II OSK 933/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego, potwierdzając dopuszczalność drogi sądowej w sprawie bezczynności organu w wydaniu karty pobytu i uznając, że Wojewoda dopuścił się zwłoki.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w wydaniu karty pobytu dla cudzoziemca. NSA uznał, że skarga na bezczynność w wydaniu karty pobytu jest dopuszczalna jako czynność materialno-techniczna. Sąd podkreślił, że choć ustawa o cudzoziemcach nie określa terminu wydania karty, organ jest związany ogólną zasadą k.p.a. o załatwianiu spraw bez zbędnej zwłoki. NSA stwierdził, że Wojewoda zwlekał z wydaniem karty ponad dwa miesiące, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności, i oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania karty pobytu dla cudzoziemca. Wojewoda zarzucił WSA naruszenie przepisów poprzez błędne przyjęcie bezczynności organu oraz zakwalifikowanie wydania karty pobytu jako czynności podlegającej zaskarżeniu. NSA uznał jednak, że skarga na bezczynność w wydaniu karty pobytu jest dopuszczalna, traktując ją jako czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że choć ustawa o cudzoziemcach nie precyzuje terminu wydania karty, organ jest zobowiązany działać bez zbędnej zwłoki zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. W ocenie NSA, Wojewoda Mazowiecki zwlekał z podjęciem czynności w sprawie wydania karty pobytu przez ponad dwa miesiące od momentu otrzymania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności. Sąd oddalił również zarzut dotyczący kosztów postępowania, uznając, że nie było podstaw do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność organu w wydaniu karty pobytu jest dopuszczalna, gdyż czynność ta ma charakter materialno-techniczny i mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną, która stanowi zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca i potwierdza jego uprawnienia. Brak możliwości wyegzekwowania tej czynności przez sąd pozbawiałby jednostkę ochrony prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 1-4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 240 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 161 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 242
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 245 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na bezczynność organu w wydaniu karty pobytu jest dopuszczalna jako czynność materialno-techniczna. Organ jest zobowiązany do działania bez zbędnej zwłoki zgodnie z k.p.a., nawet jeśli ustawa szczegółowa nie określa terminu. Wojewoda zwlekał z wydaniem karty pobytu ponad dwa miesiące, co stanowiło bezczynność.
Odrzucone argumenty
Wydanie karty pobytu nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ustawa o cudzoziemcach nie określa terminu wydania karty pobytu, co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności. Należy zastosować art. 206 p.p.s.a. i miarkować koszty postępowania ze względu na liczne skargi wnoszone przez pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną organ jest zobowiązany działać bez zbędnej zwłoki brak rozciągnięcia kontroli sądowej w analizowanym obszarze pozbawiałby cudzoziemca ochrony prawnej nie można skutecznie czynić Sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Sąd nie skorzystał z (fakultatywnego) uprawnienia
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach bezczynności organów w zakresie czynności materialno-technicznych, zwłaszcza w kontekście wydawania dokumentów urzędowych takich jak karty pobytu. Ugruntowanie zasady działania organów bez zbędnej zwłoki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wydania karty pobytu, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych czynności materialno-technicznych organów administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praw cudzoziemców i bezczynności organów administracji, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak sądy egzekwują obowiązki administracji.
“Cudzoziemiec czekał dwa miesiące na kartę pobytu. NSA: Wojewoda był w bezczynności!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 933/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Rząsa Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Małgorzata Miron /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 par. 2 pkt 1-4a, art. 141 par. 4, art. 149 par. 1, art. 161 par. 3, art. 206 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 35, art. 36, art. 217 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 2354 art. 240 pkt 1 Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1545/21 w sprawie ze skargi I.G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1545/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.G. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu: 1) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Mazowieckiego do wydania skarżącemu karty pobytu; 2) stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w podjęciu czynności w sprawie wydania karty pobytu; 3) stwierdził, że bezczynność, o której mowa powyżej, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddalił skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 3 września 2020 r. I.G. (obywatel Gwinei) wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 3 marca 2021 r. nr WSC-II-F.6151.46270.2020 odmówił udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 6 lipca 2021 r. nr DL.WIIPO.410.1955.2021AT/II uchylił w całości ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2022 r. W dniu 13 lipca 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła powyższa decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z informacją, że akta administracyjne zostaną przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożoną skargą na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrywania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego. Skarżący 2 września 2021 r. wystosował ponaglenie skierowane do organu drugiej instancji. W dniu 9 września 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła skarga skarżącego, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność organu w sprawie wydania dokumentu tożsamości cudzoziemca w postaci karty pobytu, na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 6 lipca 2021 r. nr DL.WIIPO.410.1955.2021AT/II. W ww. skardze cudzoziemiec zarzucił naruszenie: 1. art. 8, art. 12, 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Organ akcentował, że wydanie karty pobytu nie jest tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej. W ocenie organu przekłada się to na brak możliwości wypowiedzi sądu administracyjnego w tej sprawie. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów i czynności. Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody Mazowieckiego polegająca na zaniechaniu wykonania czynności materialno-technicznych w postaci "wydania karty pobytu". Organ zwrócił też uwagę, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego dotyczy wydania zezwolenia na pobyt czasowy, a nie karty pobytu. Z tego względu, w jego ocenie, skarga powinna podlegać odrzuceniu. Dalej organ wywiódł, że w procesie personalizacji karty pobytu i wysłania zlecenia wydrukowania karty do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji niezbędne jest posiadanie oryginalnego wniosku z załączonymi fotografiami, na podstawie których została potwierdzona tożsamość cudzoziemca, oraz wzorem podpisu złożonym przez cudzoziemca. Wskazał, że przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35; dalej: ustawa o cudzoziemcach) nie określają, w jakim terminie ma nastąpić wydanie pierwszej karty pobytu (art. 229 ust. 2 tej ustawy). Prowadzone przez Wojewodę postępowania administracyjne w przedmiocie legalizacji pobytu kończą się wydaniem decyzji administracyjnej, zaś wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną, wynikającą z wydanego rozstrzygnięcia, do której nie mają zastosowania przepisy rozdziału 7 k.p.a. W przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, organ wniósł o niezasądzanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Podniósł, że pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu około tysiąca skarg w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Wojewody Mazowieckiego w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Składane skargi są tożsamej treści, różnią się jedynie danymi osobowymi skarżących. Sam pełnomocnik przyczynia się zatem do długości trwania tych postępowań, składając do sądu skargi w sprawach, w których już wydano decyzje i karty pobytu. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego wielość analogicznych spraw prowadzonych przez tego samego pełnomocnika i nakład jego pracy dają podstawy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając przywołanym na wstępie wyrokiem uznał skargę za zasadną. W pierwszej kolejności Sąd stwierdzając kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej skargi na bezczynność organu administracji w zakresie wydania karty pobytu wyjaśnił, że jest to czynność materialno – techniczna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W świetle przepisów ustawy o cudzoziemcach pierwsza karta pobytu wydawana jest cudzoziemcowi z urzędu. Zatem wydanie karty pobytu, będące konsekwencją ostatecznej decyzji o zezwoleniu na pobyt cudzoziemca w Polsce, stanowi zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Odnosząc się do kwestii terminowości Sąd wyjaśnił, iż przepisy ustawy o cudzoziemcach nie określają terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydania karty pobytu, w związku z czym należy odwołać się w tym zakresie do przepisów k.p.a. Stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie bezczynność w sprawie o wydanie karty pobytu powinna być bowiem oceniana na podstawie przepisów ogólnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika natomiast, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, w myśl art. 12 § 1 -2 k.p.a. Sąd przyjął zatem, że stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organ winien był wydać kartę pobytu bez zbędnej zwłoki w możliwie jak najkrótszym terminie. Oceniając postępowanie Wojewody w świetle powyższych kryteriów Sąd uwzględnił skargę. Sąd uwzględnił również fakt, że karta pobytu została wydana przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w dniu 1 października 2021 r. (wydrukowana 5 października 2021 r.) a także, że mimo otrzymania w dniu 13 lipca 2021 r. decyzji Szefa Urzędu z 6 lipca 2021r. zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt czasowy oraz posiadania od tej daty informacji gdzie znajdują się akta administracyjne potrzebne do wydania karty pobytu, Wojewoda nie podjął do dnia wpłynięcia do organu skargi tj. 9 września 2021 r., żadnych czynności celem wydania karty pobytu. Czynności w tym zakresie zostały podjęte dopiero w dniu 17 września 2021r. (pismo do Sądu o wypożyczenie akt sprawy). Powyższe, przy uwzględnieniu, że karta pobytu została wydana dopiero w dniu 1 października 2021 r. wskazuje również, że cudzoziemiec na wydanie dokumentu oczekiwał ok. 2,5 miesiąca. Powyższe oznacza zatem, że dopuścił się on bezczynności, co stwierdzono w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pkt I sentencji wyroku Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do wydania karty pobytu, w związku z faktem jej odebrania przez skarżącego. Okoliczność wydania żądanego przez skarżącego dokumentu po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania tego dokumentu. Oceniając, czy stwierdzona bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa, Sąd zwrócił uwagę, że organ ostatecznie wydał kartę pobytu kończącą postępowanie jak i na problemy kadrowe oraz utrudnione działanie organu z powodu epidemii covid-19. W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, jednakże nie było wystarczających podstaw do przypisania bezczynności cechy rażącego naruszenia prawa (pkt III sentencji wyroku). Powyższe zdaniem Sądu uzasadniało także oddalenie skargi w pozostałym zakresie, w tym odnośnie do sumy pieniężnej i grzywny (pkt IV sentencji wyroku). Końcowo Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. z 2018 poz. 256 (pkt V wyroku). Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania przewidzianej w art. 206 p.p.s.a. instytucji miarkowania przy zasadzaniu zwrotu kosztów postępowania. W ocenie bowiem Sądu, kwota zasądzona tytułem wynagrodzenia dla radcy prawnego nie jest wygórowana w stosunku do wartości przedmiotu spawy, a podjęte przez pełnomocnika czynności spowodowały podjęcie przez Wojewodę Mazowieckiego czynności w kierunku załatwienia spawy wydania karty pobytu. Wojewoda Mazowiecki wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części – co do orzeczenia zawartego w pkt 2 i 5. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. i art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organu, podczas gdy z bezczynnością organu nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, bowiem ustawa nie zakreśla terminu, w jakim organ jest zobowiązany działać; 2. art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. poprzez zakwalifikowanie czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu jako czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, podczas gdy ww. czynność stanowi jedynie realizację przez organ wydanego rozstrzygnięcia; nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a czy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w przypadku niewykonania obowiązku wydania karty strona może skarżyć zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organ w trybie przewidzianym w art. 227 i nast. k.p.a.; 3. art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 206 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 206, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że spełniona jest przesłanka uzasadnionego przypadku, tj. nieodstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego lub też ich miarkowanie w sytuacji niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika strony. W następstwie postawionych wyżej zarzutów skarżący kasacyjnie organ wniósł o: 1. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi; 2. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu II i V i rozpoznanie skargi poprzez uznanie braku bezczynności organu i niezasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego; 3. ewentualnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w zakresie punktu II i V zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzasadnienia oraz motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że istota sprawy sprowadzała się do oceny dwóch kwestii: po pierwsze dopuszczalności drogi sądowej, po drugie – w przypadku przyjęcia stanowiska o dopuszczalności takiej drogi – prawidłowości oceny, czy organ administracji pozostawał w bezczynności w wydaniu cudzoziemcowi karty pobytu. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był bowiem sporny: 6 lipca 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy. Decyzja ta do organu pierwszej instancji wpłynęła dnia 13 lipca 2021 r. wraz z informacją, że wobec złożenia skargi na bezczynność organu w wydaniu decyzji akta administracyjne, w tym wniosek o udzielenie zgody na pobyt czasowy, zostały przekazane do Sądu pierwszej instancji. Dnia 17 września 2021 r. Wojewoda wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt w celu wydania karty pobytu. Akta te wpłynęły do organu administracji 29 września 2021 r. Przedmiotowa karta została wydana przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA w dniu 1 października 2021 r. (wydrukowana 5 października 2021 r.) i odebrana przez cudzoziemca. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych kwestii należy ocenić, że trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w niewydaniu karty pobytu. Takie działanie, mające materialno-techniczny charakter, należało zaliczyć do grupy czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek wydania karty pobytu ma swoje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, tj. ustawy o cudzoziemcach. Z treści art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wynika, że kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono m.in. zezwolenia na pobyt czasowy. Wydanie karty pobytu, będące konsekwencją decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Dokument ten stanowi jednocześnie potwierdzenie tożsamości oraz prawa pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, a ponadto uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy (art. 242 ustawy o cudzoziemcach). Dokument urzędowy, jakim jest karta pobytu, pozostaje zindywidualizowany tak co do adresata, jak i treści, i po wydaniu odnosi skutek publicznoprawny, odnosząc się do sfery uprawnień przysługujących cudzoziemcowi. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej w sposób nieuprawniony pozbawiałoby jednostkę prawa do wyegzekwowania działania organów administracji publicznej (także po zakończeniu postępowania administracyjnego) w zakresie wydania karty pobytu, co skutkowałoby tym, że cudzoziemiec nie mógłby uzyskać dokumentu, którego posiadanie wiąże się z określonymi uprawnieniami odnoszącymi się do legalnego pobytu na terytorium Polski. Innymi słowy, brak rozciągnięcia kontroli sądowej w analizowanym obszarze pozbawiałby cudzoziemca ochrony prawnej, co nie zasługiwałoby na aprobatę także z punktu widzenia standardów państwa prawnego, w tym ochrony udzielanej cudzoziemcom. Negując dopuszczalność drogi sądowej Wojewoda nie wskazał, w jaki inny sposób skarżący mógłby domagać się takiej ochrony przed inercją ze strony organu administracji publicznej. Dodatkowo zauważyć należy, że ustawodawca w art. 245 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach określił, że odmowa wydania (...) karty pobytu następuje w drodze decyzji. A zatem skoro została określona forma rozstrzygnięcia negatywnego (odmawiającego wydania karty), to nieuprawnione byłoby twierdzenie, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania karty pozostaje poza kontrolą sądu. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Podobnie, jako nieuzasadniony, należało ocenić zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a w zw. z art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. I tak, nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu administracji co do tego, że ustawodawca w ustawie o cudzoziemcach nie określił wprost terminu, w jakim Wojewoda zobowiązany jest wydać kartę pobytu, co jednak nie oznacza, że organu tego nie wiążą jakiekolwiek terminy i może on działać w sposób zupełnie dowolny. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 określa generalną zasadę, wg której organy administracji publicznej mają załatwiać sprawy "bez zbędnej zwłoki". Stanowi to elementarny standard w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP), a także element jednego z praw podstawowych Unii Europejskiej, tj. prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych). Tak samo z art. 12 § 1 k.p.a. wynika powinność podejmowania przez organy administracji publicznej działania wnikliwego i szybkiego. Uszło natomiast uwadze organu, że zgodnie z treścią art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca (...). Tymczasem czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Do jej dokonania organ powinien dysponować oryginałem wniosku (w związku z koniecznością pobrania niektórych danych wskazanych w art. 244 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym wzoru podpisu, linii papilarnych oraz fotografii cudzoziemca). Wojewoda ponadto powinien dysponować oryginałem albo uwierzytelnionym odpisem decyzji pobytowej. Mając na uwadze charakter tych czynności uznać należy, że niezwłoczne podjęcie działań w sprawie wydania karty pobytu oznacza, że organ powinien wykazać inicjatywę nie później niż w terminie 7 dni, a w wyjątkowych przypadkach, kiedy np. zachodzi potrzeba zlokalizowania akt administracyjnych oraz sformułowania odpowiedniego podania do innego organu lub sądu, okres ten nie powinien przekraczać 14 dni. Maksymalny termin 7-dniowy można ponadto ustalić na zasadzie analogii z innym uproszczonym postępowaniem, tj. postępowaniem w sprawie wydawania zaświadczeń (art. 217 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie Wojewoda miał świadomość istnienia w obrocie prawnym decyzji z 6 lipca 2021 r. o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy od dnia 13 lipca 2021 r., to jest od dnia doręczenia mu informacji o wydaniu decyzji oraz miejscu pozostawania akt administracyjnych związanych z tą decyzją. Mając na uwadze konieczność niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do wydania skarżącemu karty pobytu Wojewoda zwlekał z ich podjęciem ponad dwa miesiące, do dnia 17 września 2021 r., kiedy to zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt sprawy, pomimo iż już 9 września 2021r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu. O ile okres oczekiwania na ich nadesłanie tj. od dnia 17 września 2021 r. do dnia 29 września 2021r., co zresztą podnosi sam skarżący, nie obciąża pod względem czasowym organu, o tyle ponad dwumiesięczny okres niewystępowania o wypożyczenie akt sprawy już tak, gdyż świadczy o bezczynności Wojewody w rozpoznawanej sprawie. Bez znaczenia przy tym pozostaje czy i w jakiej dacie cudzoziemiec faktycznie ją odebrał. W zakresie zaś zarzutu nieustosunkowania się Sądu do twierdzeń organu, iż pełnomocnik skarżącego ma wpływ na dezorganizację pracy urzędów zauważyć należy, iż działania pełnomocnika są realizacją prawa skarżącego do obrony. Również zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i 206 p.p.s.a. p.p.s.a., której to wadliwości skarżący kasacyjnie upatruje w nieodstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub ich niemiarkowania pomimo spełnienia warunków określonych w art. 206 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić przy tym należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionował zasądzonych kosztów postępowania, których wysokość określona została na podstawie przepisów wskazanych na stronie 7 uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do ww. zarzutu Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że wykładnia art. 206 p.p.s.a. pozwala przyjąć, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania Sądu, czy w danych okolicznościach sprawy przepis ten może mieć zastosowanie. Podkreśla się dalej w orzecznictwie, że nie można skutecznie czynić Sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Sąd nie skorzystał z (fakultatywnego) uprawnienia przewidzianego w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11 oraz wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 926/18). Z tych względów należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a to obligowało do jej oddalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zostało wydane na posiedzenie niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI