II OSK 917/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia warunków zabudowy, potwierdzając dostęp do drogi publicznej mimo wątpliwości co do statusu ulicy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy. Strona skarżąca kwestionowała dostęp do drogi publicznej dla planowanej inwestycji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dostęp do drogi publicznej, rozumiany szeroko, został zapewniony, a wątpliwości co do statusu prawnego ulicy czy tytułu prawnego do działek drogowych nie stanowiły przeszkody do wydania decyzji WZ. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sprawa dotyczyła inwestycji planowanej na terenie należącym do LO, która miała uzyskać dostęp do drogi publicznej poprzez działki nr [...] i [...] obr. [...], pozostające w trwałym zarządzie inwestora, oraz istniejący zjazd z ulicy [...]. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w zakresie dostępu do drogi publicznej, a także naruszenie prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 2 Upzp) poprzez błędne uznanie, że dostęp do drogi publicznej został zapewniony. Kwestionowano również prawidłowość zastosowania art. 73 ust. 1 uPwrap w kontekście przejścia działek drogowych na własność gminy oraz art. 2 Udp, argumentując, że wpis ulicy do wykazu dróg gminnych nie przesądza o jej statusie drogi publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej i nie dopatrzywszy się przesłanek nieważności, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że dostęp do drogi publicznej należy rozumieć szeroko, obejmując dostęp bezpośredni, przez drogę wewnętrzną lub służebność. Wskazał, że na etapie wydawania decyzji WZ nie jest wymagane wykazywanie tytułu prawnego do nieruchomości, przez które prowadzi dostęp. Stwierdzono, że planowana inwestycja posiadała wystarczający faktyczny dostęp do drogi publicznej, a wątpliwości co do statusu prawnego ulicy czy przejścia działek na własność gminy nie były podstawą do uchylenia decyzji WZ. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieruchomość posiada wystarczający dostęp do drogi publicznej, rozumiany szeroko, nawet jeśli dostęp odbywa się przez drogi wewnętrzne lub wymaga ustanowienia służebności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dostęp do drogi publicznej należy interpretować szeroko, obejmując dostęp pośredni. Na etapie decyzji WZ nie jest wymagane wykazywanie tytułu prawnego do nieruchomości, przez które prowadzi dostęp, a jedynie zapewnienie faktycznej możliwości skomunikowania inwestycji z drogą publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
Upzp art. 61 § 1 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dostęp do drogi publicznej należy rozumieć szeroko, obejmując dostęp bezpośredni, przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie służebności. Na etapie decyzji WZ istotny jest faktyczny dostęp, a nie tytuł prawny.
Pomocnicze
Upzp art. 2 § pkt 14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja dostępu do drogi publicznej.
Upzp art. 54 § pkt 2 lit. c
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja WZ określa warunki zagospodarowania terenu, w tym obsługę komunikacyjną.
Upzp art. 64 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja WZ określa warunki zagospodarowania terenu, w tym obsługę komunikacyjną.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
Udp art. 2
Ustawa o drogach publicznych
Kategoryzacja dróg publicznych.
uPwrap art. 73 § 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przejście działek drogowych na własność gminy.
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dostęp do drogi publicznej jest wystarczający, nawet jeśli pośredni. Na etapie decyzji WZ nie bada się tytułu prawnego do nieruchomości drogowych. Status drogi publicznej wynika z funkcji i faktycznego korzystania, nie tylko z wykazu. Postępowanie WZ nie jest właściwe do badania stanu prawnego nieruchomości drogowych.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie posiada dostępu do drogi publicznej. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 K.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Naruszenie prawa materialnego (art. 61 ust. 1 pkt 2 Upzp) poprzez błędne uznanie dostępu do drogi publicznej. Niewłaściwe zastosowanie art. 73 ust. 1 uPwrap. Niewłaściwe zastosowanie art. 2 Udp.
