II OSK 897/20

II OSK 897/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2735/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-29
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1367
§ 5, § 6 ust. 2 pkt 5, § 7, § 8 ust. 1, § 8 ust. 2, poz. 20 pkt 1 załącznika
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1261
art. 5 pkt 4a
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 125 poz 1317
art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit b, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. h i art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 9 ust. 3
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 183 § 1, art. 183 § 2, art. 188, art. 203 pkt 2, art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zychora po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2735/18 w sprawie ze skargi H. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 maja 2019 r., VII SA/Wa 2735/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi H. F. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia [...] września 2018 r., [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – uchylił decyzje obu instancji oraz zasądził od organu na rzecz H. F. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Za podstawę wyrokowania przyjęto następujące okoliczności.
W dniu [...] października 2016 r. do siedziby Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w m.st. Warszawie wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u H. F. . Następnie Inspektor Powiatowy sporządził karty oceny narażenia zawodowego, które wraz z protokołem przesłuchania strony przekazał do Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w Warszawie.
Jednostka orzecznicza I stopnia w dniu [...] sierpnia 2017 r. wydała orzeczenie lekarskie [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Po zgłoszeniu przez skarżącą wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce orzeczniczej II stopnia, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi przedstawił w dniu [...] grudnia 2017 r. orzeczenie lekarskie [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej, której dotyczy postępowanie.
W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. H. F. oświadczyła, że nie zgadza się z przyjętymi założeniami, a zwłaszcza z drugim orzeczeniem lekarskim, gdyż w jej ocenie, zostało ono sformułowane z pominięciem istotnych faktów. Według skarżącej lekarz orzecznik odniósł się jedynie do dokumentacji dotyczącej choroby, którą datuje się od 2011 r. Wydający orzeczenie nie uwzględnił natomiast, że w dokumentacji tej jest już potwierdzenie istnienia choroby, oraz nie odniósł się do genezy jej powstania, jak również dążeń skarżącej do zdiagnozowania jej dolegliwości we wcześniejszym okresie. Skarżąca podniosła także, że pomimo wizyt u lekarzy różnych specjalności, nie uzyskała właściwej diagnozy w odpowiednim czasie, co nie może skutkować stwierdzeniem, że jej roszczenie jest spóźnione. Skarżąca wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez uzyskanie opinii lekarskiej lekarza specjalisty w zakresie przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Powiatowy Inspektor w dniu [...] marca 2018 r. przekazał wskazane wyżej oświadczenie skarżącej do jednostki orzeczniczej II stopnia z prośbą o udzielenie informacji, czy zawarte w nim dane mają wpływ na ewentualną zmianę treści orzeczenia lekarskiego [...].
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi po zapoznaniu się z oświadczeniem skarżącej w piśmie z [...] marca 2018 r. stwierdził, że nie znajduje podstaw do merytorycznej weryfikacji orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Po otrzymaniu pisma jednostki orzeczniczej II stopnia, organ pierwszej instancji ponownie pismami z dnia [...] kwietnia 2018 r., a także z dnia [...] maja 2018 r. zawiadomił o zebraniu materiału dowodowego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącej oraz poinformował ją o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz możliwości zgłoszenia ewentualnych żądań.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., [...] Powiatowy Inspektor orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
W odwołaniu H. F. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji na stwierdzającą chorobę zawodową, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła przy tym brak szczegółowego odniesienia się do elementów charakteryzujących środowisko odwołującej oraz brak wszechstronnej oceny orzeczeń lekarskich (naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej "K.p.a."). W uzasadnieniu odwołania skarżąca stwierdziła, że nie można uznać, że ocena formalna znajdujących się w sprawie orzeczeń medycznych została dokonana w sposób wszechstronny. Ponadto H. F. podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, że lekarz orzecznik odniósł się jedynie do dokumentacji związanej z chorobą od 2011 r. Nie uwzględnił natomiast faktu, że dokumentacja potwierdza już wcześniejsze występowanie schorzenia oraz to, iż dużo wcześniej, starała się zdiagnozować swoje dolegliwości. Dodatkowo zdaniem skarżącej jednostki orzecznicze wzięły pod uwagę tylko badania przez siebie przeprowadzone, nie uwzględniając całokształtu dokumentacji lekarskiej przestawionej przez stronę. Skarżąca do odwołania dołączyła pozyskaną dokumentację medyczną.
W związku z załączoną do odwołania dokumentacją medyczną Powiatowy Inspektor zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z zapytaniem, czy dokumenty te mogą mieć wpływ na zmianę stanowiska jednostki orzeczniczej w rozpatrywanej sprawie, a także wystąpił o odniesienie się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu.
W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2018 r. jednostka orzecznicza II stopnia poinformowała, iż poddała ponownej szczegółowej analizie całość posiadanej dokumentacji medycznej oraz dokumentację załączoną do odwołania stwierdzając, iż nie mają one wpływu na zmianę treści orzeczenia lekarskiego.
Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia 7 września 2018 r., [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie zebranej dokumentacji organ odwoławczy ustalił, że H. F. była zatrudniona w następujących zakładach:
– [...] Warszawa ul. [...] (zlikwidowane) w okresie [...] października 1975 r. – [...] stycznia 1986 r. w charakterze montera układów elektronicznych;
– [...] w Łodzi [...] (zlikwidowany) w okresie [...] listopada 1986 r. – [...] listopada 2010 r. w charakterze st. operator elektronicznych maszyn cyfrowych, kierownik zmiany, kierownik działu eksploatacji, st. operator sytemu;
– [...] w Poznaniu ul. [...], [...] Poznań (zlikwidowany) w okresie [...] grudnia 2010 r. – [...] grudnia 2010 r.;
– [...] ul. [...], [...] Warszawa w okresie [...] grudnia 2010 r. – [...] grudnia 2016 r. w charakterze operator, specjalista;
Od [...] grudnia 2016 r. H. F. uzyskała świadczenie emerytalne.
Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajdują się informacje odnośnie rodzaju, sposobu i czasu wykonywania pracy, co jest zgodne z § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1367, dalej "r.ws.ch.z."). Dokumentacja zgromadzona przez organ pierwszej instancji świadczy o analizie narażenia zawodowego skarżącej u jej pracodawców, a dokonana ocena narażenia zawodowego była znana jednostkom orzeczniczym.
Z treści wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich wynika, że analiza dokumentacji medycznej przeprowadzona przez lekarzy orzeczników jednostek orzeczniczych I i II stopnia wykazała, że pierwsze udokumentowane objawy chorobowe u skarżącej wystąpiły w okresie zatrudnienia w Centralnym Ośrodku Informatyki ul. [...], [...] Warszawa (pierwsze badanie przewodnictwa nerwowego wykonano w 2015 r.). Zgodnie z załącznikiem do r.ws.ch.z. w przypadku wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi 1 rok.
Wojewódzki Inspektor wywodził dalej, że przeprowadzona przez organ I instancji ocena narażenia zawodowego wykazała, że do obowiązków służbowych skarżącej podczas zatrudnienia w Centralnym Ośrodku Informatyki ul. [...], [...] Warszawa , należało: "Praca administracyjno-biurowa polegała na wpisywaniu i pozyskiwaniu informacji z baz danych. Wprowadzanie danych do komputera, udostępnianie danych - po otrzymaniu wniosku papierowego ocenia się go pod względem formalno-prawnym, wprowadza do bazy komputerowej i przygotowuje odpowiedź. Głównie są to wnioski komorników dotyczących udostępniania danych pojazdów i kierowców. Wniosków może być 5, a może też być 100, zależy to od spraw prowadzonych przez komorników. Przy spełnieniu wymogów, podczas dnia pracy średnio opracowywanych jest ok. 100-120 wniosków. Od 02.2014 r. do zadań należało wykonywanie prac pomocniczych w procesie realizacji zadań zawiązanych z prowadzaniem Systemu Informatycznego CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców). Praca ciągła wykonywana przy komputerze". Informacje te zamieszczono w Karcie oceny narażenia zawodowego, która była znana jednostkom orzeczniczym.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: rozpoznana choroba musi być wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą. Sprawa podejrzenia choroby zawodowej u skarżącej była dwukrotnie rozpatrywana przez uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostki orzecznicze. Obydwie jednostki orzecznicze po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, oceny narażenia zawodowego i wyników przeprowadzonych badań, nie znalazły podstaw do rozpoznania u skarżącej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka o etiologii zawodowej i wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
W orzeczeniu [...] Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w Warszawie wskazano, że "analiza czynności zawodowych wykonywanych przez pacjentkę, w kontekście czasu wystąpienia pierwszych objawów choroby nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Praca o charakterze monotypowym zakończyła się w 1986 r. natomiast pierwsze udokumentowane dolegliwości u pacjentki pojawiły się w 2015 r. Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, prace biurowe z obsługą komputera nie są uznanym czynnikiem zawodowym zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. O pozazawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka przemawia również stwierdzenie u pacjentki choroby współistniejącej, predysponującej do wystąpienia zespołu nadgarstka: niedoczynności tarczycy. W związku z powyższym brak podstaw do rozpoznania u pani H. F. zawodowej etiologii przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". Rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w orzeczeniu lekarskim [...] wskazał, że cyt.: "Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, w przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, wynosi rok. Analiza czynności zawodowych badanej wykazały, że w ramach obowiązków zawodowych nie wykonywała ona w powyższym czasie czynności powtarzalnych monotypowych, stwarzających warunki, w których dochodziłoby do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i w konsekwencji wystąpienie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Obsługa maszyny i klawiatury komputerowej nie jest uznanym czynnikiem rozwoju zespołu cieśni w obrębie kanału nadgarstka. Do pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju tego schorzenia należą stwierdzone u badanej zaburzenia czynności tarczycy, gospodarki węglanowo-lipidowej oraz nadwaga. W związku z powyższym brak jest podstaw do rozpoznania u Pani H. F. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych Dz. U. 2009 Nr 105, poz. 869, z późniejszymi zmianami".
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w analizowanym przypadku obydwie jednostki orzecznicze, nie negując u skarżącej schorzenia pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, zgodnie stwierdziły brak związku przyczynowego między rozpoznanym schorzeniem, a sposobem wykonywania pracy, co jak wskazał organ odwoławczy - powołując się na stosowne orzecznictwo - jest warunkiem koniecznym do uznania zawodowej etiologii schorzenia.
Organ odwoławczy podkreślił także, że lekarze orzecznicy jako specjaliści medycyny pracy, posiadają wiedzę, kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu sposobu wykonywania pracy na możliwość wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Lekarz orzecznik, wydając orzeczenie lekarskie kieruje się sztuką medyczną, uwzględnia całość doniesień naukowych i wydaje bezstronne orzeczenie, gdyż nie kieruje nim żaden interes co do rozstrzygnięcia (w odróżnieniu od osoby zainteresowanej, która nie zawsze posiada wiedzę specjalistyczną).
Zdaniem organu odczucie skarżącej, że choroba powstała podczas długoletniego wykonywania pracy zawodowej, nie może stanowić podstawy do zanegowania orzeczeń lekarskich, wydanych przez jednostki orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych.
Wojewódzki Inspektor, odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku szczegółowego odniesienia się do elementów charakteryzujących środowisko pracy przez organ pierwszej instancji, wskazał, że Powiatowy Inspektor w trakcie prowadzonego postępowania wnikliwie przeanalizował całokształt pracy zawodowej skarżącej co znajdowało odzwierciedlenie w sporządzonych kartach oceny narażenia zawodowego, gdzie szczegółowo opisano charakter wykonywanych czynności u poszczególnych pracodawców. W związku z powyższym, organ odwoławczy wskazany przez skarżącą zarzut uznał za nieuzasadniony.
Wojewódzki Inspektor nie zgodził się również z zarzutami, że lekarz orzecznik odniósł się jedynie do dokumentacji związanej z chorobą od 2011 r., nie uwzględniając faktu, że dokumentacja potwierdza już wcześniejsze występowanie schorzenia oraz tego, że skarżąca dużo wcześniej starała się zdiagnozować swoje dolegliwości. Powyższy zarzut został już sformułowany przez skarżącą w piśmie z [...] lutego 2018 r. skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie, a które to zostało w całości przekazane do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z prośbą o odniesienie się do stawianych zarzutów. Do zarzutu tego jednostka orzecznicza II stopnia odniosła się w odpowiedzi z dnia [...] marca 2018 r. Wyjaśniono, że "formułując uzasadnienie do orzeczenia lekarskiego nr [...] rozpatrzono cały okres zatrudnienia Pani F. oraz zakres wykonywanych przez nią czynności zawodowych, jak również czas i rodzaj zgłaszanych przez nią subiektywnych dolegliwości ze strony kończyn górnych. Biorąc pod uwagę drętwienie i bóle w obrębie kończyn górnych, których wystąpienie Pani F. datuje na ok. 2000 r., należy stwierdzić, iż nie da się jednoznacznie wykazać związku dolegliwości z zespołem cieśni w obrębie nadgarstka". Organ odwoławczy wskazał, że z treści pisma wynika, że cyt.: "Podczas hospitalizacji w [...]w Łodzi w dn. [...].11.2017 r., Pani H. F. została poddana badaniu przedmiotowemu przez lekarza prowadzącego oraz przez specjalistę neurologa (czego domaga się Pani F. w piśmie z dnia [...].02.2018 r.). Należy zwrócić uwagę, że ZCN jest najczęściej występującą mononeuropatią w populacji generalnej. Częstość rozwoju choroby wzrasta z wiekiem, a płeć żeńska, zaburzenia czynności tarczycy, w tym o podłożu immunologicznym (np. choroba Hashimoto), zaburzenia gospodarki węglowodanowo-lipidowej oraz nadwaga są istotnymi pozazawodowymi czynnikami ryzyka ZCN. Wszystkie z podanych wyżej czynników można wskazać u Pani F.".
W analizowanej sprawie również organ odwoławczy w związku z załączoną do odwołania dokumentacją medyczną w dniu [...] lipca 2018 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy z zapytaniem czy dokumenty te mogą mieć wpływ na zmianę stanowiska jednostki orzeczniczej w rozpatrywanej sprawie, a także wystąpił o odniesienie się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2018 r. jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła cyt.: "Poddaliśmy ponownej szczegółowej analizie całość posiadanej dokumentacji medycznej oraz dokumentację załączoną do pisma pacjentki (...). Powyższe informacje nie mają wpływu na zmianę naszego stanowiska w przedmiotowej sprawie. Podczas hospitalizacji w IMP w Łodzi pacjentka podawała, że dolegliwości ze strony kończyn górnych odczuwa od ok. 2000 r. Pierwsze udokumentowane objawy mogące sugerować zespół cieśni w obrębie nadgarstka, datują się na lipiec 2005 r. (wpis w Historii Choroby), jakkolwiek w okresie tym pacjentka zgłaszała również bóle szyjnego odcinka kręgosłupa, nie można więc wykluczyć, że takie objawy, jak drętwienie rąk, nie były konsekwencją zmian chorobowych w szyjnym odcinku kręgosłupa, potwierdzonych wpisami w całej dostanej kserokopii dokumentacji medycznej. W powyższym czasie oraz do roku wstecz, badana pracowała w [...] Danych w Łodzi. Jak już wyjaśnialiśmy w piśmie z dnia [...].03.2018 r., praca na powyższym stanowisku nie wiązała się z istotnym dla zespołu cieśni kanału nadgarstka narażeniem zawodowym. Odnosząc się do zarzutów Pani F., uprzejmie wyjaśniamy, że w toku postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego w IMP w Łodzi analizie poddano całość zgromadzonej i dostępnej dokumentacji medycznej pacjentki".
Zdaniem organu odwoławczego powyższe wyjaśnienia jednostki orzeczniczej II stopnia jednoznacznie wskazują, że przeanalizowana została również dostarczona przez stronę wcześniejsza dokumentacja medyczna, to jest sprzed 2011 r., a jej analiza nie miała wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w ostatecznym orzeczeniu lekarskim.
Organ odwoławczy podkreślił, że wskazywanych przez skarżącą dolegliwości ze strony kończyn górnych datowanych na 2000 r. i pierwszych udokumentowanych objawów mogących sugerować zespół cieśni w obrębie nadgarstka (wpis w Historii choroby z lipca 2015 r.) zdaniem lekarzy orzeczników nie można jednoznacznie powiązać z zespołem cieśni w obrębie nadgarstka. Ponadto, objawy te jak wskazuje sama zainteresowana, wystąpiły w 2000 r., natomiast jak wynika z przebiegu pracy zawodowej czynności zawodowe, które mogły mieć wpływ na rozwój schorzenia skarżąca wykonywała podczas zatrudnienia w [...] w Warszawie (do [...] stycznia 1986 r.) oraz w pierwszym roku zatrudnienia w [...] w Łodzi, to jest najpóźniej do końca 1987 r. Późniejsze czynności zawodowe związane były z obsługą komputera, a jak wyjaśniono w cytowanym już wcześniej uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego [...], obsługa myszy i klawiatury komputerowej nie jest uznanym czynnikiem rozwoju zespołu cieśni w obrębie kanału nadgarstka. Dodatkowo – w ocenie organu odwoławczego - należało wziąć pod uwagę fakt, że od końca 1987 r. do 2000 r. upłynęło kilkanaście lat, a zgodnie z wykazem chorób zawodowych w przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, wynosi 1 rok.
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora H. F. złożyła skargę.
Obecnie zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 maja 2019 r., VII SA/Wa 2735/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje obu instancji. Jako okoliczność uzasadniającą uwzględnienie skargi Sąd wskazał fakt błędnego ustalenia przez organy – opierające się na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku Oddział w Warszawie oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi – braku czynników narażenia w środowisku pracy skarżącej oraz związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w orzeczeniu Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku Oddział w Warszawie wskazano, że praca skarżącej o charakterze monotypowym zakończyła się w 1986 r. Obie jednostki orzecznicze wskazały także, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną prace biurowe związane z obsługą komputera nie są uznanym czynnikiem zawodowym zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Z powyższym stwierdzeniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie się nie zgodził. Jego zdaniem analiza dokumentacji związanej z zatrudnieniem skarżącej oraz kart ocen narażenia zawodowego "ewidentnie wskazuje, że skarżąca wykonywała prace o charakterze monotypowym, przez cały okres swojego zatrudnienia, począwszy od montażu na akord układów elektronicznych w [...], a skończywszy na pracy w Centralnym Ośrodku Informatyki, polegającej na wpisywaniu danych przy użyciu komputera. Wykonywane przez skarżącą prace, związane były z monotypią ruchów kończyn górnych i obciążeniem stawów nadgarstkowych". W ocenie Sądu pierwszej instancji nadto "zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, prace biurowe z obsługą komputera są jednym z najczęstszych czynników zawodowych zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". Powyższe, w ocenie Sądu wynika z opracowania M. L. i J. W. – "Czynniki etiologiczne zespołu cieśni nadgarstka u osób zawodowo wykonujących monotypowe ruchy w nadgarstku" (Medycyna Pracy 2014, 65(2), Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi - Magdalena Lewańska, Jolanta Walusia–Skorupa, Czynniki etiologiczne zespołu cieśni nadgarstka u osób zawodowo wykonujących monotypowe ruchy w nadgarstku – dostępne na stronie internetowej Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi - http://medpr.imp.lodz.pl, a więc jednostki orzeczniczej II stopnia). Cytując przywołane opracowanie Sąd wskazał, że pracownicy biurowi stanowią jedną z grup pracowników najbardziej narażonych na monotypię ruchów, co przekłada się na zapadalność na zespół cieśni nadgarstka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył też te fragmenty opracowania (Medycyna Pracy, jw.), gdzie stwierdzono, że "otyłość, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, niedoczynność tarczycy i inne czynniki mogące prowadzić do uszkodzenia nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka nie są jednoznaczne z rozwojem ZCN".
Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazana publikacja naukowa powinna stanowić dla organów "asumpt do bardziej krytycznej oceny opinii jednostek orzeczniczych oraz weryfikacji zawartych w nich stwierdzeń. Wbrew bowiem stanowisku organu, nie może on i nie musi bezkrytycznie akceptować ustaleń tych jednostek. Zaakceptowanie takiego poglądu, prowadziłoby do wniosku, że bezcelowa jest kontrola takich rozstrzygnięć przez organy administracji, a także przez Sąd".
Zdaniem Sądu organy inspekcji sanitarnej orzekające w przedmiocie chorób zawodowych są wprawdzie związane orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej, lecz nie oznacza to bezkrytycznego przyjmowania zawartych w nich informacji. Organy mogą zwłaszcza weryfikować, czy rzeczywisty stan zdrowia pracownika nie kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń.
Swe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szeroko poparł także argumentacją ujętą wcześniej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r., II OSK 723/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Wojewódzki Inspektor zarzucając naruszenie:
– art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1261 z późn. zm. dalej "u.P.I.S.") w zw. z § 8 ust 1 r.ws.ch.z. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie był uprawniony do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u H. F. choroby zawodowej (przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20.1. wykazu chorób zawodowych), pomimo że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim. W sprawie zarówno jednostka orzecznicza I stopnia jak i II stopnia zgodnie uznały, że analiza czynności zawodowych wykonywanych przez stronę nie daje podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstka;
– art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 1 lit. e, pkt 1 h, pkt 7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1155, dalej "u.s.m.p.) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy inspekcji sanitarnej są uprawnione do weryfikacji twierdzeń zawartych w opiniach jednostek orzeczniczych, a tym samym są uprawnione do ingerencji w pracę lekarzy orzeczników w zakresie wynikającym z powyższych przepisów, pomimo tego, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do takich czynności, przede wszystkim z uwagi na brak wiedzy, kwalifikacji i kompetencji do oceny wpływu wykonywania pracy pa możliwość wystąpienia choroby zawodowej;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i § 8 ust. 2 r.ws.ch.z. poprzez niezasadne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że Wojewódzki Inspektor i Powiatowy Inspektor w świetle powyższych przepisów powinny były uznać, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (głównie orzeczenia lekarskie) był niewystarczający do wydania decyzji, że nie uwzględniał charakteru pracy H. F., nie uwzględniał opracowań naukowych dotyczących schorzenia dostępnych na stronie internetowej jednostki orzeczniczej II stopnia, jak również bezzasadnie przyjął pozazawodową etiologię rozpoznanej choroby, mimo że okoliczność ta nie została wykazana, co w konsekwencji doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny do bezpodstawnego uwzględnienia skargi.
Wskazując na powyższe Wojewódzki Inspektor wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony na rzecz skarżącego organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Na skargę kasacyjną organu odpowiedziała H. F. domagając się jej oddalenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca akcentowała, że orzeczenie lekarskie w rozumieniu § 8 ust. 1 r.ws.ch.z. jest opinią biegłego w znaczeniu art. 84 § 1 K.p.a., wobec czego organy powinny dokonać własnej oceny tego dowodu. Są one wprawdzie związane ustaleniami orzeczenia wyłącznie co do stanu zdrowia strony, ale te nie były kwestionowane przez organy postępowania administracyjnego ani Sąd pierwszej instancji. Sąd zakwestionował dokonane przez organy ustalenia w zakresie charakteru wykonywanej przez H. F. pracy. Stanowisko, zgodnie z którym inspektor sanitarny pozbawiony jest kompetencji do przeprowadzenia oceny orzeczenia lekarskiego w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej i bezkrytycznie akceptuje zawartą w nim konkluzję, prowadzi do pozorności rozstrzygania i iluzoryczności kontroli sądowoadministracyjnej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skarg kasacyjnych.
Zasadny jest zarzut naruszenia art. 5 pkt 4a u.P.I.S. w zw. z § 8 ust 1 r.ws.ch.z. Wprawdzie, jak słusznie zauważyła pełnomocnik H. F. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, pierwszy z wymienionych przepisów stanowi o ogólnym uprawnieniu organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydawania decyzji w przedmiocie chorób zawodowych (a uprawnienie to nie było w sprawie kwestionowane), to jednak należy dopuścić wskazanie tego przepisu jako elementu zarzutu złożonego, to jest powiązanego z przepisem szczególnym (tu konkretnie § 8 ust 1 r.ws.ch.z.). Łącznie są one nośnikiem norm konstytuujących uprawnienie i przesłanki orzekania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Art. 5 pkt 4a u.P.I.S. wskazuje na właściwość organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do wydawania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia, natomiast § 8 ust 1 r.ws.ch.z. stanowi, że tego rodzaju decyzje wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Spór wynikły w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, w jakich obszarach i do jakiego stopnia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą weryfikować orzeczenia lekarskie wydane w toku postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej. Jak przedstawiono to w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, Powiatowy Inspektor, a następnie Wojewódzki Inspektor oparli się na orzeczeniach jednostek orzeczniczych, gdzie zasadniczą okolicznością uzasadniającą orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u H. F. było ustalenie o zaprzestaniu przez nią pracy w narażeniu zawodowym w latach 80 tych ubiegłego wieku, wobec rozpoznania choroby znacznie później.
Zarzut Sądu pierwszej instancji pod adresem organów sprowadza się do uznania za błędne tych ustaleń, w obszarze których organy miały bezkrytycznie przyjąć pracę administracyjno-biurową skarżącej za zatrudnienie nie będące pracą na stanowisku wiążącym się z narażeniem zawodowym na chorobę zawodową: "przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespołu cieśni w obrębie nadgarstka" wymienioną w punkcie 20. załącznika do r.ws.ch.z. Sąd pierwszej instancji przywołał przy tym publikację naukową wskazujące na inne wyniki badań.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny chciałby zaznaczyć, że ma świadomość specyfiki procedury orzekania o chorobach zawodowych, która w niektórych przypadkach stanowić może asumpt do krytycznej jej oceny, jako procedury prawnej. Jak wiadomo, pracownik lub były pracownik, u którego występuje podejrzenie choroby zawodowej, podlega bezpośredniemu badaniu co do przesłanek stwierdzenia tej choroby nie przez organy, a przez wyspecjalizowane jednostki orzecznicze – konkretnie przez zatrudnionych w nich lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 u.s.m.p. (zob. § 5, 6 i 7 r.ws.ch.z.). W procedurze orzekania o chorobach zawodowych wyodrębnić można więc postępowanie główne oraz w szczególny sposób uregulowane postępowanie dowodowe przeprowadzane w jego ramach, którego efektem jest orzeczenie lekarskie (orzeczenia lekarskie) mające status opinii biegłego.
Sąd pierwszej instancji, powołując się między innymi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r., II OSK 723/15, akcentował, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, choć wprawdzie orzekają w oparciu o pozyskane orzeczenia lekarskie, nie mogą przyjmować ich bezkrytycznie. Orzeczenia te są bowiem dowodem, który wymaga sprawdzenia.
Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie zaprzecza tezom wyrażonym w wyroku II OSK 723/15 i przyznaje rację Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie co do tego, że organy administracji orzekające w sprawach chorób zawodowych powinny krytycznie oceniać zebrane dowody, także przedłożone orzeczenia lekarskie. Zresztą nie powinno być co do tego wątpliwości zwłaszcza wobec treści § 8 ust. 2 r.ws.ch.z. Zgodnie z tym przepisem "jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 [w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika], jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału". Przytoczony tu przepis potwierdza, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą, a nawet muszą weryfikować materiał dowodowy w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej i – jeśli jest to potrzebne – powinny podejmować czynności w kierunku jego uzupełnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się jednak z Sądem pierwszej instancji co do oceny dowodów, wyrażonej w realiach niniejszej sprawy. Zarazem przyznaje rację skarżącemu kasacyjnie organowi, że ten ostatni był uprawniony do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u H. F. choroby zawodowej. Obecnie rozpatrywana sprawa, mimo podobieństw, nie jest wprost porównywalna ze sprawą II OSK 723/15. W sprawie II OSK 723/15 organy ustaliły pozazawodową etiologię wystąpienia u pracownika zespołu cieśni nadgarstka, lecz ustalenie to okazało się nienależycie udokumentowane, a wręcz skutecznie podważone przez pracownika z powołaniem na wyniki przeprowadzonych badań dotyczących jego stanu zdrowia. Co więcej, w materiale dowodowym odnotowano fakt długoletniej pracy pracownika w narażeniu zawodowym, do czego jednostki orzecznicze ani organy nie odniosły się. W niniejszej sprawie tego typu okoliczności nie występują (o czym niżej). Prawdą jest natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym orzeczeniu wskazał na opracowanie M. L. i J. W. – "Czynniki etiologiczne zespołu cieśni nadgarstka u osób zawodowo wykonujących monotypowe ruchy w nadgarstku" (Medycyna Pracy 2014, 65(2), Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi), jednak uczynił to nie wprost w opozycji do wypowiedzi lekarzy orzeczników, w celu ukazania potrzeby dokładniejszej analizy stanu zdrowia pracownika w kontekście niedostatecznie wnikliwej analizy zaprezentowanej w orzeczeniach lekarskich.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie organy: Powiatowy Inspektor i Wojewódzki Inspektor należycie rozpatrzyły sprawę, korzystając z uprawnień wynikających z § 8 ust. 2 r.ws.ch.z.
Trzeba z całą stanowczością podkreślić, że podnoszone w toku postępowania zarzuty skarżącej dotyczące wcześniejszego występowania schorzenia, a także dotyczące okresu pracy w narażeniu zawodowym, zostały rozpatrzone merytorycznie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Już na etapie postępowania przed Powiatowym Inspektorem pismo H. F. z dnia [...] lutego 2018 r. zostało przekazane do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z prośbą o odniesienie się do stawianych zarzutów. Jednostka orzecznicza II stopnia odniosła się w odpowiedzi z dnia [...] marca 2018 r. Wyjaśniono, że "formułując uzasadnienie do orzeczenia lekarskiego nr [...] rozpatrzono cały okres zatrudnienia Pani F. oraz zakres wykonywanych przez nią czynności zawodowych, jak również czas i rodzaj zgłaszanych przez nią subiektywnych dolegliwości ze strony kończyn górnych. Biorąc pod uwagę drętwienie i bóle w obrębie kończyn górnych, których wystąpienie Pani F. datuje na ok. 2000 r., należy stwierdzić, iż nie da się jednoznacznie wykazać związku dolegliwości z zespołem cieśni w obrębie nadgarstka". Organ odwoławczy wskazał, że z treści pisma wynika, iż "podczas hospitalizacji w [...] w Łodzi w dn. [...].11.2017 r., Pani H. F. została poddana badaniu przedmiotowemu przez lekarza prowadzącego oraz przez specjalistę neurologa (czego domaga się Pani F. w piśmie z dnia [...].02.2018 r.). Należy zwrócić uwagę, że ZCN jest najczęściej występującą mononeuropatią w populacji generalnej. Częstość rozwoju choroby wzrasta z wiekiem, a płeć żeńska, zaburzenia czynności tarczycy, w tym o podłożu immunologicznym (np. choroba Hashimoto), zaburzenia gospodarki węglowodanowo-lipidowej oraz nadwaga są istotnymi pozazawodowymi czynnikami ryzyka ZCN. Wszystkie z podanych wyżej czynników można wskazać u Pani F.".
Materiał dowodowy uzupełniał też organ odwoławczy, który także przedstawił dołączoną do odwołania dokumentację medyczną Instytutowi Medycyny Pracy. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2018 r. jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła cyt.: "Poddaliśmy ponownej szczegółowej analizie całość posiadanej dokumentacji medycznej oraz dokumentację załączoną do pisma pacjentki (...). Powyższe informacje nie mają wpływu na zmianę naszego stanowiska w przedmiotowej sprawie. Podczas hospitalizacji w IMP w Łodzi pacjentka podawała, że dolegliwości ze strony kończyn górnych odczuwa od ok. 2000 r. Pierwsze udokumentowane objawy mogące sugerować zespół cieśni w obrębie nadgarstka, datują się na lipiec 2005 r. (wpis w Historii Choroby), jakkolwiek w okresie tym pacjentka zgłaszała również bóle szyjnego odcinka kręgosłupa, nie można więc wykluczyć, że takie objawy, jak drętwienie rąk, nie były konsekwencją zmian chorobowych w szyjnym odcinku kręgosłupa, potwierdzonych wpisami w całej dostanej kserokopii dokumentacji medycznej. W powyższym czasie oraz do roku wstecz, badana pracowała w [...] Danych w Łodzi". Co ważne, jednostka orzecznicza wskazała wprost, że "jak już wyjaśnialiśmy w piśmie z dnia [...].03.2018 r., praca na powyższym stanowisku nie wiązała się z istotnym dla zespołu cieśni kanału nadgarstka narażeniem zawodowym. Odnosząc się do zarzutów Pani F., uprzejmie wyjaśniamy, że w toku postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego w IMP w Łodzi analizie poddano całość zgromadzonej i dostępnej dokumentacji medycznej pacjentki".
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że jednostki orzecznicze wypowiedziały się co do istotnych kwestii związanych z oceną charakteru pracy H. F. na przestrzeni lat w kontekście narażenia zawodowego skarżącej na wystąpienie zespołu cieśni nadgarstka. W takim kontekście przeciwstawienie im konkluzji z opracowania naukowego autorstwa M. L. i J. W. sprowadzałoby się do merytorycznego podważenia dowodu mającego status opinii biegłego. Naczelny Sąd Administracyjny w tym miejscu jeszcze raz zaznacza, że ma świadomość, iż orzeczenie lekarskie może być dotknięte błędami, nawet merytorycznymi, niemniej ich wyjaśnieniu służy po pierwsze procedura ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 r.ws.ch.z.), a ponadto procedura wyjaśniająca-uzupełniająca z § 8 ust. 2 r.ws.ch.z.
W niniejszej sprawie stanowiska jednostek orzeczniczych I i II stopnia są jednoznaczne co do braku podstaw do stwierdzenia u H. F. choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Lekarze orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi dwukrotnie odnosili się także do podnoszonych przez skarżącą zastrzeżeń i nie znaleźli podstaw do zmiany swego stanowiska. Wobec tak zebranego materiału dowodowego nie ma podstaw, aby skutecznie podważyć orzeczenia lekarskie (np. jako niepełne, oparte niedostatecznie zebranej lub niecałościowo zweryfikowanej dokumentacji medycznej) z powołaniem na odmienne poglądy, choćby nawet były one wyrażone w jednym z opracowań z zakresu nauk medycznych.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał podniesiony przez Wojewódzkiego Inspektora zarzut naruszenia art. 5 pkt 4a w zw. z § 8 ust 1 r.ws.ch.z. za usprawiedliwiony i uzasadniający uwzględnienie skargi kasacyjnej.
Zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz § 8 ust. 2 r.ws.ch.z. Z przyczyn opisanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Sądu pierwszej instancji, że organy administracji naruszyły wymienione przepisy przez to, że "nie uwzględniły charakteru pracy skarżącej, która jak wynika z dokumentów z zakładów pracy, jak również kart narażenia zawodowego, polegała najpierw na pracy akordowej związanej z wykonywaniem powtarzających się ruchów nadgarstków, a następnie na długotrwałej pracy na komputerze" oraz "nie wzięły także opracowań naukowych dotyczących przedmiotowego schorzenia dostępnych na stronie internetowej jednostki orzeczniczej II stopnia i charakteru pracy skarżącej". W istotnych w sprawie kwestiach wypowiedziały się jednostki orzecznicze i nie ma podstaw do podważenia stanowczo wyrażonego w orzeczeniach lekarskich stanowiska, zwłaszcza, że wydano je wobec konkretnej osoby i konkretnej sprawie oraz na podstawie indywidualnej oceny narażenia zawodowego oraz zebranej dokumentacji medycznej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 1 lit. e, pkt 1 lit. h, pkt 7 u.s.m.p. należy odnotować, że wymieniona numeracja jednostek redakcyjnych tekstu prawnego zawiera oczywistą omyłkę. Wskazane punkty art. 6 ust. 1 "pkt 1 lit. e, pkt 1 lit. h" zapewne miały odnosić się do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e i h u.s.m.p. – i tak Naczelny Sąd Administracyjny domniemał na potrzeby dalszej analizy.
Przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. e i h oraz pkt 7 u.s.m.p. określają ogólną właściwość przedmiotową służby medycyny pracy. Przepisy te nie były wprost stosowane przez organy administracji. Nie można więc z powołaniem na nie skonstruować w niniejszej sprawie skutecznego zarzutu kasacyjnego. Gdyby jednak ujmować art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. e i h oraz pkt 7 u.s.m.p. jako ogólny kontekst normatywny dla procedury orzekania o chorobach zawodowych, to przyznać można co do zasady rację skarżącemu kasacyjnie Wojewódzkiemu Inspektorowi, że sugestia Sądu pierwszej instancji o potrzebie weryfikacji stanowiska jednostek orzeczniczych w niniejszej sprawie może być poczytywana jako sugestia orzekania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w obszarze zastrzeżonym dla służby medycyny pracy.
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 1. sentencji wyroku uwzględnił skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora. Na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok i zarazem (uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną) orzekł o oddaleniu skargi.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz Wojewódzkiego Inspektora kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, że co do zasady H. F. powinna zwrócić koszty tego postępowania poniesione przez organ (art. 203 pkt 2 P.p.s.a.). Jednakże uwzględniając charakter sprawy, w której spór dotyczył zagadnień zdrowotnych skarżącej w kontekście uprawnień pracowniczych, oraz fakt, że skarżąca nie jest już obecnie osobą zatrudnioną (utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego) Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a orzekł o odstąpieniu zasądzenia tych kosztów w całości.