II OSK 897/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-09
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęturbina wiatrowaprawo budowlaneochrona gruntów rolnychwarunki zabudowypostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, nawet jeśli dotyczy gruntów rolnych klasy IVa, które nie wymagają odrębnej zgody na wyłączenie z produkcji rolnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Instytutu od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję GINB odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej. Instytut zarzucał rażące naruszenie prawa, w tym brak uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolnej przed wydaniem pozwolenia na budowę. NSA, związany wykładnią prawa dokonaną w poprzednim wyroku, uznał, że decyzja o warunkach zabudowy, która stwierdziła brak potrzeby wyłączenia gruntów rolnych klasy IVa, wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. W związku z tym oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Instytutu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej. Główny zarzut Instytutu dotyczył rażącego naruszenia prawa, w tym braku uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej przed wydaniem pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany wcześniejszą wykładnią NSA, stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy, która jednoznacznie wskazała, iż teren inwestycyjny nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Sąd podkreślił, że organ architektoniczno-budowlany nie może kontrolować warunków zabudowy ani ich zmieniać, a jedynie czerpie z nich dane. Ponadto, NSA wskazał, że grunty rolne klasy IVa pochodzenia mineralnego, na których zrealizowano inwestycję, nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia z rolnego na nierolne. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do kwestii prawnych i nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, a grunty rolne klasy IVa pochodzenia mineralnego nie wymagają odrębnej zgody na wyłączenie z produkcji rolnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o warunkach zabudowy jest promesą pozwolenia na budowę i organ wydający pozwolenie na budowę jest nią związany. Ponadto, grunty rolne klasy IVa pochodzenia mineralnego nie wymagają uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (29)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 55

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 11 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 11 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.g.r.l. art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 35 § ust. 1 pkt. 1 i ust. 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pb art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 184

Ustawa Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 4

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pb art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 67

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 55

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pb art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o warunkach zabudowy, która stwierdza brak potrzeby wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej, wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Grunty rolne klasy IVa pochodzenia mineralnego nie wymagają odrębnej decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak przyjęcia, że decyzja o pozwoleniu na budowę mogła być wydana jedynie po uprzednim uzyskaniu decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji użytków rolnych. Naruszenie art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy, wskazująca na brak potrzeby zmiany przeznaczenia terenu inwestycyjnego, ma wiążące znaczenie dla organu wydającego pozwolenie na budowę, wyłączając konieczność uzyskania odrębnej decyzji o wyłączeniu tych gruntów z produkcji rolniczej. Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli działalności organu administracji publicznej, która winna skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji GINB wobec naruszenia prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelnego Sąd Administracyjny decyzja o warunkach zabudowy jest promesą pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany nie może kształtować zasadniczych warunków inwestycji odmiennie od ustalonych w warunkach zabudowy i związany jest przedmiotowym zakresem rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powiązania decyzji o warunkach zabudowy z pozwoleniem na budowę, a także kwestii wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej w kontekście inwestycji budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku potrzeby wyłączenia gruntów rolnych klasy IVa pochodzenia mineralnego, co może nie mieć zastosowania do innych klas gruntów lub typów inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w budownictwie – relacji między decyzją o warunkach zabudowy a pozwoleniem na budowę, a także interpretacji przepisów o ochronie gruntów rolnych. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Decyzja o warunkach zabudowy kluczem do pozwolenia na budowę – NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 897/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Piotr Broda
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1146/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 293
art. 55, art. 64 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2015 poz 909
art. 4 pkt 6, art. 11 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 4
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1146/20 w sprawie ze skargi I. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2017 r. znak DOA.7110.259.2017.KKL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1146/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. z siedzibą w P. (dalej jako skarżący lub Instytut) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2017 r. znak. DOA.7110.259.2017.KKL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2017 r. znak DOA.7110.259.2017.KKL Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania I. z siedzibą w P. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego znak IR-IV.7840.6.2017.12 z 12 kwietnia 2017 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Średzkiego z 6 grudnia 2016r. nr 709/2016 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę turbiny wiatrowej [...] z fundamentem, placem montażowym, drogą dojazdową, zjazdem z drogi gminnej na działkach nr ew. [...] i [...] w W. .
Organ wskazał, że skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa. Postępowanie zostało bowiem wszczęte 22 lipca 2016 r., a więc w dacie, gdy obowiązywała już ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zaś wydana decyzja nie uwzględnia przepisów ww. ustawy.
Na wezwanie organu Instytut wyjaśnił, że jest użytkownikiem wieczystym . działki o nr [...] graniczącej z działką inwestycyjną przed jej podziałem i działki nr [...] graniczącej z działką inwestycyjną "narożnikowo" przez działkę drogową. Wojewoda uznał, że wskazane działki znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji i uznał Instytut za stronę postępowania.
GINB wskazał m.in. że inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uzyskał decyzję o warunkach zabudowy. Nie naruszył zatem rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 uPb.
Dalej GINB dodał, że sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, ani decyzji tzw. środowiskowej. Inwestor uzyskał opinie, uzgodnienia i pozwolenia, w tym z Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Natomiast zarzut pozbawienia udziału Instytutu w postępowaniu zwyczajnym może wyłącznie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem GINB, badana decyzja nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Instytut zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 1 Pb oraz w zw. z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. pzp), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzyjęciu, że decyzję o pozwoleniu na budowę wydano z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dotyczyła ona działek [...] i [...], podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy obejmowała jedynie działkę nr [...], sytuując działkę [...] w zakresie obszaru analizowanego.
W skardze wskazano ponadto, na brak wyłączenia gruntów inwestycyjnych spod produkcji rolnej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 9 listopada 2018 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że w aktach znajduje się decyzja Burmistrza Miasta Środy Wlkp. z 4 kwietnia 2016 r. zezwalająca na lokalizację zjazdu z drogi gminnej nr [...] do działki nr [...]. Powołując się na doktrynę i orzecznictwo, Inwestor zaznaczył, że do uzyskania rozstrzygnięcia co do lokalizacji zjazdu nie jest wymagana decyzja o warunkach zabudowy w świetle art. 29 ust. 6 udp.
Wyrokiem z 14 listopada 2018r. sygn. akt VII SA/Wa 486/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podzielając stanowisko organów.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 kwietnia 2020r. sygn. akt II OSK 1183/19 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę sądowi do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1146/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że stosownie do art. 190 P.p.s.a., że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przepis ten wyznacza zatem kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już na etapie kolejnego postępowania swobody w zakresie wykładni prawa, jak i nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Wprawdzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie sprawę, może być wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, niemniej taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie.
Sąd związany był zatem oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1183/19.
W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że istota sprawy sprowadza się do trafności podnoszonych zarzutów kasacyjnych dotyczących niedokonania przez sąd wojewódzki oceny nieprawidłowej działalności organu, skutkującej uznaniem, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, mimo braku uzyskania decyzji o wyłączeniu oznaczonego gruntu z produkcji rolnej, przed wydaniem źródłowej decyzji o pozwoleniu na budowę. NSA powołał art. 11 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 909) oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Mając na uwadze ww. przepisy NSA wskazał, że w tej sytuacji istotne jest to czy, inwestor występując do Starosty Średzkiego o wydanie pozwolenia na budowę i uzyskując źródłową decyzję o pozwoleniu na budowę istotnie powinien dysponować uprzednio uzyskaną decyzją zezwalającą na wyłączenie działki nr [...]. NSA podniósł, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zagadnieniu temu nie poświęcił żadnej uwagi, mimo, że strona skarżąca kwestię tę podnosiła w samej skardze.
NSA zauważył, że w decyzji o warunkach zabudowy z 22 czerwca 2016 r. organ administracji wskazuje się, że teren inwestycyjny nie wymagał zgody na wyłączenie gruntu spod produkcji rolnej i dodał, że działki obejmują grunty klasy III i IVa, ale inwestycja planowania jest wyłącznie na gruntach klasy IV a, zatem nie wymaga ww. zgody. Sąd zaznaczył, że w myśl art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane to organ wydający pozwolenie na budowę bierze pod uwagę, czy inwestor uzyskał wymagane pozwolenia lub uzgodnienia, opinie innych organów. W postępowaniu nieważnościowym kwestia ta, w kontekście braku uzyskania przez inwestora takiej zgody nie była przedmiotem uwagi organów obu instancji. W tej kwestii WSA nie przedstawił żadnych wyjaśnień, mimo zarzutów skargi. Przedwcześnie zatem uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. NSA wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy WSA rozważy, czy w tej sprawie opisane wyłączenie winno zostać dokonane, czy też wiążące dla Starosty Średzkiego było stanowisko wyrażone w decyzji Burmistrza Środy Wielkopolskiej o warunkach zabudowy o braku przesłanek do tego, aby decyzję o pozwoleniu na budowę poprzedzać uzyskaniem zgody na wyłączenie gruntów inwestycyjnych spod produkcji rolnej.
Mając na uwadze stanowisko NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej ustawa) wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Oznacza to, że decyzja o zezwoleniu na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji może dotyczyć tylko gruntów "przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne". W świetle art. 4 pkt 6 ustawy przez "przeznaczenie gruntów na cel nierolnicze i nieleśne" rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż rolnego lub leśnego sposobu użytkowania gruntów. Organy właściwe w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych nie mogą ustalać przeznaczenia terenów i są w tym zakresie związane działaniami podjętymi przez organy gminy. Co do zasady ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie sposób zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje zatem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Jednak w przypadku braku miejscowego planu określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy bądź decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cel nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – wyrok NSA z 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1301/14).
W niniejszej sprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. Burmistrz Miasta Środa Wielkopolska wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z decyzji tej jednoznacznie wynika, że teren inwestycyjny nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Zgodnie zaś z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2020.293) - art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 decyzja o warunkach wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Oznacza to, że organ architektoniczno-budowlany nie może kształtować zasadniczych warunków inwestycji odmiennie od ustalonych w warunkach zabudowy i związany jest przedmiotowym zakresem rozstrzygnięcia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że decyzja o warunkach zabudowy jest promesą pozwolenia na budowę. Organ wydający pozwolenie na budowę czerpie dane o inwestycji z decyzji o warunkach zabudowy przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie może zmieniać warunków, ani ich kontrolować (wyrok NSA z 3.04.2019 r., II OSK 1254/17, wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r. II OSK 2639/15).
Jak stanowi art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, tylko w przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 - co nie obejmuje badania zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy - organ architektoniczno-budowlany może podjąć działania zmierzające do ich usunięcia.
W konsekwencji - bez względu na to, czy decyzja o warunkach zabudowy jest prawidłowa - dopóki znajduje się w obrocie prawnym wiąże organ wydający pozwolenie na budowę
Zdaniem Sądu, nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut Instytutu dotyczący braku wyłączenia gruntów inwestycyjnych spod produkcji rolnej.
W związku z powyższym nie można uznać, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł I. z siedzibą w P. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909, z późn. zm.) w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez brak przyjęcia, że decyzja o pozwoleniu na budowę mogła być wydana jedynie po uprzednim uzyskaniu decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji użytków rolnych (znajdujących się w obszarze działki nr [...]) przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne;
2. art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy, wskazująca na brak potrzeby zmiany przeznaczenia terenu inwestycyjnego z gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne ma wiążące znaczenie dla organu wydającego pozwolenie na budowę, wyłączając konieczność uzyskania odrębnej decyzji o wyłączeniu tych gruntów z produkcji rolniczej;
3. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowej kontroli działalności organu administracji publicznej, która winna skutkować uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2017 r. wobec naruszenia przy jej wydaniu oraz przy wydaniu poprzedzającej jej decyzji Wojewody Wielkopolskiego prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez ich nieprawidłową interpretację i zastosowanie, polegające na braku uwzględnienia wskazanego w skardze zarzutu co do rażącej wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę polegającej na braku uprzedniego uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele związane z planowaną inwestycją, podczas gdy naruszenie to ma cechę rażącego, gdyż decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, a przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i oczywisty;
4. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowej kontroli działalności organu administracji publicznej, która winna skutkować uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2017 r. wobec przyjęcia, że decyzja o warunkach zabudowy, wskazująca na brak potrzeby zmiany przeznaczenia terenu inwestycyjnego z gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne ma wiążące znaczenie dla organu wydającego pozwolenie na budowę, wyłączając konieczność uzyskania odrębnej decyzji o wyłączeniu tych gruntów z produkcji rolniczej.
Na podstawie powyżej sformułowanych zarzutów Instytut wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez I. z siedzibą w P. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji należycie odniósł się do kwestii konieczności uzyskania przez inwestora decyzji wyrażającej zgodę na wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolnej i przeznaczenia go na cele nierolnicze i nieleśne. Zasadnie WSA stwierdził, że inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy a wydanie tej decyzji możliwe jest jedynie w przypadku, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cel nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji wniosek, że inwestor nie musiał uzyskiwać decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych był w pełni uprawniony i rozumowaniu Sądu I instancji nie można zarzucić błędu. Skarżący kasacyjnie Instytut nie przedstawił argumentów, które co najmniej uprawdopodabniałyby twierdzenie, że inwestor powinien tego rodzaju decyzję uzyskać.
Niezależnie od powyższych argumentów stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Inwestor załączył do akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia Starosty Sieradzkiego, z treści którego wynika, że na części działki o nr ew. [...] położonej w obrębie geodezyjnym W. gmina Środa Wielkopolska stanowiącej grunty rolne klasy IVa w oparciu mapę glebową znajdują się grunty pochodzenia mineralnego. Na tej właśnie części działki została zrealizowana inwestycja. Ponieważ grunty rolne klasy IVa pochodzenia mineralnego nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia z rolnego na cele nierolne, to okoliczność ta potwierdza prawidłowość stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI