II OSK 945/24

II OSK 945/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1919/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-23
II OZ 260/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 290
art. 50 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. P. i M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1919/23 w sprawie ze skargi R. P. i M. L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2023 r. znak DOR.7201.5.2023.ANE w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2023 r., VII SA/Wa 1919/23, oddalił skargę R. P. i M. L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 29 czerwca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżonym postanowieniem GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2023.775 ze zm.; dalej k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 26 maja 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia.
Skargę na to postanowienie GINB wnieśli R. P. i M. L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę.
Sąd wskazał, że Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 2 sierpnia 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego (4 lokale) w zabudowie pierzejowej, z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., gaz, c.o., elektryczną wraz ze zbiornikiem retencyjnym na wody opadowe oraz wjazdem z drogi publicznej - ul. J. dz. nr [...], z parkingiem 6-stanowiskowym w przyziemiu, zlokalizowanego na dz. nr [...] obr. [...], przy ul. J. w Krakowie. Następnie Wojewoda Małopolski, po rozpoznaniu odwołania M. R., J. J. i P. J., decyzją z dnia 15 listopada 2017 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Na skutek wniesionych skarg przez M. R. oraz P. J. na powyższą decyzję Wojewody, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 82/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2154/18 oddalił skargę kasacyjną inwestorów od powyższego wyroku Sądu I instancji. Czynności kontrolne przeprowadzone przez pracowników organu powiatowego w dniach 13 czerwca 2018 r. oraz 22 czerwca 2018 r. wykazały, że inwestor prowadzi na działce [...] obr. [...] w Krakowie ziemne roboty budowlane. Poziom terenu bezpośrednio przy istniejącym budynku mieszkalnym nr [...] został obniżony do głębokości 0,7 m, a w narożu działki od strony ul. J. do głębokości ok. 1,0 m. Wykonano wykop o długości 12,10 m wzdłuż całej szerokości budynku nr [...] i szerokości wykopu – 7,70 m. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki (dalej PINB) na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej p.b.), postanowieniem z dnia 25 czerwca 2018 r. wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zabudowie pierzejowej na działce [...] obr. [...] przy ul. J. w Krakowie oraz ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń doraźnych, tj.: prawidłowo zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób nieupoważnionych w trakcie realizowania robót zabezpieczających, zasypać wykonany wykop z zagęszczeniem gruntu w zależności od specyfiki gruntu tego obszaru do poziomu istniejącego terenu oraz prawidłowo zabezpieczyć teren budowy po wykonaniu ww. robót budowlanych przed dostępem osób trzecich. W wyniku rozpatrzenia zażalenia inwestorów Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r. uchylił powyższe postanowienie wskazując, że nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę nie wywiera żadnych skutków prawnych, stąd brak było podstaw do wstrzymania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. robót budowlanych prowadzonych na podstawie decyzji uchylonej przez Sąd nieprawomocnym wyrokiem.
W ocenie Sądu postanowienie WINB z dnia 3 czerwca 2020 r. jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, co obligowało GINB do stwierdzenia jego nieważności. Sąd mając na uwadze, że wykonaniu podlega prawomocny wyrok, wskazał, że stosownie do art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Wobec tego, w ocenie Sądu, uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącym pozwolenia na budowę nieprawomocnym wyrokiem nie oznacza, że decyzja ta przestaje istnieć w obrocie prawnym. Jednakże na mocy ww. art. 152 p.p.s.a. decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, mimo że wyrok uchylający nie jest jeszcze prawomocny. Wobec powyższego, wobec prowadzenia robót budowlanych, zasadne zdaniem Sądu było wszczęcie procedury naprawczej i wstrzymanie przez PINB na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 2 i 3 p.b. postanowieniem z dnia 25 czerwca 2018 r. prowadzenia robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń doraźnych. Sąd podkreślił, że roboty budowlane były kontynuowane po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę, a dokładnie po wyroku WSA z dnia 23 marca 2018 r. Zdaniem Sądu jest to przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b., inny niż określony w art. 48 p.b. Za takim wnioskiem przemawia konieczność zastosowania wykładni systemowej i funkcjonalnej art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. Z punktu widzenia jakościowego nie ma bowiem różnicy między wykonywaniem robót budowlanych bez pozwolenia na budowę a wykonywaniem robót budowlanych po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę. Zatem skutki takiego działania jednostek (osób fizycznych lub prawnych) muszą być takie same, aby reakcja administracji publicznej na takie działania mogła być określona mianem proporcjonalnej.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wnieśli R. P. i M. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie:
- prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 3 p.b. poprzez błędne jego zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że skarżący realizowali proces budowlany bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę pomimo wydania nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję pozwolenia na budowę Wojewody Małopolskiego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 82/18 - w sytuacji gdy właściwym dla zapewnienia legalnej realizacji procesu budowlanego prowadzonego przez skarżących był przepis art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a. umożliwiający skarżącym kasacyjnie dalsze prowadzenie procesu budowlanego na zasadzie prawomocnego postanowienia zabezpieczającego wydanego przez WSA w dniu 7 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18 oraz na zasadzie prawomocnego postanowienia WINB z dnia 3 czerwca 2020 r.
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 152 § 1 p.p.s.a. w związku z błędnym zastosowaniem przez Sąd I instancji art. 152 § 1 p.p.s.a., z uwagi na właściwą dla zastosowania w rozpoznawanej sprawie regulację art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a., na zasadzie której skarżący posiadali prawo do prowadzenia procesu budowlanego zgodnie z prawomocnym postanowieniem zabezpieczającym wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 7 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18, którego to postanowienia WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18 nie uchylił - co jednocześnie wykluczało wbrew stanowisku Sądu I instancji zasadność wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kolejnego rozstrzygnięcia w trybie art. 152 § 1 p.p.s.a. w tym samym przedmiocie co przedmiot objęty postanowieniem zabezpieczającym wydanym uprzednio przez WSA w Krakowie w dniu 7 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18, czyli obejmującym zezwolenie dla skarżących kasacyjnie na realizację procesu budowlanego na podstawie uchylonej decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez Wojewodę Małopolskiego,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wyniki sprawy, tj. art. 152 § 1 w zw. z art. 61 § 1, § 3 i § 6 w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. na skutek błędnego uznania przez Sąd I instancji, że GINB poprawnie zastosował regulację z art. 152 § 1 p.p.s.a. – co doprowadziło do naruszenia prawomocnego postanowienia zabezpieczającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18, w związku z następczym podważeniem uprawnienia skarżących kasacyjnie na prowadzenie procesu budowlanego,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 6 p.p.s.a. na skutek błędnego uznania przez Sąd I instancji, że wskazany przepis nie stanowi o utrzymaniu w mocy prawomocnego postanowienia zabezpieczającego WSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 82/18 zezwalającego skarżącym kasacyjnie na prowadzenie procesu budowlanego, które to postanowienie nie upadło na zasadzie cytowanego art. 61 § 6 p.p.s.a. wraz z wydaniem nieprawomocnego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 23 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18 - w sytuacji gdy ustawodawca nie przewidział takiej okoliczności w obszarze reglamentacji wskazanego przepisu art. 61 § 6 p.p.s.a.,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 152 § 1, art. 153 i art. 170 p.p.s.a. na skutek błędnego uznania przez Sąd I instancji za poprawne stwierdzenie przez GINB nieważności prawomocnego postanowienia WINB z dnia 3 czerwca 2020 r., a tym samym na skutek następczego naruszenia prawomocnego postanowienia zabezpieczającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 82/18, stanowiącego podstawę dla skutecznego wydania przez WINB postanowienia z dnia 3 czerwca 2020 r.,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 8, z art. 16 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP - na skutek rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, które godzi w zasady konstytucyjne; pewności prawa i legalizmu, w oparciu o które to zasady Sąd I instancji nie miał podstaw uznać, iż stwierdzenie nieważności postanowienia WINB z dnia 3 czerwca 2020 r. przez GINB na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. może mieć charakter bezwzględny - w sytuacji, w której Sąd I instancji miał obowiązek ocenić zasadność stwierdzenia nieważności tego postanowienia właśnie w oparciu o wynikające z art. 2 i art. 7 Konstytucji zasady pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, jak również w oparciu o zasadę legalizmu tym bardziej, że postanowienie WINB z dnia 3 czerwca 2020 r., korzystało z ochrony prawomocnego postanowienia zabezpieczającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 82/18,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a. na skutek pominięcia przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18, utrzymanego w mocy przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2021 r., II OSK 2154/18 - na zasadzie których to wyroków zostały określone wytyczne w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy o wydanie pozwolenia na budowę na rzecz skarżących kasacyjnie - wiążące także Sąd I instancji w niniejszej sprawie, których Sąd I instancji w wydanym wyroku nie uwzględnił,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie na skutek nieuwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności wykonania przez skarżących kasacyjnie projektu zamiennego objętego kolejną decyzją pozwolenia na budowę z 22 kwietnia 2022 r., wydaną przez Urząd Miasta Krakowa Wydział Architektury i Urbanistyki po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z wytycznymi prawomocnych wyroków: WSA w Krakowie z dnia 23 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18 oraz NSA z dnia 28 kwietnia 2021 r., II OSK 2154/18 - która to kolejna decyzja pozwolenia na budowę z dnia 22 kwietnia 2022 r., skonsumowała w treści rozstrzygnięcia wszelkie kwestie postępowania naprawczego czyniąc takie postępowanie zupełnie bezprzedmiotowym,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., na skutek nieuwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności zakresu czasowego w jakim inwestorzy prowadzili proces budowlany na podstawie prawomocnych postanowień WSA z dnia 7 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18 i WINB z dnia 3 czerwca 2020 r. oraz na skutek nieuwzględnienia znikomych różnic w wymiarze niecałych 2% jakie zachodzą pomiędzy projektem objętym uchyloną decyzją pozwolenia na budowę a projektem zamiennym objętym kolejną decyzją pozwolenia na budowę, wykonanym zgodnie z wytycznymi prawomocnych wyroków WSA w Krakowie z 23 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18 oraz NSA z 28 kwietnia 2021 r., II OSK 2154/18,
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 w zw. z art. 10 § 1 i art. 7 k.p.a. - na skutek nieuwzględnienia przez Sąd I instancji okoliczności zaniechania przez GINB ustalenia rzeczywistego kręgu stron niniejszego postępowania (tj. wszystkich stron postępowania), a poprzez to realizację przesłanek trybu nadzwyczajnego wzruszeniowego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, NSA nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podkreślić trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie Sąd I instancji nie przyjął, że skarżący realizowali proces budowlany bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę, lecz wskazał, że chociaż uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącym pozwolenia na budowę nieprawomocnym wyrokiem nie oznacza, że decyzja ta przestaje istnieć w obrocie prawnym, to jednak na mocy art. 152 p.p.s.a. decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, mimo że wyrok uchylający nie jest jeszcze prawomocny.
Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać trzeba, że Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 2 sierpnia 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym kasacyjnie pozwolenia na budowę, a Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 15 listopada 2017 r. utrzymał tę decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18, uchylił obie te decyzje, przy czym wcześniej postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r., w tej samej sprawie WSA w Krakowie oddalił wniosek uczestniczki postępowania o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Wojewody.
Następnie PINB postanowieniem z dnia 25 czerwca 2018 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 2 i 3 p.b. wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych, gdyż czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 13 czerwca 2018 r. oraz 22 czerwca 2018 r. wykazały, że skarżący kasacyjnie prowadzili ziemne roboty budowlane.
WINB postanowieniem z dnia 3 czerwca 2020 r. uchylił powyższe postanowienie stwierdzając, że nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę nie wywiera żadnych skutków prawnych, stąd brak było podstaw do wstrzymania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. robót budowlanych prowadzonych na podstawie decyzji uchylonej przez Sąd nieprawomocnym wyrokiem.
GINB postanowieniem z dnia 26 maja 2023 r. stwierdził nieważność postanowienia WINB z dnia 3 czerwca 2020 r. uznając, że nawet nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę oznacza, że decyzja ta stosownie do art. 152 § 1 p.p.s.a. nie podlega wykonaniu, bowiem wszelkie skutki wynikające z tego pozwolenia na budowę zostały wstrzymane.
Zaskarżonym postanowieniem GINB utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 26 maja 2023 r., a zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę R. P. i M. L. na to postanowienie.
Wbrew podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutom podzielić należy stanowisko Sądu I instancji i GINB, że z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt (w niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę) nie wywołuje skutków prawnych (czyli w realiach tej sprawy – nie pozwala na budowę), chyba że sąd postanowi inaczej (czego w rozpatrywanej sprawie jednak nie uczynił), postanowienie WINB z dnia 3 czerwca 2020 r. rażąco naruszało przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. Wadliwie bowiem – w sposób oczywisty niezgodny z brzmieniem powyższego unormowania – WINB w tym postanowieniu uznał, że nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę nie wywiera żadnych skutków prawnych, chociaż stosownie do art. 152 § 1 p.p.s.a. to zaskarżony akt (czyli w niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę) nie wywoływał skutków prawnych, a nieprawomocny wyrok WSA skutki takie wywoływał, skoro Sąd ten nie postanowił inaczej.
Przywoływane przez skarżących kasacyjnie unormowania zawarte w art. 61 § 3 i 6 p.p.s.a. nie umożliwiały prowadzenia procesu budowlanego po wyroku z dnia 23 marca 2018 r. To, że postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r., II SA/Kr 82/18, WSA w Krakowie oddalił wniosek uczestniczki postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody, pozwalało na prowadzenie robót budowlanych objętych decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 sierpnia 2017 r. do dnia wydania przez WSA wyroku z 23 marca 2018 r. Od tego bowiem dnia w odniesieniu do wykonalności przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę zastosowanie miał art. 152 § 1 p.p.s.a. Gdyby wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r. WSA oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, a wcześniej postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. wstrzymałby wykonanie tej decyzji, to od 23 marca 2018 r. – pomimo nieprawomocności wyroku z tego dnia – wstrzymanie wykonania decyzji utraciłoby moc, a zatem – chociaż wyrok ten nie byłby jeszcze prawomocny – zaskarżona decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę mogłaby być wykonywana. W niniejszej sprawie zachodziła jednak sytuacja odwrotna – wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r. WSA uwzględnił skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, a postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. nie wstrzymał jej wykonania.
Zaskarżony wyrok zatem nie naruszał art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 3 p.b. w powiązaniu z art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a.; art. 152 § 1 p.p.s.a. również w powiązaniu z art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a.; art. 152 § 1 w zw. z art. 61 § 1, § 3 i § 6 w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a.; art. 61 § 6 p.p.s.a.; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 i § 6 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 152 § 1, art. 153 i art. 170 p.p.s.a.; art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 8, z art. 16 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP; a także art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a.
Kontrolowany wyrok nie naruszał również art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 28 w zw. z art. 10 § 1 i art. 7 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie tylko dlatego, że przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie było prawidłowe, ale również dlatego że przepisów tych nie stosował. Sądy administracyjne działają bowiem na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oceniając zaś stosowanie powyższych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracyjny WSA zasadnie uznał, że organ przepisów tych nie naruszył i to w stopniu wymagającym wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. Ponadto należy zaznaczyć, że – jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – w odniesieniu do przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie powyższej przesłanki wznowieniowej, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą powoływać się skutecznie na tę okoliczność. Wskazana w powyższym przepisie przesłanka wznowieniowa, polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy, wiąże się ściśle z art. 147 zdanie drugie k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. W konsekwencji tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu administracyjnego, zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia tego postępowania, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty, w tym inne strony i organy administracyjne orzekające w danej sprawie, a także sądy administracyjne, nie mają prawa do zastępowania pominiętej strony (por. np. wyrok NSA z 13 maja 2025 r., III OSK 7611/21, LEX nr 3865082).
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.