II OSK 905/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-05
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny budynkuroboty budowlanekonserwacjaremontdecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku, podczas gdy wymagał on jedynie prac konserwacyjnych, a nie interwencji nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na wyrok WSA w Kielcach, który uchylił decyzję WINB o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu wykonania robót budowlanych dotyczących dachu i stropów budynku. WSA uznał, że organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie, podczas gdy stan techniczny budynku mógł wymagać interwencji. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający i nie wykazywał, aby budynek wymagał interwencji organów nadzoru budowlanego, a jedynie prac konserwacyjnych, które leżą w gestii współwłaścicieli.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który uchylił decyzję WINB o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu wykonania robót budowlanych dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego. WSA w Kielcach uznał, że organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie, ponieważ stan techniczny budynku mógł wymagać interwencji organów nadzoru budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie wykazywał, aby budynek znajdował się w stanie wymagającym interwencji organów nadzoru budowlanego w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Wskazane nieprawidłowości dotyczyły głównie konieczności przeprowadzenia prac konserwacyjnych, które leżą w gestii współwłaścicieli nieruchomości, a nie nakazów administracyjnych. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i niezasadnie było umorzenie postępowania przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie, ponieważ stan techniczny budynku mógł wymagać interwencji, a umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. wymagało wykazania braku podstaw do nałożenia obowiązków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy nie wykazał, że w sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające nałożenie obowiązków w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Jednakże, NSA stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazywał na zagrożenie życia lub zdrowia, a jedynie na potrzebę prac konserwacyjnych, które nie wymagają interwencji organów nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Pb art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym wymagającym naprawy, a nie jedynie konserwacji.

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 K.p.a.

K.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia jak w sentencji.

Pomocnicze

Pb art. 62 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.

Pb art. 70

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek właścicieli do wykonania prac remontowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie, ponieważ stan techniczny budynku wymagał interwencji. WSA prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie wykazał braku podstaw do nałożenia obowiązków w trybie art. 66 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Stan techniczny budynku wymagał jedynie prac konserwacyjnych, a nie interwencji organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie było podstaw do wydania decyzji nakazowej.

Godne uwagi sformułowania

art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. znajduje zastosowanie jeśli ustalenia organów wskazują, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Oznacza to, że stan techniczny obiektu wymaga naprawy poprzez podjęcie czynności, które doprowadzą do odzyskania obecnie utraconych pierwotnych cech i właściwości. Nie znajduje zatem zastosowania kiedy obiekt nie utracił jeszcze swoich właściwości a wymaga jedynie konserwacji czyli zabezpieczenia jego właściwości przed degradacją. Budynek, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w istocie wymaga przeprowadzenia jedynie prac konserwatorskich, które mogą być wykonane samodzielnie przez współwłaścicieli tego budynku.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku interwencji organów nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, a także rozróżnienie między robotami budowlanymi a pracami konserwacyjnymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stanu technicznego budynku, gdzie stwierdzono potrzebę prac konserwacyjnych, a nie poważnych zagrożeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia między obowiązkami organów nadzoru budowlanego a odpowiedzialnością właścicieli za utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym, co ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.

Kiedy nadzór budowlany interweniuje, a kiedy właściciel sam musi naprawić dach? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 905/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ke 475/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-12-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77, art. 105 § 1 , art. 136, art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 188, art. 203 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 475/22 w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 21 lipca 2022 r. znak WINB-WOA.7721.1.4.2022 1. uchyla pkt I zaskarżonego wyroku i oddala skargę; 2. zasądza od A. N. na rzecz Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 475/22 po rozpoznaniu skargi A. N. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 21 lipca 2022 r. znak: WINB-WOA.7721.1.4.2022 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca zwróciła się do PINB w Busku – Zdroju o przeprowadzenie kontroli oraz wydanie opinii w sprawie stanu technicznego więźby dachowej i pokrycia dachowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...], obręb [...], gm. [...], którego jest współwłaścicielką. Kontrola 23 września 2021 r. nie doszła do skutku bowiem nie było możliwości wejścia na poddasze z uwagi na brak wewnętrznej klatki schodowej. Pełnomocnik drugiej współwłaścicielki J. N. nie został wpuszczony na posesję.
W pismach z 27 września i 5 listopada 2021 r. organ wezwał współwłaścicielki do przedłożenia aktualnego protokołu pięcioletniego przeglądu stanu technicznego ww. budynku.
W przedłożonej przez skarżącą niepełnej ocenie technicznej autorstwa inż. R. B. stwierdzono konieczność wymiany uszkodzonej więźby dachowej, nieszczelnego pokrycia dachowego oraz stropu typu lekkiego. Wskazano, że uszkodzony komin nadaje się do przemurowania, a nadto, że izolacja termiczna na elewacji budynku nie spełnia wymogów określonych przepisami.
Następnie skarżąca przedłożyła "Protokół z pomiarów ochronnych" mgr inż. P. F. i R1. B1., w którym stwierdzono, że instalacja elektryczna nie nadaje się do eksploatacji, należy wymienić gniazda, ponieważ nie posiadają bolca ochronnego (15 szt.).
Kolejne nieprawidłowości w stanie technicznym budynku stwierdził inż. R. B. w protokole z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego przedmiotowego budynku. W celu usunięcia zagrożenia zaleca on niezwłocznie wykonać naprawę komina spalinowo - grawitacyjnego na poziomie poddasza i ponad połacią dachową, naprawić pokrycie dachowe poprzez usunięcie istniejących przecieków, wymienić uszkodzone korozją elementy więźby dachowej w zakresie krokiew. Dodatkowo wskazał na konieczność zabezpieczenia antykorozyjnego elementów więźby dachowej, po ewentualnej wymianie (wzmocnieniu) uszkodzonych krokwi, konieczność wymiany podłogi z desek na poziomie poddasza, wzmocnienia i zabezpieczenia belek stropowych, naprawy obróbek i orynnowania, wymiany odpadających płytek terakotowych na tarasie zewnętrznym. We wnioskach końcowych autor protokołu uznał, że budynek, mimo iż znajduje się w nienależytym stanie technicznym, nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, jednakże wymaga niezbędnego remontu.
Odnośnie do stanu technicznego przewodów kominowych i wentylacyjnych, toczyło się odrębne postepowanie zakończone decyzją PINB z dnia 12 lipca 2021 r. nakazującą wykonanie robót budowlanych w przedmiotowym budynku, utrzymaną w mocy decyzją ŚWINB z dnia 11 października 2021 r. Skarga od tej decyzji została oddalona przez WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. II SA/Ke 957/21.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Busku - Zdroju decyzją z 19 stycznia 2022 r., znak: PINB.5140.23.2021, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał współwłaścicielkom nieruchomości A. N. i J. N. usunięcie w terminie do dnia 31 października 2022 r. stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku poprzez:
1. doprowadzenie do uszczelnienia pokrycia dachowego (doprowadzenie do usunięcia przecieków na wkrętach mocujących oraz obróbkach blacharskich);
2. doprowadzenie do uszczelnienia rynien i rur spustowych;
3. wzmocnienie wszystkich uszkodzonych biologicznie elementów więźby dachowej oraz oczyszczenie całości konstrukcji i trzykrotne zaimpregnowanie środkami biobójczymi głęboko wnikającymi w strukturę drewna oraz impregnatem do drewna (przeciwwilgociowym);
4. wymianę całej istniejącej podłogi z desek gr. 32 mm – uszkodzonej biologicznie w poziomie poddasza na nową o tych samych parametrach;
5. wzmocnienie wszystkich uszkodzonych biologicznie belek stropowych oraz oczyszczenie całości konstrukcji i trzykrotne zaimpregnowanie środkami biobójczymi głęboko wnikającymi w strukturę drewna oraz impregnatem do drewna (przeciwwilgociowym);
6. wykonanie prawidłowego dostępu na poziom poddasza według warunków technicznych;
7. wymianę uszkodzonych płytek terakotowych na poziomie tarasu;
8. wymianę do 16 lutego 2022 r. gniazd elektrycznych, które nie posiadają bolca ochronnego. W tym zakresie decyzji ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego nadano rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a.
Po rozpoznaniu odwołania J. N. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w Kielcach, decyzją z dnia 21 lipca 2022 r., znak: WINB-WOA.7721.1.4.2022, uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i umorzył postepowanie administracyjne prowadzone przez ten organ w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku.
Organ odwoławczy uznał, że wymienione w decyzji organu I instancji prace stanowią jedynie prace konserwacyjne i mogą być wykonane w dowolnym czasie przez właścicieli nieruchomości oraz nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Nie wymagają również interwencji organów nadzoru budowlanego, szczególnie że właścicielka oraz dożywotni użytkownicy są zainteresowani wykonaniem prac remontowych. Organ ustalił, że roboty wymienione w pkt 8 zostały już wykonane.
Zdaniem organu odwoławczego wnioski zawarte w protokole kontroli okresowej pięcioletniej z dnia 27 października 2021 r. nie wskazują, aby obiekt był w nieodpowiednim stanie technicznym, nie stwierdzono też zagrożenia życia lub zdrowia, a jedynie potrzebę wykonania niezbędnego remontu. Obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących prac remontowych spoczywa na współwłaścicielkach obiektu, tj. J. N. i A. N. i wynika wprost z art. 70 Prawa budowlanego. W tej sytuacji za zbędne uznał wydawanie decyzji nakazującej wykonanie tych robót.
W odniesieniu do pkt 3 decyzji PINB, organ odwoławczy wskazał, że w decyzji tej nie określono szczegółowo, który fragment więźby dachowej należy wzmocnić i na czym ma polegać to wzmocnienie, co powoduje, że decyzja jest niejednoznaczna. Natomiast w odniesieniu do pkt 6 organ powołał się na wyrok WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 338/19, w którym stwierdzono, że art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego stosuje się do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego, a nie wykonywania robót budowlanych, w szczególności polegających na przebudowie obiektu.
Zdaniem organu, pisma A. N. i dożywotników, Z. i S. N., opisujące konflikt rodzinny, nie wnosiły nic do sprawy. Roszczenia powstałe na tym tle mogą być rozstrzygane jedynie na drodze sądowej z powództwa cywilnego.
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, domagając się jej uchylenia. Skarżąca skoncentrowała swoją argumentację na tym, że stan techniczny przedmiotowego budynku stanowi zagrożenie dla zamieszkujących go dożywotników. Podniosła, że do budynku leje się woda, uszkadza strukturę, grozi zawaleniu komin, od przeciekającego dachu jest grzyb, korozji uległ strop i więźba dachowa, w złym stanie są okna. Wszystko to zagraża dalszemu zamieszkiwaniu w tym budynku. Stwierdziła, że obowiązkiem organów było doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez likwidację zagrożeń zagrażających życiu i mieniu.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd za istotę sporu w niniejszej sprawie uznał rozstrzygnięcie, czy organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiący podstawę umorzenia w całości postępowania pierwszej instancji prowadzonego w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Zaznaczył, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981 r. sygn. SA 1031/81 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 60)). Tylko bowiem w art. 105 K.p.a. wymienia się przyczyny, stanowiące podstawę umorzenia postępowania, natomiast w innych przepisach wskazuje się przypadki, w których następuje zakończenie sprawy w danej instancji przez umorzenie postępowania.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W orzecznictwie przyjmuje się, że umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest zaś konkretna sprawa administracyjna, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną, nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. I OSK 1317/13).
Sąd przytoczył treść art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 Prawa budowlanego wskazujący sytuację kiedy organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Sąd zauważył, że organ I instancji w podstawie prawnej swojej decyzji wskazał art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 cyt. ustawy. Sad podniósł, że w orzecznictwie jednolicie zauważa się, że kwestia tego, czy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest wynikiem robót budowlanych wykonanych przez inwestora, czy też jest spowodowany niewłaściwym użytkowaniem obiektu bądź utrzymywaniem go w niewłaściwym stanie pozostaje zasadniczym kryterium różnicującym tryby postępowania określone w art. 50-51 i art. 66 Pb, niezależnie od tego, że każdy z nich jest nakierowany na zapobieganie naruszeniu podobnych dóbr chronionych, a więc m.in. na przeciwdziałanie zagrożeniu życia lub zdrowia ludzi (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2019 r. sygn. II OSK 1117/17; z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. II OSK 189/15). Sąd wskazał, że uznanie postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego za bezprzedmiotowe i jego umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. wymaga więc wykazania, że w sprawie nie zachodziły okoliczności, które powodowałyby celowość nałożenia obowiązków wymienionych w tym unormowaniu. W realiach niniejszej sprawy oznaczało to konieczność wykazania, że przedmiotowy budynek mieszkalny nie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, ani też nie jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a ewentualne nieprawidłowości są wynikiem robót budowlanych wykonanych przez inwestora. Sąd uznał, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie sprostał w pełni temu obowiązkowi.
Sąd uznał, że o ile w sprawie istotnie brak było podstaw do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności przedłożony w dniu 22 listopada 2021 r. protokół z okresowej kontroli pięcioletniej stanu technicznego przedmiotowego budynku, sporządzony przez inż. R. B., nie wskazuje, aby budynek ten zagrażał życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, o tyle przedwcześnie uznano, że w sprawie nie ma zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego może uznać obiekt za będący w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, gdy stwierdzony stan tego obiektu narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. W tym kontekście wątpliwości Sądu budziło umorzenie postępowania w odniesieniu do pkt 3 i 5 decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy z protokołu z dnia 27 października 2022 r. wynika następujący stan więźby dachowej: nadwyrężenie krokwi, płatwi, słupków, korozja biologiczna w znacznym stopniu, zużycie 30%, widoczne przecieki z połaci dachu, w odniesieniu zaś do stropów: widoczne ugięcia belek, konstrukcja belek nadwyrężona korozją biologiczną, zużycie 30%. We wnioskach końcowych rzeczoznawca w swojej opinii stwierdził jednoznacznie, że budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym. Zalecił m.in. wymianę, ewentualnie wzmocnienie uszkodzonych korozją elementów więźby dachowej w zakresie krokiew, odkrycie belek stropowych i ich wzmocnienie. W toku postępowania skarżąca i uczestnicy konsekwentnie podnosili, że do budynku dostaje się woda, występuje zagrzybienie, strop i więźba dachowa dotknięte są korozją.
Podniesione wyżej okoliczności, według Sądu, nie pozwalają na akceptację stanowiska organu odwoławczego, że wymienione w rozstrzygnięciu organu I instancji prace to jedynie prace konserwacyjne, wskazujące na potrzebę wykonania remontu, które nie uzasadniają zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Poprzestanie na stwierdzeniu, że wnioski zawarte w protokole z 27 października 2022 r. nie wskazują, by obiekt był w nieodpowiednim stanie technicznym, jest niezrozumiałe i ewidentnie pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem inż. R. B.. Niewątpliwie wobec oceny rzeczoznawcy, że budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym, odmienna ocena wymagała od organu szczegółowego wyjaśnienia i uzasadnienia, których zaskarżona decyzja nie zawierała.
O wadliwości zaskarżonej decyzji w odniesieniu do pkt 3 świadczy również to, że brak poprawnie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, ponieważ bez wyjaśnienia istoty sprawy nie sposób uznać, że w sprawie zachodzą przesłanki do jej umorzenia. Bezwzględnie, w sytuacji, gdy nie doszło do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził, że brak było podstaw do umorzenia przez organ odwoławczy postępowania w sposób przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Sąd stwierdził, że w razie stwierdzenia przez organ odwoławczy, że w odniesieniu do pkt. 3 decyzji organ I instancji uchybił przepisom postępowania, albowiem nakazując wykonanie remontu więźby dachowej nie określił szczegółowo, który jej fragment należy wzmocnić i na czym ma polegać to wzmocnienie, organ odwoławczy powinien w zależności od koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, albo uchylić decyzję do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., albo poczynić własne ustalenia w powyższym zakresie w trybie art. 136 K.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 § 1 pkt 1-3 K.p.a. Nie może natomiast działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 tj. uchylając zaskarżoną decyzję w całości i umarzając postępowanie prowadzone przez organ I instancji, ograniczyć się jedynie do wskazania uchybień.
Sąd uznał, że stan faktyczny w sprawie nie został ustalony przez organ odwoławczy w stopniu umożliwiającym zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zdaniem Sądu, trafnie natomiast organ odwoławczy ustalił, że wykonanie prawidłowego dostępu do poddasza nie podlega reżimowi art. 66 Pb, ponieważ jest to kwestia dotycząca robót budowlanych wykonanych przez inwestora, a nie niewłaściwego użytkowania obiektu bądź utrzymywania go w niewłaściwym stanie. Odnośnie do pkt 8 decyzji PINB, Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca przy piśmie z dnia 6 czerwca 2022 r. przedłożyła protokoły pomiaru skuteczności ochrony od porażeń urządzeń elektrycznych i oporności izolacji instalacji elektrycznej wykonane w dniu 6 maja i 17 maja 2022 r., z których wynika, że ochrona jest skuteczna a instalacja nadaje się do eksploatacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 105 K.p.a.
Sąd zalecił aby organ odwoławczy dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych, ze szczególnym uwzględnieniem stanu więźby dachowej oraz stropów, pozwalających na ocenę, czy i w jakim zakresie budynek położony na działce nr [...], obręb [...], gm. [...] "jest w nieodpowiednim stanie technicznym". Dopiero wówczas będzie możliwa dalsza ocena prawidłowości obowiązków nałożonych przez organ I instancji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, czego wyrazem powinno być prawidłowo sporządzone uzasadnienie, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a.
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne ( Dz.U. z 2021r. poz. 2351 że zm.) przez jego zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalony w protokole kontroli okresowej, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 stan budynku jednorodzinnego wymaga wydania decyzji nakazowej - wymagającej interwencji organów nadzoru budowlanego podczas gdy rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości a w konsekwencji obowiązek napraw wynika z samego prawa tj. z treści normy art. 70 prawa budowlanego do której zbędne jest wydawanie decyzji administracyjnej. Właściciele, zarządca budynku zobowiązany jest podjąć określone czynności bez odrębnego rozstrzygnięcia o charakterze nakazowym.
Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy organ wskazał na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. w zw. z art. 105 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. art. 107 § 3 K.p.a. polegające na przyjęciu przez Sąd, iż organ dopuścił się naruszenia ww. przepisów umarzając postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku jednorodzinnego podczas gdy skarga winna zostać oddalona. Nieprawidłowości nie zagrażają życiu i zdrowiu a właściciel z mocy samego prawa powinien dokonać czynności polegających na impregnacji, wymianie czy wzmocnienia elementów drewnianych i w tym zakresie zbędne jest wydawanie decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach ma usprawiedliwione podstawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy stanowisko skarżącego kasacyjnie organu administracji, że w sprawie zgromadzony został materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał on uzupełnienia. Ocena dowodów dokonana przez organ odwoławczy jest prawidłowa i nie nosi cech dowolności.
Zgodzić należy się z Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że z materiału dowodowego nie wynika, by stan budynku wymagał interwencji organów nadzoru budowlanego to jest wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych w tym budynku. Wskazane w punktach 3 i 5 decyzji organu I instancji nieprawidłowości nie dają podstaw do przyjęcia, iż budynek znajduje w takim stanie, że zachodzi konieczność realizacji przez organ nadzoru budowlanego obowiązku wynikającego z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W wyroku z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 649/22 (orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. znajduje zastosowanie jeśli ustalenia organów wskazują, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Oznacza to, że stan techniczny obiektu wymaga naprawy poprzez podjęcie czynności, które doprowadzą do odzyskania obecnie utraconych pierwotnych cech i właściwości. Nie znajduje zatem zastosowania kiedy obiekt nie utracił jeszcze swoich właściwości a wymaga jedynie konserwacji czyli zabezpieczenia jego właściwości przed degradacją. Podzielić należy stanowisko, że art. 66 p.b. w żaden sposób nie odnosi się do konieczności zachowania obiektu w niezmienionym (nieodpowiednim) stanie technicznym i na jego mocy nie jest możliwe nałożenie obowiązku wykonania obowiązków związanych z konserwacją obiektu.
Przytoczony wyżej pogląd należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie. Budynek, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w istocie wymaga przeprowadzenia jedynie prac konserwatorskich, które mogą być wykonane samodzielnie przez współwłaścicieli tego budynku.
Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 105 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. art. 107 § 3 K.p.a. Zarzut ten sam w sobie był wystarczający do uwzględnienia skargi kasacyjnej, a tym samym zbędne było dokonywanie oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI