II OSK 940/10

II OSK 940/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bk 89/05 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2005-05-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 5 ust. 2 pkt 2b
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 § 4, art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 183 § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. P. i L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 89/05 w sprawie ze skargi T. P. i L. P. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 maja 2005r., sygn. akt II SA/Bk 89/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę T. i L. P. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 26 maja 2003 r. J. i J. Ł. wystąpili do Burmistrza Łap o wydanie pozwolenia na budowę - rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną, położonego na działce nr [...] w Ł.. Burmistrz Miasta Łapy decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. i J. Ł. pozwolenia na budowę. Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] września 2003r. uchylił decyzję Burmistrza w całości i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Wojewody Podlaskiego została zaskarżona przez inwestorów do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 11 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bk 1303/03 skargę oddalił.
Podczas ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek J. i J. Ł. o wyrażenie zgody na dokonanie odstępstwa wynikającego z ustaleń § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zakresie dotyczącym usytuowania projektowanej rozbudowy budynku bliźniaczego, zlokalizowanego na działce o nr [...] położonej przy ul. [...] w Ł., po granicy z działkami sąsiednimi o nr [...] i [...].
Minister Infrastruktury w piśmie z 13 września 2004 r. przychylił się do wniosku inwestorów i na podstawie § 12 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia i art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - upoważnił Starostę Białostockiego do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia na przedmiotowe odstępstwo, pod warunkiem zachowania uzasadnionych interesów osób trzecich.
Starosta Białostocki postanowieniem z [...] września 2004 r. udzielił zgody na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie powołując ustalenia § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i orzekł o możliwości wykonania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanej rozbudowie budynku mieszkalnego na działce budowlanej nr ewid. [...], bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr ewid. [...] i nr ewid. [...].
Decyzją Nr [...] z [...] października 2004 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom J. i J. Ł. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pow. zabudowy 69 m2, pow. użytkowej 119,5 m2, kubaturze 415 m3, ilość izb - 3 na działce o nr [...] położonej w Ł. przy ul. [...], bezpośrednio przy granicy działek o nr geod. [...] i [...] wraz z adaptacją urządzeń infrastruktury technicznej.
Po rozpoznaniu odwołania T. i L. P. Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, że rozbudowywany obiekt mieszkalny nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa dla zabudowy istniejącej na działce sąsiedniej, a przedłożony projekt budowlany zawiera niezbędne ekspertyzy techniczne stanu obiektu istniejącego, stwierdzające jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniając oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego obiektu. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że rozbudowa omawianej inwestycji poprzedzona została ekspertyzą stanu konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, co świadczy o tym, że inwestorzy spełnili wymogi § 206 rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
T. i L. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na w/w decyzję Wojewody. W skardze zarzucili, że wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd o spełnieniu wymogów art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego warunkujący odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych należy uznać za nieuprawniony w związku z tym, że budowla wznoszona ponad parter stojącego obecnie budynku, na działce o zbyt małej powierzchni, stanowić będzie barierę odcinająca skarżącym w ciągu dnia dostęp do światła, co stanowi "ograniczenia w warunkach zdrowotnych zamieszkania". Podkreślili też, że co prawda planowana budowla usytuowana jest na granicy sąsiednich nieruchomości nr [...] i nr [...], ale ich zastrzeżenia dotyczą nieruchomości nr [...] ze względu na "usytuowanie na niej i dotarcie do ściany bliźniaka", które spowoduje "ograniczenia w warunkach zdrowotnych zamieszkania".
Podnieśli również, że rozbudowa obiektu mieszkalnego stanowi zagrożenie bezpieczeństwa dla całości "bliźniaka", ze względu na kruszejące fundamenty, które będą miały ograniczoną wytrzymałość przy naruszeniu konstrukcji budynku w trakcie rozbudowy. W skardze poruszyli również kwestię wybudowania na granicy działek płotu, który zdaniem skarżących ograniczył dopływ światła dziennego do ich działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dokładnie określa obowiązki organów architektoniczno-budowlanych, które organ powinien wykonać przed wydaniem inwestorowi pozwolenia na budowę. W sytuacji spełnienia wymogów organ po sprawdzeniu, że projektowana inwestycja nie ogranicza możliwości inwestycyjnych na działce skarżących i zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, przepisami techniczno-budowlanymi, oraz że posiada wymagane opinie zobowiązany był do udzielenia pozwolenia na budowę.
Sąd I instancji podał, że projektowany budynek został usytuowany na granicach działek o nr [...] i [...] w miejscu niezabudowanym podobnym obiektem budowlanym. W tych okolicznościach wydanie inwestorom decyzji o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku mogło nastąpić w przypadku spełnienia wymogów art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Właściwy organ przeprowadził na wniosek inwestorów postępowanie administracyjne z uwzględnieniem ustaleń art. 9 Prawa budowlanego, w związku z czym Sąd uznał, że zachowana została procedura wymagana prawem, umożliwiająca usytuowanie projektowanego budynku na granicy działek. Sąd stwierdził, że dokonana przez organy ocena przedłożonego projektu budowlanego dowiodła, iż omawiana inwestycja nie może spowodować negatywnych skutków opisanych w art. 5 Prawa budowlanego w stosunku do istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej, stanowiącej własność skarżących, tym bardziej, że przedmiotowa inwestycja będzie realizowana nie na granicy skarżących, lecz w kierunku przeciwnym do wspólnej granicy.
Co do zarzutu pozbawienia skarżących naturalnego oświetlenia Sąd wskazał, że organ I instancji wyjaśnił, iż odległość budynku od innych obiektów umożliwia jego naturalne oświetlenie, tym samym zachowany jest warunek z "wysokością przesłaniania", wynikający z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Ewentualne zacienienie działek nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem Prawo budowlane nie zawiera regulacji przewidującej ograniczenia z tytułu zacienienia działek, normuje jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,
Dodatkowo Sąd podał, że podniesiona przez skarżących sprawa budowy płotu nie była przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, w związku z czym Sąd zobowiązany do rozstrzygania w granicach danej sprawy nie rozpatrywał tej kwestii.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik Teresy P. i Leszka P., w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 pkt 2b Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 2 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przesunięcie usytuowania rozbudowy budynku do granicy sąsiedniej działki [...] spełnia normowany tymi przepisami wymóg zachowania dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych skarżących, podczas gdy spełnieniu tego wymogu przeszkodę stanowią równorzędna z istniejącą zabudową wysokość projektowanej dobudowy i ich odległość. Pełnomocnik sformułował również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte rozważenie okoliczności ujemnego wpływu rozbudowy na stan techniczny istniejącego budynku – bliźniaka w zakresie jego wytrzymałości na ciążenie budynku dobudowanego.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor podniósł, że pozwolenie Ministra Infrastruktury na odstępstwo od przepisów miało na celu uwzględnienie zarzutu skarżących o zaciemnieniu ich pomieszczeń mieszkalnych. Pogląd Sądu, iż przesunięcie usytuowania rozbudowy sprawi, że usunięte zostanie przesłonienie okien w części mieszkalnej skarżących nie przystaje w okolicznościach sprawy do wymogu z przepisu art. 5 ust. 2 pkt 2b Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że Sąd I instancji nie rozważył usytuowania istniejącej części domu – bliźniaka małżonków Ł. odstępującego narożnikiem od działek nr [...] i [...] na szerokość przejścia i że brak terenu właśnie jest przyczyną poszukiwania lokalizacji na projektowaną rozbudowę, co prowadzi do naruszenia interesu skarżących przez to, że wskutek braku miejsca na rozbudowę w szczycie części domu bliźniaka inwestorów sięgnięto po teren w głąb działki, godząc w interes skarżących.
W dalszej części skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał, że projekt budowlany obejmuje dwie kondygnacje, zasłaniające w planowanym usytuowaniu część zamieszkałą przez skarżących. Zaznaczył również, że skarżący wielokrotnie podnosili nieprzydatność istniejącego domu – bliźniaka na dobudowę, gdyż budynek został wzniesiony w latach 50. - 60. z materiałów zastępczych.
Na koniec autor skargi kasacyjnej podniósł, że nie czyni zadość wymogowi
art. 141 § 4 p.p.s.a. odwołanie się przez Sąd do odpowiedzialności projektanta
za sporządzony projekt. Obciążenie istniejącego budynku o słabej konstrukcji, dobudową budynku przewyższającego go wielkością i ciężarem nakazywało zażądać w tej mierze opinii uzupełniającej projekt.
Pełnomocnik Wojewody Lubuskiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 11 października 2010 r., sygn. II OSK 1092/05, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć jednego z uczestników, a następnie podjął je postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aczkolwiek zasadniczo argumentacja w niej zawarta dotyczy naruszenia prawa materialnego.
Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 5 ust. 2 pkt 2b ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany projekt budowlany spełnia warunki w zakresie ochrony interesu osób trzecich, a konkretnie zapewnia, iż planowana rozbudowa nie pozbawi dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w budynku należącym do skarżących. Taka ocena Sądu znajduje oparcie w całości dokumentacji zebranej w aktach administracyjnych oraz w ustaleniach zawartych w decyzjach organów obu instancji. Już w decyzji Starosty z [...] października 2004 r. wskazano na regulację § 13 rozporządzenia wykonawczego, dotyczącą warunków usytuowania obiektów mających na celu zapewnienie naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. W szczególności wskazano, iż dokonane przez organ sprawdzenia potwierdziły, że projektowana rozbudowa nie zagraża zacienieniem okien w budynku skarżących. Również organ odwoławczy podał w decyzji, że analiza projektu budowlanego dowiodła, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie powodować negatywnych skutków opisanych w art. 5 Prawa budowlanego w stosunku do zabudowy istniejącej na sąsiedniej działce. Zaznaczono przy tym, że projektowana rozbudowa realizowana będzie po przeciwległej stronie w głębi działki, a nie na granicy nieruchomości skarżących. W takim stanie sprawy Sąd był uprawniony do akceptacji stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji.
Zaznaczyć należy, że strona skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów mogących skutecznie podważyć ustalenia organów administracji architektoniczno – budowlanej w omawianym zakresie.
O ile więc ocena organów ma oparcie w dokonanych czynnościach sprawdzających oraz w dokumentacji projektowej, sporządzanej przez osobę z wymaganymi uprawnieniami, to argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej stanowi wyłącznie wyraz przekonania strony, a przy tym pozbawiona jest odniesień do konkretnych ustaleń zawartych w kwestionowanych decyzjach.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut sformułowany w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Przede wszystkim należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nie wskazał, jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogło mieć uchybienie Sądu co do wymogów, jakim odpowiadać powinno uzasadnienie wyroku. Zauważyć trzeba, że zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia wyroku może okazać się zasadny wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w art. 141 § 4 p.p.s.a. zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli instancyjnej lub gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska Sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wymienione sytuacje w niniejszej sprawie nie wystąpiły, natomiast to, czy w istocie sprawa została prawidłowo rozstrzygnięta nie zależy tylko od tego, jak zostało napisane uzasadnienie, co znajduje potwierdzenie w art. 184 p.p.s.a., w myśl którego Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd Wojewódzki dokonał oceny zaskarżonej decyzji w kontekście podnoszonej przez skarżących okoliczności ujemnego wpływu projektowanej rozbudowy na stan techniczny ich budynku. Wprawdzie argumentacja Sądu w tym zakresie jest lakoniczna, to jednak zasługuje na aprobatę. Podnieść bowiem należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz analiza zawarta w kwestionowanych decyzjach organów obu instancji dawały podstawę do wydania pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji, odnosząc się do ewentualnych zagrożeń wynikających z zabudowy "bliźniaczej" budynku skarżących oraz budynku planowanego do rozbudowy, wskazał, że przeprowadzona została wymagana ekspertyza techniczna, a autorzy części konstrukcyjnej projektu stwierdzili, że stan budynku jest dobry i możliwe jest wykonanie planowanej dobudowy, która nie będzie miała wpływu na nośność elementów konstrukcyjnych całego budynku, w tym część stanowiącą własność skarżących. Również organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że przedłożony projekt budowlany zawiera niezbędne ekspertyzy techniczne obiektu istniejącego, stwierdzające stan podłoża gruntowego oraz stan konstrukcji, bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, z uwzględnieniem oddziaływania wywołanego wzniesieniem nowego obiektu.
W konsekwencji brak było podstaw do zanegowania przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięć podjętych przez właściwe organy administracyjne.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 184 p.p.s.a.