Godne uwagi sformułowania
dostęp do drogi publicznej należy rozumieć możliwie najszerzej nie jest sporne, że w art. 2 pkt 14 wskazywanej ustawy wyjaśniono pojęcie "dostępu do drogi publicznej" - przez co należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. wymóg ten na etapie orzekania dotyczy jednak wyłącznie istnienia dostępu faktycznego, czyli możliwości skomunikowania całej planowanej inwestycji z drogą publiczną. inwestor nie ma obowiązku wykazywania tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się na terenie objętym wnioskiem. nie jest postępowaniem, w którym należy jako kwestię "wpadkową" regulować stan prawny nieruchomości zajętych pod drogi i badać czy zaszły przesłanki z art. 73 ust. 1 uPwrap.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Robert Sawuła
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dostępu do drogi publicznej na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza w kontekście decyzji o warunkach zabudowy oraz zakresu badania stanu prawnego nieruchomości drogowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wykładnia przepisów ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących warunków zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego dla inwestycji budowlanych zagadnienia dostępu do drogi publicznej i wyjaśnia, jak szeroko należy to pojęcie interpretować, co jest istotne dla praktyków.
“Dostęp do drogi publicznej: Czy wątpliwości co do statusu ulicy zatrzymają Twoją inwestycję?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 917/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Jan Szuma
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 500/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-07-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zychora po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 500/19 w sprawie ze skargi A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 lutego 2019 r. znak SKO ZP/415/903/2018 w przedmiocie w ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 lipca 2019 r., II SA/Kr 500/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił skargę A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie ("SKO" lub "Kolegium") z 21 lutego 2019 r., znak: SKO ZP/415/903/2018, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 15 listopada 2018 r., Nr AU-2/6730.2/1569/2018, znak sprawy: AU.02 8.6730.2.1443.2011.UDU.EUL - na wniosek LO (inwestor) - ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "[...]" (decyzja WZ).
Dalej w wyroku II SA/Kr 500/19 przywołano, że po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez A. w K. SKO powołaną na wstępie decyzją z 21 lutego 2019 r. działając na podstawie art. 59 ust.1, art. 56, art. 61 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, (Dz. U. 2018, poz. 1945 ; Upzp) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096; K.p.a.) utrzymało w mocy decyzję WZ. W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium przypomniało, że wniosek inwestora wpłynął 7 lipca 2011 r. i jest przedmiotem ponownego procedowania, albowiem poprzednia decyzja pierwszoinstancyjna została uchylona przez SKO decyzją z 16 czerwca 2014 r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze wskazania i zalecenia decyzji kasacyjnej Kolegium organ I instancji wystąpił do zarządcy drogi, tj. Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie, który pozytywnie zaopiniował przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne; w opinii wskazano warunki, które będą musiały zostać spełnione, by inwestycja mogła zostać zrealizowana. Dodatkowo, zgodnie z zaleceniami SKO wykonana została analiza urbanistyczno-architektoniczna.
W dniu 3 grudnia 2014 r. inwestor zmienił wniosek wycofując z zamierzenia działkę nr [...]. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że spełnione zostały łącznie przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1 Upzp.
Sąd pierwszej instancji przywołał, że rozpoznając odwołanie Kolegium wskazało, że wykonano analizę urbanistyczno-architektoniczną i wyznaczono obszar analizowany, którego granice ujęto na mapie, o której mowa w art. 52 ust. 1 pkt 1 Upzp, stanowiącej załącznik graficzny do decyzji. Ustalono szerokość frontu terenu inwestycji, jako odcinek o długości ok. 103 m. Jest to odcinek terenu objętego wnioskiem, na długości którego powyższy teren styka się z działkami nr [...], [...] obr. [...], z których odbywa się główny wjazd i wejście na teren inwestycji. W załączniku nr 3 organ wskazał w sposób szczegółowy sposób wyznaczenia obszaru analizowanego. W ocenie Kolegium obszar analizowany wyznaczono prawidłowo, zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dot. nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588; rozp. MI 2003). W analizie przedstawiony został szczegółowy opis obszaru analizowanego, charakterystyka planowanej inwestycji, która nie jest inwestycją kubaturową. Jedynym parametrem wpływającym na kształtowanie ładu przestrzennego i zagospodarowania terenu jest wskaźnik udziału powierzchni biologicznie czynnej, który został ustalony na poziomie nie mniej niż 50%, co Kolegium nie zakwestionowało. Jak wynika z analizy, teren inwestycji jest niezabudowany, rosną na nim drzewa i krzewy ozdobne. Teren inwestycji stanowi uzupełnienie istniejącego zagospodarowania działek, na których znajduje się budynek LO wraz z terenem rekreacyjnym i sportowym służącym szkole. Planowane zamierzenie inwestycyjne będzie spełniać funkcję uzupełniającą zabudowę usługową, występującą m. in. w obszarze analizowanym. Zgodnie z oświadczeniem inwestora z 2 grudnia 2014 r. dojazd do terenu inwestycji odbywa się istniejącym zjazdem z ul. [...] na teren LO, a następnie poprzez wewnętrzny układ dróg terenu Liceum.
