II OSK 935/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-28
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesieć wodociągowasamowola budowlanaprzepisy przejścioweNSAWSAnadzór budowlanydecyzja administracyjnalegalizacja budowy

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa sieci wodociągowej z lat 1991-1994 powinna być oceniana według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu legalizacji budowy sieci wodociągowej. WSA uznał, że inwestycja z lat 1991-1994 powinna być rozpatrywana na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów przejściowych (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.).

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy odcinka sieci wodociągowej. WSA uznał, że inwestycja realizowana w latach 1991-1994 powinna być oceniana według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie według przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organów nadzoru budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do zastosowania przepisów przejściowych (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Sąd podkreślił, że zastosowanie przepisów ustawy z 1994 r. przez organy administracji stanowiło naruszenie prawa materialnego. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były chybione, a wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. jako podstawy prawnej wyroku WSA było jedynie oczywistą omyłką pisarską.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Do samowolnie wykonanych robót budowlanych realizowanych w latach 1991-1994 należy stosować przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do robót budowlanych wykonanych w latach 1991-1994, w tym samowolnie lub z odstępstwami od pozwolenia, stosuje się przepisy ustawy z 1974 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis ten określa zasady stosowania przepisów nowej ustawy do robót budowlanych rozpoczętych lub wykonanych przed jej wejściem w życie.

Pomocnicze

u.p.b. z 1974 r. art. 37

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego.

u.p.b. z 1974 r. art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Dotyczy nakazu dokonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. z 1974 r. art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Dotyczy zezwolenia na użytkowanie obiektu.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstawy orzekania przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zakresu kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do robót budowlanych z lat 1991-1994 na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a.) Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast z 1994 r.

Godne uwagi sformułowania

w sytuacji, gdy z ustaleń zarówno organów administracji, jak i Sądu I instancji wynika, że budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 tzn. pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (...) w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zarówno do prac wykonanych samowolnie jak i do ewentualnych zrealizowanych w tym czasie z odstępstwem od udzielonego przed 1 stycznia 1995 r. pozwolenia na budowę. Sąd nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Sąd popełnił oczywistą omyłkę pisarską

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Krystyna Sidor

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, zwłaszcza art. 103 ust. 2, w kontekście samowolnych robót budowlanych realizowanych na przełomie obowiązywania różnych ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu przejściowego między ustawami Prawo budowlane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii stosowania przepisów przejściowych w prawie budowlanym, co jest częstym problemem praktycznym. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania robót.

Które Prawo budowlane obowiązuje? Kluczowa decyzja NSA w sprawie samowoli budowlanej z lat 90.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 935/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Krystyna Sidor /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Po 847/03 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-05-25
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Krystyna Borkowska Krystyna Sidor (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Po 847/03 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...l] marca 2003r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Po 847/03, po rozpoznaniu skargi K. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...], zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Prezesowi Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w G. wykonanie w terminie do 31 maja 2003 r. czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, wykonanych robót, związanych z budową odcinka Nr X sieci wodociągowej w T. i uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego odcinka tj. przedłożenie zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego (wraz z opinią czy inwestycja nie narusza ustaleń tego planu), przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej odcinka Nr X sieci, przedłożenie 3 egzemplarzy inwentaryzacji technicznej wraz z oceną techniczną wykonanych robót i potwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania oraz protokołów wymaganych badań, stwierdzeń i odbioru sieci. Organ stwierdził, że sieć wodociągowa zrealizowana w latach 1991 – 1994 r. przez Społeczny Komitet Budowy Wodociągu i Urząd Gminy w G. przebiega przez działki Nr 473 i 474 we wsi T. wbrew woli ich właściciela, nie została geodezyjnie zinwentaryzowana i brak dokumentacji technicznej tego odcinka sieci Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznający sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez K. J. utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej nałożonych obowiązków, uchylił pozostałą część decyzji wyznaczając nowy termin realizacji na dzień 31 lipca 2003 r.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. J. wnosił o uchylenie decyzji organu II instancji zarzucając bezpodstawne przedłużenie terminu do wykonania obowiązków stronie, która złamała prawo przeprowadzając wodociągi bez pozwolenia przez jego działkę budowlaną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd uznał, że skoro budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 , to w stosunku do tej inwestycji, w zakresie nie objętym pozwoleniem na budowę dnia 18 września 1991 r. postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. .37, art. 40 i art. 42 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) , a nie na podstawie art. 51 prawa budowlanego z 1994 r.
Postępowanie to może zakończyć się albo decyzją nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu (art. 37 ust .1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r.), bądź decyzją zezwalającą na jego użytkowanie, poprzedzone decyzją zawierającą nakaz dokonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia inwestycji i jej terenu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 i art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ), przy czym przede wszystkim należy wykluczyć istnienie przesłanek powodujących konieczność orzeczenia rozbiórki obiektu .
Jako podstawę prawną wyroku Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 3 art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego) .
Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez dokonanie przez Sąd ustaleń faktycznych, sprzecznych ze stanem wynikającym z akt administracyjnych oraz rozstrzygnięcie poza granicami sprawy,
- art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., poprzez niewskazanie podstawy prawnej wyroku, co uniemożliwia ocenę naruszenia jakich przepisu dopuścił się organ i zawiera w sobie wewnętrzną sprzeczność.
2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu i uznanie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 37, 40, 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 78, poz. 229 ze zm., a nie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu na dzień 16 marca 2003 r.
Skarżący wnosił o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Sąd I instancji nie odniósł się do ustaleń organów administracji, że odcinek X wodociągu przechodzący przez wieś T. został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 18 września 1991 r., lecz dowolnie przyjął ustalenie o realizacji wodociągu bez pozwolenia na budowę, a ponadto powołał jako podstawę prawną wyroku art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., co jest ogólnikowe, wewnętrznie sprzeczne i nie pozwala na zapoznanie się z przyczynami wydania wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 37, art. 40, art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 78 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Odnośnie zarzutu pierwszego, to w sytuacji, gdy z ustaleń zarówno organów administracji, jak i Sądu I instancji wynika, że budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 tzn. pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zarówno do prac wykonanych samowolnie jak i do ewentualnych zrealizowanych w tym czasie z odstępstwem od udzielonego przed 1 stycznia 1995 r. pozwolenia na budowę.
Zastosowanie przez organy administracji przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 r. stanowiło naruszenie prawa materialnego, na które Sąd I instancji zasadnie wskazał, nie będąc w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi.
Nietrafny jest wobec tego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie.
Sąd nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. jest chybiony, bowiem Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy i w jej granicach, nie będąc przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wskazując w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Sąd popełnił oczywistą omyłkę pisarską, na co wskazuje lektura akt sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI