II OSK 904/07

II OSK 904/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Małgorzata Stahl
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Gd 611/06 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2007-01-17
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
art. 27 par. 1, art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 611/06 w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 611/06, oddalił skargę A. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nałożył na A. J. obowiązek rozbiórki dwóch obiektów budowlanych na terenie działki nr [...] położonej w K. B. (numer mapy 3) gmina K..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu odwołania A. J., utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Wobec niewykonania obowiązku rozbiórki wszczęto postępowanie egzekucyjne w administracji po uprzednim doręczeniu upomnienia z zagrożeniem z dnia [...] lipca 2004 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. w dniu [...] sierpnia 2004 r. jako organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy, do którego skarżąca pismem z dnia 31 sierpnia 2004 r. wniosła zarzuty.
Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. oddalił powyższe zarzuty.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., po rozpatrzeniu zażalenia A. J. od powyższego postanowienia, uchylił postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2004 r., wskazując, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiera błędną podstawę jego wystawienia.
W dniu [...] października 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. wystawił nowy tytuł wykonawczy, a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. oddalił zarzuty wniesione przez A. J..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. dnia [...] stycznia 2006 r. nałożył na A. J. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania powyższego obowiązku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., w postępowaniu odwoławczym, uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny w całości i umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów art. 27 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiera błędnie podany akt normatywny art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. zamiast art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. w dniu [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając nowy tytuł wykonawczy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P., postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 123 k.p.a., oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 § 1, 5, ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), oddalił zarzuty A. J. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji wniesione w związku z otrzymanym tytułem wykonawczym z dnia [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. J. od powyższego postanowienia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nie znajdując podstaw prawnych do jego uchylenia lub zmiany. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ II instancji powołał się również na treść art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podnosząc, iż skarżąca nie wykazała, aby przedmiotowe postępowanie było obarczone którąkolwiek z wad określonych w art. 33 cytowanej ustawy. Organ uznał, iż podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie było prawnie uzasadnione. Ustosunkowując się do argumentów zawartych w zażaleniu organ II instancji wyjaśnił, że wystawienie przez organ I instancji tytułu wykonawczego nie spełniającego wymogów art. 27 ustawy upoważnia organ na podstawie art. 34 § 4 tejże ustawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie błędnego tytułu wykonawczego, zaś następstwem powyższego jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzez wystawienie nowego tytułu wykonawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 611/06, uznał, że skarga A. J. nie jest zasadna. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżąca nie wykazała, aby przedmiotowe postępowanie było obarczone którąkolwiek z wad określonych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutu skarżącej Sąd wskazał, że postępowanie egzekucyjne w administracji cechuje jego daleko idąca odrębność, a zatem przepisy k.p.a. można stosować "odpowiednio", dlatego też Sąd uznał, że nie można mówić o "sprawie rozstrzygniętej" jak chce tego skarżąca, bowiem wadliwie wydany tytuł wykonawczy jest jedynie "przemijającą" przeszkodą, która przemija po usunięciu wad związanych z wyeliminowanym umorzeniem postępowania wadliwym tytułem wykonawczym i wystawieniem nowego tytułu, już prawidłowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła A. J., reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego i błędną wykładnię przepisu 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze kasacyjnej podniesiono, że Sąd w uzasadnieniu wyroku nie ustosunkował się do właściwego zarzutu skarżącej, a mianowicie naruszenia przez organ administracyjny zasady praworządności polegającej na nierównym traktowaniu stron w postępowaniu. Skarżąca podniosła, że skoro Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał tytuł wykonawczy dotknięty wadą nieważności i wobec tego postępowanie egzekucyjne oparte na tym tytule zostało umorzone to sprawa jest zakończona. Skarżąca uważa, że zaniedbanie urzędnika Inspekcji Nadzoru Budowlanego skutkuje tym, że nie można już wydać nowego tytułu wykonawczego i ponownie prowadzić postępowania w tej samej sprawie. Sąd rozpatrując skargę na postanowienie organu II instancji nie ustosunkował się precyzyjnie do tego zarzutu oraz nie uzasadnił przekonywująco, dlaczego tytuł wykonawczy może być wydany po raz drugi. Zdaniem Skarżącej nie chodzi tutaj o przepis art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a o zasadę praworządności, z której wynikałoby, że organ administracyjny nie może prowadzić egzekucji po popełnionym błędzie polegającym na błędnie wydanym tytule wykonawczym, i po umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie mógłby ponownie takiego postępowania prowadzić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej skrótowo p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, zgodnie z art. 183 § 2 p.p.s.a., której w sprawie niniejszej nie stwierdzono.
Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. W myśl wymogów art. 174 i 176 p.p.s.a. strona ta zobowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały naruszone. Skuteczne złożenie skargi kasacyjnej wymaga wykazania, że to Sąd pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonego wyroku dopuścił się naruszenia prawa podniesionego w zarzutach skargi kasacyjnej.
Przedmiotowa skarga kasacyjna złożona przez pełnomocnika skarżącej A. J. zaskarżając wyrok w całości zarzuca tylko naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Autor skargi kasacyjnej powołał się na stanowisko skarżącej, która uważa, iż skoro organ egzekucyjnym wystawił tytuł wykonawczy dotknięty wadą nieważności co spowodowało umorzenie postępowania egzekucyjnego, to sprawę należy uznać za zakończoną, bez możliwości wystawienia po raz drugi tytułu wykonawczego, i prowadzenia ponownego postępowania egzekucyjnego, gdyż narusza to zasadę praworządności.
Stanowisko to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), zwanej dalej ustawą egzekucyjną. Należy wyjaśnić, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego "tytuł wykonawczy, będący podstawą egzekucji administracyjnej, jest dokumentem niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia tego postępowania".
Art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej określa ustawowe wymogi, jakie musi spełniać prawidłowy tytuł wykonawczy wystawiony w celu przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.
Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego zgodnie z art. 33 ustawy egzekucyjnej jest zgłoszenie zarzutów. Można je wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym artykule. Jak wynika z akt egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dwukrotnie uchylał zaskarżone postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umarzał postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., z powodu wadliwego wystawienia tytułu – poprzez błędnie podany akt prawny stanowiący podstawę orzeczenia obowiązku dłużnika.
Te przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego nie czynią jednak egzekucji administracyjnej niedopuszczalną, ze względów merytorycznych, jak: wykonanie zobowiązania, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku czy odroczenie wykonania obowiązku.
Jeśli przeszkoda do prowadzenia postępowania jest przemijająca, a usunięcie jej stanowi wystawienie nowego prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, można ponownie wszcząć postępowanie egzekucyjne. Skoro w sprawie przedmiotowej po dwóch błędnie sporządzonych tytułach wykonawczych, organ wystawił tytuł z dopełnieniem ustawowych jego wymogów, istniała podstawa do ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu realizacji obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej orzeczonego ostateczną decyzją organu administracji, tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...]. Prawidłowa jest zatem ocena Sądu pierwszej instancji, "iż wadliwie wystawiony tytuł wykonawczy, to przeszkoda przemijająca, której usunięcie nie wyklucza możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania egzekucyjnego na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego.
Brak więc podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej skoro nie doszło do naruszenia art. 33 ustawy egzekucyjnej przez błędną interpretację dokonaną przez Sąd pierwszej instancji.
Uzasadnia to oddalenie skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.