II OSK 9/06

II OSK 9/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz /sprawozdawca/
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1048/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-09-28
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
art. 10, art. 302 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Alicja Plucińska - Filipowicz /spr./ Zygmunt Zgierski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1048/05 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie ścieków oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o. o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2005 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za odprowadzanie ścieków - skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzja organu administracji I instancji została wydana na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 302 ust. 1 pkt 2, art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./. Decyzją tą organ wymierzył stronie skarżącej łączną karę pieniężną za okres od dnia 9 maja 2003 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. w wysokości 237 000 zł w związku z wprowadzaniem do rzeki Bug ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom, określonym w pozwoleniu wodnoprawnym /decyzja Starosty W. z dnia 16 lipca 2002 r./ Decyzją z dnia 7 lipca 2003 r. ustalono stronie skarżącej karę biegnącą w wysokości 1 000 zł/dobę poczynając od dnia 9 maja 2003 r. Kara ustalona tą decyzją biegła niezmiennie do końca 2003 r., ponieważ naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego nie zostało usunięte. Łączna kara pieniężna za wprowadzanie do wód w okresie od 9 maja 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom wyniosła kwotę wskazaną w decyzji stanowiącą przelicznik kwoty ustalonej decyzją o karze biegnącej w przeliczeniu na liczbę dni /1 000 zł/dobę x 237 dni/. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji wniesionego przez stronę skarżącą Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy stwierdzając, że jest ona zgodna z art. 302 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska podkreślając, że postępowanie o wymierzeniu kary łącznej sprowadza się do określenia liczby dni, w których naliczana jest kara biegnąca i dokonania prostej czynności obliczenia jej wielkości. Inne kwestie jak ustalenie faktu naruszenia, jego wielkości czy podmiotu dokonującego naruszenia rozstrzygane są w postępowaniu dotyczącym ustalenia wymiaru kary biegnącej. Wbrew zarzutom strony, organ podał właściwą podstawę materialnoprawną jak i procesową orzeczenia.
Skargę od powyższej decyzji wniosła Spółka z o.o. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. zarzucając naruszenie art. 10 w zw. z art. 140 kpa i art. 10 Prawa ochrony środowiska przez nie zapewnienie skarżącemu czynnego uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym, naruszenie art. 107 ( 1 i 3 w zw. z art. 6 i 11 kpa poprzez niepowołanie wszystkich niezbędnych przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę ustalenia kary pieniężnej oraz brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną podkreślając, że w sprawie niniejszej jest bezsporne, iż strona skarżąca otrzymała decyzję o pozwoleniu wodnoprawną określającą warunki wprowadzania ścieków do wód a także decyzję o ustaleniu kary pieniężnej biegnącej /dobowej/ ustalonej na 1 000 zł od dnia 9 maja 2003 r. Decyzje te są ostateczne. W oparciu o decyzję ustalającą karę pieniężną biegnącą organ I instancji wymierzył karę pieniężną za rok 2003 powołując m. in. przepisy art. 302 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje, na podstawie ostatecznej decyzji określającej wymiar kary biegnącej, decyzję o wymierzeniu kary albo za okres do ustania przekroczenia lub naruszenia, albo do dnia 31 grudnia każdego roku, jeżeli do tego dnia przekroczenie lub naruszenie nie zostało usunięte. W sprawie niniejszej jak prawidłowo przyjął organ orzekający, nie nastąpiło ustanie przekroczenia do końca 2003 r. Żaden z zarzutów podniesionych w skardze w ocenie Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo podano podstawę prawną rozstrzygnięcia, to jest art. 302 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. W skardze twierdzi się, że powinna być podana "zupełnie inna podstawa" nie wskazując jednak, jakie konkretne przepisy według strony powinny być wskazane w zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie tej decyzji odpowiada wymogom art. 107 ( 1 i 3 kpa bowiem powołuje prawidłowe ustalenia faktyczne i właściwe przepisy uzasadniające rozstrzygnięcie. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa gdyż strona została powiadomiona o przekazaniu odwołania do rozpatrzenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, mogła więc składać stosowne wnioski dowodowe, wyjaśnienia i miała możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ odwoławczy nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w W. reprezentowane przez radcę prawnego E. A. zarzucając naruszenie zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego przez błędną wykładnię:
- art. 10 w zw. z art. 140 kpa oraz art. 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska polegającą na przyjęciu, że samo zawiadomienie o przekazaniu odwołania skarżącego do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jest tożsame z zapewnieniem skarżącemu czynnego uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym,
- art. 107 ( 1 i 3 w z w. z art. 11 kpa polegające na przyjęciu, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo wskazał jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji jedynie art. 302 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska oraz uznanie, że podstawa ta jest całkowicie wystarczająca i nie ma konieczności podania innych podstaw prawnych, a także uznanie przez Sąd, że zaskarżona decyzja miała należyte uzasadnienie faktyczne i prawne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważa się, że organ odwoławczy ograniczył się do kontroli orzeczenia organu I instancji, co potwierdza Sąd I instancji wskazując, że nie prowadził postępowania wyjaśniającego, zaś strona sama mogła składać wnioski dowodowe, natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązki organu odwoławczego są szersze. Sąd jednym zdaniem tylko ocenił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Taka wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi zdaniem skarżącego do uznania, że został on wydany z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię /wymienioną w petitum skargi/, co stanowi przesłankę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Art. 175 ( 1 ppsa wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawy skargi kasacyjnej naruszenie zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego przez błędną wykładnię:
- art. 10 w zw. z art. 140 kpa oraz art. 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 ar. Prawo ochrony środowiska polegającą na przyjęciu, że samo zawiadomienie o przekazaniu odwołania do organu drugiej instancji zapewnia skarżącemu czynne uczestnictwo w postępowaniu odwoławczym,
- art. 107 ( 1 i 3 w z w. z art. 11 kpa polegające na przyjęciu, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji jedynie art. 302 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska oraz uznanie, że podstawa ta jest całkowicie wystarczająca i nie ma konieczności podania innych podstaw prawnych, a także uznanie przez Sąd, że zaskarżona decyzja miała należyte uzasadnienie faktyczne i prawne.
Tak sformułowane podstawy skargi kasacyjnej sprowadzające zarzuty strony do kwestionowania oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowości postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w aspekcie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w istocie nie wiążą się z naruszeniem konkretnych przepisów prawa materialnego, pomimo że właśnie podstawa określona w art. 174 pkt 1 ppsa, a więc naruszenie prawa materialnego, została wskazana w skardze kasacyjnej. Jest to wada konstrukcyjna skargi kasacyjnej, powodująca to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może się odnieść do tak sformułowanych zastrzeżeń strony.
Jedynym wskazanym w podstawach skargi kasacyjnej przepisem prawa materialnego jest art. 302 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska a i to w odniesieniu do tego przepisu strona zarzuca jedynie wadliwe przyjęcie przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że uznał, iż przepis ten stanowił wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Nie zarzuca się natomiast, że Sąd zaskarżonym wyrokiem dokonał błędnej wykładni tego przepisu. lub też wadliwie go zastosował w tej sytuacji nawet ten zarzut nie odpowiada wymogom art. 174 pkt 1 ppsa. Twierdząc, że powinny być w sprawie powołane również i inne przepisy, strona nie wskazała o jakie przepisy chodzi, oraz jakiego naruszenia prawa dopuścić się miał w ocenie strony Sąd I instancji, oczywiście w aspekcie podstaw kasacji, stosownie do art. 174 ppsa.
Należy niezależnie od powyższego zauważyć, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, a nawet nie jest kwestionowana okoliczność prawidłowego ustalenia przedmiotowej kary w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna o ustaleniu kary biegnącej jak też do końca okresu, za który kara została naliczona, przekroczenie lub naruszenie środowiska, stanowiące podstawę ustalenia kary biegnącej, nie ustało. Precyzyjnie do tych okoliczności odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, prawidłowo stwierdzając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.