II OSK 921/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość doręczenia pisma przez operatora pocztowego dorosłemu domownikowi zgodnie z przepisami Prawa pocztowego.
Sprawa dotyczyła skuteczności doręczenia postanowienia PINB M.M.2, które zostało odebrane przez jego żonę, M.M.1, w placówce pocztowej jako dorosłego domownika. Sąd pierwszej instancji uznał doręczenie za prawidłowe, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Skarga kasacyjna kwestionowała tę interpretację, argumentując, że przepisy Prawa pocztowego wyłączają stosowanie art. 44 K.p.a. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że doręczenie dorosłemu domownikowi w placówce pocztowej jest zgodne z prawem, jeśli spełnione są warunki Prawa pocztowego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.M.1 i M.M.2 od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na postanowienie WINB stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Problem prawny dotyczył skuteczności doręczenia postanowienia PINB z dnia 8 listopada 2021 r. M.M.2, które zostało odebrane przez jego żonę, M.M.1, w placówce pocztowej. WINB uznał, że doręczenie nastąpiło w dniu odbioru przez M.M.1 jako dorosłego domownika, a termin do wniesienia zażalenia upłynął przed jego nadaniem. WSA we Wrocławiu podzielił to stanowisko, wskazując, że art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego umożliwia takie doręczenie, a warunki zostały spełnione. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego w zw. z art. 44 K.p.a., twierdząc, że przepisy te wyłączają możliwość skutecznego doręczenia w postępowaniu administracyjnym w ten sposób. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa pocztowego regulują zasady doręczania przesyłek pocztowych, gdy K.p.a. tego nie precyzuje. Wskazał, że doręczenie przesyłki M.M.2 przez jego żonę jako dorosłego domownika w placówce pocztowej było zgodne z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego, ponieważ M.M.1 złożyła oświadczenie o zamieszkiwaniu wspólnie z adresatem, a adresat nie złożył zastrzeżenia. Tym samym, doręczenie było skuteczne, a zażalenie wniesiono po terminie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie pisma przez operatora pocztowego dorosłemu domownikowi w placówce pocztowej jest skuteczne, jeśli spełnione są warunki określone w art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego, a adresat nie złożył zastrzeżenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy Prawa pocztowego regulują zasady doręczania przesyłek pocztowych, gdy K.p.a. tego nie precyzuje. Doręczenie dorosłemu domownikowi w placówce pocztowej jest dopuszczalne i zgodne z prawem, jeśli odbiorca złożył oświadczenie o zamieszkiwaniu wspólnie z adresatem, a adresat nie złożył zastrzeżenia. W tej sprawie warunki te zostały spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
Prawo pocztowe art. 37 § ust. 2 pkt 3 lit. b
Ustawa Prawo pocztowe
Umożliwia doręczenie przesyłki rejestrowanej osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem w placówce pocztowej, pod warunkiem złożenia oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem i braku zastrzeżenia ze strony adresata.
Pomocnicze
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący fikcji doręczenia, który nie reguluje szczegółowo zasad doręczania przesyłek awizowanych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 141 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia.
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi adresata w miejscu zamieszkania.
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy doręczania pism przez operatora pocztowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie pisma przez operatora pocztowego dorosłemu domownikowi w placówce pocztowej jest skuteczne, jeśli spełnione są warunki Prawa pocztowego. Sądy administracyjne nie stosują przepisów K.p.a. ani prawa materialnego, lecz kontrolują ich stosowanie przez organy administracji w oparciu o P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Przepisy Prawa pocztowego wyłączają stosowanie art. 44 K.p.a. w zakresie doręczania korespondencji w postępowaniu administracyjnym. Doręczenie korespondencji w postępowaniu administracyjnym nie może być skuteczne na zasadach wynikających z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy Prawo Pocztowe.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1205/10 (CBOSA), że w ustawie Prawo pocztowe uregulowane zostały zasady doręczania przesyłek pocztowych, które stosuje się zawsze wtedy, gdy sposobu, zasad i trybu doręczania tych przesyłek nie regulują przepisy innych ustaw, a w tym i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje jednak szczegółowo trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanego pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonym. Taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad skuteczności doręczeń dokonywanych przez operatora pocztowego dorosłemu domownikowi w placówce pocztowej, w kontekście przepisów Prawa pocztowego i K.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia przez operatora pocztowego i odbioru przez dorosłego domownika w placówce pocztowej, z uwzględnieniem warunków określonych w Prawie pocztowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń pocztowych i ich wpływu na terminy procesowe, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców.
“Czy odebranie listu przez żonę w placówce pocztowej może pozbawić Cię prawa do odwołania? NSA wyjaśnia zasady doręczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 921/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Chlebny /przewodniczący/ Małgorzata Miron /sprawozdawca/ Mirosław Gdesz Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Wr 358/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-11-10 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 44 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1041 art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M.1 i M.M.2 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 358/22 w sprawie ze skargi M.M.1 i M.M.2 na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2022 r. nr 277/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 358/22 oddalił skargę M.M.1 i M.M.2 na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2022 r. nr 277/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. nr 277/2022, po zbadaniu zażalenia M.M.1 i M.M.2 na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: "PINB") z 8 listopada 2021 r. nr 2677/2021 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia WINB podał, że postanowienie PINB z 8 listopada 2021 r. nr 2677/2021 skierowane zostało do M.M.1 i M.M.2 w dwóch przesyłkach, osobno dla każdego ze skarżących, na ten sam adres. Obie przesyłki zostały awizowane. W dniu 16 listopada 2021 r. M.M.1, jako żona adresata (pełnoletni domownik), odebrała w placówce pocztowej przesyłkę skierowaną do M.M.2 nie odebrała zaś przesyłki adresowanej do siebie. Tym samym termin do wniesienia zażalenia dla M.M.2 upływał w dniu 23 listopada 2021 r., natomiast dla M.M.1 wobec zastosowania tzw. fikcji doręczenia na dzień 29 listopada 2021 r., termin ten upływał w dniu 6 grudnia 2021 r. Zażalenie strony nadały listem poleconym w dniu 8 grudnia 2021 r., a zatem z uchybieniem terminu dla obu stron. Powyższe obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z pózn. zm.; dalej: "k.p.a."). Jednocześnie WINB wskazał, że po stwierdzeniu, iż zażalenie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia, pouczył strony (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalniaczem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych), że mogą złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w terminie 30 dni. Wniosek taki został złożony przez M.M.1 i M.M.2. WINB odrębnym postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. nr 276/2022 odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W skardze na powyższe postanowienie M.M.1 i M.M.2 zarzucili organowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 58 i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 37 ustawy Prawo pocztowe poprzez niewyczerpujące zbadanie okoliczności sprawy oraz przyjęcie, że odebrana przez M.M.1 przesyłka zaadresowana do M.M.2 nie zawiera oświadczenia, że odbierająca jest dorosłym domownikiem adresata. Nadto zarzucili, że przesyłka skierowana do M.M.1, nieodebrana przez stronę, nie zawiera wszystkich adnotacji wymaganych przez Prawo pocztowe, co powinno było uniemożliwić skorzystanie przez organ z tzw. fikcji doręczenia. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywołanym na wstępie wyrokiem skargę oddalił. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że ocena legalności skarżonego postanowienia stanowi konsekwencję rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przywrócenia skarżącym terminu do wniesienia zażalenia. WINB postanowieniem z 7 marca 2022 r. nr 276/2022 odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. Skarga skarżących na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 358/22. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że doręczenie M.M.2 postanowienia PINB nastąpiło w dniu odbioru przesyłki przez dorosłego domownika – M.M.1 w urzędzie pocztowym, zaś termin do wniesienia odwołania nie został przywrócony. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, próba doręczenia pod adresem zamieszkania adresata podjęta została w dniu 15 listopada 2021 r., a z powodu niezastania adresata w miejscu zamieszkania przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym nr 14 do dyspozycji adresata, na okres 14 dni, o czym zawiadomiono pozostawiając tzw. awizo. W dniu 16 listopada 2021 r. M.M.1 odebrała przesyłkę kierowaną do męża. Na przesyłce zaznaczono, że skarżąca jest pełnoletnim domownikiem adresata. Sąd uznał to za prawidłowe działanie placówki pocztowej. Przepis art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy Prawo pocztowe umożliwia dokonanie doręczenia w placówce operatora przesyłki rejestrowanej osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem. Tym samym uprawnione jest doręczanie korespondencji osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem (dorosłemu domownikowi) zarówno pod wskazanym na przesyłce adresem (na podstawie art. 43 k.p.a.), jak i w placówce operatora (na podstawie art. 44 w zw. z 39 k.p.a.). Na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki znajdującym się w aktach zaznaczono, że odbierająca M.M.1 jest pełnoletnim domownikiem adresata, toteż niezasadny jest zarzut, że Poczta Polska takiego oświadczenia nie uzyskała. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest powodów do kwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki. Sąd nie dopatrzył się również uchybień w przyjęciu przez organ tzw. fikcji doręczenia z art. 44 k.p.a. w stosunku do przesyłki adresowanej do M.M.1. Razem z przesyłką adresowaną do M.M.2 w dniu 15 listopada 2021 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki do M.M.1. Z powodu niezastania adresata przesyłkę złożono na okres 14 dni w urzędzie pocztowym [...], o czym pozostawiono zawiadomienie w skrzynce oddawczej adresata. Dalej, jak wynika z adnotacji na przesyłce oraz monitoringu przesyłki, w dniu 22 listopada 2022 r. pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości jej odebrania w urzędzie pocztowym. Wbrew twierdzeniom skargi, na przedmiotowej przesyłce znajduje się adnotacja, opatrzona podpisem pracownika poczty, o zwrocie przesyłki do nadawcy z datą 29 listopada 2021 r. Kierując się dyspozycją art. 44 k.p.a. organ prawidłowo przyjął skutek doręczenia na 14. dzień od dnia pierwszego zawiadomienia, tj. uznał przesyłkę za doręczoną 29 listopada 2021 r. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w stosunku do M.M.2 w dniu 23 listopada 2021 r., a w stosunku do M.M.1 w dniu 6 grudnia 2021 r. Zażalenie nadano w dniu 8 grudnia 2021 r., przy czym ostatecznie odmówiono stronom przywrócenia terminu do jego złożenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli M.M.1 i M.M.2, zaskarżając wyrok w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 2 pkt 3 ppkt b ustawy Prawo pocztowe w zw. z art. 44 K.p.a. poprzez przyjęcie, że przepisy ustawy Prawo pocztowe wyłączają w przedmiotowej sprawie stosowanie uregulowań zawartych w art. 44 K.p.a., a w konsekwencji ustalenie, że skierowana do M.M.2 przesyłka zawierająca postanowienie PINB z 8 listopada 2021 r. została skutecznie doręczona, podczas gdy z uwagi na charakter gwarancyjny art. 44 K.p.a. (zapewniający konstytucyjne prawo strony do udziału strony w postępowaniu administracyjnym) brak jest możliwości doręczenia korespondencji w postępowaniu administracyjnym w skuteczny sposób na zasadach wynikających z art. art. 37 ust. 2 pkt 3 ppkt b ustawy Prawo Pocztowe. Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm prawem przewidzianych. Strona zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że wskazane w skardze kasacyjnej przepisy "art. 37 ust. 2 pkt 3) ppkt b ustawy Prawo pocztowe w zw. z art. 44 KPA" nie mogły zostać naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, gdyż sądy wojewódzkie tych przepisów nie stosują. Skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji i postanowień organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętego skargą postanowienia. Sądy administracyjne nie stosują bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani przepisów prawa materialnego, lecz rozpoznając skargi na decyzje i postanowienia kontrolują, czy w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia określonej kategorii przepisów. Sądy czynią to jednak w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzutu naruszenia przepisów tej ostatniej ustawy nie powołano jednak w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. Na marginesie należy zwrócić uwagę na wadliwą konstrukcję zarzutu skargi kasacyjnej polegającą na niewskazaniu, o jakie konkretnie akty prawne chodzi, jak również niewskazaniu Dziennika Ustaw, w którym akty te zostały opublikowane. Należało prawidłowo powołać ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z pózn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz ustawę z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1041; dalej: "Prawo pocztowe"). Brak należytej staranności Sądu Wojewódzkiego, który również nie rozwinął żadnego z przyjętych