II OSK 921/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę I.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca, obywatelka Federacji Rosyjskiej, wniosła o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 2 lutego 2023 r. Po ponagleniu i braku rozstrzygnięcia, złożyła skargę na przewlekłość postępowania. Wojewoda Dolnośląski argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów specustawy pomocowej (art. 100c i 100d), które pierwotnie miały obowiązywać do 31 grudnia 2022 r., a następnie były przedłużane, ostatecznie do 4 marca 2024 r. (a później do 30 września 2025 r.). WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że zawieszenie biegu terminów ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz specustawy pomocowej i ustawy o cudzoziemcach, twierdząc, że przepisy te nie powinny mieć zastosowania do niej jako obywatelki Rosji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy art. 100c i 100d specustawy pomocowej zostały wprowadzone w celu odciążenia wojewodów w związku z napływem obywateli Ukrainy, ale ich brzmienie i cel wskazują na zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od obywatelstwa czy powodu przybycia do Polski. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA potwierdzające tę wykładnię. W związku z tym, bieg terminu na rozpatrzenie wniosku skarżącej został zawieszony, co wyklucza możliwość stwierdzenia przewlekłości postępowania. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę na przewlekłość. NSA stwierdził również, że nie doszło do naruszenia Konstytucji RP, gdyż sąd administracyjny rozpoznał sprawę pomimo przepisów ograniczających możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, gwarantując tym samym prawo do sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy pomocowej dotyczących zawieszenia biegu terminów w sprawach cudzoziemców oraz zakresu zastosowania tych przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, ale ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów dotyczących cudzoziemców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy pomocowej (art. 100c i 100d) zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i powodu przybycia do Polski.
Uzasadnienie
Celem ustawodawcy było odciążenie wojewodów w związku z napływem obywateli Ukrainy, ale brzmienie przepisów i ich umiejscowienie w ustawie wskazują na zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. Wnioski o zezwolenia na pobyt stały czy rezydenta długoterminowego UE, które nie są związane z konfliktem, również podlegają tym przepisom, co potwierdza ich ogólny charakter.
Czy w sytuacji zawieszenia biegu terminów na mocy specustawy pomocowej, można skutecznie zarzucić organowi administracji przewlekłe prowadzenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy przepisy specustawy pomocowej mają zastosowanie, nie można skutecznie zarzucić organowi przewlekłości, gdyż bieg terminów został zawieszony.
Uzasadnienie
Przepisy art. 100c ust. 4 i 100d ust. 4 specustawy pomocowej wyłączają możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie obowiązywania tych przepisów. Oznacza to, że skarga na przewlekłość podlega oddaleniu, jeśli organ działał zgodnie z tymi przepisami.
Czy ograniczenie możliwości zarzucenia organowi przewlekłości na mocy specustawy pomocowej narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nadal rozpoznaje skargę na przewlekłość, gwarantując prawo do sądu, nawet jeśli ostatecznie oddala skargę z powodu zawieszenia biegu terminów.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny ma obowiązek rozpoznać skargę na przewlekłość, nawet jeśli przepisy specustawy pomocowej wyłączają możliwość stwierdzenia przewlekłości. Jest to zgodne z art. 45 Konstytucji RP (prawo do sądu) i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (zakaz zamykania drogi sądowej). Sąd może oddalić skargę, ale musi zapewnić dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Przepisy (22)
Główne
specustawa pomocowa art. 100c § ust. 1 pkt 1a, ust. 2-4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
specustawa pomocowa art. 100d § ust. 1 pkt 1a, ust. 2-4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 211 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
specustawa pomocowa art. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
specustawa pomocowa art. 100c § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
specustawa pomocowa art. 100d § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady techniki prawodawczej art. 3 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy specustawy pomocowej dotyczące zawieszenia biegu terminów mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. • Zawieszenie biegu terminów wyklucza możliwość stwierdzenia przewlekłości postępowania. • Rozpoznanie skargi na przewlekłość przez sąd administracyjny, mimo przepisów wyłączających możliwość stwierdzenia przewlekłości, jest zgodne z prawem do sądu.
Odrzucone argumenty
Przepisy specustawy pomocowej nie mają zastosowania do obywatelki Federacji Rosyjskiej, która nie przybyła do Polski w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. • Niewłaściwe zastosowanie art. 100c i 100d specustawy pomocowej oraz art. 112a ustawy o cudzoziemcach. • Naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady praworządności i sprawiedliwości społecznej.
Godne uwagi sformułowania
"Lege non distinguente, przepis ten dotyczy każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego" • "Celem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą o pomocy." • "Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki." • "Oznacza to konieczność zagwarantowania dostępu do sądu w sprawach, których przedmiotem jest ochrona konstytucyjnych wolności lub praw."
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy pomocowej dotyczących zawieszenia biegu terminów w sprawach cudzoziemców oraz zakresu zastosowania tych przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, ale ma szersze zastosowanie do interpretacji przepisów dotyczących cudzoziemców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z pobytem cudzoziemców w Polsce i interpretacją przepisów wprowadzonych w specyficznych okolicznościach, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Czy przepisy dla Ukraińców dotyczą wszystkich cudzoziemców? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.