II OSK 911/07

II OSK 911/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Janina Kosowska /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
IV SA/Po 966/06 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2007-03-09
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art. 4 ust. 1 lit b i c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia NSA Janina Kosowska /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 966/06 w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 966/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...], Nr [...], oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.
Opisując stan faktyczny niniejszej sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] skarżąca zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie świadczeń kombatanckich za pobyt w niemieckim obozie przejściowym w Ł. w [...]– [...] 1941 r. W uzasadnieniu podała, że jako sześcioletnie dziecko została wraz z rodzicami i rodzeństwem wywieziona z miejscowości T. do obozu w Ł., a stamtąd do A.. Wskazała, że do kraju wróciła w [...] 1945 r., dowód czego stanowi przepustka nr [...] (k. 10 akt administracyjnych) wydana na nazwisko matki skarżącej – F. W. Skarżąca powołała się także na zaświadczenie meldunkowe z pobytu w miejscowości A. powiat P. i w R., jako dowód jej wysiedlenia i jednocześnie podniosła, że w aktach zgromadzonych w Archiwum Państwowym w Ł. i w Instytucie Zachodnim w P. brak jest dokumentacji potwierdzającej jej wysiedlenie.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowania administracyjne na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r, Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...].
W związku z pismem Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] potwierdzającym, że w aktach będących w dyspozycji Instytutu figuruje nazwisko rodziny skarżącej, jako wysiedlonych w dniu [...] z miejscowości T., K. S. (k. 50-51 akt administracyjnych), skarżąca wnioskiem z dnia [...] ponowiła wniosek o uzyskanie uprawnień dla kombatantów i osób represjonowanych. W jego uzasadnieniu podała, że wnosi o: "przyznanie mi świadczeń uprawnień kombatanckich i dla osób represjonowanych" (k. 29 akt administracyjnych).
Sygn. akt II OSK 911/07 - 2 -
Decyzją z dnia [...]. organ uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie i odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przesiedleńczym, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02, w którym stwierdzono niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ uznał, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na to aby pobyt w obozie w Ł. spełniał warunki przewidziane w art. 4 ust. 1 kt 1 lit. c) ustawy o kombatantach. W uzasadnieniu wskazano, że z tytułu deportacji do pracy przymusowej świadczenie pieniężne przysługuje na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1986 r., Mr 87, poz. 395 ze zm.), po złożeniu przez zainteresowaną osobę stosownego i udokumentowanego wniosku.
Na wniosek strony, w związku z brakiem możliwości przesłuchania świadka, postanowieniem z dnia [...] zawieszono postępowanie w sprawie.
Po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich na urzędowym formularzu i dołączeniu rekomendacji Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, Zarząd Koła w Ś., organ podjął w dniu [...] zawieszone postępowanie i przesłał skarżącej kwestionariusz dla osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. Uzasadniając swoją decyzję powołał się na pismo Instytutu Pamięci Narodowej, Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] (k. 61 akt administracyjnych), w którym stwierdzono, że obóz przejściowy przy ul. [...] nie spełnia warunków określonych ustawą o kombatantach, w zakresie przyznania uprawnień wynikających z deportacji do pracy przymusowej, a jednocześnie organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, powołując się na swoją wcześniejszą argumentację.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wskazując jednocześnie, że wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. został rozpatrzony pozytywnie decyzją z [...].
Sygn. akt IIOSK 911/07 - 3 -
Pismem z [...] skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie na wstępie wskazał, iż organ słusznie potraktował pisma składane przez skarżącą jako wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich jak i o przyznaniu świadczenia pieniężnego w rozumieniu ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r., Nr 87, poz. 395 ze zm.). W zakresie świadczenia pieniężnego organ orzekł bowiem merytorycznie decyzją z dnia [...] - na co wskazuje treść odpowiedzi na skargę (k. 7 akt sądowych).
Dokonując kontroli decyzji podjętych w niniejszej sprawie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sąd I instancji uznał, że zostały one podjęte z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ ograniczyło się w istocie do oceny dokumentu wydanego przez Instytutu Pamięci Narodowej w dniu [...], Organ poza zwróceniem się o wydanie opinii, czy pobyt w obozie przejściowym wskazanym w załączniku do powołanego pisma, spełniał kryteria wskazane w ustawie o kombatantach, w zasadzie nie przeprowadził innych czynności dowodowych. Z nadesłanej przez Instytut Pamięci Narodowej, Główną Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu odpowiedzi z [...] wynika jedynie, że obóz, nie spełniał warunków ustawowych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał tę opinię za wystarczającą do podjęcia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W ocenie Sądu stanowi to istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 kpa i 77 kpa, albowiem organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Sąd I instancji podkreślił ponadto, że przepisy ustawy o kombatantach nie przewidują ograniczenia postępowania dowodowego jedynie do zasięgnięcia opinii Instytutu Pamięci Narodowej, ani nie dają im szczególnej mocy dowodowej. Organ zatem nie tylko nie miał przeszkód do przeprowadzenia postępowania dowodowego i swobodnej oceny dowodów, ale ciążył na nim taki obowiązek w myśl powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił przy tym, że
Sygn. akt lI OSK 911/07 - 4 -
z opinii z dnia [...] nie wynika dlaczego obóz, w którym przebywała skarżąca nie spełnia kryteriów wskazanych w ustawie o kombatantach. W szczególności nie wskazano, czy osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) lub c) ustawy o kombatantach.
Sąd I instancji uznał za konieczne podkreślić ponadto, że w aktach sprawy brak jest odpowiednich dokumentów przetłumaczonych na język polski, w szczególności zaś dokumentów zgromadzonych na k. 5, 6, 7, 8, 9, 24-25 i 40 akt administracyjnych. W ocenie Sądu powoduje to z jednej strony niemożność oceny materiału dowodowego, sporządzonego w tym wypadku w języku niemieckim, a z drugiej strony stanowi naruszenie ustawy z dnia 7 października 199S r. o języku polskim (Dz. U. z 1999 r., Nr 90, poz. 999 ze zm.). Podkreślił, że organ nie zastosował się do art. 4 i 5 tej ustawy, z których wynika obowiązek, m.in. organów administracji, do posługiwania się w swoim działaniu językiem polskim, a także posługiwania się dokumentami w tym języku. Sąd wskazał, że skoro organ nie zwrócił się do skarżącej o złożenie przetłumaczonych dokumentów - do czego miał prawo - to powinien zlecić dokonanie odpowiedniego tłumaczenia. W niniejszej sprawie organ tego nie uczynił, co prowadzi do stwierdzenia, że materiał dowodowy został zgromadzony niewłaściwie, z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną złożył Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. Jako podstawę skargi kasacyjnej, skarżący wskazał naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1/. art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niezamieszczeniu - wbrew ciążącemu obowiązkowi - w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzję wskazań co do dalszego postępowania, która to okoliczność uniemożliwia organowi administracji prawidłowe wykonanie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego,
21. art. 145 § I pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na uchyleniu decyzji organu administracji z powodu uchybień, których ewentualne dokonanie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Sygn. akt IIOSK 911/07 -5-
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie nie jest sporne, iż skarżąca przebywała w obozie w Ł. przy ulicy [...] ([...]). Nie jest także kwestionowany przez organ administracji czasokres pobytu strony w wymienionym miejscu odosobnienia ([...] 1941 r.)
Sporny jest jedynie charakter obozu, to jest kwestia, czy wymienione miejsce odosobnienia jest jednym z tych, za pobyt w których przysługują uprawnienia przewidziane w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Celem wyjaśnienia tej kwestii organ administracji zwrócił się o opinię do jedynego w Rzeczypospolitej Polskiej organu, kompetentnego w sprawie udzielenia odpowiedzi w tym względzie. Organem tym jest Instytut Pamięci Narodowej, który zgodnie z ari 1 pkt 1 Sit. a) w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r.
o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu (Dz. U. Nr 155 poz, 1018 ze zm.) jest organem właściwym w sprawach
ewidencjonowania, gromadzenia, udostępniania, zarządzania i korzystania
z dokumentów organów bezpieczeństwa Trzeciej Rzeszy Niemieckiej i Związku
Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczących popełnionych na osobach
narodowości polskiej lub obywatelach polskich innych narodowości w okresie od dnia
1 września 1939 r. do dnia 31 grudnia 1989 r.: zbrodni nazistowskich, zbrodni
komunistycznych oraz innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi,
ludzkości lub zbrodnie wojenne.
Uzyskana z inicjatywy Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od tego organu opinia jest jedyną, jaką dysponował organ administracji wydając rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Z opinii tej wynikało, iż miejsce odosobnienia, w którym przebywała skarżąca nie spełniało żadnych warunków ustawy o kombatantach. W ocenie organu administracji opinia IPN nie pozostawia wątpliwości, iż z dokumentów zgromadzonych przez tę instytucję wynika, że obóz w Ł. przy ul. [...] nie był ani miejscem odosobnienia, o którym mowa wart. 3 ustawy o kombatantach, ani też w art. 4 tej ustawy. Teza odpowiedzi "obóz nie spełnia warunków ustawy o kombatantach (...)" jest na tyle jasna, iż w ocenie organu administracji nie zachodziła potrzeba dalszego wyjaśniania sprawy. Nie zachodziła tym bardziej, iż organ nie dysponuje wiedzą na temat innych organów, czy instytucji, które posiadałyby pełniejszą, aniżeli IPN - wiedzę w omawianej materii. W ocenie skarżącego organu wiedzą taką nie dysponuje także Sąd, który w uzasadnieniu wyroku ograniczył się do poddania w wątpliwość stanowiska IPN bez wskazania merytorycznych powodów
Sygn. akt II OSK 911/07 -6-
swego stanowiska. Organ zauważył jednocześnie, iż nie jest w posiadaniu żadnego środka, przy pomocy którego mógłby "wymusić" od innego organu administracji jakim jest IPN szersze uzasadnienie.
W ocenie skarżącego organu, Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 in fine ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepis ten stanowi, iż w sytuacji, w której w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań tego rodzaju nie można się natomiast doszukać. Uzasadnienie nie zawiera zaleceń, które w sposób jednoznaczny przesądziłyby, jakie czynności podjąć winien organ administracji, by uczynić zadość żądaniu sądu -wojewódzkiego. Z całą pewnością za spełnienie wymogu zawarcia wskazań nie można poczytać oględnego i stosowanego w każdym bodaj orzeczeniu uchylającym decyzję administracyjną stwierdzeniu, iż organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe. W ocenie organu administracji, rzeczą Sądu w omawianej sytuacji było wskazanie, o jakie czynności organ winien postępowanie uzupełnić, skoro, jak wskazano powyżej - IPN jest jedyną instytucją mogącą udzielić w rzeczonej materii informacji a ponadto, iż organ administracji nie ma możliwości władczego oddziaływania na ten organ. Reasumując organ stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie przedstawia dosłownie niezbędnych i jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania organu administracji, a tym samym narusza w sposób oczywisty art. 141 § 4. Naruszenie to ma natomiast istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem, w przypadku, gdyby sąd podjął się próby poczynienia wskazań co do dalszego postępowania, doszedłby do przekonania, iż na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nie ma innego organu, który dysponowałby takim jak IPN potencjałem dokumentalnym i który mógłby - w sposób kompetentny - podważyć opinię tego organu co do charakteru obozu w Ł. przy ulicy [...]. Doszedłszy zaś do takiego wniosku Sąd nie uchylałby zaskarżonej decyzji, a oddalił na nią skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw
Organ zauważył jednocześnie, iż drugim uchybieniem, jakie prowadzić miało do uchylenia aktu administracyjnego, było nie przetłumaczenie na język polski części złożonych do akt sprawy dokumentów, co skutkować miało naruszeniem art. 4 i 5 ustawy o języku polskim. Organ przyznał, iż rzeczywiście zaniechał dokonania rzeczonych tłumaczeń. Podniósł jednak, iż kwestia ta jest z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy irrelewantna. Spór pomiędzy organem, a skarżącą dotyczył bowiem charakteru obozu, a nie faktów pobytu na deportacji, czy też w samym obozie.
Sygn. akt II OSK 911/07 - 7 -
Sąd I instancji nie wykazał natomiast, że gdyby nie uchybienie, jakich dopuścił się organ administracji, możliwe byłoby wydanie decyzji innej aniżeli decyzja o odmowie przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Lektura uzasadnienia nie wskazuje, by Sąd w ogóle rozważał kwestię wpływu uchybienia na treść rozstrzygnięcia organu administracji. Także zatem i to naruszenie bowiem przez Sąd przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, iż nieprzetłumaczenie dokumentów nie miało wpływu na wynik sprawy, skarga - jako nie mająca usprawiedliwionych podstaw - musiałaby podlegać oddaleniu na mocy art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt. 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 za zm.), Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze ( skargi kasacyjne zażalenia ) od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, jednak z urzędu bierze pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie, nie dostrzeżono naruszeń przepisów prawa mogących świadczyć o nieważności postępowania sądowego, tym samym sprawa ta może być rozpoznana w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej, która - oparta została na przepisach art. 174 pkt. 2 powołanej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przez Sąd S instancji przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest:
1/. art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niezamieszczeniu - wbrew ciążącemu obowiązkowi - w uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzję wskazań co do dalszego postępowania, która to okoliczność uniemożliwia organowi administracji prawidłowe wykonanie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego,
21. art. 145 § I pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na uchyleniu decyzji organu administracji z powodu uchybień, których ewentualne dokonanie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a stwierdzić należy, że w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji
Sygn. akt IIOSK 911/07 -8-
zasadnie wywodził o zasadach rządzących postępowaniem administracyjnym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak podano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jedynym dowodem, na podstawie którego odmówiono skarżącej uprawnień kombatanckich było pismo Instytutu Pamięci Narodowej, Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] ( k. 61 ), z którego wynika, że obóz hitlerowski przy ul. [...] obecnie ul, [...] ( nie podano w jakim mieście lub miejscowości) był przejściowym obozem dla osób z P., K. i W., które po wstępnej selekcji uznawane były za zdolne do zniemczenia. W obozie przeprowadzano badania szczegółowe, na podstawie których kwalifikowano osoby do wysłania do Niemiec w celach germanizacji lub kierowano do pracy. Podano również, że obóz nie spełnia warunków ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych. Jak z powyższego wynika można jedynie wnioskować, że stwierdzenia te dotyczą obozu w Ł., ale gdy w rozpoznawanym stanie faktycznym jest to jedyny dokument, na którym oparte zostało rozstrzygniecie organu, co sam organ potwierdza w skardze kasacyjnej, za niezasadne należało uznać wywody zawarte w tej skardze. Zatem zarzut Sądu dotyczący naruszenia art. 7 art. 77 kpa w kwestii braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy znajdował uzasadnienie. Nie jest też zasadny zarzut, iż nie miał znaczenia dla sprawy brak przetłumaczenia na język polski dokumentów przedłożonych do akt sprawy w ramach postępowania administracyjnego. Jak zasadnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny ten stan powodował niemożność dokonania prawidłowej oceny prawnej materiału dowodowego sprawy. Stanowiło to też naruszenie ustawy z dnia 7 października 1999 r, o języku polskim ( Dz. U. Nr. 90, poz. 999 ze zm). Brak przetłumaczenia tych dokumentów powodował, że organ nie mógł brać ich pod uwagę przy orzekaniu w sprawie. W skardze kasacyjnej podaje się, że spór w sprawie dotyczył charakteru obozu, a nie faktu przebywania w nim skarżącej. Jednak jeżeli nie przetłumaczono, aż 8 dokumentów sporządzonych w języku niemieckim, na które wskazuje Sąd, to na jakiej podstawie organ może wywodzić, nie podając jaką treść te dokumenty zawierają, że nie dotyczyły one właśnie charakteru obozu, w którym przebywała skarżąca,
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodzić się należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wprawdzie zebranych łącznie w końcowej jego części wskazań co do dalszego postępowania, jednakże wskazania te
Sygn. akt IIOSK 911/07 - 9 -
wynikają w sposób wyraźny z treści uzasadnienia wyroku, co czyni zadość powinności wynikającej ze wskazanego przepisu, który nie zawiera określenia, w jakiej części wyroku powinny być zawarte wskazania co do dalszego postępowania. W rozpoznawanej sprawie z uzasadnienie wyroku wynika, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie poprzestania wyłącznie na opinii Instytutu Pamięci Narodowej szczególnie, że w niej nie wyjaśniono dlaczego obóz (w piśmie IPN nie podano miejsca jego usytuowania), w którym przebywała skarżąca nie spełnia kryteriów wskazanych w ustawie o kombatantach. Nie wynika też czy osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa zgodnie z art. 4. ust.1 lit. "b" lub "c" ustawy o kombatantach. Wskazano też, że w sytuacji, gdy organ nie zwrócił się do skarżącej o złożenie przetłumaczonych z języka niemieckiego dokumentów, to powinien prowadząc postępowanie zlecić dokonanie odpowiedniego tłumaczenia. Zatem bez przeprowadzenia wskazanego postępowania Sąd nie mógł dokonać kontroli w zakresie zgodności z prawem rozstrzygnięcia przyjętego w skarżonym akcie administracyjnym.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż podstawy, na których organ oparł skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, nie mogą być uznane za usprawiedliwione, nawet gdyby uznać, że w sprawie znaczenie miałby brak zbiorczego powtórzenia wskazań , co do dalszego postępowania. Przy czym na marginesie zauważyć też należy, że organ w podstawie prawnej decyzji przywołał nieprawidłowe przepisy prawa do jej podjęcia, bowiem w przypadku wcześniejszego umorzenia postępowania, jak w rozpoznawanej sprawie, wniosek strony wszczynał nowe postępowanie, a nie postępowanie w trybie art. 154 kpa.
W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zaskarżony wyrok, mimo dość lakonicznego uzasadnienie odpowiada prawu, co zgodnie a art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej.