II OSK 916/06

III SA/Łd 614/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Janusz Furmanek /przewodniczący/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II OSK 916/06 - Wyrok NSA z 2007-03-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 1 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 614/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z 2001r. Nr 49 poz.509; z 2002 r. Nr 113, poz.984, Nr 153 poz. 1271, Nr 169 poz.1387; z 2003r. Nr 130, poz.1188, Nr 170 poz.1660; Dz.U. z 2004 r. Nr 162 poz.1692/, w związku z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, /tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 87 poz.960, Nr 110 poz. 1189; z 2002 r. Nr 78 poz.716, Nr 74, poz.676; z 2003 r. Nr 128 poz. 1176, Nr 130 poz. 1190; z 2004 r. Nr 93, poz.887/, orzekł o wymeldowaniu M. Sz. z pobytu stałego w B. Osiedle A 2 m. 312B.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 15 ust.2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, oraz gdy osoba opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Ponadto organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie z wniosku M. K. o wymeldowanie z pobytu stałego M. Sz. z lokalu w B. Osiedle A 2 m. 312B zostało w dniu 29 listopada 2004 r. zawieszone do czasu przeprowadzenia czynności eksmisyjnych przez Komornika Sądowego. Na powyższe postanowienie złożył zażalenie M. Sz., którego następstwem było jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Według oceny drugiej instancji nie zostały spełnione przesłanki zawieszenia postępowania wynikające z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wydanie decyzji merytorycznej nie było uzależnione od wykonania wyroku eksmisyjnego.
Organ pierwszej instancji uznał, mając na uwadze całokształt zebranego materiału dowodowego w sprawie, iż fakt opuszczenia lokalu w B. na Osiedlu A 2 m. 312B przez M. Sz. nastąpił przed osadzeniem wymienionego w Areszcie Śledczym w P.
Organ wskazał, iż M. Sz. w trakcie składania wyjaśnień w dniu 3 sierpnia 2004 r. jeszcze w spornym lokalu zamieszkiwał i posiadał w nim wszystkie swoje rzeczy osobiste. Nie zaprzeczała temu faktowi M. K. /dowód; protokoły z przesłuchania stron - karta 6,7, 9,10 akt/. Jednakże na zawiadomienie w celu zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją, wniesienia dowodów w sprawie już się nie stawił, a obecna M. K. w dniu 14 września 2004r. oznajmiła, że były konkubent stale nie zamieszkuje w jej lokalu, składa w nim wyłącznie sporadyczne wizyty i to porą nocną w obawie przed aresztowaniem. Lokal zaniedbał. Oświadczyła również, że podjęła czynności zmierzające do wykonania wyroku sądowego z dnia 15 czerwca 2004 r. nakazującego M. Sz. opróżnienie spornego lokalu. Wniosła o wizję lokalu. Oględziny mieszkania przeprowadzono w dniu 8 października 2004 r. Lokal został udostępniony przez M. K.. Wymieniona ponownie oznajmiła, że z uwagi na orzeczenie w przedmiocie znęcania się psychicznego i fizycznego były konkubent został pozbawiony wolności na okres 3 lat bez zawieszenia i ukrywał się przed organami Policji. Zaczął też z mieszkania wynosić swoje rzeczy zarówno osobiste jak i trwałe /radiomagnetofon, fotele, pufy/. Według wyjaśnień M. K. w lokalu znajdowało się niewiele jego rzeczy - kanapa, telewizor oraz worki zawierające brudne rzeczy osobiste. W trakcie przeprowadzania tego dowodu M. K. poinformowała, iż były konkubent został w dniu 2 października 2004 r. doprowadzony przez Policję do Aresztu Śledczego w P.. Fakt nie zamieszkiwania M. Sz. potwierdził obecny podczas wizji lokalu A. L..
