II OSK 935/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa sieci wodociągowej z lat 1991-1994 powinna być oceniana według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu legalizacji budowy sieci wodociągowej. WSA uznał, że inwestycja z lat 1991-1994 powinna być rozpatrywana na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie z 1994 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów przejściowych (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję nakazującą wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy odcinka sieci wodociągowej. WSA uznał, że inwestycja realizowana w latach 1991-1994 powinna być oceniana według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie według przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organów nadzoru budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do zastosowania przepisów przejściowych (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Sąd podkreślił, że zastosowanie przepisów ustawy z 1994 r. przez organy administracji stanowiło naruszenie prawa materialnego. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były chybione, a wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. jako podstawy prawnej wyroku WSA było jedynie oczywistą omyłką pisarską.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Do samowolnie wykonanych robót budowlanych realizowanych w latach 1991-1994 należy stosować przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do robót budowlanych wykonanych w latach 1991-1994, w tym samowolnie lub z odstępstwami od pozwolenia, stosuje się przepisy ustawy z 1974 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis ten określa zasady stosowania przepisów nowej ustawy do robót budowlanych rozpoczętych lub wykonanych przed jej wejściem w życie.
Pomocnicze
u.p.b. z 1974 r. art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego.
u.p.b. z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Dotyczy nakazu dokonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
u.p.b. z 1974 r. art. 42 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Dotyczy zezwolenia na użytkowanie obiektu.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstawy orzekania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zakresu kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do robót budowlanych z lat 1991-1994 na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a.) Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast z 1994 r.
Godne uwagi sformułowania
w sytuacji, gdy z ustaleń zarówno organów administracji, jak i Sądu I instancji wynika, że budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 tzn. pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (...) w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zarówno do prac wykonanych samowolnie jak i do ewentualnych zrealizowanych w tym czasie z odstępstwem od udzielonego przed 1 stycznia 1995 r. pozwolenia na budowę. Sąd nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Sąd popełnił oczywistą omyłkę pisarską
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Krystyna Borkowska
członek
Krystyna Sidor
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, zwłaszcza art. 103 ust. 2, w kontekście samowolnych robót budowlanych realizowanych na przełomie obowiązywania różnych ustaw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu przejściowego między ustawami Prawo budowlane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii stosowania przepisów przejściowych w prawie budowlanym, co jest częstym problemem praktycznym. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania robót.
“Które Prawo budowlane obowiązuje? Kluczowa decyzja NSA w sprawie samowoli budowlanej z lat 90.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 935/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Krystyna Borkowska Krystyna Sidor /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 847/03 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2005-05-25 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 103 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Krystyna Borkowska Krystyna Sidor (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Po 847/03 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...l] marca 2003r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Po 847/03, po rozpoznaniu skargi K. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...], zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Prezesowi Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w G. wykonanie w terminie do 31 maja 2003 r. czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, wykonanych robót, związanych z budową odcinka Nr X sieci wodociągowej w T. i uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego odcinka tj. przedłożenie zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego (wraz z opinią czy inwestycja nie narusza ustaleń tego planu), przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej odcinka Nr X sieci, przedłożenie 3 egzemplarzy inwentaryzacji technicznej wraz z oceną techniczną wykonanych robót i potwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania oraz protokołów wymaganych badań, stwierdzeń i odbioru sieci. Organ stwierdził, że sieć wodociągowa zrealizowana w latach 1991 – 1994 r. przez Społeczny Komitet Budowy Wodociągu i Urząd Gminy w G. przebiega przez działki Nr 473 i 474 we wsi T. wbrew woli ich właściciela, nie została geodezyjnie zinwentaryzowana i brak dokumentacji technicznej tego odcinka sieci Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznający sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez K. J. utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej nałożonych obowiązków, uchylił pozostałą część decyzji wyznaczając nowy termin realizacji na dzień 31 lipca 2003 r. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. J. wnosił o uchylenie decyzji organu II instancji zarzucając bezpodstawne przedłużenie terminu do wykonania obowiązków stronie, która złamała prawo przeprowadzając wodociągi bez pozwolenia przez jego działkę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd uznał, że skoro budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 , to w stosunku do tej inwestycji, w zakresie nie objętym pozwoleniem na budowę dnia 18 września 1991 r. postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. .37, art. 40 i art. 42 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) , a nie na podstawie art. 51 prawa budowlanego z 1994 r. Postępowanie to może zakończyć się albo decyzją nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu (art. 37 ust .1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 r.), bądź decyzją zezwalającą na jego użytkowanie, poprzedzone decyzją zawierającą nakaz dokonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia inwestycji i jej terenu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 i art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ), przy czym przede wszystkim należy wykluczyć istnienie przesłanek powodujących konieczność orzeczenia rozbiórki obiektu . Jako podstawę prawną wyroku Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 3 art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego) . Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez dokonanie przez Sąd ustaleń faktycznych, sprzecznych ze stanem wynikającym z akt administracyjnych oraz rozstrzygnięcie poza granicami sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., poprzez niewskazanie podstawy prawnej wyroku, co uniemożliwia ocenę naruszenia jakich przepisu dopuścił się organ i zawiera w sobie wewnętrzną sprzeczność. 2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu i uznanie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 37, 40, 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 78, poz. 229 ze zm., a nie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu na dzień 16 marca 2003 r. Skarżący wnosił o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Sąd I instancji nie odniósł się do ustaleń organów administracji, że odcinek X wodociągu przechodzący przez wieś T. został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 18 września 1991 r., lecz dowolnie przyjął ustalenie o realizacji wodociągu bez pozwolenia na budowę, a ponadto powołał jako podstawę prawną wyroku art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., co jest ogólnikowe, wewnętrznie sprzeczne i nie pozwala na zapoznanie się z przyczynami wydania wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 37, art. 40, art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 78 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Odnośnie zarzutu pierwszego, to w sytuacji, gdy z ustaleń zarówno organów administracji, jak i Sądu I instancji wynika, że budowa sieci wodociągowej z przyłączami była realizowana w latach 1991-1994 tzn. pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) w sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zarówno do prac wykonanych samowolnie jak i do ewentualnych zrealizowanych w tym czasie z odstępstwem od udzielonego przed 1 stycznia 1995 r. pozwolenia na budowę. Zastosowanie przez organy administracji przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 r. stanowiło naruszenie prawa materialnego, na które Sąd I instancji zasadnie wskazał, nie będąc w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi. Nietrafny jest wobec tego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. jest chybiony, bowiem Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy i w jej granicach, nie będąc przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazując w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Sąd popełnił oczywistą omyłkę pisarską, na co wskazuje lektura akt sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI