II OSK 88/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowego budynku lokomotywowni, uznając nałożone prace za zabezpieczające, a nie inwestycyjne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ nakazał usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowego budynku lokomotywowni, wskazując na konieczność zabezpieczenia go przed dalszą degradacją. Spółka argumentowała, że nałożone prace mają charakter inwestycyjny i są niemożliwe do wykonania w wyznaczonym terminie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nałożone obowiązki mają charakter konserwatorski i są zgodne z prawem, a stan techniczny budynku uzasadniał podjęcie takich działań.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała spółce usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowego budynku lokomotywowni, zlokalizowanego w obrębie stacji M. i wpisanego do rejestru zabytków. Spółka kwestionowała zasadność nałożonych obowiązków, twierdząc, że mają one charakter inwestycyjny, a nie konserwatorski, i że wyznaczony termin wykonania jest nierealny. Argumentowała również, że budynek nie nadaje się do remontu i jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że stan techniczny budynku, potwierdzony ekspertyzą i oględzinami, był nieodpowiedni i uzasadniał nałożenie obowiązków zabezpieczających przed dalszą degradacją. Sąd podkreślił, że nałożone prace miały charakter konserwatorski, a nie odbudowy, i były zgodne z przepisami Prawa budowlanego, uwzględniając jednocześnie przepisy o ochronie zabytków. NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie właściwych przepisów, a także na obowiązek ochrony dziedzictwa narodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym zabytkowego obiektu budowlanego, mający na celu jego zabezpieczenie przed dalszą degradacją, nie stanowi naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nałożone obowiązki miały charakter konserwatorski, a nie inwestycyjny, i były zgodne z prawem, mając na celu powstrzymanie postępującej degradacji zabytkowego obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
uPb art. 66 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakazuje organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, jeśli obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. W przypadku zabytków, działania te mają charakter zabezpieczający przed dalszą degradacją.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu I instancji w części określającej termin wykonania nałożonych obowiązków i określenie nowego terminu.
Ppsa art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, który jest związany granicami skargi kasacyjnej, ale z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania.
Ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Ppsa art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w przypadku zrzeczenia się rozprawy przez stronę.
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
uPb art. 5 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek utrzymywania obiektu zgodnie z zasadami.
uPb art. 83 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa prawna do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Uoz
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepisy dotyczące ochrony zabytków, które stosuje się współbieżnie z przepisami Prawa budowlanego.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska strzeże dziedzictwa narodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan techniczny budynku uzasadniał nałożenie obowiązków zabezpieczających. Nałożone prace miały charakter konserwatorski, a nie inwestycyjny. Organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do działania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ochrona dziedzictwa narodowego jest konstytucyjnym obowiązkiem państwa.
Odrzucone argumenty
Nakazane prace miały charakter inwestycyjny i wykraczały poza zakres art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wyznaczony termin wykonania robót był nierealny i nie uwzględniał wymogów procesu budowlanego oraz procedur zamówień publicznych. Budynek był wyłączony z użytkowania i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, co wykluczało pilną potrzebę interwencji. Organ nadzoru budowlanego nie wskazał konkretnych przepisów Prawa budowlanego, które zostały naruszone.
Godne uwagi sformułowania
nakazanie jego rozbiórki nie było możliwe dopuszczalne i wskazane było nałożenie [...] takich obowiązków, które przynajmniej częściowo powstrzymają postępującą degradację obiektu zabytkowego obowiązki mają charakter wyłącznie konserwatorski nie było możliwe nakazanie jego rozbiórki, natomiast dopuszczalne było nałożenie [...] takich obowiązków, które powstrzymać ma postępującą degradację obiektu zabytkowego nakazane obowiązki mają wyłącznie charakter zabezpieczający
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Jerzy Stankowski
sędzia del.
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony zabytków i kolizji przepisów prawa budowlanego z przepisami o ochronie zabytków, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości zabytkowych i praktyków prawa budowlanego.
“Czy nakaz remontu zabytku to inwestycja czy konserwacja? NSA rozstrzyga spór o lokomotywownię.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 88/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stankowski Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 395/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-28 II OZ 33/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-02 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 66 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Dnia 27 lutego 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 395/21 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2020 r. znak: DON.7100.296.2020.WEJ w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 28 lipca 2021 r., VII SA/Wa 395/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę P. S.A. z/s w Warszawie ([...], Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 17 grudnia 2020 r., znak: DON.7100.296.2020.WEJ, w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB), decyzją z 21 października 2020 r., nr 1223/2020, nakazał [...] – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020, poz. 1333 ze zm., "uPb") – usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku lokomotywowni, zlokalizowanego w obrębie stacji M., wchodzącej w skład Przestrzennego Układu Komunikacyjnego [...], objętej wpisem do rejestru zabytków województwa mazowieckiego pod nr [...], w zakresie niezbędnych robót budowlanych zabezpieczających obiekt przed jego dalszą degradacją, przy uwzględnieniu zachowania walorów zabytkowych jego elementów, poprzez: a) zabezpieczenie muru pruskiego, obejmującego wymianę belek drewnianych oraz ponowne wypełnienie z cegły, b) uzupełnienie ubytków tynków elewacji i stropodachu, c) wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji dachu (w tym krokwi również na fragmentach wspornikowych) i deskowania okapów (nie wymieniane elementy konstrukcji należy zaimpregnować), d) wymianę deskowania połaci dachowej, pokrycia papowego, elementów odwodnienia dachu (rynien i rur spustowych) oraz obróbek blacharskich, e) zabezpieczenie deskowaniem pełnym wszystkich otworów okiennych i drzwiowych (wewnętrznych i zewnętrznych), - w terminie do 30 listopada 2020 r. Dalej w wyroku VII SA/Wa 395/21 przywołano, że [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zaś rozpoznając je GINB, wskazaną na wstępie decyzją z 17 grudnia 2020 r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm. K.p.a.) – uchylił ją w części określającej termin wykonania nałożonych obowiązków i określił nowy – do 31 marca 2021 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Sąd wojewódzki w wyroku przywołał zasadnicze motywy decyzji organu odwoławczego. GINB stwierdził, że to [...] ma obowiązek utrzymywać przedmiotowy obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 uPb, czego Spółka nie kwestionuje. Dla przedmiotowego budynku w toku postępowania została opracowana 15 października 2014 r. "Ekspertyza stanu technicznego budynków zlokalizowanych w obrębie stacji M. wchodzącej w skład [...] - budynek lokomotywowni". Autorzy tej ekspertyzy zawarli następujące wnioski: "Na podstawie oględzin budynku ustalono, że: 1. Budynek jest wyłączony z użytkowania, zamknięty i dozorowany. 2. Elementy konstrukcyjne budynku, jak mury, stropy są w złym stanie technicznym. 3. Brak części stolarki okiennej i drzwiowej oraz stwierdzono liczne pęknięcia i ubytki ścian zewnętrznych. 4. Uszkodzenia budynku, to głównie wilgoć, osłabienia stropodachu (zaprawy w stropach), lokalne uszkodzenia konstrukcji dachu. Inne uszkodzenia, jak posadzki, tynki, stolarka są normalnymi uszkodzeniami wynikającymi z wyeksploatowania (...)". W celu potwierdzenia aktualności wskazań zawartych w ww. ekspertyzie, przedstawiciele MWINB, w obecności przedstawicieli Spółki oraz pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w Ciechanowie, przeprowadzili oględziny obiektów [...]. W protokole dla budynku – lokomotywownia (omyłkowo podanego w zaskarżonej decyzji organu jako "dyspozytornia" s. 3), odnotowano: a) zabezpieczyć mur pruski, przez wymianę belek drewnianych oraz ponowne wypełnienie z cegły, b) uzupełnić ubytki tynków elewacji i stropodachu, c) wymienić uszkodzone elementy konstrukcji dachu (w tym krokwi również na fragmentach wspornikowych) i deskowania okapów (nie wymieniane elementy konstrukcyjne należy zaimpregnować), d) wymienić deskowanie połaci dachowej, pokrycie papowe, elementy odwodnienia dachu (rynien i rur spustowych) oraz obróbek blacharskich, e) zabezpieczyć deskowaniem pełnym otwory okienne i drzwiowe (wewnętrzne i zewnętrzne). Jednocześnie autorzy ekspertyzy stwierdzili, że "(...) na skutek posuniętych zniszczeń budynek utracił wszelkie walory architektoniczne i użytkowe zabytku. Walory te w pełni można przywrócić. W związku z powyższym budynek nadaje się do kapitalnego remontu". GINB wskazał również, że z akt sprawy wynika bezsprzecznie, iż budynek lokomotywowni jest w złym stanie i ulega ciągłej degradacji. Wobec tego zdaniem organu odwoławczego trudno w ich świetle uznać za przekonujące stanowisko Spółki, że nie ma podstaw do stwierdzenia o jego nieodpowiednim stanie technicznym, zwłaszcza jeśli sama strona odwołująca się stwierdza, że przedmiotowy budynek nie nadaje się do remontu. Zdaniem GINB, wobec wpisania do rejestru zabytków przedmiotowego obiektu, nie było możliwe nakazanie jego rozbiórki. Natomiast dopuszczalne i wskazane było nałożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, takich obowiązków, które przynajmniej częściowo powstrzymają postępującą degradację obiektu zabytkowego, tj. zabezpieczenie muru pruskiego, wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji dachu i deskowania pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych czy zabezpieczenie otworów okiennych i drzwiowych budynku przed opadami. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu stwierdził, że co do reguły Spółka słusznie wskazuje, że do zabytkowego obiektu budowlanego stosuje się zarówno ustawę z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2020 poz. 282 ze zm., Uoz) jak i uPb. Słusznie też wskazuje, że w trybie art. 66 uPb, nie jest możliwe nałożenie obowiązku odbudowy obiektu, będącego w złym stanie technicznym. Skarżąca nie dostrzega jednak, że nałożone obowiązki mają charakter wyłącznie konserwatorski, tj. obejmują naprawę tych elementów budynku, które są w najgorszym stanie i jedynie w koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu, głównie wynikającej z przyczyn atmosferycznych. Organ II instancji nie zgodził się z argumentacją, że zabezpieczenie pokrycia dachowego przed czynnikami atmosferycznymi czy zabezpieczenie otworów stanowi "odbudowę" obiektu. GINB wyjaśnił również, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 3 uPb, jej przepisy nie naruszają przepisów odrębnych, w tym przepisów Uoz. Oznacza to, że między uPb, a Uoz zachodzi relacja współstosowania ustaw, w tym znaczeniu, że do obiektów budowlanych (robót budowlanych) objętych Uoz, stosuje się zarówno przepisy tej ustawy, jak i przepisy uPb. Tym samym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 uPb. Organ centralny nie można dopuścić do sytuacji, w której brak dbałości o zabytek przez jego właściciela stanowiłby podstawę do rozbiórki takiego obiektu, inny jest bowiem cel Uoz. Celem tej ustawy jest zachowanie zabytków w jak najlepszym stanie, tym samym właściciel zabytków ma dodatkowe obowiązki należytego dbania o zabytek. GINB wyznaczył nowy termin ich wykonania, kierując się zarówno zakresem nałożonych prac, jak i obiektywnymi możliwościami Spółki do ich wykonania. Organ odwoławczy miał także na uwadze, że skoro stan konstrukcji dachu i pokrycia dachu oraz murów określono jako "niewłaściwy" już we wrześniu 2014 r. (a od tego czasu degradacja obiektu ciągle postępowała), to w kontekście okresu zimowego i ewentualnych intensywnych opadów śniegu, dalsza zwłoka może spowodować awarię budynku, w tym aspekcie uznano jego naprawę za pilną. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 395/21 kolejno wskazano, że [...] wniosła skargę na powyższą decyzję GINB, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności: art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego, braku szczegółowego wskazania i uzasadnienia objętych nakazem robót budowlanych i konserwacyjnych; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb; 3) zakreślenie terminu wykonania obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych przy zabytku nieruchomym budynku lokomotywowni, niedostosowanego do realnych możliwości faktycznych, logistycznych, administracyjno-prawnych skarżącej, nieuwzględniającego wymogów i czasu niezbędnych do ich podjęcia w procesie budowlanym i procedurze zamówień publicznych, nieuwzględniającego terminów i biegu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe zarzuty pod uwagę, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, wg norm przepisanych. W ocenie skarżącej niewystarczające jest powołanie się przez organ wyłącznie na art. 66 uPb, bez wskazania konkretnych przepisów prawa budowlanego, które zostały naruszone. Skarżąca wskazała, że wydana decyzja jest także wadliwa w zakresie wyznaczonego terminu na wykonanie obowiązków nałożonych w zaskarżonej decyzji, który jest terminem nierealnym i nie uwzględnia wymogów i czasu niezbędnego w procesie budowlanym, terminów i procedur administracyjno-prawnych oraz procedury dotyczącej udzielania zamówień publicznych, wiążącej skarżącą. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił. Nie ulegało wątpliwości sądu pierwszej instancji, że stan techniczny lokomotywowni z uwagi na brak remontów i prac remontowych ze strony właściciela, którym jest skarżąca, jest nieodpowiedni i ulega stopniowemu pogorszeniu. Stan ten wynika z protokołu oględzin oraz specjalistycznej ekspertyzy znajdującej się w aktach sprawy. Na obecnym etapie brak było możliwości wydania decyzji rozbiórkowej w trybie art. 67 uPb. Możliwy jest jednak do zastosowania inny tryb umożliwiający doprowadzenie tego budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Taki właśnie tryb określony w art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, został zastosowany. Nie można, w ocenie tegoż sądu, podzielić argumentacji Spółki, że nałożone na nią obowiązki, w istocie sprowadzają się do odbudowy spornego obiektu. Sąd wojewódzki zgodził się z GINB, że mają one wyłącznie charakter konserwatorski. Polegają bowiem na naprawie tych elementów budynku, które są w najgorszym stanie i jedynie w minimalnym koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu, głównie wynikającej z przyczyn atmosferycznych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokładnego zbadania sprawy, przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego podstaw wydanej decyzji, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji poprzez zakreślenie terminu wykonania obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych przy zabytku nieruchomym budynku lokomotywowni, niedostosowanego do realnych możliwości faktycznych, logistycznych, administracyjno-prawnych skarżącej, nieuwzględniającego wymogów i czasu niezbędnych do ich podjęcia w procesie budowlanym i procedurze zamówień publicznych, nieuwzględniającego terminów i biegu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. c) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 Ppsa Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wnosi nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącej kasacyjnie niewystarczające jest powołanie się przez organ wyłącznie na art. 66 uPb, bez wskazania konkretnych przepisów uPb, które zostały naruszone, zgodnie z którym organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wedle Spółki, pojęcia "nieodpowiedni stan techniczny" lub "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości" nie uprawniają organu do nakładania na stronę obowiązków inwestycyjnych, a takie w istocie zostały nałożone, w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek lokomotywowni nie nadaje się do remontu. Spółka podnosi okoliczności wpływające na nieodpowiednio ustalony termin wykonania nakazanych robót, podnosząc w tym względzie argumentację słusznościową. Wywodzi, że nie występują zagrożenia dla obiektu budowlanego, bowiem "garaż jest wyłączony z użytkowania i jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich". Nakazane roboty mają wykraczać poza zakres art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, mają charakter obowiązków inwestycyjnych, gdy obiekt lokomotywowni nie nadawać się ma do remontu. Pismem z 9 grudnia 2021 r. strona skarżąca kasacyjnie rzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, jej przeprowadzenia. W ocenie Sądu nie można stwierdzić, aby skarga kasacyjna posiadała usprawiedliwione podstawy. A. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, albowiem w sprawie nie ujawniono takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które – nie stanowiąc podstaw wznowieniowych – mogłyby mieć wpływ na wynik tego postępowania. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami K.p.a. Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80, czy art. 107 § 3 K.p.a. W sprawie przeprowadzono wymagane postępowanie wyjaśniające, w którym zebrano potrzebny materiał dowodowy, niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia meriti, motywy zaskarżonej decyzji zawierają stosowne uzasadnienie, w którym wyjaśniono w sposób przekonujący przesłanki zastosowania podstawy materialnoprawnej w kontekście poczynionych ustaleń faktycznych sprawy. W skardze kasacyjnej nie wyłuszczono zresztą jakie to okoliczności faktyczne nie zostały wyjaśnione i na czym miałoby polegać zaniechanie dokładnego zbadania sprawy. Nie jest przecież kwestionowane, że będący przedmiotem postępowania budynek lokomotywowni, zlokalizowany w obrębie stacji M., wchodzącej w skład Przestrzennego Układu Komunikacyjnego [...], jest obiektem zabytkowym. W opracowanej przez uprawniony podmiot ekspertyzie stanu technicznego przedmiotowego budynku w sposób jednoznaczny we wnioskach wskazano, że elementy konstrukcyjne budynku, jak mury, stropy są w złym stanie technicznym, brak części stolarki okiennej i drzwiowej oraz stwierdzono liczne pęknięcia i ubytki ścian zewnętrznych, uszkodzenia budynku, to głównie wilgoć, osłabienia stropodachu (zaprawy w stropach), lokalne uszkodzenia konstrukcji dachu, inne uszkodzenia, jak posadzki, tynki, stolarka są normalnymi uszkodzeniami wynikającymi z wyeksploatowania. Bezsporne jest, że w wyniku oględzin przedmiotowego obiektu, dokonanych przy udziale przedstawiciela Spółki, ustalono zakres niezbędnych robót budowlanych, które mają charakter zabezpieczający go przed dalszą degradacją. Jednocześnie autorzy ekspertyzy stwierdzili, że na skutek posuniętych zniszczeń budynek utracił wszelkie walory architektoniczne i użytkowe zabytku. Walory te w pełni można przywrócić. W związku z powyższym budynek nadaje się do kapitalnego remontu. W realiach sprawy zebrano w aktach administracyjnych dostateczny materiał dowodowy pozwalający stwierdzić, że budynek lokomotywowni będący zabytkiem znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Wobec wpisania go do rejestru zabytków, nie było możliwe nakazanie jego rozbiórki, natomiast dopuszczalne było nałożenie na Spółkę takich obowiązków, które powstrzymać ma postępującą degradację obiektu zabytkowego. Stąd też w tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ pierwszej instancji właściwie zastosował art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb i w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu nakazał wykonanie określonych robót budowlanych. B. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez zakreślenie w zaskarżonej decyzji oznaczonego terminu wykonania nakazanych robót zabezpieczających przy obiekcie objętym postępowaniem organów nadzoru budowlanego. W skardze kasacyjnej nie dostrzeżono, że organ odwoławczy w kwestii terminu wykonania nakazanych robót orzekał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zarzutu zaś naruszenia tego przepisu nie podniesiono w skardze kasacyjnej. Z normy art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, który był materialnoprawną podstawą nałożenia obowiązku na Spółkę wynika, że właściwy organ nadzoru budowlanego określa termin wykonania obowiązku. Taki termin w zaskarżonej decyzji został nałożony, argumentacja skargi kasacyjnej nie odnosi się w tym zakresie więc do przepisu prawa, na podstawie którego taki element rozstrzygnięcia znalazł się w zaskarżonej decyzji, ale ma naturę wyłącznie słusznościową (potrzeby uwzględnienia terminów postępowania, procedury zamówień publicznych, logistyki terminów procesu budowlanego). C. Nie jest również usprawiedliwiony zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, wystąpienie tam ujętego stanu faktycznego – stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w "nieodpowiednim stanie technicznym" – zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Norma ta jest konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Spółki sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nakazanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu lokomotywowni, objętej wpisem do rejestru zabytków, w zakresie niezbędnych robót budowlanych zabezpieczających ten obiekt przed jego dalszą degradacją, przy uwzględnieniu zachowania walorów jego elementów, poprzez określone roboty wskazane w decyzji I instancji, w zakreślonym w zaskarżonej decyzji terminie, jest działaniem zgodnym z prawem. Skoro w tej sprawie, co niewątpliwie – i także z udziałem przedstawicieli Spółki – ujawniono w sposób niesporny niedostateczny stan techniczny przedmiotowego obiektu, to zachodziła potrzeba wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a rodzaj oraz zasięg nakazanych Spółce działań zależał od ustaleń poczynionych w sprawie. Takie ustalenia zostały jednoznacznie ustalone w postępowaniu administracyjnym. Konstrukcja normy zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 3 uPb oznacza, że jeżeli wystąpiła przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ponadto zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, co w tej sprawie uczyniono. Prawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że nałożone na Spółkę obowiązki mają wyłącznie charakter zabezpieczający, polegają bowiem na naprawie tych elementów budynku, które są w nieodpowiednim stanie i jedynie w koniecznym zakresie zmierzają do powstrzymania dalszej degradacji obiektu. Już z samego rozstrzygnięcia decyzji MWINB wynika, że nakazane prace są pracami zabezpieczającymi obiekt przed dalszą degradacją. Trafnie sąd pierwszej instancji uznał, że zakres nakazanych robót, nie mieści się w pojęciu odbudowy. D. Ubocznie wypadnie zauważyć, że w myśl art. 5 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska m. in. strzeże dziedzictwa narodowego. Niewątpliwie przedmiot postępowania jest zabytkiem, a jego nieodpowiedni stan techniczny znany być Spółce już od wielu lat. Zaniechanie podjęcia przez Spółkę odpowiednich działań zabezpieczających ten zabytek przed dalszą degradacją, w żadnym razie nie może znaleźć aprobaty z punktu widzenia potrzeby ochrony dóbr dziedzictwa narodowego. E. Z powyższych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa oddalono skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI