II OSK 962/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-06-26
NSAbudowlaneWysokansa
samowola budowlanarozbiórkapostępowanie egzekucyjnewykonanie zastępczeprawo budowlaneprawo administracyjnedecyzja ostatecznaskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, utrzymując w mocy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu, uznając, że postępowanie egzekucyjne było prawidłowe, a zarzuty dotyczące zasadności obowiązku nie mogły być badane na tym etapie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. G. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie o wykonaniu zastępczym nakazanego obowiązku rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu. NSA uznał, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę jest prawomocna i jej zasadność nie podlega badaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd podkreślił, że wykonanie zastępcze jest właściwym środkiem egzekucyjnym, gdy inne środki, jak grzywna, okazały się nieskuteczne, a zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości decyzji merytorycznej lub trudnej sytuacji rodzinnej nie mogły być uwzględnione.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie o wykonaniu zastępczym nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu. W. G. kwestionował zasadność decyzji o rozbiórce, podnosząc argumenty dotyczące wadliwości decyzji, braku sprzeczności z planem zagospodarowania, potencjalnych szkód i trudnej sytuacji rodzinnej. NSA podkreślił, że ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę jest wiążąca, a jej zasadność i wymagalność nie podlegają badaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd wskazał, że organy egzekucyjne miały do wyboru grzywnę lub wykonanie zastępcze, a wykonanie zastępcze jest środkiem prowadzącym bezpośrednio do realizacji obowiązku. W tej sprawie najpierw zastosowano grzywnę, a gdy okazała się nieskuteczna, podjęto decyzję o wykonaniu zastępczym. NSA uznał, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego był chybiony, a zarzuty dotyczące wadliwości decyzji merytorycznej lub sytuacji rodzinnej nie mogły być uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada trwałości decyzji administracyjnych oraz art. 29 P.u.e.a. wykluczają badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę jest wiążąca, a postępowanie egzekucyjne ma na celu jej wykonanie, a nie ponowne badanie jej zasadności. Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji merytorycznej lub sytuacji rodzinnej nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.e.a. art. 15

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 32 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 33

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 119

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 121

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 122

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 41 § ust. 1

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.e.a. art. 26 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 27

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 1 § pkt 12 b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 7

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 126 § § 1 pkt 1-2 i § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 34

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.e.a. art. 121 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 127

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada trwałości decyzji administracyjnych i art. 29 P.u.e.a. wykluczają badanie zasadności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Wykonanie zastępcze jest właściwym środkiem egzekucyjnym do wykonania obowiązku rozbiórki. Okoliczności społeczne i trudna sytuacja rodzinna nie mogą stanowić podstawy do uchylenia obowiązku rozbiórki ani wstrzymania egzekucji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o rozbiórce. Argumenty o braku sprzeczności z planem zagospodarowania. Argumenty o potencjalnych szkodach i trudnej sytuacji rodzinnej skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

zasadność i wymagalność tego obowiązku jak słusznie zauważono w zaskarżonym wyroku stosownie do treści art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym, który bezpośrednio prowadzi do wykonania obowiązku Okoliczności społeczne i trudna sytuacja rodzinna nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Stahl

członek

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości decyzji administracyjnych i ograniczeń postępowania egzekucyjnego w zakresie badania zasadności obowiązku, a także właściwego doboru środków egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem a trudną sytuacją osobistą, pokazując, że prawo egzekucyjne jest bezwzględne wobec samowoli budowlanej, nawet w obliczu problemów życiowych.

Samowola budowlana i bezwzględne prawo: czy trudna sytuacja rodzinna chroni przed rozbiórką?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 962/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Stahl
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 873/02 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-02-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 873/02 w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 19 marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego nakazanego obowiązku rozbiórki wiatrołapu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 873/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 19 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego nakazanego obowiązku rozbiórki wiatrołapu .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy : Decyzją z dnia 31 sierpnia 1998 r. znak [...] wydaną z upoważnienia Komisarza Rządowego dla Gminy Kielce nakazano inwestorowi i współwłaścicielowi posesji przy ul. [...] w Kielcach W. G. dokonanie rozbiórki samowolnie rozpoczętej rozbudowy oficyny mieszkalnej o wiatrołap o powierzchni 3,50 m". Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania W. G. została utrzymana decyzją Wojewody Kieleckiego z dnia 28 października 1998 r. znak [...]. którą W. G. zakwestionował w drodze skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.
Przed rozpoznaniem powyższego środka zaskarżenia przez NSA , upomnieniem z dnia 21 września 1999 r. znak [...], doręczonym W. G. , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce działając na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ) wezwał stronę do wykonania w terminie 30 dni od doręczenia upomnienia obowiązku rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu do remontowanej oficyny przy ul. [...] w Kielcach, który stał się wymagalny dnia 1 października 1998 r., pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 3 listopada 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce jako wierzyciel wystawił w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy znak [...] . Tytuł wykonawczy opatrzony stosowną klauzulą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce jako organ egzekucyjny w tej samej dacie skierował do egzekucji na podstawie art. 32 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z pouczeniem o treści art. 32 §1 , art. 33 i art. 27 § 1 pkt 6 tej ustawy.
Ponadto postanowieniem z dnia 3 listopada 1999 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce działając na podstawie art. 119, art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. Nr 36 z 1991r., poz. 161 ze zm.) oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ) nałożył na zobowiązanego W.G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł. wraz z opłatami z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, jak również wezwał go do wpłacenia grzywny w terminie 7 dni od doręczenia tego postanowienia - pod rygorem egzekucji oraz do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego - w terminie do dnia 30 listopada 1999 r., pod rygorem zastosowania wykonania zastępczego na koszt oraz ryzyko zobowiązanego.
Rozpoznając zażalenie W. G. od powyższego rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia 15 grudnia 1999 r. znak [...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce z dnia 3 listopada 1999 r., zaś prawomocnym postanowieniem z dnia 21 lutego 2000 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie odrzucił skargę W. G. na powyższe postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach.
W toku postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 29 lutego 2000 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na wniosek W. G. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia 28 października 1998 r. znak [...] - co skutkowało zawieszeniem czynności egzekucyjnych, zaś prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2001 r. sygn. akt [...] tenże Sąd oddalił skargę W. G. na wyżej wskazaną decyzję organu drugiej instancji, utrzymującą w mocy decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W dniu 25 stycznia 2002 r. W. G. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce pismo , w którym oświadczył, że dokona rozbiórki wiatrołapu dobudowanego do oficyny zlokalizowanej w Kielcach przy ul. [...] w terminie do 31 marca 2002 r.
Następnie postanowieniem z dnia 4 lutego 2002 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce działając na podstawie art. ,127 oraz art. 128 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) z uwagi na uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego z dnia 3 listopada 1999 r. znak [...] - orzekł o wykonaniu zastępczym na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego W. G. jako inwestora i współwłaściciela posesji przy ul. [...] w Kielcach rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu do remontowanej oficyny tej posesji. W postanowieniu podano, że roboty rozbiórkowe zostaną wykonane przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Kielcach, ustalono termin rozpoczęcia robót wykonania zastępczego na dzień 9 kwietnia 2002 r. godz. 9.00 , zobowiązano wykonawcę do zapewnienia nadzoru nad robotami przez osobę posiadającą wymagane uprawienia budowlane, do przedłożenia oświadczenia kierownika robót o prawidłowości ich wykonania, jak również zawarto w nim dalsze pouczenia, w tym dotyczące zażalenia.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w drodze zażalenia do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, który postanowieniem z dnia 19 marca 2002 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . Nawiązując w uzasadnieniu do treści wydanego orzeczenia, zarzutów zażalenia oraz dotychczasowego przebiegu postępowania, mając nadto na uwadze niewykonanie dotąd przez zobowiązanego nakazy rozbiórki wiatrołapu i treść art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ drugiej instancji wskazał na zasadność orzeczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, zwracając jednakże uwagę na zbędne powołanie w podstawie prawnej art. 128 § 2 tej ustawy przy braku równoległego zobowiązania W.G. do wpłaty zaliczki na koszty wykonania zastępczego. W odpowiedzi na zarzuty strony organ drugiej instancji wyjaśnił, iż kwestie zasadności nakazu rozbiórki zostały rozstrzygnięte przez na etapie rozpoznawania skargi wyżej wymienionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, zaś pozostałe, dotyczące sytuacji rodzinnej nie mają wpływu. na rozstrzygnięcie w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższe postanowienie W. G. wnosił o uchylenie postanowienia Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 19 marca 2002 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi zarzucał, że decyzja o rozbiórce została wydana w sposób wadliwy, z naruszeniem prawa materialnego i formalnego, wskazując iż rozbudowa o wiatrołap nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a powoduje dostosowanie obiektu do obecnie obowiązujących warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. Skarżący podniósł również , iż wiatrołap z oficyną stanowią jedną całość, jego rozebranie naraziłoby na zniszczenie całej konstrukcji tj. ścian, stropu i dachu, pozbawiało budynek swojej funkcji , gdyż do mieszkania wchodziłoby się bezpośrednio z podwórka oraz spowodowałoby trudne do odwrócenia szkody i bardzo wysokie koszty. Nadto wskazał, iż w okresie, gdy o mieszkania jest tak trudno i są one drogie wyremontowany własnymi siłami przy skromnych możliwościach finansowych całej rodziny stanowi jedyną możliwość uzyskania mieszkania dla córki oraz opisywał dotychczasową sytuację jego rodziny . W piśmie uzupełniającym skargę z 25 lipca 2002 r. W. G. zawarł dodatkowe informacje dotyczące budynku głównego i oficyny, stanu prawnego posesji przy ul. [...] w Kielcach, warunków mieszkaniowych jego rodziny i sytuacji finansowej uniemożliwiającej zakup mieszkania dla córki, przyczyn i okoliczności dotyczących przeprowadzonego remontu, w ramach którego dobudowano wiatrołap wskazując na jego powiązanie konstrukcyjne i funkcjonalne z pozostałą częścią budynku oficyny, której jest wyłącznym właścicielem.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniesioną skargę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) i wobec jej niezasadności oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
W motywach wyroku wskazano , iż bezspornym pozostaje fakt niewykonania przez W. G. obowiązku rozbiórki wiatrołapu dobudowanego do oficyny. Wszczęcie przedmiotowego administracyjnego postępowania egzekucyjnego poprzedziło stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, doręczenie skarżącemu pisemnego upomnienia wierzyciela zawierającego wezwanie do wykonania wynikającego z ostatecznej decyzji obowiązku, ze wskazaniem właściwego rygoru.
Stosownie do treści art. 26 § 4 cytowanej ustawy wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym przystąpił z urzędu do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, który jak zauważono odpowiada wymogom z art. 27 tej ustawy także co do oznaczenia obowiązku w sposób adekwatny do treści tytułu egzekucyjnego. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącemu ze stosownym pouczeniem o zarzutach, czemu towarzyszyło wydanie i doręczenia postanowienie o wymierzeniu grzywnę w cel przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, przy czym zastosowanie tego środka egzekucji świadczenia niepieniężnego przewidzianego w art. 1 a pkt 12 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zważywszy na znacznie wyższe koszty wykonania zastępczego odpowiadało wynikającej z art. 7 cytowanej ustawy dyrektywie stosowanie w pierwszej kolejności środków najmniej uciążliwych. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia przy dalszym niewykonania przez skarżącego wynikającego z tytułu wykonawcze obowiązku organ egzekucyjny pierwszej instancji prawidłowo w ocenie Sądu wszczął egzekucję dotyczącą wykonania zastępczego. Wskazany środek egzekucyjny świadczenia niepieniężnego stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego oraz na jego koszt i prowadzi on bezpośrednio do realizacji obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.
Nie budzi w ocenie Sądu I instancji zastrzeżeń na tle treści art. 126 § 1 pkt 1-2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji bieg tego postępowania, skoro organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 omawianej ustawy , postanowienie wskazujące, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo oraz pouczył go o możliwości zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) i prawie wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego.
W ocenie Sądu I instancji nie było prawidłowe powołanie w podstawie prawnej postanowienia z dnia z dnia 4 lutego 2002 r. znak [...] przepisu art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji , gdy nie wezwano nim zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, jednakże jak wyjaśniono powyższe uchybienie zostało dostrzeżone oraz słusznie wytknięte w postanowieniu organu egzekucyjnego drugiej instancji i pozostaje ono w bez wpływu na zasadność orzeczonego wykonania zastępczego.
Na tle powyższych uwag za prawidłowe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 19 marca 2002 r. oddalające zażalenie skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji, w którym nadto zasadnie nieuwzględniono zarzutów zobowiązanego dotyczących dopuszczalności egzekucji. Pomimo , iż uzasadnienie postanowienia w tej części jak podkreślił Sąd I instancji może budzić zastrzeżenia jako lakoniczne, jednakże istnienie tego uchybienia nie stwarza dostatecznej postawy do uwzględniania skargi, bowiem podawane w nim przyczyny bezzasadności zarzutów eksponują istotne okoliczności i są trafne.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze podkreślono , iż toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując jego prowadzenie może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy postępowanie egzekucyjne w administracji , zaś wskazanie innych nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia zarzutów. Przytaczając treści art. 33 pkt. 1 -10 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez organy egzekucyjne postanowień w przedmiocie wykonania zastępczego ciążącego na zobowiązanym obowiązku , określającego podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w ocenie Sądu I instancji większości z tych zarzutów skarżący nie podnosi, a te zarzuty, które poprzez wskazanie określonych okoliczności nawiązują do nieistnienia lub niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym , nie mogły zostać uwzględnione w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 29 § 1 omawianej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - organ egzekucyjny bada z urzędy dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uwzględnienie wynikającego z tego przepisu zakazu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym prowadzi do wniosku, że w zarzutach z art. 33 pkt 1) i pkt 5) omawianej ustawy chodzi wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skoro jak konkludował Sąd skarżący nie twierdził w toku postępowania egzekucyjnego i nie podnosi w skardze, że w trybach nadzwyczajnych zapadły ostateczne decyzje skutkujące uchyleniem lub wygaśnięciem jego obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 31 sierpnia 1998 r. znak [...] lub by po dacie jej wydania dokonano zmian w obiekcie budowlanym uniemożliwiających fizyczne wykonanie obowiązku rozbiórki wiatrołapu, podnoszone przez niego okoliczności dotyczące : wadliwości decyzji orzekającej nakaz rozbiórki, braku sprzeczności pomiędzy dobudową a ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykonania dobudowy zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, powiązanie konstrukcyjne z oficyną, szkoda spowodowana rozbiórką wiatrołapu itp. - nie mogły zostać uwzględnione jako przeszkoda do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem podlegały badaniu i rozstrzygnięciu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 października 1998 r. znak [...] i prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2001 r. sygn. akt [...] . Jak wyjaśnił Sąd I instancji sygnalizowana w pismach sytuacja rodzinna , mieszkaniowa czy finansowa, wobec treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może stanowić podstawy zarzutów i dlatego pozostaje bez wpływu dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji . Okoliczności które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia nawet dla podjęcia orzeczenia o rozbiórce, a aspekty społeczne i trudna sytuacja rodzinna nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym również w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył pełnomocnik W. G. zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucił naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegającego na tym, iż przyjęto że skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie podniósł okoliczności wskazanych w cytowanym powyżej art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podczas gdy pomimo, iż skarżący w treści przedmiotowej skargi nie wskazuje konkretnie na postanowienia rzeczonego artykułu to jednak z jego treści można wywnioskować, iż podnosi uregulowania w nim zawarte .
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wskazano na okoliczności sprawy , które doprowadziły do wydania zaskarżonego postanowienia i przyznano ,że w tej sprawie Sąd ustalił stan przedmiotowej sprawy odpowiadający prawdzie . Skarżący , istotnie dopuścił się samowoli budowlanej i nie dokonał rozbiórki spornego wiatrołapu , wyjaśniono jednak , że działania podjęte przez stronę nie były podjęte w celu świadomego obejścia prawa . Wnosząc zaś skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach w przedmiocie wykonania zastępczego rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu nie wskazał w niej w sposób bezpośredni żadnej z okoliczności enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże z treści skargi wynika, iż skarżący nie będzie się uchylał od nałożonego nań obowiązku jednakże jak można wywnioskować z treści skarżący dowodził, iż został zastosowany wobec niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, a to wydanie nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanego wiatrołapu, a wiec jest to okoliczność wskazana w pkt 8 cytowanego powyżej przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ponadto podniesiono, iż jakkolwiek skarżący dokonał samowoli budowlanej to jednak poprzez swoje działanie nie wyrządził nikomu żadnej krzywdy. Paradoksalnie w tym stanie rzeczy, iż działania skarżącego aczkolwiek niezgodne z prawem budowlanym przyczyniły się w znacznym stopniu do poprawienia stanu technicznego jak też estetyki przedmiotowej oficyny. To na skutek prac wykonanego remontu nie doszło do zawalenia się oficyny, która jak wynika z załączonych do akt sprawy opinii była w "opłakanym" stanie technicznym. Zaś wykonując nakaz rozbiórki spowoduje "okaleczenie" mieszkania na piętrze oficyny poprzez pozbawienie go łazienki a także oszpecone zostanie wejście do budynku. Fakt, iż skarżący nie powołał się w skardze na okoliczności wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy tłumaczyć tym, iż nie zdawał sobie sprawy, iż względy proceduralne są tak ważne. Jednakże wnikliwa analiza jego skargi jednoznacznie wskazuje na okoliczności będące przedmiotem tej skargi a wskazane powyżej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .
Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie , którejkolwiek z przesłanek nieważności , w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie .
Złożona skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie .
W skardze kasacyjnej a w szczególności w jej motywach skonkretyzowano wobec wyroku Sądu I instancji zarzut naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 33 pkt. 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. Nr 36 z 1991 r. poz. 161 ze zm. ) w sytuacji uznania przez ten Sąd ,że skarżący nie wskazał w skardze tej przesłanki .
Jednakże nie można w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przyjąć , że zarzut czyniony w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( art. 33 pkt. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) wobec samowoli budowlanej skarżącego jest usprawiedliwiony . W obrocie prawnym co jest okolicznością niesporną pozostaje bowiem ostateczna i prawomocna decyzja nakazująca skarżącemu rozbiórkę samowolnie rozpoczętej rozbudowy oficyny mieszkalnej o wiatrołap o powierzchni 3,50 m 2 na posesji przy ul. [...] w Kielcach . Zasadność i wymagalność tego obowiązku jak słusznie zauważono w zaskarżonym wyroku stosownie do treści art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny .
W tej sytuacji organy egzekucyjne przechodząc do wyegzekwowania tej decyzji na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji miały wyłącznie do zastosowania dwa środki egzekucyjne przewidziane w tej ustawi tj. jednorazową grzywnę w celu przymuszenie ( 121 § 4 omawianej ustawy ) , bądź wykonanie zastępcze ( art. 127 i następne cytowanej ustawy).
Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 7 § 2 statuują jedną z zasad tego posterowania – stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku . Z zasady tej wynika obowiązek badania , który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do celu egzekucji . Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze nie wyodrębnia się tej zasady wprost w przepisach lecz uznaje się w literaturze jako główna zasadę postępowania egzekucyjnego . Jeżeli więc organ egzekucyjny ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze w ramach wykonania obowiązku usunięcia samowoli budowlanej ( rozbiórki obiektu ) powinien wybrać wykonanie zastępcze , gdyż ono prowadzi bezpośrednio do realizacji obowiązku .( porównaj Komentarz R. Hauser, Z. Leoński , A. Skoczylas –Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz : C.H. Beck Warszawa 2005 , str. 46 ). Pogląd powyższy podzielany jest przez skład orzekający w tej sprawie .
Tym samym mając powyższe na uwadze organy orzekające zobowiązane były do wyboru w zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej właśnie wykonania zastępczego . Przy czym podnieść należy , że organy egzekucyjne w tej sprawie zastosowały jako pierwszy środek egzekucyjny , grzywnę w celu przymuszenia co uczyniono przecież postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce z dnia 3 listopada 1999 r. następnie utrzymanym w mocy postanowieniem Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 15 grudnia 1999 r. o nałożeniu grzywny w wysokości 1000 zł a gdy ten okazał się nieskuteczny podjęto dopiero rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania zastępczego .
Tym samym chybiony jest zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w tym postępowaniu . Dlatego też mając powyższe na uwadze przyjąć należy , iż skarga kasacyjna jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI