II OSK 949/19

II OSK 949/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Zofia Flasińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2544/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-07-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 290
art. 35 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 1422
par. 12 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 232 ust. 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. S. i I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2544/17 w sprawie ze skargi U. S. i I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2017 r. znak DOA.7110.88.2017.MKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2544/17 oddalił skargę U. S. i I. S. (dalej powoływanych jako skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2017 r., znak DOA.7110.88.2017.MKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego
i prawnego sprawy:
Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 9 stycznia 2017 r., znak IA-II.7840.81.2016.JM po rozpoznaniu wniosku A. R. (dalej zwanej uczestniczką) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 31 maja 2016 r., znak AB.6740.1.178.2016 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącym pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w [...]. (powoływanej dalej jako decyzja z 2016 r. lub decyzja Starosty).
Uczestniczka wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wskazaną na wstępie decyzją z dnia 11 września 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej zwanej K.p.a.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w zakresie obejmującym zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wykonanie okna w południowowschodniej ścianie istniejącego budynku i stwierdził jej nieważność w powyższym zakresie, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Motywując rozstrzygnięcie organ wskazał, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z 2016 r. przewidywał rozbudowę istniejącego budynku poprzez dobudowę do północnozachodniej ściany pomieszczenia (pokoju) o powierzchni 9,99 m² i wykonaniu w ścianie południowowschodniej istniejącego budynku nieotwieralnego okna przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej El 30. Podał, że elewacja południowozachodnia projektowanej dobudowy bez otworów znajduje się w odległości 3,00 m od granicy z działką nr [...], natomiast elewacja północnozachodnia bez otworów znajduje się w granicy z działką nr [...], co dopuszcza decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 marca 2016 r., nr 10/2016 ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy. Z kolei w elewacji południowowschodniej istniejącego budynku, znajdującej się w odległości 3,01 m od granicy z działką nr [...], zgodnie z projektem budowlanym zostało zaprojektowane okno przeciwpożarowe o klasie odporności ogniowej El 30.
Zdaniem organu, decyzja w zakresie dotyczącym budowy okna w południowowschodniej ścianie istniejącego budynku, rażąco narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1065; dalej zwanego rozporządzeniem). Inwestor nie może bowiem w ramach rozbudowy istniejącego budynku, budować otworów okiennych i drzwiowych w ścianie znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki inwestycyjnej. Podkreślił, że udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego budowę okna w ścianie budynku oddalonej o 3,01 m od granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi i stanowi wyraz niewypełnienia podstawowych wymogów, od których uzależniono wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że fakt, iż projektowane okno jest oknem nieotwieralnym o klasie odporności ogniowej El 30 nie powoduje, że nie stanowi otworu okiennego, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Wyraził pogląd, że wypełnienie zaprojektowanych otworów szybą, nawet o określonej odporności ogniowej nie pozbawia tych otworów cech okien. Nie są one również tożsame z luksferami lub szklaną cegłą, które mają za zadanie doświetlenie niektórych elementów budynku, ale nie mają cech przezroczystości. W tym kontekście, w ocenie organu, nie ma znaczenia zarówno klasa odporności ogniowej szyby wypełniającej otwór, jak też dodatkowa funkcja, jaką może spełniać okno w postaci jego "otwieralności" i przewietrzania obiektu budowlanego. Istotna bowiem pozostaje inna funkcja, jaką spełnia okno, czyli możliwość nieograniczonego wglądu i penetracji wzrokowej.
Podsumowując organ odwoławczy uznał, że decyzja Starosty w części, w której udzieliła pozwolenia na budowę okna w południowowschodniej ścianie istniejącego budynku, wydana została z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.; dalej zwanej ustawą) w związku z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W pozostałym zakresie, jak stwierdził organ, kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja nie narusza rażąco przepisów rozporządzenia.
Skarżący wnieśli skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki lub terenu jest niezgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z § 232 ust. 6 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lipca 2018 r. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i omówił regulacje przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz § 12 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
Przypomniał, że w projekcie architektonicznym, zatwierdzonym kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją o pozwoleniu na budowę, przewidziano wykonanie otworu okiennego w ścianie istniejącego budynku, położonej w odległości 3,01 m od granicy z działką sąsiednią, budowlaną i nienależącą do skarżących. Zaznaczył też, że nie sporządzono stosownej ekspertyzy ani nie uzyskano zgody na odstępstwo w oparciu o art. 9 ustawy. Mając to na względzie Sąd uznał, że wada projektu ma charakter kwalifikowany, jest oczywistym naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i wywołuje skutki nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, gdyż prowadziłoby to do naruszenia sfery jaką jest intymność, także w relacjach sąsiedzkich.
Sąd nie zgodził się zarazem ze stanowiskiem skarżących, że wypełnienie otworu okiennego nastąpi materiałem, który "gwarantuje ścianę oddzielenia przeciwpożarowego". W tym kontekście wyjaśnił, że ściana budynku, usytuowana odległości 3,01 m od granicy z działką sąsiednią, musi być - w świetle rozporządzenia - ścianą pozbawioną otworów okiennych. Te bowiem są dopuszczalne tylko przy zachowaniu odległości 4 m od granicy działki, przylegającej do sąsiedniej działki budowlanej. Przewidziane normatywnie oddalenie ściany z otworami okiennymi od granicy z sąsiednią działką budowlaną ma zapewnić m.in. także zachowanie minimum prywatności w relacjach sąsiedzkich. Okno jest bowiem, jak podkreślił Sąd, taką formą wypełnienia otworu w ścianie, która umożliwia nie tylko doświetlenie pomieszczeń i ich wentylację, ale również obserwację przez osoby znajdujące się wewnątrz budynku otoczenia na zewnątrz budynku. Otwór w ścianie nie przestaje być otworem okiennym pomimo zastosowania w nim wypełnienia bez możliwości otwarcia okna, jeżeli pomimo to zachowuje on funkcję widoku. Na poparcie tego zapatrywania Sąd powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 284/10 (LEX nr 1071246) oraz z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 749/14 (LEX nr 2158151).
Podsumowując Sąd przyjął, że zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku, przewidującą usytuowanie ściany budynku z otworem okiennym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, bez uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych, stanowiło rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem warunków technicznych dotyczących odległości sytuowania budynków w stosunku do granicy działki sąsiedniej oznacza, że decyzja taka wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Z tych powodów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej określanej jako P.p.s.a.), oddalił skargę.
Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wnieśli skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku, zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarga kasacyjna zawiera zarzuty materialnoprawne i jeden zarzut procesowy.
Pierwszy z zarzutów materialnoprawnych odniesiono do art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż projekt zagospodarowania działki lub terenu jest niezgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Kolejny podniósł naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z § 232 ust. 6 rozporządzenia. Zakwestionowano uznanie, że zaprojektowany otwór okienny stanowi okno, gdyż nawet wypełnienie otworów szybą o określonej odporności ogniowej w ocenie organu nie pozbawia tego otworu cech okna, jak również zastosowanie zawężającej wykładni tej normy prawnej, która nie uwzględnia braku szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią.
Pełnomocnik zarzucił następnie naruszenie § 2 ust. 2 i art. 9 ustawy poprzez uznanie, że zastosowane przez skarżących rozwiązania wymagają zastosowania procedury odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i stosownie do wskazań ekspertyzy sporządzonej przez właściwy podmiot.
Z kolei zarzut procesowy podniósł naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji błędnego przyjęcia przez organ, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej zaprojektowanego otworu okiennego pomimo zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi.
W oparciu o podane podstawy kasacyjne pełnomocnik skarżących wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie w przypadku uznania, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jedynie do naruszenia prawa materialnego o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi w zaskarżonej części. Wniosła również o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik zwróciła uwagę, że § 232 ust. 6 rozporządzenia pozwala na wprowadzenie w ścianie oddzielenia pożarowego otworów z materiałów przepuszczających światło o odpowiedniej klasie odporności ogniowej. Katalog materiałów jest otwarty, a przepis wskazuje jako przykład luksfery, cegłę szklaną lub inne przeszklenie. W jej ocenie elementy te nie stanowią otworu okiennego w rozumieniu rozporządzenia, a zatem wprowadzenie ich nie rodzi obowiązku usytuowania ściany w większej odległości od działki sąsiedniej niż 3 m, co ma służyć doświetleniu pomieszczenia.
Argumentowała, że wprowadzenie na ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienia w postaci oszklenia przeciwpożarowego, choćby o dużej przezroczystości nie kwalifikuje tego wypełnienia jako otworu okiennego. W opinii pełnomocnika żaden przepis rozporządzenia nie pozwala na taką konstatację, że otwór wypełniony materiałem ognioodpornym może stanowić otwór okienny. W takim wypadku zarówno organ, jak również w konsekwencji Sąd pierwszej instancji dopuściły się niezasadnego zdefiniowania zastosowanych przez skarżących rozwiązań.
Pełnomocnik podkreśliła również, że ani w ustawie, ani w rozporządzeniu prywatność nie jest przedmiotem ochrony, ponadto różnica wynikająca z § 12 ust. 1 rozporządzenia pomiędzy ścianą zawierającą okna, a ścianą pozbawioną takich otworów wynosi zaledwie jeden metr. Jej zdaniem trudno zatem uznać, że intencją ustawodawcy było zapewnienie prywatności użytkownikom sąsiednich działek, skoro różnica nie stanowi jakiegokolwiek utrudnienia dla penetracji wzrokowej. Takie stwierdzenie nie tylko nie wynika z przepisów, ale też godzi w ideę racjonalnego ustawodawcy. Pełnomocnik wyraziła pogląd, że wprowadzenie otworu w ścianie południowowschodniej nie stanowi odstępstwa od warunków technicznych. Zastosowane rozwiązania zostały przewidziane w przepisach rozporządzenia i stanowią ich prawidłowe wypełnienie. Nie ma więc konieczności do sięgania do przepisów przewidujących wyjątki od wymagań technicznych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania D. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, aczkolwiek odnoszą się do różnych aspektów rozpoznawanej sprawy, koncentrują się wokół kluczowego w niej zagadnienia, czy dopuszczalne jest zaprojektowanie w ścianie zewnętrznej budynku, będącej ścianą oddzielenia pożarowego, oddalonej o 3.01 m od granicy z działką sąsiednią "okna przeciwpożarowego EI 30 nieotwieranego". Takie rozwiązanie przewidywał projekt budowlany (s. 1 i 19), zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z 2016 r.
Udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie w punkcie wyjścia rozważań przyjdzie stwierdzić, że w procesie budowlanym zasadą jest, że obiekt budowlany jako całość oraz poszczególne jego części należy projektować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ustawy). Ustawa nie zawiera przepisów określających wymaganą odległość budynku na działce budowlanej od granicy z działką sąsiednią, także w przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących tzw. prawa sąsiedzkiego brak jest takiej regulacji. Odległości te przewiduje rozporządzenie, wydane z upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy. Według § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z wymienionych w tej jednostce przepisów nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Dalsze przepisy § 12 rozporządzenia przewidują możliwość zmniejszenia tych odległości na warunkach w nich określonych (w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania, należy jedynie zwrócić na nie uwagę). Przyjmuje się powszechnie w praktyce administracyjnej i orzecznictwie sądowym, że zachowanie przewidzianych w rozporządzeniu odległości oznacza, że co do zasady w procesie budowlanym nie zostają naruszone usprawiedliwione interesy osób mających tytuł prawny do działek sąsiednich.
Powołany § 12 ust. 1 rozporządzenia nie odwołuje się do jego § 232, w którym określone zostały warunki techniczne dotyczące ścian i stropów stanowiących elementy oddzielenia przeciwpożarowego, tym samym nie wprowadza innych czy wręcz odmiennych wymagań w zakresie sytuowania budynku na działce budowlanej. Zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia, objętego podstawami kasacyjnymi, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż podana w tabeli. Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że okoliczność, iż przepis ten dopuszcza wypełnienie otworów w ścianie oddzielenia pożarowego materiałem przepuszczającym światło nie oznacza, że możliwe jest niezachowanie standardowych odległości od granicy z sąsiednią działką.
Wbrew odmiennym zapatrywaniom pełnomocnika skarżących zaprojektowanie w ścianie oddzielenia pożarowego "okna przeciwpożarowego EI 30 nieotwieranego" samo przez się nie stwarza podstaw do twierdzeń, że tylko z tego powodu otwór ten nie stanowi otworu okiennego. Po pierwsze, wypełnienie takiego otworu szybą nawet o najwyższej klasie odporności ogniowej nie pozbawia tego otworu cech okna. Dodać trzeba, co przemilcza pełnomocnik skarżących, że projekt nie przewiduje wykonania tego otworu z materiału przepuszczającego światło takiego jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie. Otwory te - co trafnie podkreślił Sąd - nie mają cech przezroczystości, a ich zadaniem jest jedynie doświetlenie pomieszczeń w budynku. Po drugie, nie ma żadnego znaczenia w omawianej materii, że okno przeciwpożarowe nie będzie mogło zostać otwarte. Także okna nieotwieralne o odpowiedniej klasie odporności ogniowej zapewniają możliwość swobodnej obserwacji, penetracji wzrokowej terenu na zewnątrz budynku, przede wszystkim w stronę działki sąsiedniej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 749/14 (LEX nr 2158151) otwory w ścianie budynku wypełnione przezroczystymi przegrodami zapewniającymi dostęp światła dziennego oraz widok pełnią taką samą funkcję jak okna, czy też otwory okienne także wtedy, gdy zaprojektowane zostały w ścianie oddzielenia pożarowego. Z punktu widzenia wymagań określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia okoliczności te są obojętne. Nie ma także znaczenia, że Starosta przed wydaniem decyzji z 2016 r., którą zatwierdził projekt budowlany, sprawdził zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi nie dopatrując się sprzeczności.
Z tych powodów nieusprawiedliwione okazały się dwa pierwsze zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z § 232 ust. 6 rozporządzenia.
Ustawa dopuszcza odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, tyle tylko że może to nastąpić w przypadkach szczególnie uzasadnionych na warunkach określonych w art. 9 ustawy. Nie można zgodzić się z argumentacją wnoszących skargę kasacyjną, że w niniejszej sprawie w ogóle nie zachodziła potrzeba "sięgania do przepisów przewidujących wyjątki od wymagań technicznych" i to z dwóch powodów.
Po pierwsze, w ocenie pełnomocnika, zastosowane w projekcie budowlanym rozwiązanie projektowe zostało przewidziane w przepisach rozporządzenia i stanowi ich prawidłowe wypełnienie. Stwierdzić więc trzeba, że § 2 ust. 2 rozporządzenia, na który powołuje się pełnomocnik, a nadto dalsze jednostki tego przepisu, przewidujące możliwość spełnienia standardowych wymagań w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, dotyczą odstępstw od wymogów związanych z zabezpieczeniem przeciwpożarowym, ochroną sanitarną i ochroną konserwatorską. O odstępstwa od pozostałych wymogów techniczno-budowlanych, w tym dotyczących zachowania odległości można się ubiegać tylko na podstawie art. 9 ustawy. Jednakże nawet materiał dowodowy znajdujący się w przedstawionych aktach sprawy nie usprawiedliwia twierdzeń, że zastosowane rozwiązanie projektowe przewidujące umieszczenie w ścianie zewnętrznej budynku, będącej ścianą oddzielenia pożarowego, oddalonej o 3.01 m od granicy z działką sąsiednią "okna przeciwpożarowego EI 30 nieotwieranego" odpowiada warunkom wskazanym w tym przepisie i zastosowaniu wymaganej procedury. Zresztą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prezentowane twierdzenie nie zostało rozwinięte.
Po drugie, zdaniem pełnomocnika, kwestia odległości ściany zewnętrznej budynku z otworem od granicy z działką stanowi zagadnienie cywilnoprawne, należące do materii prawa sąsiedzkiego, a w niniejszej sprawie niezachowanie przewidzianych w rozporządzeniu odległości "nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym". Przede wszystkim należy stwierdzić, że własność nie jest prawem absolutnym, które dawałoby właścicielowi niczym nie skrępowaną władzę nad rzeczą. Właściciel może wszak wykonywać swe władztwo w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego (art. 140 K.c.), przy wykonywaniu swego prawa powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 K.c.). Kwestie związane z oddziaływaniem jednej nieruchomości na drugą obejmują więc cały wachlarz zagadnień, a wynikający z ostatnio powołanego przepisu zakaz immisji to nie tylko zagadnienie mogące być przedmiotem rozważań sądu powszechnego w przypadku powstania sporu sąsiedzkiego. Ocena dokonywana jest także na gruncie prawa publicznego, a klasycznym tego przykładem jest proces inwestycyjny. Każdy mający tytuł prawny do nieruchomości ma prawo jej zabudowy pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (art. 4 ustawy). Dodać trzeba, że z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, zatem także z przepisami techniczno-budowlanymi określającymi wymagane odległości ściany budynku z otworami od granicy z sąsiednią działką. Tak samo osoba mająca tytuł do nieruchomości sąsiedniej ma prawo do ochrony własnego uzasadnionego interesu, w tym prawa do poszanowania prywatności, zachowania intymności (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy). Zaprojektowanie otworu okiennego w budynku, w przypadku gdy jego ściana usytuowana jest w odległości mniejszej niż określona w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sposób rażący narusza ten przepis (por. także przywołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 749/14).
Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że chybiony okazał się ostatni zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a przez nieuchylenie kontrolowanej decyzji, skoro istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 2016 r. w zaskarżonej części.
Odnieść się jeszcze przyjdzie do podniesionego przez uczestnika D. S. zarzutu nieważności postępowania sądowego (art. 182 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Zarzut ten, zawarty w piśmie z dnia 5 lutego 2019 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, jak i przesłanki na których go oparto są nieuzasadnione. Uczestnik wbrew jego twierdzeniom nie został pozbawiony możności obrony swych praw w toku całego postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że informowany był o podjętych czynnościach; doręczony mu został odpis skargi, odpis odpowiedzi na skargę, zawiadomiono go o wyznaczonym na dzień 26 lipca 2018 r. terminie rozprawy. Korespondencję z sądu odebrał osobiście w dniu 5 lipca 2018 r., trzytygodniowy termin należy uznać za wystarczający na przedstawienie stanowiska w sprawie.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mimo że skarga kasacyjna zawierała wniosek o rozpoznanie jej na rozprawie. W piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżących zrzekł się jednak rozprawy, a żadna z pozostałych stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.