II OSK 906/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła obiektu budowlanego o charakterze rekreacji indywidualnej, który został wybudowany w 1996 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, nakazując rozbiórkę obiektu. Skarżący argumentował, że obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę jako budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, akceptując stanowisko organów nadzoru budowlanego, które uznały obiekt za tymczasową budowlę, ponieważ nie był trwale związany z gruntem (posadowiony na bloczkach betonowych). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji. Sąd kasacyjny uznał, że błędna jest wykładnia art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez WSA, który nieprawidłowo zakwalifikował obiekt jako budowlę, a nie budynek. NSA podkreślił, że trwałe związanie z gruntem nie jest determinowane wyłącznie przez posiadanie fundamentów wylewanych czy murowanych, a posadowienie na bloczkach betonowych, zapewniające stabilność obiektu, może być wystarczające do uznania go za budynek. Sąd zwrócił uwagę na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym budynki rekreacji indywidualnej, nawet posadowione na bloczkach, mogą być uznane za trwale związane z gruntem. Dodatkowo, NSA wskazał na długotrwałe istnienie obiektu (niemal 30 lat) oraz dobudowany taras jako czynniki przemawiające za jego stabilnością i trwałością. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja prawna obiektów budowlanych rekreacji indywidualnej, trwałe związanie z gruntem, definicja budynku i budowli w Prawie budowlanym, znaczenie posadowienia na bloczkach betonowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu rekreacji indywidualnej, ale jego wykładnia przepisów Prawa budowlanego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obiekt budowlany rekreacji indywidualnej, posadowiony na bloczkach betonowych, może być uznany za budynek trwale związany z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, czy też stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obiekt budowlany rekreacji indywidualnej, posadowiony na bloczkach betonowych, z uwagi na jego gabaryty, konstrukcję, długotrwałe istnienie oraz dobudowany taras, może być uznany za budynek trwale związany z gruntem, a nie tymczasową budowlę.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym trwałe związanie z gruntem nie jest determinowane wyłącznie przez posiadanie fundamentów wylewanych czy murowanych. Kluczowe jest zapewnienie stabilności obiektu i przeciwdziałanie czynnikom zewnętrznym. Posadowienie na bloczkach betonowych, zapewniające stabilność, może być wystarczające. Długotrwałe istnienie obiektu i dobudowany taras również przemawiają za jego trwałością.
Czy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy do 35 m2, przeznaczony do okresowego wypoczynku, wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego?
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za przedwczesny, ponieważ nie rozstrzygnął ostatecznie kwalifikacji prawnej obiektu.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, co oznacza, że kwestia zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego będzie rozstrzygana na nowo przez sąd niższej instancji po prawidłowej kwalifikacji obiektu.
Czy ograniczenie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym z powodu pandemii COVID-19 naruszyło art. 10, art. 73 i art. 79a k.p.a.?
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia tych przepisów za bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, a ograniczenia związane z pandemią nie stanowiły podstawy do nieuznania wniosku o zmianę terminu zapoznania się z aktami sprawy, biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy dotyczące zawieszenia terminów w okresie pandemii.
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach. Sąd kasacyjny wskazał, że trwałe związanie z gruntem nie jest determinowane wyłącznie przez posiadanie fundamentów wylewanych czy murowanych, a posadowienie na bloczkach betonowych, zapewniające stabilność, może być wystarczające.
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis zwalniający z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2.
u.p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie albo orzeczenie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy lub uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli jako każdego obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury.
u.p.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego jako obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania, niepołączonego trwale z gruntem.
u.p.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek przedstawienia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej.
u.p.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Konsekwencje niewykonania obowiązków w terminie określonym w postanowieniu o legalizacji – nakaz rozbiórki.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 73
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wglądu w akta sprawy.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt budowlany rekreacji indywidualnej posadowiony na bloczkach betonowych, z uwagi na jego gabaryty, konstrukcję, długotrwałe istnienie oraz dobudowany taras, może być uznany za budynek trwale związany z gruntem, a nie tymczasową budowlę. • Trwałe związanie z gruntem nie jest determinowane wyłącznie przez posiadanie fundamentów wylewanych czy murowanych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego (przedwczesny). • Zarzut naruszenia art. 10, art. 73, art. 79a k.p.a. (bezzasadny).
Godne uwagi sformułowania
trwałe związanie z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym • bloczki betonowe mogą pełnić rolę fundamentu, przenosząc ciężar obiektu na grunt, zwłaszcza gdy posadowienie obiektu jest tego rodzaju, iż zapewnia mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Roman Ciąglewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna obiektów budowlanych rekreacji indywidualnej, trwałe związanie z gruntem, definicja budynku i budowli w Prawie budowlanym, znaczenie posadowienia na bloczkach betonowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obiektu rekreacji indywidualnej, ale jego wykładnia przepisów Prawa budowlanego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, a rozstrzygnięcie NSA może mieć wpływ na kwalifikację wielu podobnych obiektów.
“Domek na bloczkach: budynek czy samowola? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.