powiatowego w Strzyżowie i o tym, że pouczenie o przysługujących od niej środkach zaskarżenia zawarte jest w tej decyzji znajduje się dodatkowe stwierdzenie, że "obwieszczenie uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia".
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja była drugą decyzją organu odwoławczego w sprawie, wydaną w ramach tego samego postępowania administracyjnego, poprzedzoną wcześniejszą decyzją tegoż organu (w zakresie tego samego przedmiotu sprawy), która wówczas uznana została za zgodną z prawem. Zmienność poglądów prawnych tego samego organu, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych, jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;
2. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na pierwotnie błędnym przyjęciu przez organy administracji publicznej właściwego terminu do złożenia zażalenia od pierwszej decyzji Starosty Strzyżowskiego, co w konsekwencji odebrało skarżącemu prawo rozpoznania odwołania w sprawie przez organ drugiej instancji;
3. art. 49 K.p.a. w zw. z art. 129 K.p.a. poprzez przyjęcie, że doszło do przedwczesnego złożenia odwołania w stosunku do daty przyjęcia fikcji doręczenia w sytuacji, gdy z akt postępowania wynika, że skarżący zapoznał się z decyzją przed faktem "zajścia fikcji doręczenia", co pozwala przyjąć, że zachował termin na wniesienie odwołania liczony od daty zapoznania się przez niego z treścią decyzji, a więc w dacie od faktycznego jej otrzymania.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu kasacji wskazano na zmienność poglądów organu, co narusza zasadę zaufania obywatela do organów Państwa oraz podkreślono, że skarżący nie mógł czekać 14 dni od dokonania ponownie doręczenia zawiadomienia o wydaniu drugiej decyzji przez Starostę, gdyż miał pełne prawo przypuszczać, iż w razie uchybienia temu terminowi jego zażalenie zostanie uznane za złożone po terminie. Z kolei zapisy art. 49 K.p.a. odnoszą się do terminu maksymalnego, a skoro istnieje możliwość zapoznania się z treścią decyzji tzn., że funkcjonuje ona w obrocie prawnym i możliwe jest jej kwestionowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy, skutkujące jej uwzględnieniem.
W związku z argumentacją przedstawioną przez autora kasacji tak w treści zarzutu drugiego, jak i w uzasadnieniu skargi podkreślić trzeba, iż zgodnie z art. 129 K.p.a. przysługującym stronie środkiem zaskarżenia od decyzji organu I instancji jest odwołanie, a nie wskazywane przez stronę skarżącą zażalenie. Bez znaczenia pozostawało przy tym, jak sama strona oznaczyła wnoszony środek odwoławczy, bowiem to organ czuwa nad prawidłowością jego określenia. Po drugie wreszcie, zauważyć należy, iż przedmiot niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej ogranicza się jedynie od oceny spełniania warunków formalnych wniesienia odwołania, a nie merytorycznej oceny decyzji wydanej przez organ I instancji. Mówiąc wprost, jedyną kwestią, którą Sąd pierwszej instancji musiał poddać swej ocenie była analiza sposobu liczenia przez organ odwoławczy terminów do wniesienia odwołania. Bez znaczenia pozostawało zaś to, iż organ dokonał tych obliczeń w sposób odmienny niż na wcześniejszym etapie postępowania, tj. rozpoznając wcześniejsze odwołanie. Organ odwoławczy nie pozostaje, bowiem związany wcześniej zajętym przez siebie stanowiskiem tym bardziej, iż nie było ono oceniane przez sąd administracyjny, a jego ocena wykracza w tym przypadku poza ramy art. 135 P.p.s.a. Sam, zatem fakt, iż w orzecznictwie organu administracyjnego pojawiają się nawet w ramach tej samej sprawy rozbieżności interpretacyjne odnośnie sposobu liczenia terminu, nie może jeszcze przemawiać za koniecznością usunięcia z obrotu prawnego kolejnego orzeczenia organu odwoławczego.
Stwierdzić trzeba, iż wyrażona w art. 8 K.p.a. zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej musi być odnoszona do sposobu prowadzenia tego postępowania, a więc do zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Realizacja tej zasady oparta jest na przestrzeganiu reguł postępowania przyjętych w K.p.a., zaczynając od zasad ogólnych przez rozwiązania przyjęte w przepisach szczególnych (por. B. Adamiak. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, str. 65). Jeżeli, zatem organ nie podziela wyrażonego wcześniej przez siebie poglądu, uznając za legalną inną interpretację, to ma prawo od niej odstąpić, zaś działanie takie, o ile oczywiście może być w konkretnych okolicznościach sprawy mylące, to jednak nie stanowi o takim naruszeniu art. 8 K.p.a., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność taka może natomiast stanowić przedmiot oceny w świetle wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Nie stanowi ona jednak ani o naruszeniu zasady przekonywania z art. 11 K.p.a., ani o naruszeniu prawa do rzetelnego procesu (art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada następnie zmienionej, Dz. U. z 1993 Nr 61, poz. 284 ze zm.- zwana przez skarżącego Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności), ani prawa do skutecznego środka odwoławczego (art. 13 ww. Konwencji).
Z tych też przyczyn, nie mogły zostać uwzględnione zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8, art. 11 K.p.a. oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6 i art. 13 ww. Konwencji.
Przechodząc do rozpoznania kolejnego zarzutu, podzielić należało zdanie autora kasacji, kwestionującego stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż złożone przez skarżącego kasacyjnie odwołanie było przedwczesne. Stwierdzić trzeba, iż zgodnie z art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., a więc ustawy stanowiącej podstawę materialnoprawną wydania decyzji przez organ I instancji: "Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom, na których obszarze właściwości znajduje się część nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne".
Zgodnie, zatem z powyżej cytowanym przepisem, stanowiącym przepis szczególny, odmiennie niż w Kodeksie postępowania administracyjnego, przewidziano trzy niezależne od siebie sposoby zawiadamiania o wydaniu decyzji – 1/ doręczenie decyzji, 2/ doręczenie zawiadomienia o jej wydaniu oraz 3/ zawiadomienie w drodze obwieszczenia we wskazanych urzędach, stronach internetowych i prasie lokalnej. Każdy z tych sposobów zawiadomienia dotyczy konkretnej kategorii osób. Mianowicie doręczenie decyzji następuje tylko wnioskodawcy, natomiast właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji doręcza się zawiadomienie o wydaniu decyzji, a pozostałe strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia. W odróżnieniu od zawiadomienia w trybie publicznego obwieszczenia, zawiadomienie poprzez doręczenie pisma o wydaniu decyzji dokonywane jest w sposób indywidualny, w trybie art. 39 K.p.a. Każdemu z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji doręcza się zawiadomienie o jej wydaniu indywidualnie, za pokwitowaniem, na adres wskazany w katastrze nieruchomości, ze wskazaniem miejsca, w którym mogą zapoznać się z treścią decyzji. Zatem ta kategoria osób nie musi we własnym zakresie poszukiwać informacji o wydanej decyzji, a ma prawo oczekiwać, że zostanie poinformowana w drodze indywidualnego zawiadomienia o jej wydaniu. Inaczej jest z zawiadomieniem w trybie obwieszczenia. Tutaj zawiadomienie następuje w trybie art. 49 K.p.a., co sprowadza się do publicznego ogłoszenia w miejscach wskazanych w ww. przepisie art. 11f ust. 3. Nadto podmioty zawiadamiane w ten sposób muszą samodzielnie dokonywać ustaleń, czy decyzja została już wydana, a obwieszczenie o jej wydaniu czy zostało dokonane.
Co prawda, sama konstrukcja powyższej normy może sugerować, że zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest dodatkową formą ("Ponadto wysyłają zawiadomienie..."), jednakże jej zindywidualizowany charakter nakazuje wyprowadzić z tego faktu również zidywiualizowany skutek prawny w postaci osobnego biegu terminu do wniesienia odwołania. Zróżnicowanie sposobów zawiadamiania o wydaniu decyzji w stosunku do konkretnych kategorii osób należy, bowiem uznać za celowe działanie ustawodawcy. Statuując obowiązek doręczenia właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji ustawodawca miał na celu zwiększenie stopnia ochrony ich praw. Indywidualne doręczanie zawiadomień o wydanym akcie niewątpliwie zwiększa pewność, że te konkretne podmioty w prawa, których decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ingerują najbardziej, gdyż wiążą się one z odjęciem prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości w całości lub części, powezmą o tym wiadomość. Stopień ochrony tych praw zostaje zmniejszony w przypadku dokonywania zawiadomień w trybie obwieszczenia, co wynikać będzie chociażby z konieczności śledzenia, czy dokonano obwieszczenia w trybie art. 49 K.p.a.
Powyżej przedstawiony pogląd prawny został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2198/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 6, poz. 111 i chociaż zapadł on na tle ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), to w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną podobieństwo zastosowanych konstrukcji prawnych pozwoliło przenieść go na grunt ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). W obu tych ustawach, pomimo nieco odmiennej redakcji przepisów, dokonano zróżnicowania sytuacji prawnej trzech ww. kręgów osób i uzależniono sposób obliczania terminów do wniesienia odwołania od przynależności do którejś z tych grup, modyfikując przy tym zastosowanie odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pogląd taki jest również spotykany w piśmiennictwie (por. P. Antoniak, M. Cherka. Komentarz do art. 11(f) ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, LEX).
Z tych też przyczyn zasadny okazał się być zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 49 K.p.a. oraz art. 129 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do przedwczesnego złożenia odwołania przez stronę skarżącą kasacyjnie. Zauważyć trzeba przy tym, iż dokonując oceny legalności kontrolowanego w sprawie postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął fakt, iż skarżącemu kasacyjnie było doręczane zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a co wykluczało konieczność uwzględnienia regulacji art. 49 K.p.a. Ten fakt uwzględni Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę i dokona jego oceny w świetle powyżej przedstawionych poglądów, którymi Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie związany.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 tej ustawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI