II OSK 946/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej, uznając, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało prawidłowo wykazane, a kwestia służebności przesyłu nie stanowiła przeszkody.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję GINB w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej. Głównym zarzutem skarżącego było nieuwzględnienie jego statusu jako beneficjenta służebności przesyłu w postępowaniu. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a kwestia służebności została prawidłowo oceniona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej 220kV. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i postępowania, w szczególności kwestionując prawidłowość ustalenia kręgu stron postępowania i nieuwzględnienie jego praw jako beneficjenta służebności przesyłu. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a kwestia służebności przesyłu nie była przeszkodą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jej granicami, stwierdził, że zarzuty nie są usprawiedliwione. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące pominięcia L. S. w postępowaniu nie mogły być skutecznie podniesione przez skarżącego, gdyż nie był on stroną postępowania w tym zakresie. Ponadto, NSA potwierdził, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd odniósł się również do zarzutu dotyczącego zgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając, że WSA mógł dokonać samodzielnej oceny tej kwestii. Zarzut dotyczący nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności został uznany za chybiony, wskazując na ważny interes społeczny związany z inwestycją. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, beneficjent ograniczonego prawa rzeczowego nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, chyba że jest jednocześnie zarządcą nieruchomości. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Brak jest podstaw do rozszerzania interpretacji pojęcia 'zarządcy nieruchomości' o beneficjenta ograniczonego prawa rzeczowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (36)
Główne
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 124 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 204
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego art. 80 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego art. 80 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 7
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 8 § ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 13a § pkt 1 i 2
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
k.c. art. 3051
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 34 § ust. 3 pkt 1 i 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.g.n. art. 112 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 119 § ust. 1 pkt 1 - 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Budowa linii elektroenergetycznej jako inwestycja celu publicznego uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd administracyjny ma prawo do samodzielnej oceny zgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli organy administracji popełniły błędy.
Odrzucone argumenty
Nieuwzględnienie beneficjenta służebności przesyłu jako strony postępowania. Brak naniesienia służebności przesyłu na mapę do celów projektowych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego. Brak podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Godne uwagi sformułowania
nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uprawniony z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego inwestor musi wykazać się prawem do dysponowania na cele budowlane nieruchomością decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co jest równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane uchwała z 2015 r. w zakresie dotyczącym spornej inwestycji - zarówno w części tekstowej, jak i graficznej - jest tożsama z uchyloną uchwałą Rady Gminy Piekoszów z 31 października 2014 r. nie są naruszeniami przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stron postępowania w sprawach pozwoleń na budowę, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, znaczenia służebności przesyłu oraz uzasadnienia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom w sprawach inwestycji celu publicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z służebnością przesyłu i decyzjami o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Interpretacja pojęcia 'zarządcy nieruchomości' może być przedmiotem dalszych rozważań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z budową infrastruktury krytycznej (sieci elektroenergetycznej) i kolizji z prawami rzeczowymi (służebność przesyłu). Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące stron postępowania i prawa do dysponowania nieruchomością.
“Czy służebność przesyłu blokuje budowę linii energetycznej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 946/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-05-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Stankowski Marzenna Linska - Wawrzon Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 2482/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-30 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1202 art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2482/18 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2018 r. znak DOA.7110.508.2017.MMS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r., VII SA/Wa 2482/18, oddalił skargę A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 20 sierpnia 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zaskarżoną decyzją GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2017.1257 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. i A. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia spółce X. S.A. z siedzibą w K. pozwolenia na budowę jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 220kV relacji Radkowice – Kielce-Piaski. Skargę na powyższą decyzję do WSA w Warszawie wniósł A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Sąd podał, iż w większości bazują one na przekonaniu, że nieprawidłowo ustalono krąg stron postępowania i nie uwzględniono, że L. S. jako beneficjent ograniczonego prawa rzeczowego (służebności przesyłu) ustanowionego na działkach [...] oraz [...] jest zarządcą nieruchomości. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2018.1202 ze zm.; dalej p.b.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zarząd nieruchomością przewidują przepisy prawa, takie jak art. 43 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t.Dz.U.2018.121 ze zm.; dalej u.g.n.), art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t.Dz.U.2018.716), art. 203 Kodeksu cywilnego (j.t.Dz.U.2018.1025 ze zm.; dalej k.c.) i brak jest podstaw do rozszerzania jego interpretacji. Z powyższego wynika, że nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uprawniony z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego. Odnosząc się do zarzutu braku wywłaszczenia ograniczonego prawa rzeczowego obciążającego działki nr [...],[...] obr. S., gm. P., Sąd zgodził się z organem, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę inwestor musi wykazać się prawem do dysponowania na cele budowlane nieruchomością (art. 4 p.b.), a nie ustanowionymi na niej ograniczonymi prawami rzeczowymi. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wobec inwestora wydano prawomocne decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co jest równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Tym samym inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane ww. działkami. Zdaniem Sądu, w świetle powyższego bezzasadne są zarzuty dotyczące konieczności naniesienia na mapie projektowej gruntów obciążonych służebnością czy też niedołączenia do projektu budowlanego informacji o obszarze oddziaływania obiektu uwzględniającej ww. służebność przesyłu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia "art. § 1 k.p.a." Sąd wskazał, że w myśl tego przepisu decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Sąd zgodził się z organami, że ze względu na charakter przedmiotowej inwestycji uzasadnione jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny. Wystarczająca w tym zakresie jest argumentacja zawarta we wniosku inwestora o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, w którym podniesiono, że "zadanie inwestycyjne pod nazwą "Budowa linii 220 kV Radkowice - Kielce - Piaski wraz z rozbudową stacji Kielce Piaski i Kielce Radkowice jest o tyle niezbędne że w chwili obecnej aglomeracja kielecka zasilana jest dwoma liniami przesyłowymi z sieci 220 kV. Przychodzące linie 220 kV wyprowadzane są ze stacji 400/220 kV Kielce zlokalizowanej po zachodniej części Kielc i zasilają stacje elektroenergetyczne 220/110/15 kV Kielce Piaski i 220/110/15 kV Radkowice zlokalizowaną w gminie Chęciny. Te wybudowane kilkadziesiąt lat temu linie elektroenergetyczne nie są w stanie przesłać wystarczającej ilości energii elektrycznej dla intensywnie rozwijającej się aglomeracji kieleckiej, W chwili obecnej w regionie tym, w wyniku intensywnego napływu inwestycji, pokrycie zapotrzebowania na energię elektryczną z istniejącej sieci, napotyka na poważne trudności. Przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego". Sąd zgodził się ze skarżącym, iż w decyzjach obydwu instancji wskazano, że zgodność projektu budowlanego sprawdzono z uchwałą Rady Gminy Piekoszów z dnia 31 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice - Kielce Piaski na obszarze Gminy Piekoszów (Dz.Urz. Woj.Świętokrz. z 2014 r., poz. 3386), tj. aktu prawnego wyeliminowanego z obrotu przed dniem wydania decyzji przez organy obu instancji, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., lI SA/Ke 316/15, rozpoznając skargę A. S., stwierdził nieważność ww. uchwały, a w dniu 30 września 2015 r. Rada Gminy Piekoszów podjęła nową uchwałę w tym przedmiocie (nr XIV/86/2015). Jednakże w ocenie Sądu uchwała z 2015 r. w zakresie dotyczącym spornej inwestycji - zarówno w części tekstowej, jak i graficznej - jest tożsama z uchyloną uchwałą Rady Gminy Piekoszów z 31 października 2014 r. Z uzasadnienia wyroku WSA w Kielcach z 14 maja 2015 r., II SA/Ke 316/15, wynika, że przyczyną uchylenia ww. aktu były błędy proceduralne przy jego uchwalaniu. Sporna inwestycja nie narusza ww. uchwały Rady Gminy Piekoszów z 30 września 2015 r. nr XIV/86/2015. W ocenie Sądu, powyższe naruszenia organu odwoławczego oraz organu I instancji nie są naruszeniami przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) i nie stanowią przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, albowiem rozstrzygnięcia w nich zawarte odpowiadają prawu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i uwzględnienia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135, art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz.U.2018.2107; dalej p.u.s.a.), art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 p.b. poprzez błędną wykładnię, tj. wadliwe przyjęcie przez Sąd I instancji, że może on wkroczyć w kompetencje organów administracji i dokonać samodzielnego stosowania norm prawa materialnego i samodzielnej oceny, czy projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami uchwały Rady Gminy Piekoszów z 30 września 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice - Kielce Piaski na obszarze Gminy Piekoszów w sytuacji, gdy organy administracyjne obu instancji w trakcie postępowania administracyjnego stwierdziły zgodność projektu budowlanego z ustaleniami wyeliminowanej z obrotu przed dniem wydania decyzji przez organy obu instancji uchwały Rady Gminy Piekoszów z 31 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice-Kielce Piaski na obszarze Gminy Piekoszów i nie dokonały ustalenia zgodności projektu budowlanego z planem z 2015 r. w sytuacji, gdy rolą Sądu administracyjnego jest jedynie kontrola stosowania norm prawa przez organy obu instancji, co skutkowało wadliwym niestwierdzeniem przez Sąd I instancji nieważności obu decyzji organów jako wydanych bez podstawy prawnej, ewentualnie z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 3 pkt 11, art. 4, art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. w zw. z art. 124 ust. 1 i w zw. z art. 112 ust. 2 i art. 119 ust. 1 pkt 1 - 7 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, tj. błędne uznanie przez Sąd I instancji wadliwego stanowiska organów obu instancji, że inwestor nie musi posiadać tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane od beneficjenta ograniczonego prawa rzeczowego (służebności przesyłu), tj. L. S., 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 4, art. 33 ust. 1, art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i ust. 4, art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 80 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. błędne uznanie przez Sąd I instancji za prawidłowe przyjęcie przez organy obu instancji, że mapa do celów projektowych w części graficznej projektu zagospodarowania terenu nie musi zawierać określenia przebiegu służebności przesyłu na działkach nr [...] oraz [...] położonych w S. obciążonych służebnością przesyłu wpisaną do księgi wieczystej i umieszczenia na w/w mapie skrótowego opisu treści prawa lub sposobu wykonania służebności z uwagi na to, że inwestor posiada według organów obu instancji prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w związku z wydaniem wobec właścicieli w/w działek decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. w sytuacji, gdy fakt ewentualnego posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora nie stanowi usprawiedliwienia braków projektu budowlanego, o których mowa powyżej, a konieczność naniesienia służebności gruntowych na mapę do celów projektowych wynika wprost z § 80 ust. 4 rozporządzenia, 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i 5 oraz ust. 4, art. 3 pkt 20 p.b., § 7 ust. 1, § 8 ust. 3 pkt 2, § 13a pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – poprzez błędną wykładnię, tj. błędne uznanie przez Sąd I instancji za prawidłowe przyjęcie przez organy obu instancji, że projekt budowlany nie musi zawierać w swej treści informacji o oddziaływaniu obiektów inwestycji na ograniczone prawo rzeczowe (odpłatna i ustanowiona na czas nieoznaczony służebność przesyłu) ustanowione na rzecz L. S. na działkach nr [...] oraz [...], obciążonych ograniczonym prawem rzeczowym z uwagi na to, że inwestor posiada według organów prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w związku z wydaniem wobec właścicieli w/w działek decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. w sytuacji, gdy fakt ewentualnego posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora nie stanowi usprawiedliwienia braków projektu budowlanego, o których mowa powyżej, 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i 5 oraz ust. 4, art. 3 pkt 20 p.b., § 7 ust. 1, § 8 ust. 3 pkt 2, § 13a pkt 1 i 2 rozporządzenia projektowego poprzez błędną wykładnię, tj. błędne uznanie przez Sąd I instancji, że decyzje są prawidłowe mimo, że inwestycja nie respektuje uzasadnionych interesów osoby trzeciej, tj. L. S. występujących w obszarze oddziaływania inwestycji i całkowite ignorowanie przez organy obu instancji faktu, że projekt nie zawiera wzmianki o istnieniu służebności przesyłu na działkach nr [...] oraz [...], przez co brak jest informacji, jaki wpływ i ograniczenia niesie przedmiotowa inwestycja na rzeczoną służebność, co w konsekwencji powoduje, że przedłożony projekt budowlany jest sprzeczny z prawem oraz interesami osoby trzeciej, tj. beneficjenta służebności przesyłu na nieruchomości, na której ma być wykonane zamierzenie budowlane, 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 p.b., art. 222 § 2 w zw. z art. 251 i art. 3051 k.c. poprzez błędną wykładnię, tj. błędne uznanie przez Sąd I instancji, że decyzje są prawidłowe w sytuacji, gdy organy wadliwie przyjęły, że pojęcie "zarządcy nieruchomości" w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. nie obejmuje podmiotu będącego beneficjentem ograniczonego prawa rzeczowego ustanowionego na nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, co w konsekwencji doprowadziło do braku prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania i nieuwzględnienia, że L. S. jako beneficjent ograniczonego prawa rzeczowego (służebności przesyłu) ustanowionego na działkach [...] oraz [...], przez które przebiegać ma inwestycja wnioskodawcy należy do kręgu stron postępowania i przysługuje mu przymiot strony, gdyż jest zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu i niedoręczenie mu w/w decyzji, II. przepisów postępowania, tj.: 1. art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 76 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję GINB z dnia 20 sierpnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla X. S.A. ul. [...],[...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji będące konsekwencją nie dostrzeżenia błędów proceduralnych organów administracji, tj. art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 76 § 3 k.p.a. i błędne uznanie rozstrzygnięcia organów za prawidłowe w sytuacji, gdy organy naruszyły zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co jest konsekwencją zaniechania obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w całości poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie posiadają kompetencji do weryfikacji prawidłowości sporządzenia mapy do celów projektowych w sytuacji, gdy brak jest przeszkód do prowadzenia dowodów przeciwko jej treści w ramach postępowania, w którym jest jako dowód przedkładana w sytuacji, gdy w aktach sprawy zalegały wydruki z ksiąg wieczystych nr [...] i [...], z których wprost wynikało, że na działkach nr [...] i [...] została ustanowiona na rzecz L. S. służebność przesyłu, a na mapie do celów projektowych załączonej przez wnioskodawcę, na której sporządzono część graficzną projektu zagospodarowania terenu nie wskazano części gruntu działki nr [...] i [...] obciążonej służebnością przesyłu oraz nie umieszczono skrótowego opisu treści lub sposobu wykonania służebności, 2. art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję GINB z dnia 20 sierpnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla X. S.A. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, będące konsekwencją nie dostrzeżenia błędów proceduralnych organów administracji, tj. art. 108 § 1 k.p.a. i błędne uznanie rozstrzygnięcia organów za prawidłowe w sytuacji, gdy organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności pomimo braku ku temu uzasadnionych przesłanek, 3. art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję GINB z dnia 20 sierpnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla X. S.A. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, będące konsekwencją nie dostrzeżenia błędów proceduralnych organów administracji, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i błędne uznanie rozstrzygnięcia organów za prawidłowe w sytuacji, gdy organ II instancji błędnie utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji w sytuacji, gdy winien był uchylić niniejszą decyzję w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, a winno było doprowadzić do uchylenia przez Sąd i instancji zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W piśmie procesowym z dnia 28 października 2022 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – X. S.A. z siedzibą w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz tej Spółki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Mając na względzie fakt, że część z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, jest wynikiem uznania przez skarżącego kasacyjnie, iż organy administracyjne nie wyjaśniły okoliczności związanych z faktem, że w postępowaniu administracyjnym nie uwzględniono i nie rozważono, że L. S. jako beneficjent ograniczonego prawa rzeczowego (służebności przesyłu) ustanowionego na działkach [...] oraz [...] jest zarządcą nieruchomości, stwierdzić trzeba, że nie podlegają one rozpatrzeniu w niniejszej sprawie. Jak trafnie podkreśla się w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać (np. wyrok NSA z 21.06.2022r., I OSK 1897/21, LEX nr 3358134). Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej konstrukcji, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu, ewentualnie następca prawny takiego podmiotu (wyrok NSA z 22.03.2022r., II OSK 951/21, LEX nr 3352358). Z tej też przyczyny uznać należy, że odwołujące się do pominięcia udziału L. S. w przedmiotowym postępowaniu zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 76 § 3 k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 3 pkt 11, art. 4, art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. w zw. z art. 124 ust. 1 i w zw. z art. 112 ust. 2 i art. 119 ust. 1 pkt 1 - 7 u.g.n.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 4, art. 33 ust. 1, art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i ust. 4, art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z § 80 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i 5 oraz ust. 4, art. 3 pkt 20 p.b., § 7 ust. 1, § 8 ust. 3 pkt 2, § 13a pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 i 5 oraz ust. 4, art. 3 pkt 20 p.b., § 7 ust. 1, § 8 ust. 3 pkt 2, § 13a pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 p.b., art. 222 § 2 w zw. z art. 251 i art. 3051 k.c. nie miały usprawiedliwionych podstaw. Niezależnie od powyższego zaznaczyć wypada, że – jak trafnie wskazał Sąd I instancji – w niniejszej sprawie wydano wobec inwestora prawomocne decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co jest równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Wskazać ponadto trzeba w odniesieniu do zarzutu naruszenia § 80 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r., że stosownie do ust. 5 tego paragrafu, przepisu ust. 4 nie stosuje się, gdy charakter projektowanej inwestycji budowlanej nie wpływa na sposób zagospodarowania gruntów objętych mapą do celów projektowych. Pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej również nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135, art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 p.b., to stwierdzić trzeba, że – wbrew wywodom skargi kasacyjnej – Sąd I instancji mógł dokonać samodzielnej oceny, czy projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami uchwały Rady Gminy Piekoszów z dnia 30 września 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice - Kielce Piaski na obszarze Gminy Piekoszów, w sytuacji, gdy organy administracyjne obu instancji w trakcie postępowania administracyjnego stwierdziły zgodność projektu budowlanego z ustaleniami wyeliminowanej z obrotu przed dniem wydania decyzji przez organy obu instancji uchwały Rady Gminy Piekoszów z dnia 31 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice-Kielce Piaski na obszarze Gminy Piekoszów i nie dokonały ustalenia zgodności projektu budowlanego z planem z 2015 r. Nie jest bowiem naruszeniem przepisów ustrojowych, ani rozstrzyganiem sprawy za właściwy organ administracyjny, jeżeli Sąd administracyjny przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem danego aktu administracyjnego stwierdzi, iż organ zamiast przywołanych bądź faktycznie zastosowanych przepisów powinien zastosować inne przepisy, jednak z uwagi na brzmienie nowych albo innych przepisów błędne przywołanie lub zastosowanie nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. podkreślić należy, iż zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Jak słusznie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Realizacja powyższej inwestycji wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z 8.03.2017r., I OSK 2418/16, LEX nr 2284696). Zastosowanie w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji art. 108 § 1 k.p.a. było w pełni uzasadnione ważnym interesem społecznym, co spełniało przesłankę z omawianego unormowania. Wojewoda Świętokrzyski nadając rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 16 sierpnia 2017 r. w motywach tej decyzji szeroko uzasadnił przyczyny, z powodu których uznał przedmiotową inwestycję za szczególnie istotną z punktu widzenia społecznego, mającą ważne znaczenie dla gospodarki i rozwijającej się aglomeracji kieleckiej. Zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez "błędne uznanie rozstrzygnięcia organów za prawidłowe w sytuacji, gdy organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności pomimo braku ku temu uzasadnionych przesłanek" jest w tej sytuacji całkowicie chybiony. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 16 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla X. S.A. (będąca decyzją organu I instancji, a więc – wbrew treści sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania – nie poprzedzała ją inna "decyzja organu I instancji"), nie były dotknięte wadami wymagającymi wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż nie miał podstaw do stosowania art. 138 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2020.1842) – wobec spełnienia warunków określonych w tym przepisie (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 31 sierpnia 2022 r.) – oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania kosztów procesu nie podlegał uwzględnieniu, gdyż art. 204 p.p.s.a. przewiduje – w razie oddalenia skargi kasacyjnej – możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI