II OSK 904/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej ścianki na klatce schodowej, uznając ją za budowę wymagającą pozwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G.B. od wyroku WSA w Rzeszowie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej ścianki na klatce schodowej budynku mieszkalnego. G.B. twierdziła, że prace te stanowiły remont, a nie budowę wymagającą pozwolenia. WSA i NSA uznały jednak, że prace te były przebudową, która zgodnie z prawem budowlanym wymagała pozwolenia na budowę, a jej brak uzasadniał nakaz rozbiórki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała G.B. rozbiórkę samowolnie wykonanej ścianki na murowanej balustradzie klatki schodowej w budynku mieszkalnym. Organ I instancji pierwotnie zobowiązał G.B. do opracowania orzeczenia technicznego, jednak organ II instancji, uwzględniając odwołanie E.Ł. (właścicielki innego lokalu), nakazał rozbiórkę, uznając prace za budowę bez pozwolenia. G.B. zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, twierdząc, że prace były remontem, a E.Ł. nie miała interesu prawnego w sprawie. WSA oddalił skargę, uznając, że E.Ł. była stroną postępowania, a prace stanowiły budowę. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że prace polegające na powiększeniu lokalu kosztem części wspólnych budynku stanowią przebudowę, która wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia skutkuje nakazem rozbiórki. Sąd uznał również, że E.Ł. jako współwłaścicielka klatki schodowej miała interes prawny w sprawie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym pominięcia ekspertyzy technicznej, również uznano za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Prace te stanowią przebudowę obiektu budowlanego, która jest traktowana jako budowa i wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prace polegające na zmianie przeznaczenia i powiększeniu lokalu mieszkalnego kosztem części wspólnych budynku nie są odtworzeniem stanu pierwotnego ani bieżącą konserwacją, lecz stanowią przebudowę, która zgodnie z prawem budowlanym wymaga pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
pr. budowlane art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
pr. budowlane art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Przebudowa obiektu budowlanego jest zaliczana do pojęcia "budowa".
pr. budowlane art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji.
pr. budowlane art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Budowę można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
pr. budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Wskazuje na roboty nie wymagające pozwolenia, ale nie dotyczy sytuacji opisanej w sprawie.
k.p.a. art. 129 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wnoszenia odwołań.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
PPSA art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przeprowadzania dowodów uzupełniających w postępowaniu sądowym.
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definicja budowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace polegające na powiększeniu lokalu mieszkalnego kosztem części wspólnych budynku stanowią przebudowę, która wymaga pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia na budowę uzasadnia nakaz rozbiórki samowolnie wykonanej części obiektu. Właścicielka innego lokalu i współwłaścicielka części wspólnych ma interes prawny w sprawie.
Odrzucone argumenty
Prace stanowiły remont, a nie budowę/przebudowę. E.Ł. nie miała interesu prawnego w sprawie. Odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Naruszenie art. 106 § 3 PPSA poprzez pominięcie ekspertyzy technicznej.
Godne uwagi sformułowania
prace budowlane służące doprowadzeniu do tych zmian stanowiły więc przebudowę obiektu budowlanego uznaną za budowę wykonanie takiej przebudowy bez uzyskania pozwolenia stanowi samowolę budowlaną i skutkuje orzeczenie w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części E.Ł. jest więc współwłaścicielką klatki schodowej znajdującej się w tym budynku, a jej zabudowa narusza jej prawa.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Adamiak
członek
Anna Łuczaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między remontem a budową/przebudową oraz kwestii interesu prawnego w sprawach dotyczących części wspólnych nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnych przeróbek w budynkach wielorodzinnych i rozróżnienia między remontem a budową, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Samowolna przebudowa klatki schodowej: remont czy budowa? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 904/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-06-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj Barbara Adamiak Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane SA/Rz 114/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-12-09 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art. 3 pkt 6 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędziowie Barbara Adamiak Anna Łuczaj Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt SA/Rz 114/03 w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, uwzględniając odwołanie E. Ł., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...].10.2002 r. (w decyzji tej mylnie podano datę [...].10.2001 r.) i nakazał G. B. rozbiórkę samowolnie wykonanej ścianki na murowanej balustradzie klatki schodowej w istniejącym budynku mieszkalnym, usytuowanym na działce nr ewid. 4113 w S. W toku wszczętego na wniosek E. Ł. postępowania administracyjnego ustalono, że G. B. bez uzyskania pozwolenia na budowę w 1999 r. przebudowała w wymienionym wielorodzinnym budynku mieszkalnym klatkę schodową, powiększając własną łazienkę i włączając do niej część klatki i okno dające na nią światło. Organ I instancji decyzją z [...].10.2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zobowiązał G. B. do opracowania orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Na skutek uwzględnienia odwołania właścicielki innego lokalu mieszkalnego znajdującego się w tym budynku, E. Ł., organ drugiej instancji wydał wymienioną na wstępie decyzję, wskazując, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego dokonaną przebudowę należy traktować jako budowę bez pozwolenia, co zgodnie z art. 48 prawa budowlanego uzasadnia nałożenie na inwestorkę obowiązku rozbiórki wykonanej ścianki na balustradzie klatki schodowej. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wniosła G. B., zarzucając naruszenie art.129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rozpoznanie odwołania E. Ł. wniesionego bezpośrednio do organu II instancji z uchybieniem terminu, naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie iż E. Ł. ma interes prawny w sprawie oraz naruszenie przepisów prawa budowlanego, a to art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 2 pkt 1 i art. 48 tej ustawy poprzez przyjęcie, że na wykonanie przedmiotowych robót konieczne było pozwolenie na budowę, podczas gdy był to remont instalacji wodno-kanalizacyjnej, a wydany nakaz nie uwzględnił zobowiązania do przedstawienia orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót. Skarżąca wniosła o "odrzucenie odwołania E. Ł.", względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wywodzono, że odwołanie zostało wniesione wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji organu I instancji bezpośrednio do organu odwoławczego z uchybieniem terminu, zostać miały więc naruszone przepisy art.129 § 1 i 2 oraz art. 133 k.p.a. Skarżąca kwestionuje także przyznanie E. Ł. przymiotu strony postępowania, albowiem strony mają osobne mieszkania, a klatka schodowa nie jest wspólna, lecz służy wyłącznie skarżącej i M. W. G. B. wskazuje w skardze, że przeprowadzone roboty nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, bo "istniejąca ścianka została zastąpiona nową ścianką". Wykonane roboty nie zwiększały metrażu mieszkania, jest on nadal taki sam jak w akcie notarialnym zakupu mieszkania. Skarżąca zarzuca przyjęcie przez organ odwoławczy nieuzasadnionej merytorycznie zmiany rozstrzygnięcia w sprawie. Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargę oddalił. Sąd ustalił, że odwołanie E. Ł. zostało wprawdzie skierowane bezpośrednio do organu II-giej instancji, lecz z zachowaniem ustawowego terminu, co nie oznacza, że strona uchybiła temu terminowi. Uznał, iż odwołującej się przysługuje przymiot strony postępowania, bowiem jest ona właścicielką jednego z mieszkań znajdujących się w tym budynku i współwłaścicielką w częściach wspólnych tego budynku, a samowolna przebudowa dotyczy tej wspólnej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w pełni ustalenia z zaskarżonej decyzji, iż przebudowa taka mieści się pod ogólnym pojęciem budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego i mogła być wykonana po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wykonanie takiej przebudowy bez uzyskania pozwolenia pociąga za sobą skutek z art. 48 prawa budowlanego, to jest nakaz rozbiórki wykonanych robót budowlanych. Od wymienionego wyroku G. B. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie przepisów art. 48 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do WSA decyzji, a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając te zarzuty skarżąca podniosła, iż błędne było zakwalifikowanie wykonanych przez nią robót jako przebudowy budynku, gdy rzeczywiście stanowiły one remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego, na przeprowadzenie którego zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 21 tego prawa nie jest potrzebne pozwolenie administracyjnoprawne. Zarzut naruszenia przepisów postępowania uzasadniono tym, iż dokonana przez skarżącą zabudowa nie dotyczyła wspólnej części budynku położonego w S. przy ul. R. Naruszenie przepisu art. 106 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polega, zdaniem strony, na przeprowadzeniu dowodu uzupełniającego w postaci złożonej w Sądzie I instancji przez nią ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych i pominięciu wynikającego z niej istotnego dla sprawy faktu, to jest istnienia w ściance działowej fragmentu ciągu instalacji należącej do osoby trzeciej, w stosunku do której nie toczyło się żadne postępowanie. W związku z tymi zarzutami skarga zawiera w sobie wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji, to jest w dniu 21.12.2002 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), rozróżniało w art. 3 pkt 6 przebudowę obiektu budowlanego, zaliczając ją do pojęcia "budowa" i remont (art. 3 pkt 8). Jako remont ustawa określała "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji". Wykonane przez skarżącą prace nie stanowiły remontu, gdyż ich celem nie było odtworzenie pierwotnego stanu budynku. Służyły one powiększeniu lokalu mieszkalnego skarżącej kosztem wspólnych części budynku mieszkalnego. Prace budowlane służące doprowadzeniu do tych zmian stanowiły więc przebudowę obiektu budowlanego uznaną za budowę, którą można było rozpocząć dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 w zw. z art. 3 pkt 7 prawa budowlanego). Prowadzenie takich robót bez uzyskania pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną i skutkuje orzeczenie w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 pr. budowlanego). Sąd I instancji prawidłowo dokonał wykładni wskazanych przepisów i je prawidłowo zastosował. W sprawie nie doszło więc do naruszenia prawa materialnego. Nie są również uzasadnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Przyznanie E. Ł. przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym nie naruszyło przepisu art. 28 k.p.a. stanowiącego, iż stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z ustaleń organów administracyjnych znajdujących oparcie w zebranym w sprawie materiale, w szczególności aktach notarialnych dokumentujących zakup mieszkań znajdujących się w budynku mieszkalnym przy ul. R. w S. wynika, że zarówno skarżąca, jak i E. Ł. kupiły w tym budynku wyodrębnione prawnie lokale mieszkalne oraz odpowiednie udziały w zabudowanym gruncie i w częściach budynku służących do wspólnego użytku. E. Ł. jest więc współwłaścicielką klatki schodowej znajdującej się w tym budynku, a jej zabudowa narusza jej prawa. Postępowanie administracyjne dotyczyło więc również jej interesu prawnego, co dawało jej przymiot strony tego postępowania. Nie kwestionując tego przymiotu, Sąd I instancji nie naruszył więc wskazanego przepisu. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga kasacyjna nie wykazała, w jaki sposób mogło dojść do naruszenia tego przepisu. Ponadto uzasadnienie tego zarzutu jest niezrozumiałe. Wskazuje się w nim, iż z uzupełniającego dowodu z ekspertyzy technicznej robót budowlanych wykonanych przez skarżącą wynikało, iż w wybudowanej ściance działowej znajduje się instalacja należąca do osoby trzeciej, nie biorącej udziału w postępowaniu. W rzeczywistości ekspertyza techniczna tych robót, sporządzona przez rzeczoznawcę mgr inż. M. M., żadnego takiego stwierdzenia nie zawiera. Z tych względów, na mocy art. 184 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu rezed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI