Orzeczenie · 2007-06-29

II OSK 907/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2007-06-29

NSAochrona środowiskaWysokansa

ochrona środowiskarekultywacjazanieczyszczenie glebyprawo ochrony środowiskasukcesja prawnaspółkanastępstwo prawneinny podmiot

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła interpretacji art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska. Przepis ten stanowił, że władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie spowodowane przez inny podmiot, był obowiązany do zgłoszenia tego faktu staroście do dnia 30 czerwca 2004 r., co zwalniało go z obowiązku rekultywacji. Spółka P. S.A. powstała w wyniku połączenia ze spółką C. S.A. (która została wykreślona z rejestru) i zgłosiła zanieczyszczenie ziemi, powołując się na to, że sprawcą był poprzedni podmiot. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznały, że P. S.A., jako następca prawny C. S.A. na mocy sukcesji uniwersalnej, nie może być traktowana jako 'inny podmiot' w rozumieniu art. 12 ustawy, co oznaczało, że obowiązek rekultywacji spoczywał na P. S.A. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że przepis art. 12 ma charakter międzyczasowy i dotyczy sytuacji, gdy zanieczyszczenie zostało spowodowane przez podmiot inny niż władający w dniu wejścia w życie ustawy, przy czym delikt musiał zostać popełniony po objęciu nieruchomości we władanie przez obecnego władającego. NSA stwierdził, że poprzednik prawny władającego nie może być uznany za 'inny podmiot' w rozumieniu tego przepisu, a sukcesja uniwersalna nie wyłącza obowiązku rekultywacji nałożonego na spółkę przejmującą. Władający powierzchnią ziemi nabywając zanieczyszczoną nieruchomość, przejmuje obowiązek rekultywacji, a ewentualne spory dotyczące kosztów mogą być rozstrzygane w płaszczyźnie cywilnoprawnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'inny podmiot' w kontekście sukcesji prawnej spółek na gruncie przepisów o ochronie środowiska, obowiązek rekultywacji zanieczyszczonej ziemi przez spółkę przejmującą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy Prawo ochrony środowiska i połączeniami spółek według przepisów Kodeksu handlowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka przejmująca w wyniku połączenia może być uznana za 'inny podmiot' w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska, w celu zwolnienia z obowiązku rekultywacji zanieczyszczonej ziemi, jeśli zanieczyszczenie spowodował poprzednik prawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka przejmująca nie może być uznana za 'inny podmiot' w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska, jeśli zanieczyszczenie zostało spowodowane przez jej poprzednika prawnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepis art. 12 ma charakter międzyczasowy i dotyczy sytuacji, gdy zanieczyszczenie nastąpiło przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska i zostało spowodowane przez podmiot inny niż władający w dniu wejścia w życie ustawy. Podkreślono, że delikt musiał zostać popełniony po objęciu nieruchomości we władanie przez obecnego władającego, co wyklucza uznanie poprzednika prawnego za 'inny podmiot'. Sukcesja uniwersalna nie wyłącza obowiązku rekultywacji nałożonego na spółkę przejmującą.

Jak interpretować pojęcie 'inny podmiot' w kontekście sukcesji prawnej spółek na gruncie przepisów prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'inny podmiot' w art. 12 ust. 1 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska odnosi się do podmiotu innego niż sukcesor prawny, który był rzeczywistym sprawcą zanieczyszczenia.

Uzasadnienie

NSA odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa, wskazując, że 'inny podmiot' oznacza podmiot inny niż następca prawny, który był sprawcą zanieczyszczenia. Podkreślono, że przepis ten ma na celu ochronę władających przed skutkami zanieczyszczeń spowodowanych przez osoby trzecie, ale tylko jeśli zanieczyszczenie nastąpiło po objęciu nieruchomości we władanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Przepisy (13)

Główne

ustawa o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska art. 12 § 1 i 4

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw

Władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło zanieczyszczenie spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu staroście do dnia 30 czerwca 2004 r., co zwalnia go z obowiązku rekultywacji. Spółka przejmująca nie może być uznana za 'inny podmiot' w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

ustawa Prawo ochrony środowiska art. 102 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Władający powierzchnią ziemi jest obowiązany do rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi, chyba że wykaże, iż zanieczyszczenie spowodował inny podmiot po dniu objęcia władania.

Prawo ochrony środowiska art. 3 § 44

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja władającego powierzchnią ziemi.

k.h. art. 465 § 3

Kodeks handlowy

Przepis dotyczący sukcesji uniwersalnej przy połączeniu spółek.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c