przez siebie skrótów aktów prawnych stanowiących wzorzec kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, nie zwalnia profesjonalnego pełnomocnika będącego autorem skargi kasacyjnej z obowiązku precyzyjnego powoływania aktów prawnych w tym środku zaskarżenia. Uwzględniając uzasadnienie skargi kasacyjnej uznać należało, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego w zw. z art. 44 k.p.a. – błędnie traktowanych jako przepisy prawa materialnego – przez ich niewłaściwe zastosowanie. Tak rozumiana podstawa kasacyjna nie jest jednak usprawiedliwiona. Przede wszystkim skarga kasacyjna kwestionuje skutek prawny doręczenia postanowienia PINB z 8 listopada 2021 r. nr 2677/2021, a zatem i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia na nie zażalenia wyłącznie w odniesieniu do M.M.2. Z uwagi na tak zakreślone w skardze kasacyjnej granice zaskarżenia kwestia prawidłowości doręczenia (przez zastosowanie tzw. fikcji doręczenia) przesyłki zawierającej ww. postanowienie M.M.1, która nie jest przez stronę skarżącą kasacyjnie w żaden sposób podważana, nie mogła być punktem odniesienia podczas badania zgodności zaskarżonego wyroku z prawem. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie WINB uznał za skuteczne doręczenie przesyłki kierowanej do M.M.2 podjętej przez dorosłego domownika – żonę w siedzibie operatora pocztowego. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga ustalenia, jaki jest wzajemny stosunek przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczeń oraz ustawy Prawo pocztowe. Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 (wedle brzmienia mającego zastosowanie w sprawie, tj. aktualnego na datę wydania postanowienia PINB z 8 listopada 2021 r.) stanowi, iż organ doręcza pisma m.in. za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Według art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również – w razie jego nieobecności – innym osobom (sąsiadowi lub dozorcy domu), w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a., znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje: konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej i zawiadomienia o tym adresata (§ 1 pkt 1 i § 2), konieczność powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki (§ 3), wreszcie, w razie nieskuteczności tych działań – domniemanie doręczenia (§ 4). Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje jednak szczegółowo trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 Prawa pocztowego ustawa ta określa zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym, zwanej "działalnością pocztową". Natomiast jej art. 2 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że usługę pocztową stanowi realizowane łącznie lub rozdzielnie przyjmowanie, sortowanie, doręczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1205/10 (CBOSA), że w ustawie Prawo pocztowe uregulowane zostały zasady doręczania przesyłek pocztowych, które stosuje się zawsze wtedy, gdy sposobu, zasad i trybu doręczania tych przesyłek nie regulują przepisy innych ustaw, a w tym i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jeżeli więc stwierdzono, że art. 44 k.p.a. nie reguluje zasad i sposobu doręczania przesyłek pocztowych awizowanych a rejestrowanych, to stosuje się do nich uregulowania zawarte w ustawie Prawo pocztowe. Twierdzenie to nie pozostaje w kolizji z treścią art. 37 ust. 3 Prawa pocztowego, zgodnie z którym przepisy art. 37 ust. 2, 4a i 4b nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Ani zatem z przepisu art. 43 k.p.a. (dotyczącego doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi adresata wyłącznie w miejscu zamieszkania adresata), ani z unormowania art. 44 § 1-4 k.p.a. nie wynika, czy komuś innemu niż adresat przesyłki możliwe jest jej wydanie w placówce operatora pocztowego. W tym zakresie należy zatem zastosować unormowania zawarte w Prawie pocztowym. Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Doręczenie pisma w tych warunkach skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika (osobie pełnoletniej stale zamieszkałej z adresatem), pod warunkiem złożenia przez odbiorcę oświadczenia i zamieszkiwaniu razem z adresatem i w sytuacji, gdy przesyłka nie została nadana na poste restante oraz adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia takiej przesyłki w placówce pocztowej. Z akt sprawy wynika, że powyższe warunki uregulowane w art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego zostały spełnione, co zostało prawidłowo zweryfikowane przez WINB i szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu przesyłki kierowanej do M.M.2 zawierającej postanowienie PINB z 8 listopada 2021 r. zaznaczono (poprzez wykreślenie długopisem pozostałych opcji), że odbierająca M.M.1 jest pełnoletnim domownikiem adresata. Pod wskazanym oświadczeniem własnoręczny podpis złożyła odbierająca M.M.1, potwierdzając tę okoliczność, a także zawarte obok podpisu zobowiązanie podjęcia się oddania pisma adresatowi. Nie można zatem wywodzić, że operator pocztowy nie uzyskał oświadczenia o zamieszkiwaniu odbiorcy pisma wspólnie z adresatem, o którym stanowi art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego. Wskazać w tym miejscu należy, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanego pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości (zob. wyrok NSA z dnia 14.06.2019 r., II OSK 2022/17; CBOSA). Nie jest jednakże wykluczona możliwość obalenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma wymienionego w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w przedmiotowej sprawie. Skarżący, kwestionując prawidłowość doręczenia M.M.2 postanowienia PINB do rąk żony w placówce pocztowej, nie podważali w żaden sposób okoliczności, że M.M.1 nie miała wówczas statusu "domownika". Na gruncie przepisu art. 43 k.p.a. za domownika przyjmuje się osobę, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym. Będzie tu chodzić zatem o takie osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów, przy czym wymogiem uznania osoby za domownika nie musi być jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata (zob. wyrok NSA z 16.12.2020 r., II FSK 2290/18, CBOSA). Racjonalnym jest przyjęcie tożsamego rozumienia pojęcia domownika również w odniesieniu do regulacji zawartej w art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego. Autor skargi kasacyjnej poza gołosłownym twierdzeniem, że "Poczta Polska nie dochowała niezbędnych procedur – nie uzyskując od Pani M.M.1 informacji, czy zamieszkuje z M.M.2 w momencie odbioru pisma", okoliczności tej w żaden sposób nie próbował nawet kwestionować, nie mówiąc już o wykazaniu. Co więcej, w toku zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowego dotyczącego zaskarżonego postanowienia, skarżący konsekwentnie wskazywali identyczny adres zamieszkania – [...], tj. ten sam, na który do obojga wysyłane było postanowienie PINB z 8 listopada 2021 r. Nie budzi przy tym wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sam fakt czasowej nieobecności M.M.2 pod wskazanym adresem spowodowany jego bliżej niesprecyzowaną podróżą służbową nie pozwalał na przyjęcie, że zmienił on stałe miejsce zamieszkania. Niezależnie od powyższego jedną z możliwości służących obaleniu domniemania wynikającego z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Skarżący M.M.2 nie podjął się jednak przeprowadzenia procedury reklamacyjnej kierowanej do niego przesyłki. Strony nie powoływały się także na fakt złożenia w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia M.M.2 przesyłek rejestrowanych w placówce pocztowej. W tych okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że, po pierwsze, dopuszczalne i zgodne z prawem było doręczenie w placówce pocztowej korespondencji kierowanej do M.M.2 jego żonie jako dorosłemu domownikowi, a po drugie, doręczenie w ten sposób postanowienia PINB z 8 listopada 2021 r. uznać należy za spełniające wymogi z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego. M.M.1 będąca żoną M.M.2 i zamieszkująca wspólnie z nim pod tym samym adresem była jego domownikiem, złożyła (na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki) oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem a M.M.2 nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej w placówce pocztowej. W konsekwencji prawidłowo Sąd ten uznał za organem odwoławczym jako prawidłowe doręczenie M.M.2 przedmiotowego postanowienia w dniu 16 listopada 2021 r. Powyższe determinowało kierunek rozstrzygnięcia w sprawie złożonego przez skarżących zażalenia. Z prawidłowych ustaleń organu administracji wynika, że termin do wniesienia zażalenia dla M.M.2 upływał w dniu 23 listopada 2021 r., natomiast dla M.M.1 – 6 grudnia 2021 r. Wniesienie zażalenia w dniu 8 grudnia 2021 r. nastąpiło tym samym z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. Z tych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego w zw. z art. 44 k.p.a. nie są zasadne. Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI