II OSK 885/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił wniosek stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie dotyczącej uchwały o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na indywidualny charakter skargi w tym trybie.
Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed NSA jako uczestnik, powołując się na swoją działalność statutową i przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA uchylającego częściowo uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. NSA oddalił wniosek, argumentując, że postępowanie w sprawie planów miejscowych ma charakter indywidualny i nie przewiduje udziału organizacji społecznych jako uczestników.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skarg kasacyjnych dotyczących uchwały Rady Miejskiej w Wieliczce w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie powoływało się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), argumentując, że jego działalność statutowa obejmuje ład przestrzenny i praworządność, a przepisy te powinny mieć zastosowanie do wszystkich spraw sądowoadministracyjnych. Sąd uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że postępowanie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, regulowane ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawą o samorządzie gminnym, ma charakter indywidualny. W przeciwieństwie do postępowań administracyjnych, gdzie stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, skarga na uchwałę organu gminy może być wniesiona tylko przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. NSA podkreślił, że sąd bada naruszenie interesu prawnego skarżącego, a nie przeprowadza kontroli społecznej wykraczającej poza ten zakres. Przepisy nie przewidują udziału innych podmiotów niż gmina i skarżący w takich sprawach, co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA. W związku z tym, wniosek Stowarzyszenia został oddalony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter indywidualny i nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu K.p.a. Skarga na uchwałę organu gminy może być wniesiona tylko przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, a sąd bada jedynie naruszenie tego interesu. Przepisy nie przewidują udziału innych podmiotów niż gmina i skarżący.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten ma zastosowanie do postępowań, które są następstwem postępowania administracyjnego. Nie dotyczy spraw dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które mają odrębny charakter.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje postępowanie w sprawie sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, wskazując na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przywołany dla odróżnienia zasad ustalania stron w postępowaniu administracyjnym od zasad w postępowaniu dotyczącym planów miejscowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter indywidualny i nie przewiduje udziału organizacji społecznych jako uczestników. Skarga na uchwałę organu gminy w przedmiocie planu miejscowego może być wniesiona tylko przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Zakres kontroli sądowej w sprawach planów miejscowych jest ograniczony do zbadania naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Odrzucone argumenty
Art. 33 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do wszystkich rodzajów spraw sądowoadministracyjnych, w tym dotyczących planów miejscowych. Udział organizacji społecznej w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego powinien być dopuszczalny, skoro jest dopuszczalny w sprawach o wydanie warunków zabudowy. Eliminacja organizacji społecznych od spraw architektoniczno-budowlanych nie służy poprawie jakości tworzenia i stosowania prawa.
Godne uwagi sformułowania
W sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mamy do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego... Skarga na plan miejscowy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter indywidualny... Nie jest możliwe dokonywanie przez sąd takiej kontroli z urzędu w odniesieniu do każdej nieruchomości objętej planem. Nie jest zasadna argumentacja wniosku, że wykładnia zabraniająca organizacji społecznej udziału w postępowaniach sądowoadministracyjnych z zakresu planowania przestrzennego nie ma oparcia w przepisach prawa...
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku możliwości dopuszczenia organizacji społecznych jako uczestników w postępowaniach sądowoadministracyjnych dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie możliwości udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych w sprawach planów miejscowych, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii planistycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście planowania przestrzennego, które ma znaczenie dla organizacji pozarządowych i obywateli zainteresowanych ładem przestrzennym.
“Czy organizacje społeczne mogą wpływać na plany zagospodarowania przestrzennego? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 885/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Dopuszczenie do udziału w postępowaniu Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Kr 1311/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-07 Skarżony organ Rada Miasta~Rada Gminy Treść wyniku Oddalono wniosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 33 § 2, art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 23 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skarg kasacyjnych Gminy Wieliczka, A. sp. z o.o. z siedzibą w K., S. sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz W. Ż., M. J. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1311/23 w sprawie ze skarg A. sp. z o.o. z siedzibą w K., S. sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz W. Ż., M. J. i A. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 26 stycznia 2023 r., nr XLIX/712/2023 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić wniosek. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1311/23, po rozpoznaniu sprawy ze skarg A. sp. z o.o. z siedzibą w K., S. sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz W. Ż., M. J. i A. W. na uchwałę nr XLIX/712/2023 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 26 stycznia 2023 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka – obszar "B": stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie (pkt I), w pozostałym zakresie skargi oddalił (pkt II) oraz zasądził od Gminy Wieliczka na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania (pkt III-V). Wszyscy skarżący oraz Gmina Wieliczka wnieśli skargi kasacyjne od powyższego wyroku. Pismem z dnia 18 września 2023 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: "Stowarzyszenie") wniosło o dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu jako organizacji społecznej, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Podniesiono, że od lipca 2021 r. Stowarzyszenie prowadzi działalność na rzecz ładu przestrzennego, funkcjonalnego i infrastruktury oraz praworządności, a środkami działań jest m.in. uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych i sądowych związanych z celami stowarzyszenia. W ocenie wnioskodawcy przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do wszystkich rodzajów spraw sądowoadministracyjnych, w których może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, bez względu na to, jaki przejaw działalności administracji publicznej jest przedmiotem kontroli. Wskazano, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest elementem postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Wprawdzie postępowanie w sprawie sporządzenia aktów planowania przestrzennego nie jest prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale ma podobny charakter i wiele przesłanek postępowania administracyjnego. Podniesiono ponadto, że skoro dopuszczalny jest udział organizacji społecznej w sprawach o wydanie warunków zabudowy, to dopuszczalny powinien być też jej udział w sprawach dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle powyższego przepisu dopuszczenie podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika może mieć miejsce wyłącznie w tym postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się niejako następstwem postępowania administracyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotem skarg wniesionych przez A. sp. z o.o. z siedzibą w K., S. sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz W. Ż., M. J. i A. W. była uchwała nr XLIX/712/2023 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 26 stycznia 2023 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka – obszar "B". W sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mamy do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (nawet w szerokim znaczeniu tego pojęcia) w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Postępowanie takie jest bowiem odrębnym postępowaniem, którego zakres reguluje ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130). Odrębność tego postępowania dotyczy nie tylko podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na tę uchwałę na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 z późn. zm.), z którą to skargą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nadmienić należy, że z brzmienia art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wynika, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność aktu podjętego z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W przeciwieństwie bowiem do legitymacji w postępowaniu administracyjnym, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.), uprawnionym do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Skarga na plan miejscowy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter indywidualny, co oznacza, że sąd administracyjny, po ustaleniu naruszenia interesu prawnego skarżącego, bada, czy naruszenie tego interesu nastąpiło z naruszeniem prawa, w szczególności procedury planistycznej oraz władztwa planistycznego, ale w granicach interesu prawnego wnoszącego skargę (najczęściej właściciela konkretnej nieruchomości). Nie jest bowiem możliwe dokonywanie przez sąd takiej kontroli z urzędu w odniesieniu do każdej nieruchomości objętej planem. Wskazany przepis nie daje natomiast podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego podmiotu niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego. Ocena bowiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest tylko pod kątem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, który wniósł skargę. Przepisy powyższych ustaw nie przewidują zatem udziału w postępowaniu ze skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego podmiotów innych niż gmina (rada gminy) i skarżący. Brak jest też przepisu szczególnego, na mocy którego organizacja społeczna lub inny podmiot mógłby brać udział w tym postępowaniu Pogląd ten jest już utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienia NSA: z 19.10.2021 r., II OSK 1449/21; z 14.11.2018 r., II OSK 2320/18; z 18.06.2018 r., II OSK 3093/17; z 27.10.2015 r., II OZ 1014/15 i II OZ 1000/15; z 28.04.2015 r., II OZ 345/15; z 25.07.2014 r., II OZ 722/14; CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w pełni go podziela. Nie jest zasadna argumentacja wniosku, że wykładnia zabraniająca organizacji społecznej udziału w postępowaniach sądowoadministracyjnych z zakresu planowania przestrzennego nie ma oparcia w przepisach prawa, a eliminacja organizacji społecznych od spraw architektoniczno-budowlanych nie służy poprawie jakości tworzenia i stosowania prawa. Jak wyjaśniono wyżej, z uwagi na indywidualny charakter skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w postępowaniu tym nie ma miejsca na kontrolę społeczną postępowania realizowaną przez organizację społeczną, która to kontrola wykraczać by miała poza zakres kontroli sądu – ograniczony wszak do zbadania, czy interes prawny skarżącego został naruszony i czy ewentualnie dokonano tego naruszenia w granicach prawa. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że wniosek Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w niniejszej sprawie nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. oddalił wniosek.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI