II OSK 887/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie uznania skarżącej za obywatelkę polską. Podstawą odmowy było zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, wynikające z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2021 r., w którym V. L. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 w zw. z art. 12 § 1 Kodeksu karnego (fałszerstwo dokumentów), mimo warunkowego umorzenia postępowania karnego na okres próby. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Sąd podkreślił, że nabycie obywatelstwa polskiego ma trwałe skutki i nie może być przyznane osobie, której dotychczasowe postępowanie godziło w porządek prawny. Nawet pozytywna prognoza kryminologiczna nie wyklucza oceny, że nabycie obywatelstwa stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. NSA zwrócił uwagę, że okres próby warunkowego umorzenia postępowania karnego jeszcze nie upłynął, a popełnione przestępstwo jest poważnym naruszeniem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące jej działalności społecznej i gospodarczej, wskazując, że pomoc w uzupełnianiu dokumentów może wręcz potęgować obawy w kontekście popełnionego przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego jako podstawy odmowy nadania obywatelstwa polskiego, zwłaszcza w kontekście popełnionych przestępstw, nawet przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o obywatelstwie polskim i popełnionym przestępstwem. Ocena zagrożenia jest indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec osoby ubiegającej się o obywatelstwo polskie automatycznie implikuje konieczność przyjęcia, że nabycie obywatelstwa będzie stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego nie wyklucza możliwości oceny, że nabycie obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ocena ta musi być dokonana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że popełnienie przestępstwa, nawet przy warunkowym umorzeniu postępowania, stanowi naruszenie porządku prawnego i może być podstawą do odmowy nadania obywatelstwa, gdyż nabycie obywatelstwa ma trwałe skutki i nie może być przyznane osobie, której postępowanie godziło w porządek prawny.
Jak należy interpretować pojęcie 'zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego' w kontekście ustawy o obywatelstwie polskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie to nie jest zdefiniowane ustawowo i podlega ocenie organu w każdym przypadku indywidualnie. Obejmuje ono stan, w którym zakłócony jest normalny tok życia społecznego lub funkcjonowanie instytucji, a także naruszenie zasad współżycia społecznego i norm zachowania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że bezpieczeństwo publiczne to brak zagrożenia dla normalnego toku życia społecznego, a porządek publiczny to przestrzeganie zasad współżycia i norm zachowania. Popełnienie przestępstwa, nawet zagrożonego warunkowym umorzeniem, stanowi naruszenie tych zasad.
Przepisy (15)
Główne
u.o.p. art. 31 § pkt 2
Ustawa o obywatelstwie polskim
Odmowa uznania cudzoziemca za obywatela polskiego w przypadku, gdy nabycie przez niego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Pomocnicze
u.o.p. art. 30 § ust. 1 pkt 1-7
Ustawa o obywatelstwie polskim
Przesłanki pozytywne do uznania za obywatela polskiego, które mogą być niweczone przez przesłanki negatywne z art. 31.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący fałszerstwa dokumentów.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący popełnienia czynu w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Obligatoryjne podjęcie warunkowo umorzonego postępowania, gdy sprawca popełni przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany.
k.k. art. 67 § § 2
Kodeks karny
Możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania, gdy sprawca rażąco naruszy porządek prawny.
Konst. RP art. 34 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek prowadzenia postępowania sądowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia orzeczenia organu.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
u.o.p. art. 36 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Czynności organu pierwszej instancji w celu uzyskania informacji od innych organów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Popełnienie przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. stanowi naruszenie porządku prawnego i może być podstawą do odmowy nadania obywatelstwa polskiego, nawet przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego. • Nabycie obywatelstwa polskiego ma trwałe skutki i nie może być przyznane osobie, której dotychczasowe postępowanie godziło w bezpieczeństwo i porządek publiczny. • Informacje uzyskane w trybie art. 36 ust. 2 u.o.p. od Straży Granicznej, wskazujące na zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, są istotne dla oceny wniosku o obywatelstwo.
Odrzucone argumenty
Warunkowe umorzenie postępowania karnego automatycznie implikuje brak zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. • Pozytywna prognoza kryminologiczna sądu karnego wyklucza możliwość uznania nabycia obywatelstwa za zagrożenie. • Działalność społeczna i gospodarcza skarżącej przemawiały za jej uznaniem za obywatelkę polską. • Organy administracji nie są związane opiniami innych organów w trybie art. 36 ust. 2 u.o.p.
Godne uwagi sformułowania
Nabycie przez niego obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. • Bezpieczeństwo publiczne to stan, w którym ogółowi jednostek [...] nie zagraża zakłócenie normalnego toku życia społecznego. • Porządek publiczny kojarzyć można ze stanem pewnego ładu w sferze życia publicznego polegającego na przestrzeganiu zasad współżycia społecznego i respektowaniu powszechnie akceptowanych norm zachowania się w kontaktach społecznych. • Popełnienie przez skarżącą w 2020 r., a więc w nieodległej przeszłości, przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności do lat 5 w oczywisty sposób świadczy o istnieniu zagrożenia dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. • Uznanie za obywatela polskiego powoduje w zasadzie nieodwracalne skutki. Trwałość obywatelstwa gwarantuje Konstytucja RP w art. 34 ust. 2.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Miron
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego jako podstawy odmowy nadania obywatelstwa polskiego, zwłaszcza w kontekście popełnionych przestępstw, nawet przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o obywatelstwie polskim i popełnionym przestępstwem. Ocena zagrożenia jest indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii obywatelstwa i bezpieczeństwa państwa, pokazując, jak poważnie sądy traktują przestępstwa popełnione przez osoby ubiegające się o polskie obywatelstwo.
“Czy popełnione przestępstwo, nawet z warunkowym umorzeniem, zamyka drogę do polskiego obywatelstwa? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.