II OSK 926/22

II OSK 926/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak
Robert Sawuła
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1018/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-12-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska - Karwecka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1018/21 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1018/21, oddalił skargę I. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z 25 czerwca 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 26 stycznia 2021 r. o nakazaniu skarżącej na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), rozbiórkę pawilonu gastronomicznego znajdującego się na działce nr [...] przy ul. [...] w K.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zaskarżając go w całości, skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego "przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji niezastosowanie przepisów w oparciu, o które niniejsza sprawa powinna być rozpatrywana, bowiem obiekt budowlany został wybudowany na długo przed wejściem w życie aktu prawnego Prawo budowlane z 1994 r., 1974 r. oraz 1961 r. natomiast jego rozbudowa nastąpiła w późniejszym okresie i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że obiekt budowlany (budynek gospodarczy) kwalifikuje się do rozbiórki w całości tak jak sposób przeprowadzenia legalizacji samowoli budowlanej (w części dotyczącej rozbudowy) wskazano w oparciu o nieobowiązujące w sprawie podstawy prawne, które nie mogą mieć w niniejszej sprawie zastosowania",
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez "niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy dotyczących ustalenia daty budowy obiektu budowlanego (na pewno wybudowanego na długo przed 1994 r.), daty jego rozbudowy, charakteru obiektu budowlanego, zakresu samowoli budowlanej w/w obiektu budowlanego (rozbudowa stanowi samowolę budowlaną), którego dotyczy wydany przez organ nakaz rozbiórki, zatem zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący poważne wątpliwości w w/w zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy".
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych.
W piśmie procesowym z 8 marca 2022 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Natomiast w piśmie procesowym z 12 grudnia 2024 r., nazwanym załącznikiem do protokołu, skarżąca podtrzymując skargę kasacyjną, powołała się na uchwałę Rady Miasta [...] nr [...] z 24 października 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego także działkę nr [...], i przeznaczającego ją na działalność usługową, w tym w zakresie usług gastronomicznych. Według skarżącej jest to istotna nowa okoliczność (zmiana stanu prawnego), gdyż dotychczasowy plan miejscowy nie dopuszczał na wskazanej działce działalności usługowej, w związku z czym legalizacja obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, nie była możliwa.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca twierdzi, iż na działce nr [...] przy ul. [...] w K. około 100 lat temu zostały zbudowane dom mieszkalny, stodoła oraz budynek gospodarczy o powierzchni około 60 m2, który został przez nią później rozbudowany. Ten ostatni, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, to budynek, którego dotyczy nakaz rozbiórki. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej także wynika, że zdaniem skarżącej w związku z tym, że budynek ten został zbudowany około 100 lat temu, a później rozbudowany, nie można do niego było zastosować przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Koronnym dowodem takiego stanu rzeczy ma być, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, zawarta 30 lipca 1999 r. w formie aktu notarialnego umowa darowizny, na podstawie której skarżąca stała się właścicielką działki nr [...] (następnie podzielonej m.in. na działkę nr [...]), w której to umowie zawarto oświadczenie dotyczące części składowych nieruchomości, właśnie owych budynków jakoby zbudowanych 100 lat temu. Skarżąca, jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, kwestionuje przy tym oparcie ustalenia o wybudowaniu obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, na zeznaniach świadków jej zdaniem nieobiektywnych, gdyż – jak to ujęła – "składających donos".
Z kolei z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustalenie, iż obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został wybudowany w miejscu, w którym nie było wcześniej żadnego innego budynku, poczyniono w oparciu o dokumentacje projektowe dotyczące różnych innych robót budowlanych wykonanych lub projektowanych na działce nr [...], zeznania świadków, wyjaśnienia skarżącej oraz dowodów z ortofotomap W ocenie NSA w postępowaniu administracyjnym zasadnie przyjęto, że tego rodzaju dowody są bardziej wiarygodne niż dowód z oświadczenia zawartego w akcie notarialnym z 30 lipca 1999 r. Przede wszystkim to oświadczenie dotyczy stanu działki nr [...], z której później została wydzielona działka nr [...], z chwili sporządzania aktu notarialnego, czyli z 30 lipca 1999 r. Nie może w związku z tym być wiarygodnym dowodem tego, co się wydarzyło później. Ponadto, to oświadczenie dotyczące znajdujących się na działce obiektów budowlanych siłą rzeczy nie może być dowodem na dokładne ich usytuowanie. Odnośnie do usytuowania obiektów budowlanych z oświadczenia tego wynika, że trzy obiekty budowlane opisane jako dom mieszkalny, budynek gospodarczy i stodoła znajdowały się na działce nr [...]. Natomiast w dokumentacji projektowej, dotyczącej robót budowlanych, wskazuje się umiejscowienie obiektów budowlanych. I tak w projekcie budowlanym z 2000 r., stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z 30 sierpnia 2001 r., znajduje się projekt zagospodarowania terenu, na którym zaznaczone są istniejące i projektowane obiekty budowlane na działce nr [...]. W miejscu, w którym znajduje się obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, na tej działce nie zaznaczono żadnego budynku; ani projektowanego, ani istniejącego. Istniejące obiekty budowlane zaznaczono w północnej i wschodniej części działki, a obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa znajduje się w zachodniej jej części. W dokumentacji projektowej pt. "Sezonowy ogródek piwny" znajduje się plan z kwietnia 2004 r. (rysunek drugi), na którym jako istniejące obiekty budowlane zaznaczono budynek mieszkalno-biurowy, wiatę oraz dwa budynki magazynowe, przy czym jeden z budynków magazynowych, ten bliższy miejsca usytuowania obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, w wyżej wspomnianej dokumentacji projektowej z 2000 r. został zaznaczony jako projektowany. Natomiast w miejscu usytuowania obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, na tym planie zaznaczono projektowany pawilon. Już te dowody wskazują na to, że twierdzenie, jakoby obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, powstał w wyniku przebudowy istniejącego od 100 lat jednego z obiektów budowlanych wskazanych w akcie notarialnym z 30 lipca 1999 r., nie jest wiarygodne. Jeżeli chodzi o kwestionowanie dowodu z zeznań świadków, którzy mieliby być zainteresowani określonym sposobem rozstrzygnięcia sprawy, wystarczy wskazać, że skarżąca też jest zainteresowana określonym rozstrzygnięciem sprawy. Jednakże fakty stwierdzone na podstawie dowodów z zeznań świadków znajdują potwierdzenie w opisanych projektach budowlanych, zaś twierdzenia skarżącej z tą dokumentacją projektową są sprzeczne. Fakty te znajdują też potwierdzenie w ortofotomapach.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował ustalenia organu odwoławczego, co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, jest trafne. Organ odwoławczy dokonał oceny dowodów w sposób zgodny z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572). Ponadto, dowody zostały zebrane w sposób wyczerpujący, a więc zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Nie jest zatem zasadna podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia przepisów postępowania. Tym samym nie jest także zasadna podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż w istocie sprowadza się ona do kwestionowania ustaleń faktycznych podważanych poprzednią podstawą kasacyjną.
Odnosząc się do okoliczności podniesionej w piśmie procesowym z 12 grudnia 2024 r. stwierdzić należy, że fakt uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu zaskarżonej decyzji nie ma istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem tej decyzji dokonywanej przez sąd administracyjny. Z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) wynika, że sądy administracyjne co do zasady kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że uwzględniają stan faktyczny i prawny aktualny w chwili wydania zaskarżonego aktu. Ponadto zauważyć należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną dlatego, że skarżąca nie przedłożyła koniecznych do legalizacji dokumentów, a nie dlatego, że legalizacja była niemożliwa z uwagi na sprzeczność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie stwierdził, że nie istniały przeszkody do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż "(w)stępna analiza obowiązującego na danym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów techniczno-budowlanych pozwala (...) na wyciągnięcie wniosku, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego [jednakże skarżąca] (...) nie skorzystała (...) z możliwości zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej".
W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności podstaw kasacyjnych, NSA na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.