Ponadto organ wskazał, iż składane wyjaśnienia przez M. K. w kwietniu 2005r. potwierdziły jedynie powyższe fakty. Oświadczyła po raz kolejny, że M. Sz. nie zamieszkiwał w lokalu, bowiem ukrywał się. Miało to miejsce w okresie od września 2004 r., gdyż w tym okresie zaczął wynosić swoje rzeczy z mieszkania. Podkreśliła również, że ze względu na duże koszty finansowe wycofała swój wniosek od komornika w przedmiocie przeprowadzenia eksmisji. Znajdujące się rzeczy w workach zamierza zabezpieczyć w pomieszczeniu gospodarczym /dowód: protokoły z przesłuchania - karta 15,47,48 akt; protokół z oględzin lokalu -karta 20 akt; orzeczenia sądowe - karta 3,18 akt; pismo komornika - karta 39 akt/.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, iż M. Sz. w swoich pisemnych wyjaśnieniach potwierdził fakt aresztowania i osadzenia go w Areszcie Śledczym, a ponadto przekonywał o znaczącym wpływie związania się M. K. z innym mężczyzną, u którego zamieszkuje i podkreślał wady byłej konkubiny, nawiązując do jej przeszłości i życiorysu, co zdaniem organu nie miało istotnego znaczenia w sprawie. Przesłał jako dowód list pisany do niego przez siostrę M. K., którego treść zawiera jedynie informacje na temat osobowości ww. Nie zaprzeczył, że zabrał z lokalu niektóre rzeczy podnosząc, że były jego własnością. Twierdził, że pozostawił w lokalu jeszcze inne rzeczy, włożył w mieszkanie swój wkład pracy i wkład finansowy, a podjęte czynności na okoliczność jego wymeldowania z lokalu związane są z zamiarem wynajęcia tego lokalu przez M. K.. Podał, iż nie wymelduje się z lokalu cyt. "bo ja na ulicę nie pójdę ani do jakiegoś schroniska jak pies, bo jestem człowiekiem, a nie zwierzęciem"; "dlatego, że mnie wykorzystała, zdradziła, wyrok za nią dostałem, bo nawet sąd oszukała i za dużo w ten dom włożyłem i w nią". Zaprzeczył też, że lokal opuścił, twierdząc, że w nim mieszkał i ma zamiar mieszkać.
Organu I instancji wskazał, iż M. Sz. wystąpił z prośbą do Wydziału Spraw Lokalowych o przydzielenie mu mieszkania zastępczego po odbyciu kary pozbawienia wolności cyt. " Jeśli otrzymam gwarancję, że po wyjściu na wolność z Zakładu Karnego otrzymam mieszkanie, to się wymelduję... " W swoim ostatnim piśmie z dnia 11 kwietnia 2004 r. M. Sz. oznajmił, że podtrzymuje swoje wcześniejsze wyjaśnienia i żąda wręcz mieszkania o podobnym standarcie.
Organ I instancji uznał, iż poczynania stron w trakcie toczącego się postępowania nie rokują nadziei na ugodę między nimi, co czyni bardziej pewnym niż wątpliwym, że zamieszkanie pod wspólnym dachem nie jest możliwe, o czym zapewne przekonany jest M. Sz., który stara się o lokal zastępczy. Ponadto rodzi to domniemanie, że tak naprawdę M. Sz. raczej broni wszelkich przysługujących mu praw do posiadania miejsca zameldowania niż ma zamiar powrotu do lokalu.
Organ wyjaśnił, że wniosek o przydział lokalu zastępczego został złożony w odpowiednim wydziale tut. Urzędu i będzie przedmiotem odrębnego postępowania. Również kwestie majątkowe i finansowe, podnoszone przez M. Sz., nie należą do kompetencji tut. Wydziału, tylko do sądu powszechnego.
Zdaniem organu I instancji ustalenia w sprawie wskazują na fakt opuszczenia lokalu przez M. Sz., a opuszczenie to posiada cechy trwałości, skoro sam podjął czynności zmierzające do uzyskania innego mieszkania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. Sz.. Odwołujący podniósł, iż decyzja Prezydenta Miasta B. jest sprzeczna z prawem, bowiem nie można dokonać wymeldowania osoby, która nie posiada miejsca stałego pobytu. Ponadto podważył wiarygodność zeznań świadków oraz wnoszącej o wymeldowanie – M. K..
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wskazał art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm./ w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm).
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Organ odwoławczy stwierdził, że drugi stan faktyczny przywołany w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji utracił moc obowiązującą w wyniku nowelizacji ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która weszła w życie w dniu l maja 2004r. /Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz.887 z późn. zm./. Jednakże nie miał on wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż organ pierwszej instancji nie rozpatrywał przedmiotowej sprawy w oparciu o mylnie przywołany stan prawny sprzed nowelizacji, ponieważ miejsce pobytu M. Sz. na dzień orzekania było znane - był to Areszt Śledczy w P..
Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż M. Sz. przed aresztowaniem opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego /tj. przed dniem 2 października 2004r/. Powyższy fakt potwierdza kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez organ pierwszej instancji w dniu 11 sierpnia 2005r /k-75 akt sprawy/. Podczas przedmiotowej kontroli H. M. - gospodarz bloku zeznała, iż M. Sz. cyt: "jest jej osobą znaną, zamieszkiwał wspólnie z M. K.. Nie przebywa on w miejscu zameldowania od roku, nie widuje go od sierpnia, września 2004r. Spotkała go latem 2004r, ale w centrum B., było to w lipcu lub sierpniu. Nie widywała go natomiast w pobliżu bloku mieszkalnego, czy też mieszkania. Lokal ten bowiem nie jest zamieszkiwany. Widuje tylko czasami Panią K., która sporadycznie przychodzi do mieszkania /podlewa kwiatki, otwiera okna/. Pytał o Pana Sz. również dzielnicowy - Pan L., o jego pobyt, gdzie może go zastać, czy przebywa w lokalu na Osiedlu A 2 m 312B. Było to w miesiącach letnich 2004r."
Ponadto Wojewoda [...] wskazał, iż Komenda Powiatowa Policji w B. w piśmie z dnia [...] Nr [...] /k-78 akt sprawy/ poinformowała, iż M. Sz. poszukiwany był przez Policję na podstawie nakazu doprowadzenia /sygn. akt: [...]/ wydanego przez Sąd Rejonowy w B..
Zdaniem organu odwoławczego fakty te świadczą, że skarżący dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce stałego zameldowania. Wprawdzie odwołujący się w piśmie z dnia 17 sierpnia 2005 r. /k-80 akt sprawy/ zaprzecza jakoby ukrywał się przed Policją, a swoją nieobecność tłumaczy podjęciem pracy, to jednak na tę okoliczność nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego powyższy fakt. Ponadto sam poinformował, iż został zatrzymany w dniu 2 października 2004r. przed sklepem na Osiedlu A w B..
Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sygn. akt: [...] /k-18 akt sprawy/ nakazujący odwołującemu się opróżnienie lokalu mieszkalnego, bez prawa do lokalu socjalnego. Tak więc prawomocnym wyrokiem sądowym M. Sz. utracił uprawnienie do przebywania w lokalu nr 312 B Osiedle [...] 2 w B..
Organ drugiej instancji stwierdził, że skoro skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, to spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy uprawniające do wydania orzeczenia o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Organ wyjaśnił, iż ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu /tak m.in. wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w B. z dnia 3 czerwca 2003r SA/Bd 1242/2003/. Instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Uprawnień tych można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania sądowego. Organy administracji nie mogą potwierdzać fikcji meldunkowej i w każdym przypadku stwierdzenia, że dana osoba nie zamieszkuje pod wskazanym adresem mają obowiązek wymeldowania takiej osoby.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak innego miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji o wymeldowaniu, o ile organ w przeprowadzonym postępowaniu stwierdzi, że przesłanki niezbędne do wymeldowania zostały spełnione. Zapewnienie miejsca pobytu stałego jest sprawą obywatela, a organ administracji ma przede wszystkim obowiązek dbałości o zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Organ administracji nie jest zobowiązany zapewnić obywatelowi miejsca pobytu stałego, to on sam powinien zadbać o uzyskanie uprawnienia do przebywania w lokalu oraz wykazać zamiar stałego w nim pobytu /tak m.in. wyrok NSA II SA134/85 OSPiKA z.5-6 1987r/.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że to, iż gospodarz domu go nie widywał nie może oznaczać, że w przedmiotowym lokalu nie zamieszkiwał. Podał, iż unikał spotkań z H. M.. Ponadto skarżący podniósł, iż fakt, że ukrywał się przed organami ścigania również nie oznacza niezamieszkiwania w spornym lokalu. Wyjaśnił, że nie otwierał drzwi. Zaświadczenia o zatrudnieniu nie załączył, ponieważ pracował "na czarno". Skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka A. Sz. oraz A. O., którzy potwierdzą, iż zamieszkiwał w lokalu na Osiedlu A w B.. Zdaniem skarżącego potwierdzeniem jego zamieszkiwania w spornym lokalu jest również to, iż pod tym adresem odbierał korespondencję.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Ponadto wskazał, iż złożenie przez skarżącego wniosku o przesłuchanie świadków dopiero w skardze jest działaniem zmierzającym do przedłużenia postępowania, gdyż wcześniej takiego wniosku nie zgłaszał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M. Sz. nie jest zasadna.
Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Tak jak to wskazał organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniała obowiązku wymeldowania się.
Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione.
Organy orzekające w sprawie ustaliły, iż Sąd Rejonowy w B. Wydział I Cywilny nakazał pozwanemu M. Sz. opróżnienie lokalu mieszkalnego numer 312 B położonego w B. na Osiedlu A blok 2 i oddanie go powódce M. K.. W aktach administracyjnych znajduje się kserokopia wyroku Sądu z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt i C 471/03 z klauzulą wykonalności.
Wyrok eksmisyjny może być wykonany przez zobowiązanego dobrowolnie bądź w drodze egzekucji. Jak wynika z akt administracyjnych eksmisja M. Sz. nie został wykonana przez komornika.
W niniejszej sprawie decydujące znaczenie mają okoliczności dotyczące faktycznego opuszczenia lokalu przez M. Sz.. Jak wynika z pisma Zastępcy Naczelnika Sekcji Kryminalnej KPP w B. z dnia 17 sierpnia 2005 r. skarżący zatrzymany został na terenie B. w dniu 2 października 2004 r. i był poszukiwany na podstawie nakazu doprowadzenia wydanego przez Sąd Rejonowy w B.. Obecnie skarżący odbywa karę dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności.
Organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., że M. Sz. opuścił przedmiotowy lokal. Skarżący nie może wywodzić dla siebie pozytywnych skutków z faktu ukrywania się przed Policją. Okoliczność niezamieszkiwania skarżącego w lokalu nr 312 B położonego w B. na Osiedlu A 2, przed osadzeniem go w zakładzie karnym, została potwierdzona w toku przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego.
Zdaniem Sądu dokonanej przez organy administracji oceny spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie podważa podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż odbierał korespondencję kierowaną do niego na sporny adres. Odbieranie korespondencji samo przez się nie stanowi potwierdzenia zamieszkiwania pod wskazanym adresem.
Zauważyć należy, odnosząc się do wniosku skarżącego o przesłuchanie wskazanych przez niego w skardze świadków, iż stosownie do art. 106 § 3 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższe oznacza, iż przed sądami administracyjnymi możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenie dowodu z dokumentu. A zatem wniosek skarżącego dotyczący przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków jest niedopuszczalny.
Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Skarżący nie podniósł żadnej okoliczności, która podważałaby wiarygodność dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.
Z powyższych względów, skoro zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku i brak jest uchybień, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.