Przywołano w wyroku dalsze wywody organu II instancji, który wywodził, że zarówno decyzja WZ, jak i zarządcy drogi stanowią, że teren inwestycji posiada pośredni dostęp do drogi publicznej, tj. ul. [...] poprzez działki nr [...] i [...] obr. [...], pozostające w trwałym zarządzie inwestora, co wynika z ewidencji gruntów. Kolegium nie zakwestionowało powyższych ustaleń. Ponadto ul. [...] jest drogą gminną, ujętą w wykazie dróg gminnych Miasta Krakowa, a co za tym idzie, w myśl art. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2018 poz. 2068, Udp) jest drogą publiczną. W odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu, dotyczące tego, że nie cała ul. [...] została uchwałą nr 103 Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 28 maja 1986 r. (Dz. Urz. Woj. Krakowskiego Nr 10, poz. 84 z 1986 r.) zaliczona do dróg publicznych, Kolegium uznało, że na podstawie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998, Nr 133, poz. 872; uPwrap), działki stanowiące pas drogowy drogi publicznej ulicy [...] z mocy prawa przeszły na własność Gminy Miejskiej Kraków, w imieniu której zarząd sprawuje ZIKiT.
Kolegium wskazało, że została również spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 3 Upzp, tzn. istniejące oraz projektowane uzbrojenie w zakresie obsługi komunikacyjnej jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W załączniku nr 1 stanowiącym integralną część decyzji WZ określono również wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Kolegium, decyzja WZ jest prawidłowa, zaś projektowana inwestycja w postaci zielonej ścieżki zdrowia i pasa zieleni, będzie stanowić kontynuację zagospodarowania otoczenia istniejącej i funkcjonującej od lat szkoły.
Wyrokując w sprawie II SA/Kr 500/19 kolejno wskazano, że opisaną wyżej decyzję zaskarżyła A. w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do wydania decyzji przedstawionej treści,
2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wyrażające się w niewypełnieniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, a nadto niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania wyjaśniającego w sprawie w zakresie ustalenia, czy nieruchomość, którego dotyczy wniosek posiada dostęp do drogi publicznej,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 61 ust 1 pkt 2 Upzp poprzez utrzymanie w mocy decyzji ustalającej warunki zabudowy, mimo że wyczerpująco nie zweryfikowano, czy nieruchomość objęta wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej,
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 73 ust. 1 uPwrap, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, że działki stanowiące pas drogowy ul. [...] o nr [...], [...] z mocy prawa przeszły na własność Gminy Miejskiej Kraków, mimo że organ nie zbadał, czy spełnione zostały przesłanki opisane w tym przepisie,
5. naruszenie art. 2 Udp, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na mylnym przyjęciu, że fakt, że ul. [...] znajduje się w zestawieniu dróg gminnych powoduje, że jest ona drogą publiczną, mimo że art. 2 Udp nie ma skutku wywłaszczeniowego.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie skargę oddalił.
W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że inwestycja objęta zaskarżoną decyzją zaplanowana została na terenie, do którego inwestor posiada tytuł prawny, składa się z szeregu działek, na których posadowionych jest sam budynek szkoły, jak i przylegające do niego bezpośrednio tereny sportowe i rekreacyjne służące uczącej się tam młodzieży. Dojazd odbywa się istniejącym zjazdem z ul. [...] na teren [...] LO, a następnie poprzez wewnętrzny układ dróg terenu Liceum. Sąd wojewódzki stwierdził też, że nawet gdyby przyjąć, iż ul. [...] nie jest w całości drogą publiczną (gminną), a częściowo jest drogą wewnętrzną, połączoną z drogą publiczną - ul. [...], to dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej jest w niniejszej sprawie wystarczający.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła A. w Krakowie – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) skarżąca zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wyrażającym się w niewypełnieniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, a nadto braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności braku przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego w sprawie w zakresie ustalenia, czy nieruchomość, którego dotyczy wniosek posiada dostęp do drogi publicznej,
2. art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 61 ust. 1 pkt 2 Upzp, poprzez brak wyczerpującej weryfikacji, czy nieruchomość objęta wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej, co skutkowało błędnym uznaniem, że nieruchomość objęta wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy posiada zapewniony dostęp do drogi publicznej,
3. art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi, mimo że w sprawie błędnie przyjęto, że działki stanowiące pas drogowy ul. [...] o nr [...], [...] z mocy prawa przeszły na własność Gminy Miejskiej Kraków na podstawie art. 73 ust. 1 uPwrap, w braku weryfikacji spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie,
4. art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy w sprawie błędnie przyjęto, że okoliczność znajdowania się ul. [...] w zestawieniu dróg gminnych automatycznie powoduje, że jest ona droga publiczną, mimo że art. 2 Udp nie ma skutku wywłaszczeniowego.
W świetle przedstawionych zarzutów strona skarżąca kasacyjnie wnosi o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji WZ,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 176 § 2 Ppsa strona skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zdaniem skarżącej fakt, że ul. [...] została ujęta w wykazie dróg znajdującym się na stronie internetowej ZIKIT, jako droga gminna, nie dowodzi że jest ona drogą publiczną. Ulica ta jest drogą publiczną jedynie na odcinku o długości 100 m, o powierzchni 600 m². W rezultacie, nieruchomości których dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
Dyrektor [...] LO w K. pismem z 13 lutego 2020 r. zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W trakcie rozprawy pełnomocnik substytucyjny skarżącej kasacyjnie podtrzymał stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, wyjaśniając że inwestor korzysta z dostępu przez ul. [...], w księdze wieczystej widnieje zaś tytuł prawny dla A.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
W ocenie Sądu skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
A. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Wbrew zarzutowi kasacyjnemu stan faktyczny sprawy w postępowaniu administracyjnym został ustalony w sposób jednoznaczny i prawidłowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a jego ocena została dokonana bez przekroczenia granic swobodnej oceny w tym zakresie. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie jest tak, jakoby organy obu instancji zaniechać miały przeprowadzenia "wystarczającego" postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy nieruchomość, której dotyczy wniosek posiada dostęp do drogi publicznej. Przeczą temu zarówno ustalenia organu I instancji, jak i treść decyzji organu II instancji (s. 6 i n.). Także sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku (s. 9 i n.) sporo miejsca poświęcił szczegółowej analizie ustalonych w decyzji warunków zabudowy w aspekcie treści art. 61 ust. 1 pkt 2 Upzp, by podzielić ostatecznie stanowisko organów obu instancji, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej. Nie jest więc trafny zarzut naruszenia tych przepisów postępowania administracyjnego wyłuszczonych w pierwszej z podstaw kasacyjnych, a dotyczących realizacji w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy materialnej.
B. Bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 151 Ppsa w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 2 pkt 14 Upzp. Zgodnie z art. 54 pkt 2 lit. c w zw. z art. 64 ust. 1 Upzp decyzja o warunkach zabudowy określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie obsługi infrastruktury technicznej i komunikacji. Jednym z warunków koniecznych, od spełnienia których zależy możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy, jest zatem wymóg określony w art. 61 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy polegający na dostępie terenu objętego wnioskiem do drogi publicznej. Nie jest sporne, że w art. 2 pkt 14 wskazywanej ustawy wyjaśniono pojęcie "dostępu do drogi publicznej" - przez co należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Wymóg ten na etapie orzekania dotyczy jednak wyłącznie istnienia dostępu faktycznego, czyli możliwości skomunikowania całej planowanej inwestycji z drogą publiczną. Istota decyzji o warunkach zabudowy polega bowiem na tym, że inwestor nie ma obowiązku wykazania tytułu prawnego do nieruchomości znajdujących się na terenie objętym wnioskiem. To inwestor określa granice planowanej inwestycji. Jeżeli zatem wskazuje jako teren inwestycji działkę, która będzie miała dostęp do drogi publicznej przez inną działkę, to przedmiotem oceny może być to, czy działka, przez którą planowane jest skomunikowanie terenu inwestycji z drogą publiczną, może być wykorzystywana w tym celu przy spełnieniu określonych warunków, a nie to czy inwestor ma już tytuł prawny do korzystania z tej działki. Decyzja o warunkach zabudowy ma określać warunki w zakresie dostępu do drogi publicznej, których spełnienie jest konieczne dla realizacji określonej inwestycji. Natomiast tytuł prawny do nieruchomości, w tym ewentualnie ustanowiona służebność przejazdu, będzie podlegał badaniu na etapie udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA: z 21 września 2022 r. II OSK 2602/19; z 6 lutego 2014 r. II OSK 2149/12; z 23 stycznia 2014 r. II OSK 1986/12; z 8 marca 2013 r. II OSK 2156/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwanej: "CBOSA").
Definicja dostępu do drogi publicznej jest ułomna, gdyż w części definiującej posługuje się częścią pojęcia definiowanego. Wyjaśnia ona zatem jedynie, że możliwe jest zrealizowanie przesłanki "dostępu do drogi publicznej" zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio przez drogę wewnętrzną lub ustanowienie służebności. Pełna treść pojęcia "dostępu do drogi publicznej" podlega ustaleniu w procesie wykładni. Celem analizowanego unormowania jest zapewnienie, aby inwestycja objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy posiadała obsługę komunikacyjną niezbędną dla korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA: z 28 lutego 2018 r., II OSK 1170/16, LEX nr 2477137). Posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 2 Upzp pojęciem terenu, a nie działki ewidencyjnej prowadzi do wniosku, że chodzi o cały teren objęty przedmiotem inwestycji, który może składać się z kilku działek ewidencyjnych. Należy zatem wnioskować, że wystarczającym jest, aby dany teren miał dostęp do drogi publicznej, a nie poszczególne działki wchodzące w jego skład (vide: wyrok NSA z 26 marca 2014 r. II OSK 2607/12, LEX nr 14[...]00).
Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dostęp do drogi publicznej należy rozumieć możliwie najszerzej. Może to być dostęp pośredni w przypadku, gdy inwestycja ma dostęp do drogi publicznej przez inną drogę lub dostęp bezpośredni do drogi publicznej – patrz: wyrok NSA z 17 kwietnia 2015 r. II OSK 2199/13 (LEX nr 2089926).
W przedmiotowej sprawie ustalono, że obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji od drogi publicznej, jaką jest ulica [...] w Krakowie ma się odbywać poprzez istniejący zjazd na wewnętrzny układ drogowy, prowadzący do terenu inwestycji poprzez działki nr [...] i [...] obr. [...], pozostające w trwałym zarządzie inwestora. Informacja ta wynika z opinii ZIKiT – zarządcy drogi (k. 137 akt adm.), która podtrzymana została pismem z 22 września 2017 r. (k. 457 akt adm.) Z akt sprawy wynika, że ul. [...] to ulica, która biegnie m. in. od ul. [...], a na wysokości wjazdu na teren [...] LO – inwestora, łączy się z ulicą [...], a ta z kolei z ul. [...]. Jest to ulica powszechnie, ogólnodostępna, tworząca fragment sieci drogowej miasta Krakowa; przyległe do niej nieruchomości są zabudowane budynkami zarówno jednorodzinnymi jak i wielomieszkaniowymi. Każdy bez przeszkód z drogi tej korzysta, zarówno właściciele zabudowanych sąsiednich nieruchomości jak i każdy potencjalny użytkownik dróg w mieście Krakowie. Ponadto trafnie zauważył sąd wojewódzki, że również dojazd do terenu [...] LO (inwestora), istniejącego w tej lokalizacji od lat sześćdziesiątych XX wieku, również odbywa się wyłącznie poprzez ul. [...] istniejącym tam zjazdem, przy czym wejście i wjazd na teren tej szkoły odbywa się wyłącznie od tej strony ul. [...], która łączy się z ul. [...] (po wschodniej stronie terenu zajmowanego przez [...] LO), a nie od strony zachodniej, gdzie ul. [...] łączy się z ul. [...]. W tych okolicznościach sprawy słusznie sąd pierwszej instancji uznał, że teren planowanej inwestycji ma dostęp do drogi publicznej. Nie można zatem zaskarżonemu orzeczeniu skutecznie zarzucić naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 Upzp, albowiem takiej wady nie można dopatrzeć się w postępowaniu sądu pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna powołując się na powyższe naruszenie, kwestionuje, że ul. [...] jest w całości drogą publiczną, gdyż została ujęta w wykazie dróg znajdującym się na stronie internetowej ZIKIT, jako droga gminna, co nie dowodzi, że jest ona drogą publiczną. Zdaniem skarżącej ul. [...] jest drogą publiczną jedynie na odcinku o długości 100 m, o powierzchni 600 m². W rezultacie nieruchomości, których dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, nie posiadają dostępu do drogi publicznej.
Przede wszystkim podnoszone wyżej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, albowiem przyjęcie, że teren inwestycji nie ma dostępu do drogi publicznej, oznaczałoby, że dostępu tego nie mają żadne zabudowane nieruchomości – w tym również sam istniejący od kilkudziesięciu lat budynek LO, położne przy ul. [...]. Nadto, słusznie stwierdził sąd pierwszej instancji, że nawet gdyby przyjąć, iż ul. [...] nie jest w całości drogą publiczną (gminną), a częściowo jest drogą wewnętrzną, połączoną z drogą publiczną - ul. [...], to dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej jest w niniejszej sprawie wystarczający. Skoro, jak wyżej zauważono, pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć możliwie jak najszerzej, dlatego warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na przedmiotową działkę można dostać się – zgodnie z prawem – z drogi publicznej. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w realiach tej sprawy.
C. Nie jest również usprawiedliwiony w okolicznościach przedmiotowej sprawy zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 73 ust. 1 uPwrap, wyrażający się w tym, że w toku postępowania administracyjnego organ nie wyjaśnić miał z jakich przyczyn przyjął, iż na podstawie tego przepisu działki stanowiące pas drogowy publicznej ulicy [...] z mocy prawa przeszły na własność Gminy Miejskiej Kraków, w imieniu, której zarząd w zakresie dróg publicznych sprawuje ZIKiT.
Rację ma bowiem sąd pierwszej instancji, że niewątpliwie postępowanie służące wydaniu decyzji o warunkach zabudowy nie jest postępowaniem, w którym należy jako kwestię "wpadkową" regulować stan prawny nieruchomości zajętych pod drogi i badać czy zaszły przesłanki z art. 73 ust. 1 uPwrap. Jest to tym bardziej nieuzasadnione w sytuacji, w której wątpliwości formułowane przez skarżącego dotyczą tych działek wchodzących w skład drogi, poprzez które nie będzie się odbywała komunikacja z terenem inwestycji.
D. Nie jest wreszcie zasadny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, a to art. 2 Udp, poprzez przyjęcie, że okoliczność znajdowania się ul [...] w zestawieniu dróg gminnych automatycznie powoduje, że jest ona drogą publiczną, mimo że ww. przepis nie ma skutku wywłaszczeniowego. Przywołany przepis sprowadza się do rozróżnienia kategorii dróg publicznych, dzieląc je według kryterium funkcji, jaką pełni droga w sieci dróg publicznych na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Jak trafnie zauważył sąd pierwszej instancji, postępowanie służące wydaniu decyzji o warunkach zabudowy nie jest postępowaniem, w którym należy jako kwestię "wpadkową" regulować stan prawny nieruchomości zajętych pod drogi i badać czy zaszły przesłanki z art. 73 ust. 1 uPwrap. Skarżąca kasacyjnie sama przyznaje, że istnieje uchwała Rady Narodowej Miasta Krakowa nadająca ul. [...] w K. status drogi publicznej. Nie zaprzeczono także istnieniu faktycznej obsługi komunikacyjnej terenu inwestora poprzez ul. [...].
E. Skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się być oparte na nieusprawiedliwionych podstawach, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI