VII SA/Wa 877/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanarozbiórkawznowienie postępowanianowe okolicznościnowe dowodyprawo budowlanek.p.a.decyzja ostatecznanadzór budowlany

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB, uznając, że zeznania świadków nie stanowiły nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej.

Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, powołując się na nowe dowody w postaci zeznań świadków, którzy mieli potwierdzić, że roboty budowlane nie były prowadzone po wstrzymaniu ich przez PINB. Organy administracji uznały, że zeznania świadków nie są nowymi dowodami ani nowymi okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że nawet gdyby zeznania świadków zostały dopuszczone, nie zmieniłyby one faktu istnienia samowoli budowlanej i podstawy do nakazu rozbiórki na podstawie art. 50a Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi A. L. i W. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiającą uchylenia własnej, ostatecznej decyzji z lutego 2016 r. Decyzją z lutego 2016 r. WINB uchylił decyzję PINB nakazującą rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części budynku mieszkalnego, a następnie sam nakazał rozbiórkę tych części oraz dobudowanego pomieszczenia kotłowni. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją WINB z lutego 2016 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując jako nowe dowody zeznania świadków, którzy mieli potwierdzić, że skarżący nie prowadzili robót budowlanych po wydaniu postanowienia PINB z lipca 2004 r. wstrzymującego roboty. Organy administracji (WINB i GINB) uznały, że przesłanka wznowienia postępowania nie została spełniona, argumentując, że zeznania świadków nie są nowymi dowodami ani nowymi okolicznościami faktycznymi, ponieważ nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogły wpłynąć na jej treść. WSA w Warszawie, analizując sprawę, uznał, że choć zeznania świadków mogłyby stanowić nowe okoliczności faktyczne, to w tym konkretnym przypadku nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że rozbudowa i nadbudowa budynku stanowiły samowolę budowlaną, a skarżący nie skorzystali z możliwości jej legalizacji. Nakaz rozbiórki był uzasadniony art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę obiektu w przypadku kontynuowania robót budowlanych mimo postanowienia o ich wstrzymaniu. Sąd stwierdził, że zeznania świadków nie mogłyby obalić ustaleń organów dotyczących samowoli budowlanej i nie wpłynęłyby na decyzję o rozbiórce. W związku z tym, WSA oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zeznania świadków nie stanowią nowych dowodów ani nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie miały wpływu na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć zeznania świadków mogłyby być traktowane jako nowe okoliczności faktyczne, to w niniejszej sprawie nie miałyby one wpływu na rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki samowoli budowlanej, która była ewidentna i nie została zalegalizowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd podkreślił, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi, a także muszą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 50a § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Sąd wskazał, że jest to podstawa rozbiórki dotycząca tzw. wtórnej samowoli budowlanej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dowodem są zeznania świadków.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 49b § ust. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 48 § ust. 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 49

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zeznania świadków stanowią nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością czym innym jest źródło dowodowe a czym innym dowód postępowanie wznowieniowe, nie służy gromadzeniu materiału dowodowego i tworzeniu nowych dowodów Wykazywanie nowych okoliczności za pomocą zeznań świadków jest co do zasady dopuszczalne. Nową okolicznością istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być tylko taki fakt, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy Zeznania świadków, choćby potwierdzające okoliczności wskazywane przez skarżących, nie miałyby wpływu na decyzję o nakazie rozbiórki. Jest to specyficzna podstawa rozbiórki dotycząca tzw. wtórnej samowoli budowlanej i uporczywego naruszania prawa polegającego na kontynuacji robót budowlanych mimo ich wstrzymania.

Skład orzekający

Monika Kramek

przewodniczący

Tomasz Janeczko

sprawozdawca

Jadwiga Smołucha

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w kontekście nowych dowodów i okoliczności, a także stosowanie art. 50a Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy potencjalne nowe dowody mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – możliwości wznowienia postępowania. Choć fakty są typowe dla spraw budowlanych, interpretacja przepisów dotyczących nowych dowodów i okoliczności jest istotna dla praktyków.

Czy zeznania świadków mogą uratować samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia granice wznowienia postępowania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 877/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Monika Kramek /przewodniczący/
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 949/20 - Wyrok NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. L. i W. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lutego 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "GINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. L. i W. L. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ I instancji", "[...] WINB") z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] lutego 2016 r., znak: [...].
Powyższa decyzja, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją nr [...] z [...] grudnia 2015 r., znak: [...] nakazał A. L. i W. L. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B. na działce o nr geod. [...],[...] i [...] k.m. [...] rozbiórkę:
1) nadbudowanej części budynku, tj. w całości piętra i poddasza,
2) rozbudowanej części budynku, tj. rozebrania w obrębie dwóch pomieszczeń (pokoju i przedpokoju) ścian zewnętrznych wraz z fundamentami, stropów nad tymi pomieszczeniami, posadzek w tych pomieszczeniach oraz ściany wewnętrznej dzielącej te pomieszczenia.
[...] WINB decyzją z [...] lutego 2016 r., uchylił w całości decyzję PINB w B. z [...] grudnia 2015 r. oraz nakazał A. L. i W.i L. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w B. na działce o nr geod. [...],[...] i [...] k.m. rozbiórkę: 1) nadbudowanej części budynku, tj. w całości piętra i poddasza, 2) rozbudowanej części budynku, tj. dwóch pomieszczeń (pokoju i przedpokoju), ścian zewnętrznych wraz z fundamentami, stropów nad tymi pomieszczeniami, posadzek w tych pomieszczeniach oraz ściany wewnętrznej dzielącej te pomieszczenia, 3) dobudowanego do budynku mieszkalnego pomieszczenia kotłowni zlokalizowanego na działkach o nr geod. [...] i [...] k.m. [...].
WSA w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/GI 329/16 oddalił skargę A. L. i W. L. na decyzję organu wojewódzkiego z [...] lutego 2016 r.
Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] lutego 2016 r., wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Postanowieniem z [...] lutego 2017 r., znak: [...], organ wojewódzki odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] lutego 2016 r. z uwagi na niewskazanie terminu, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących przesłanki do wznowienia postępowania.
Pismem z 6 marca 2017 r. skarżący złożyli nowy wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
GINB postanowieniem z [...] marca 2017 r., znak: [...] uchylił postanowienie organu wojewódzkiego z [...] lutego 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1289/17 oddalił skargę uczestnika postępowania na postanowienie GINB z [...] marca 2017 r.
Postanowieniem z [...] maja 2017 r, znak: [...],[...] WINB po rozpatrzeniu ww. wniosków o wznowienie postępowania, wznowił postępowanie zakończone własną decyzją z [...] lutego 2016 r. oraz postanowieniem z [...] maja 2017 r., znak: [...], wstrzymał wykonanie własnej decyzji z [...] lutego 2016 r.
[...] WINB decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], po wznowieniu postępowania administracyjnego na wniosek skarżących w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z [...] lutego 2016 r., znak: [...], odmówił uchylenia decyzji [...] WINB z [...] lutego 2016 r.
Z powyższym rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego nie zgodzili się skarżący, wnosząc w ustawowym terminie odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego skarżoną decyzją, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2018 r., znak: [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a.
Następnie organ zaznaczył, że w złożonych wnioskach o wznowienie postępowania wskazano jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że wznowienie postępowania na podstawie powołanego przepisu wymaga kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek, tj. nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, okoliczności i dowody musiały istnieć już w chwili wydawania decyzji ostatecznej oraz okoliczności te i dowody nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję.
Skarżący jako nowy dowód wskazali zeznania zeznań świadków. Organ odwoławczy zaznaczył także, że dowód ten miałby być dopiero przeprowadzony, co zdaniem organu odwoławczego oznaczało, że nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. przesłanka istnienia dowodu w chwili wydania decyzji ostatecznej.
Organ odwoławczy uznał zatem, że w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., dlatego [...] WINB decyzją z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] słusznie odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] lutego 2016 r., znak: [...].
Odnosząc się do zarzutów i wniosków skarżących organ odwoławczy wyjaśnił, że czym innym jest źródło dowodowe a czym innym dowód. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. dowodem są zeznania świadków. Świadkowie są źródłem dowodowym, a tym samym – jak wskazywał dalej organ odwoławczy, żeby ich wiedza stała się dowodem, niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącymi, że wiedza świadka, która nie została jeszcze przez niego "wyartykułowana" jest sama w sobie dowodem. GINB podkreślił przy tym, że w orzecznictwie przyjmuje się, że artykuł 145 § 1 pkt 5 k.p.a. służy wznowieniu postępowania w sytuacji gdy nowy dowód istnieje i jest już w posiadaniu strony, a nie prowadzeniu postępowania mającego na celu zgromadzenie materiału dowodowego, który potwierdzić ma stawianą przez Wnioskodawców tezę (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1384/15).
Organ odwoławczy uznał także, że w sprawie niniejszej, najważniejszymi są ustalenia organu powiatowego i opisany przez organ stan robót w momencie wydawania postanowienia nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robot budowlanych. Zestawienie tych ustaleń z ustaleniami organu powiatowego poczynionymi podczas wizji lokalnej 24 października 2014 r., jak również wizji lokalnej 28 sierpnia 2015 r. pozwala w ocenie organu odwoławczego jednoznacznie stwierdzić, że inwestorzy nie zastosowali się do ww. postanowienia PINB w B. z [...] lipca 2004 r. W ocenie organu odwoławczego trudno wyobrazić sobie sytuację, żeby zeznania jakiegokolwiek świadka mogły obalić ustalenia organu powiatowego w tym względzie.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli W. L. i A. L. Skarżący zarzucili ww. decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., w wyniku wadliwego utrzymania w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] grudnia 2018 r., znak: [...], wobec przyjęcia, że zgłoszone we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności faktyczne i dowody nie posiadają waloru nowości, gdyż nie istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji oraz są irrelewantne dla rozpatrzenia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez brak odpowiedniego uzupełnienia postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy wnioskowane zeznania świadków stanowią nowe dowody, bowiem w dniu wydania ostatecznej decyzji świadkowie M. S., S. S., W. Ł., A. J., W. S. posiadali istotną wiedzę dotyczącą czasu i zakresu rozbudowy przedmiotowego budynku, wobec czego uznanie tych dowodów za nowe nie wymaga, uprzedniego złożenia zeznań w innym postępowaniu. Niezależnie od powyższego, sam fakt posiadania przez świadków informacji istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy winien być poczytywany za nową okoliczność, podlegającą weryfikacji w toku postępowania wznowieniowego.
Mając na względzie powyższy zarzut skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skargę należało oddalić, ponieważ zaskarżona decyzja, nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja GINB z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2018 r. odmawiającą uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2016 r.
Tą ostatnią decyzją [...] WINB uchylił w całości decyzję PINB w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz nakazał skarżącym rozbiórkę wskazanych w niej części budynku przy ul. W. w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 329/16 oddalił skargę wniesioną przez skarżących.
Zgodnie z treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Tytułem przypomnienia, należy wskazać, że skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie nowych dowodów z zeznań świadków w celu wykazania, że nie prowadzili robót po wydaniu przez PINB postanowienia z [...] lipca 2004 r. nr [...] wstrzymującego roboty budowlane. Wskazali, że dowody te są nowymi dowodami w sprawie, ponieważ nie były one znane [...] WINB w chwili wydawania decyzji z [...] lutego 2016 r.
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem organu czym innym jest źródło dowodowe, którym są świadkowie a czym innym dowód, którym są zeznania świadków. W ocenie organu zeznania wskazanych przez skarżących świadków, mające być nowym dowodem nie istnieją, zaś postępowanie wznowieniowe, nie służy gromadzeniu materiału dowodowego i tworzeniu nowych dowodów. Zdaniem organu takie podejście do przesłanek wznowienia, jak prezentowane przez skarżących, prowadziłoby do niepewności, bowiem zawsze można by powoływać się na wiedzę kolejnych osób w celu wznowienia postępowania. Z kolei organ I instancji wypowiadając się w tej kwestii wskazał, że dowód z zeznań tych świadków musiałby istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej czyli w dniu [...] lutego 2016 r., a wiec wnioskowani świadkowie, musieliby złożyć zeznania przed datą ostatecznej decyzji i w innym postępowaniu niż zakończone tą decyzją.
W ocenie Sądu, powyższa argumentacja organów, w tym zakresie, nie jest słuszna. Wniosek skarżących nie wskazuje bowiem na nowe dowody w postaci zeznań świadków, lecz na nowe okoliczności. Tymi nowymi okolicznościami, które istniały w dacie wydawania decyzji, a jednocześnie nieznanymi organowi, jest wiedza wnioskowanych świadków, według której skarżący nie prowadzili robót po dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu, a więc po 8 lipca 2004 r.
Wykazywanie nowych okoliczności za pomocą zeznań świadków jest co do zasady dopuszczalne.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt III RN 125/99,(Prok. i Pr.-wkł. 2000/5, s. 36 ), stwierdzono, że wznowienie postępowania powinno następować z uwagi na wyjście na jaw nie tylko nowych dowodów, lecz także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5, posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1112/17, LEX nr 2676447, w uzasadnieniu którego wskazał, że "Wznowienie postępowania może mieć miejsce także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody zostaną ujawnione po wydaniu decyzji, lecz równocześnie zostaną ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których nie wiedział organ w chwili wydawania decyzji. Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy".
Nową okolicznością istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być tylko taki fakt, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli mógł spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do swej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stoi na stanowisku, że ten ostatni warunek, nie został spełniony.
Zeznania świadków, choćby potwierdzające okoliczności wskazywane przez skarżących, nie miałyby wpływu na decyzję o nakazie rozbiórki.
Bezspornym jest, że rozbudowa i nadbudowa przedmiotowego budynku, stanowiła samowolę budowlaną na co szczegółowo wskazują dowody wymienione w objętej wnioskiem decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Organy cztery razy w toku postępowania, dawały skarżącym możliwość zalegalizowania tej samowoli, z czegoj skarżący, nie skorzystali.
Przypomnieć należy, że objęta wnioskiem decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2015 r. nakazująca rozbiórkę, uchylona decyzją [...] WINB z dnia [...] lutego 2016 r. ( ta ostatnia decyzja nakazywała rozbiórkę w szerszym zakresie obejmując nakazem rozbiórki również dobudowane do budynku mieszkalnego pomieszczenie kotłowni zlokalizowane na działkach o nr geod. [...] i [...] k.m. [...] ) wydana została w oparciu o art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego.
Zgodnie z treścią tego przepisu organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Przepis ten dotyczy postanowień wydawanych w trakcie procedur legalizacyjnych dotyczących samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 i art. 49b ust. 2) oraz wydanych na podstawie art. 50 Prawa budowlanego.
Należy zwrócić uwagę, że wydanie decyzji na podstawie pkt 1 omawianego artykułu znosi procedurę legalizacyjną, a na podstawie pkt 2 – uniemożliwia prowadzenie postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, do czasu wykonania obowiązku zawartego w tej decyzji.
Wydanie decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego powoduje (bezpowrotnie), jeżeli decyzja stanie się ostateczna i prawomocna, przerwanie procedury legalizacyjnej prowadzonej na podstawie przepisów art. 48 i 49 lub 49b.
Jest to specyficzna podstawa rozbiórki dotycząca tzw. wtórnej samowoli budowlanej i uporczywego naruszania prawa polegającego na kontynuacji robót budowlanych mimo ich wstrzymania.
W tym miejscu, należy przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2013 r. , sygn. akt II OSK 2686/11, (LEX nr 1328865). W wyroku tym NSA wskazał, że:
"1. Artykuł 50a pkt 1 p.b. nie stanowi podstawy do prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego zmierzającego do rozbiórki obiektu budowlanego. Przepis ten określa jedynie dodatkową podstawę bezwarunkowego stwierdzenia rozbiórki, która to podstawa nie powinna się ziścić, jeżeli postępowanie legalizacyjne ma zostać przeprowadzone z powodzeniem dla inwestora. Funkcja tego przepisu jest zatem podobna do funkcji, jaką pełnią art. 48 ust. 4 czy 49 ust. 3 p.b. Oba te przepisy nakazują organowi zakończenie postępowania legalizacyjnego orzeczeniem o rozbiórce obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, jeżeli inwestor nie realizuje obowiązków wymaganych w toku procedury naprawczej albo nie uiszcza opłaty legalizacyjnej.
2. Przepis art. 50a pkt 1 p.b. o tyle tylko różni się od art. 48 ust. 4 czy 49 ust. 3 p.b., że wiąże obowiązek wydania tego nakazu nie z niedziałaniem inwestora, ale wręcz przeciwnie - z podjęciem przez niego czynności (samowolnego kontynuowania budowy) wbrew nakazowi organu nadzoru wstrzymania robót budowlanych.
Zeznania świadków, nie miałyby zatem wpływu na decyzję rozbiórkową, a jedynie na zastosowanie dodatkowej, przewidzianej w art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego podstawy dokonania rozbiórki. Z uwagi na ewidentną samowolę, w odniesieniu do której skarżący nie skorzystali z możliwości legalizacji, rozbiórka i tak zostałaby orzeczona.
Niezależnie od powyższego, organ w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, ustalił stan faktyczny, potwierdzony następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 329/16. Natomiast okoliczności wskazane we wniosku skarżących, które miałyby być udowodnione zeznaniami świadków, nie są nowymi okolicznościami istotnymi dla sprawy lecz jedynie środkiem dowodowym mającym posłużyć do zakwestionowania ustalonego już stanu faktycznego.
Nie można też utożsamiać owych nowych okoliczności faktycznych z odmienną oceną dowodów znajdujących się w aktach sprawy, co podniósł NSA w wyroku z 23.04.1999 r., I SA/Łd 1331/97, ONSA 2000/2, poz. 74.
Nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania dokonana przez organ administracji odmienna od poprzedniej ocena materiału dowodowego sprawy, nawet jeżeli jest to ocena stanu faktycznego błędna pod względem prawnym (wyrok NSA z 24 lipca 1997 r., I SA/Łd 674/96, LEX nr 30328), lub interpretacja przepisów prawa lub ich zastosowanie w określonym stanie faktycznym (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 1998 r., I SA/Lu 26/97, LEX nr 34651; zob. też wyrok NSA z 23 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 1331/97, ONSA 2000, nr 2, poz. 74).
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI