II OSK 9/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-28
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęwspółwłasnośćbezprzedmiotowość postępowanianadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. C. w sprawie dotyczącej samowolnej budowy sklepu, uznając, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej było bezprzedmiotowe, skoro budowa odbyła się na podstawie ważnego pozwolenia na budowę.

Skarga kasacyjna M. C. dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy sklepu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budowa została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zarzuty dotyczące braku zgody współwłaściciela na budowę nie mają znaczenia w postępowaniu o samowolę budowlaną, a ewentualne wady pozwolenia na budowę powinny być dochodzone w odrębnym trybie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy sklepu przez A. A. Organ nadzoru budowlanego uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budowa została wykonana na podstawie ważnego pozwolenia na budowę i zgodnie z nim. M. C. podnosiła, że jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że umorzenie postępowania było zasadne, gdyż brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia, gdy obiekt został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie art. 105 k.p.a. przez uznanie bezprzedmiotowości postępowania oraz art. 88 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 Prawa budowlanego przez brak kontroli sądowej decyzji akceptujących stan bezprawny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że roszczenia cywilnoprawne współwłaścicielki nie mają znaczenia w postępowaniu o samowolę budowlaną, jeśli budowa odbyła się na podstawie pozwolenia. Podkreślono, że kontrola prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę należy do organów architektoniczno-budowlanych, a nie organów nadzoru budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o samowolę budowlaną, gdy obiekt został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jeśli budowa odbyła się na podstawie ważnego pozwolenia na budowę i zgodnie z nim, to nie można mówić o samowoli budowlanej, co czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P. budowlanego art. 88 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P. budowlanego art. 80 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa została wykonana na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, co czyni postępowanie w sprawie samowoli budowlanej bezprzedmiotowym. Kontrola prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę należy do organów architektoniczno-budowlanych, a nie organów nadzoru budowlanego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku zgody współwłaściciela na budowę jako podstawa do kwestionowania decyzji organu nadzoru budowlanego w postępowaniu o samowolę budowlaną.

Godne uwagi sformułowania

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Nie ma racji wnosząca skargę kasacyjną, iż jej prawo własności do nieruchomości objętej sporną zabudową oraz wynikające z tego prawa roszczenia o charakterze cywilnoprawnym mają jakiekolwiek znaczenie w sprawie niniejszej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w związku z zarzutem dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej.

Skład orzekający

Alicja Plucińska -Filipowicz

sprawozdawca

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Zdzisław Kostka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdy istnieje ważne pozwolenie na budowę oraz rozgraniczenie kompetencji organów nadzoru budowlanego i organów architektoniczno-budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy budowa jest prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę. Nie dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę jest wadliwe i zostało wydane z naruszeniem prawa, a skarżący dochodzi jego uchylenia w odpowiednim trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego i rozgraniczenia kompetencji organów, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Samowola budowlana czy bezprzedmiotowe postępowanie? NSA wyjaśnia granice kontroli.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 9/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska -Filipowicz /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 416/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-11-29
II OZ 1154/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel NSA Zdzisław Kostka Sędziowie NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 416/06 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy sklepu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt II Sa/Wr 416/06 po rozpoznaniu skargi M. C. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2006 r. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy przez A. A. sklepu zlokalizowanego na działce nr [...] we wsi J. gmina C.- oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie stanowi więc samowoli budowlanej. Odwołanie wniosła M. C. podnosząc, że jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyrażała zgody na budowę.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż postępowanie prowadzone w sprawie samowoli budowlanej powinno być umorzone, bowiem zostało ustalone w toku wizji lokalnej, iż brak jest podstaw do wydania nakazów w stosunku do inwestora skoro nie dopuścił się samowoli budowlanej. Obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę oraz zgodnie z tym pozwoleniem. Zarzuty podnoszone przez odwołującą się nie mają znaczenia w sprawie prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. C. podnosząc, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana bezprawnie w sytuacji, gdy jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu rację miał organ administracji orzekając o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. W rozstrzyganej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość bowiem brak jest przedmiotu postępowania, co uzasadniało umorzenie tego postępowania, skoro obiekt został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. C. reprezentowana przez adwokata, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, a to:
1/ art. 105 kpa polegające na uznaniu, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, pomimo, iż po stronie skarżącej istnieje dopuszczalne prawem roszczenie, jak również przedmiot w postaci bezpodstawnej decyzji znajdującej się w obrocie prawnym,
2/ art. 88 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, polegające na uznaniu, że decyzje wydane przez organ nadzoru budowlanego nie podlegają kontroli sądowej nawet jeśli akceptują i tolerują stan bezprawny, to jest budowę na gruncie objętym współwłasnością bez zgody współwłaściciela. W końcowej części tego zarzutu powołany został art. 174 pkt 1 ppsa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że zaskarżony wyrok został wydany przy założeniu, iż nie podlega kontroli w niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę wydana bez uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Nie ma racji wnosząca skargę kasacyjną, iż jej prawo własności do nieruchomości objętej sporną zabudową oraz wynikające z tego prawa roszczenia o charakterze cywilnoprawnym mają jakiekolwiek znaczenie w sprawie niniejszej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w związku z zarzutem dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej. Jeżeli bowiem niespornie /jak to wynika z akt sprawy/ ustalono, iż budowa była prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgodnie z tą decyzją, to bezprzedmiotowe jest orzekanie przez organ o samowoli budowlanej, która nie wystąpiła. Dlatego też zasadnie i zgodnie z prawem /art. 105 ( 1 kpa/ orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego, zaś Sąd pierwszej instancji skargę oddalił.
Nie jest także zasadny zarzut drugi, odnoszący się do nie uwzględnienia braku zgody skarżącej, jako współwłaścicielki nieruchomości, na realizację przedmiotowej inwestycji, który zresztą został wadliwie sformułowany, bowiem w pierwszym rzędzie sugeruje się, iż ma on charakter procesowy, zaś następnie wymienia art. 174 pkt 1 ppsa, który dotyczy podstaw kasacji opartych na naruszeniu prawa materialnego. Jeżeli bowiem okazałoby się, iż faktycznie decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w sytuacji, gdy inwestor nie dysponował terenem na cele budowlane wobec braku zgody na to wszystkich współwłaścicieli, to podmiot zainteresowany usunięciem wadliwej decyzji z obrotu prawnego może ubiegać się o to na drodze prawem przewidzianej. Nie może natomiast skutecznie domagać się, aby w postępowaniu, które wszczęto w tym celu, aby doprowadzić do ewentualnego usunięcia skutków samowoli budowlanej /gdyby takowa rzeczywiście miała miejsce/ i to przed organem nadzoru budowlanego, badano prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę. Kontrola tej decyzji należy bowiem do organów architektoniczno- budowlanych /starosta, wojewoda/ a nie do organów nadzoru budowlanego, jak to słusznie wskazuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI