II OSK 945/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. P. i M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB stwierdził nieważność postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które wcześniej uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych. Problem prawny dotyczył skutków nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę. WSA i NSA uznały, że zgodnie z art. 152 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nieprawomocnym wyrokiem powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, chyba że sąd postanowi inaczej. W związku z tym, postanowienie WINB, które ignorowało ten przepis, było wadliwe i podlegało stwierdzeniu nieważności. Skarga kasacyjna zarzucała m.in. błędną wykładnię art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 i 6 p.p.s.a., a także naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i GINB, że nieprawomocny wyrok uchylający pozwolenie na budowę wstrzymuje jego wykonanie, a roboty budowlane prowadzone po takim wyroku, a przed jego prawomocnością, są prowadzone bez skutecznego pozwolenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych nieprawomocnego wyroku uchylającego pozwolenie na budowę oraz zasad prowadzenia robót budowlanych w takiej sytuacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 152 § 1 p.p.s.a. i Prawem budowlanym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymuje wykonanie tej decyzji i skutki prawne z niej wynikające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, chyba że sąd postanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 152 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi, zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku. Oznacza to, że pozwolenie na budowę nie może być wykonywane po wydaniu nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję o jego udzieleniu.
Czy roboty budowlane prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została uchylona nieprawomocnym wyrokiem sąsamowolnym prowadzeniem robót budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roboty budowlane prowadzone po wydaniu nieprawomocnego wyroku uchylającego pozwolenie na budowę są traktowane jako prowadzone bez wymaganego pozwolenia, co uzasadnia zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że z punktu widzenia jakościowego nie ma różnicy między wykonywaniem robót budowlanych bez pozwolenia a wykonywaniem ich po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia, zwłaszcza gdy pozwolenie zostało uchylone nieprawomocnym wyrokiem. Reakcja administracji powinna być proporcjonalna.
Przepisy (12)
Główne
p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 50 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.b. art. 50 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 152 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt (decyzja o pozwoleniu na budowę) nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprawomocny wyrok uchylający pozwolenie na budowę wstrzymuje jego wykonanie zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. • Roboty budowlane prowadzone po wydaniu nieprawomocnego wyroku uchylającego pozwolenie na budowę są traktowane jako prowadzone bez wymaganego pozwolenia.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 61 § 3 i 6 p.p.s.a. pozwalało na dalsze prowadzenie procesu budowlanego na podstawie prawomocnego postanowienia zabezpieczającego. • Postanowienie WINB z dnia 3 czerwca 2020 r. było prawidłowe, a jego stwierdzenie nieważności przez GINB było wadliwe. • Sąd I instancji naruszył zasady konstytucyjne pewności prawa i legalizmu. • Sąd I instancji pominął rozstrzygnięcie prawomocnych wyroków WSA i NSA. • Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności wykonania projektu zamiennego objętego kolejną decyzją pozwolenia na budowę. • Sąd I instancji nie uwzględnił zakresu czasowego prowadzenia robót i znikome różnice między projektami.
Godne uwagi sformułowania
nieprawomocny wyrok uchylający decyzję o pozwoleniu na budowę nie wywiera żadnych skutków prawnych • w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku • z punktu widzenia jakościowego nie ma bowiem różnicy między wykonywaniem robót budowlanych bez pozwolenia na budowę a wykonywaniem robót budowlanych po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnego wyroku uchylającego pozwolenie na budowę oraz zasad prowadzenia robót budowlanych w takiej sytuacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 152 § 1 p.p.s.a. i Prawem budowlanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla branży budowlanej – co się dzieje z pozwoleniem na budowę po jego uchyleniu przez sąd pierwszej instancji. Wyjaśnia, że nawet nieprawomocny wyrok wstrzymuje skutki prawne decyzji.
“Nieprawomocny wyrok uchylający pozwolenie na budowę – czy można dalej budować?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.