II OSK 955/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania A.S. od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany, wskazując na przekroczenie terminu do jego wniesienia, ponieważ A.S. nie była stroną postępowania przed organem I instancji i decyzja nie została jej doręczona. WSA utrzymał w mocy postanowienie Wojewody, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia organu (przekroczenie terminu), skarga podlega oddaleniu, ponieważ A.S. nie była stroną postępowania. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, zarzucając WSA naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo wadliwości zaskarżonego postanowienia. Sąd podkreślił, że WSA nie miał uprawnień do oddalenia skargi, jeśli zaskarżony akt, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. NSA wskazał, że niedopuszczalność odwołania nie może wynikać wyłącznie z faktu, że strona nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i nie doręczono jej decyzji. Weryfikacja interesu prawnego strony, która twierdzi, że jest stroną postępowania, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie stwierdzenia niedopuszczalności na wstępnym etapie. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie Wojewody, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma ocenić stanowisko strony w zakresie jej interesu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących niedopuszczalności odwołania w postępowaniu administracyjnym, roli sądu administracyjnego w kontroli postanowień organów oraz konieczności weryfikacji interesu prawnego strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale jego zasady dotyczące procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny I instancji może oddalić skargę na postanowienie organu administracji, jeśli uzna, że postanowienie odpowiada prawu z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny I instancji nie ma uprawnień do oddalenia skargi, jeżeli zaskarżony akt mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że oddalenie skargi przez WSA jest możliwe tylko po merytorycznym rozpoznaniu i stwierdzeniu, że zaskarżony akt jest zgodny z prawem. WSA nie może utrzymać w mocy wadliwego postanowienia organu, nawet jeśli uzna, że przyczyna niedopuszczalności odwołania jest inna niż wskazana przez organ.
Czy niedopuszczalność odwołania może wynikać wyłącznie z faktu, że strona nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono jej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nie może wynikać wyłącznie z konstatacji, że podmiot wnoszący odwołanie nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie została mu doręczona decyzja.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że weryfikacja interesu prawnego strony, która twierdzi, że jest stroną postępowania, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z oczywistego braku interesu prawnego, ale musi to być jasno wykazane. W przypadku wątpliwości, organ powinien wszcząć postępowanie odwoławcze i dokonać oceny interesu prawnego.
Jakie są konsekwencje prawne dla strony, której nie doręczono decyzji organu I instancji, a która wnosi odwołanie po terminie?
Odpowiedź sądu
Strona, której nie doręczono decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie otwartym dla ostatniej strony, a po jego upływie może bronić swojego interesu prawnego poprzez żądanie wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do utrwalonego poglądu, że strona niebiorąca udziału w postępowaniu może wnieść odwołanie w określonym terminie, a po jego upływie chroni ją instytucja wznowienia postępowania. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z powodu przekroczenia terminu jest możliwe, ale wymaga analizy interesu prawnego.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie została uwzględniona w całości lub w części. Warunkiem jest ustalenie, że zaskarżony akt nie był prawnie wadliwy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, co do naruszenia prawa materialnego w przypadku kontroli legalności aktu administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy lub przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka co do istoty sprawy na podstawie przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. rozstrzygnięcie o zasadności zarzutów.
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Do czynności procesowych stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań.
k.p.a. art. 59 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia odwołania przez stronę, której nie doręczono decyzji.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wznowienia postępowania administracyjnego.
p.b. art. 82 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący pozwolenia na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez WSA poprzez oddalenie skargi mimo wadliwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 7 oraz 77 k.p.a. przez przyjęcie, że organ odwoławczy miał podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a., podczas gdy brak interesu prawnego nie był oczywisty. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do zarzutów skargi i faktów podniesionych przez skarżącą.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny I instancji nie ma uprawnień do oddalenia skargi, jeżeli zaskarżony akt mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu • niedopuszczalność odwołania nie może wynikać wyłącznie z konstatacji, że podmiot wnoszący odwołanie nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie została mu doręczona decyzja • weryfikacja podnoszonych przez stronę twierdzeń, wymagająca dokonania czynności wyjaśniających, nie jest możliwa na tym wstępnym etapie postępowania odwoławczego
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Zdzisław Kostka
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niedopuszczalności odwołania w postępowaniu administracyjnym, roli sądu administracyjnego w kontroli postanowień organów oraz konieczności weryfikacji interesu prawnego strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale jego zasady dotyczące procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organów administracji i jak sąd administracyjny kontroluje te działania. Pokazuje też, jak można walczyć o swoje prawa, nawet jeśli organ początkowo odrzuci odwołanie.
“WSA utrzymał decyzję Wojewody, ale NSA pokazał, że błąd w uzasadnieniu może wszystko zmienić!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.