II OSK 877/15

II OSK 877/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-04-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1434/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-11-25
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
art. 25 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Sentencja
Dnia 30 grudnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski /spr./ Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1434/14 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II OSK 877/15
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "P. S.A." z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu [...] marca 2013 r., w wyniku zgłoszenia celnego pojazdu marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: J[...], sprowadzonego z terenu USA na terytorium RP, przez Spółkę, funkcjonariusze Urzędu Celnego w G., Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa", ujawnili międzynarodowe przemieszczanie odpadu w postaci ww. pojazdu, które nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia. Naczelnik Urzędu Celnego w G., Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa", na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 z późn. zm. - dalej u.m.p.o.), w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadu oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację.
W dniu [...] maja 2013 r. GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie: 16 01 04* w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu marki: N., przez Spółkę, będącą odbiorcą odpadu, odpowiedzialną za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium USA na terytorium RP. W toku postępowania, [...] maja 2013 r. pełnomocnik Spółki, nadesłał do GIOŚ wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, wnioskując jednocześnie o umorzenie postępowania administracyjnego. Pełnomocnik strony poinformował, że przedmiotowy pojazd nie stanowi odpadu, gdyż został nabyty od poprzedniego właściciela na podstawie umowy sprzedaży, co nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca wszedł w posiadanie tego pojazdu na skutek pozbycia się (porzucenia).
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U.Nr 124, poz. 859 z późn. zm.), art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r., s. 1, dalej: rozporządzenie nr 1013/2006), art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jedn.: Dz.U. Nr 25, poz. 202 z późn. zm.), wezwał P. S.A. do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzonego z terytorium USA na terytorium RP, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, GIOŚ wykazał, że okoliczność braku wypełnienia dokumentu Salvage Certificate w kluczowych polach, które bezwzględnie winny być wypełnione i dotyczyły rodzaju uszkodzeń pojazdu (co w kontekście rodzaju dokumentu jakim jest Salvage Certificate jest informacją zasadniczą) oraz przeznaczenia pojazdu (warunkującego możliwości dalszego wykorzystania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem), w konfrontacji z ofertą sprzedaży przedmiotowego pojazdu wskazującą, że pojazd posiadał dokument Salvage Certificate wynika, że pojazd przeznaczony był "wyłącznie na części". Okoliczności te miały miejsce na dziesięć dni przed nabyciem pojazdu przez spółkę.
Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, GIOŚ, postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. uchylił postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. w zakresie terminu jego wykonania i określił nowy termin wykonania postanowienia, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, że podmiot B. Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki pozbył się pojazdu mechanicznego marki N. na rzecz strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Spółka zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentu w postaci oświadczenia B.. Inc. Z dnia [...] listopada 2014 r. wraz z tłumaczeniem wierzytelnym na język polski.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ orzekający w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ( Dz. U. 2013, poz. 21 ), zobowiązując Spółkę do oddania przedmiotowego odpadu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest zobowiązany. Jak wynika z materiału dowodowego poprzedni właściciel, tj. firma B. Inc. z uwagi na poważne uszkodzenia spowodowane zalaniem wodą pozbyła się spornego pojazdu na rzecz strony skarżącej, co słusznie organ orzekający uznał, iż stanowi pozbycie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy. Nadto ustalono, iż sporny pojazd w momencie przemieszczenia był uszkodzony, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz treść dokumentu Salvage Certificate. Ponadto fakt, że pojazd uległ zalaniu wodą potwierdza "Ocena techniczna nr [...]" wykonana przez pana K. R. W ww. ocenie stwierdzono, że pojazd posiada uszkodzenia powstałe na skutek działania sił natury (huragan) oraz posiada zawilgocone wnętrze reflektorów przednich świateł oraz zespolonych tylnych, zanieczyszczone i zawilgocone wnętrze z zapachem pleśni, zawilgoconą skórzaną tapicerkę posiadającą nalot pleśni, wilgotną wykładzinę podłogową z rdzawymi naciekami, skorodowane metalowe elementy foteli, nadmierny korozyjny nalot (biały) na aluminiowym osprzęcie silnika. W opisie internetowej oferty sprzedaży przedmiotowego pojazdu, przedstawionej przez Serwis Aukcyjny [...] znalazły się m.in. informacje o treści: Rodzaj Title: Parts Only; Rodzaj uszkodzenia: uszkodzenie przez wodę/powódź. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego Spółka nie zakwestionowała ustaleń organów co faktu, że pojazd posiada uszkodzenia powodziowe po zalaniu wodą.
Rodzaj uszkodzeń przedmiotowego pojazdu, stwierdzony w toku czynności celnych, jest zbieżny z rodzajem uszkodzenia tego pojazdu, wskazanym w ofercie jego sprzedaży przedstawionej na stronach internetowych serwisu aukcyjnego zawierającego ofertę jego sprzedaży. Dla ww. pojazdu Spółka przedstawiła dokument Salvage Certificate, który według uwierzytelnionego tłumaczenia jest "Świadectwem Własności Pojazdu Powypadkowego". Dokument ten nie został wypełniony w najważniejszych sekcjach, dotyczących rodzaju uszkodzenia pojazdu oraz jego przeznaczenia. Pomimo, iż główne uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w sposób oczywisty były skutkiem działania wody/powodzi, które to uszkodzenia jednoznacznie zostały stwierdzone przez funkcjonariuszy celnych oraz inspektora [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a także jednoznacznie wskazane w ofercie sprzedaży przedmiotowego pojazdu, winny one zostać wskazane w sekcji 2 dokumentu Salvage Certificate. W sekcji 2 zaznaczono jedynie pole: "Inne, podać jaka", które zostało opatrzone nieczytelnym wpisem dotyczącym rodzaju uszkodzeń ww. pojazdu. W sekcji 2 dokumentu nie wykazano uszkodzeń pojazdu spowodowanych powodzią, jednoznacznie określonych w ofercie sprzedaży pojazdu i stwierdzonych przez funkcjonariuszy celnych. Należy podkreślić, że z uwagi na to, że dokument Salvage Certificate wydawany jest dla pojazdów uszkodzonych, szczególnie ważne jest, aby dokument ten określał rodzaj uszkodzeń pojazdu, dla którego został wydany, a także przeznaczenie tego pojazdu, warunkujące dalsze wymagania dotyczące możliwości jego użytkowania. Żadne z pól, które powinny zawierać ww. informacje nie zostało wypełnione. Słusznie zatem uznał GIOŚ, że powyższe okoliczności uzasadniały uznanie dokumentu Salvage Certificate za niewiarygodny. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał na adnotację ww. amerykańskim dokumencie, według której "Wprowadzenie zmian lub skreśleń w dokumencie powoduje utratę jego ważności". Uprawniony jest zatem wniosek organu, iż brak wypełnienia dokumentu w polach szczególnie wymaganych czyni ten dokument niewiarygodnym, a ewentualne usunięcie wpisów zgodnych z informacjami przedstawionymi w ofercie sprzedaży (parts only – wyłącznie na części) wskazuje, że dokument ten jest nieważny.
Pojazd objęty kontrolowanym postępowaniem w chwili nabycia go przez stronę skarżącą nie był zarejestrowany ani homologowany. Do akt sprawy został dołączony dokument Salvage Certificate. Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przewidują, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 5), a w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie (art. 72 ust. 2a). Organ słusznie na podstawie zebranego materiału dowodowego zakwalifikował dokument Salvage Certificate, jako niewiarygodny i nieważny. Ww. dokument nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powyższe skutkowało brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium RP, a tym samym brakiem możliwości użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem. Okoliczność związana z możliwością użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem ma bowiem wpływ na uznanie, bądź nie uznanie, pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.
Sąd I instancji podzielił stanowisko GIOŚ, iż jako istotną okoliczność w tym zakresie należy wskazać, że poprzedni właściciel ww. pojazdu, tj. amerykański podmiot B. Inc., zbywając pojazd na rzecz firmy P. S.A., przekazał stronie wadliwie sporządzony dokument Salvage Certificate. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozbycia się odpadu przez dotychczasowego jego posiadacza (B. Inc.) na rzecz strony skarżącej.
Z treści dokumentu Salvage Certificate wynika, że pierwotnie przedmiotowy pojazd był własnością firmy A., która przekazała tytuł własności pojazdu podmiotowi V. Inc., a ten z kolei przekazał własność pojazdu na rzecz podmiotu B. Inc. Według zapisów znajdujących się w ww. dokumencie, przeniesienie własności pojazdu na rzecz podmiotu V. Inc. nastąpiło [...] lutego 2013 r. Jak wskazują wydruki internetowych ofert sprzedaży przedmiotowego pojazdu, był on przeznaczony wyłącznie na części. Pojazd taki został kupiony przez stronę skarżącą. Słusznie zatem stwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu, że powyższe okoliczności wskazują, że przedmiotowy pojazd na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki był zbywany jako pojazd wycofany z eksploatacji, przez zbywającego przeznaczony na części, posiadający szkody główne określone jako "woda/powódź". Pojazd nie został poddany naprawie na terenie USA, lecz jako posiadający identyczne szkody, a więc w takim samym stanie technicznym, został zbyty na rzecz strony. Podstawą takiego twierdzenia organu jest fakt, iż firma P. S.A. nabyła przedmiotowy pojazd od firmy B. Inc., [...] lutego 2013 r., tj. jeden dzień od daty przeniesienia własności pojazdu na rzecz podmiotu V. Inc. przez firmę A., a pojazd sprowadzony do Polski w dalszym ciągu posiadał uszkodzenia spowodowane wodą/powodzią. Uszkodzenia tego rodzaju potwierdziły zarówno ustalenia z rewizji, jak również załączona do materiału dowodowego opinia techniczna.
W ocenie Sądu organ orzekając zasadnie uznały, iż przedmiotowy pojazd należy sklasyfikować pod kodem 16 01 04*. Skoro zatem pojazd ten był odpadem, to skarżący jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wskazanego pojazdu jako odbiorca tego odpadu.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniosła zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że postanowienie GIOŚ z dnia [...] lutego 2014 r. narusza wskazane przepisy k.p.a. poprzez przyjęcie, że 1) B. Corp. dokonując sprzedaży na rzecz strony skarżącej pozbył się pojazdu mechanicznego marki N., 2) że spółka nabyła pojazd przeznaczony na części, wycofany z eksploatacji, 3) że pojazd nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium kraju, co skutkuje brakiem możliwości jego używania zgodnie z przeznaczeniem, 4) spółka jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu;
2) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że skierowanie do określonej osoby wezwania do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia 1013/2006 uzależnione jest jedynie od stwierdzenia, że osoba jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie, podczas gdy powinno być skierowane do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie pod warunkiem, że za nielegalne przemieszczenie odpowiada odbiorca odpadów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że pojazd samochodowy N. był przedmiotem kilku umów sprzedaży. Spółka nie nabyła pojazdu w wyniku aukcji internetowej, w której wskazano stan pojazdu i przeznaczenie "na części". Strona zawarła umowę z firmą B. Corp., która dysponowała dokumentem salvage certificate, który umożliwiał ponowną rejestrację pojazdu i nie wskazywał na wycofanie pojazdu z eksploatacji ani na żadne obowiązki związane ze zmianą przeznaczenia pojazdu. Dowolne jest założenie, że stan fizyczny pojazdu od dnia rozpoczęcia aukcji do jego nabycia przez stronę nie uległ zmianie. Wniosek taki miałby być uprawniony w kontekście zbieżności uszkodzeń pojazdu stwierdzonych już na terytorium kraju z uszkodzeniami wskazanymi w internetowych ofertach sprzedaży tego pojazdu. Stan uszkodzeń pojazdu istniejący bezpośrednio po działaniu wody mógł być większy niż stwierdzono w toku czynności na terytorium RP, a zatem uzasadniać wskazanie w treści ofert internetowych, że pojazd przeznaczony jest na części. Treść salvage certificate nie wskazuje również na takie przeznaczenie pojazdu. Autor skargi kasacyjnej zwrócił także uwagę, że ocena przez Sąd dokumentu salvage certificate nie jest spójna. Sąd ocenił go bowiem jako niewiarygodny, nieważny, wadliwie sporządzony i nieodpowiadający stanowi faktycznemu, a z drugiej strony uczynił z niego podstawę ustaleń faktycznych. Jednocześnie Sąd nie wskazał żadnych regulacji, które odnosiłyby się do sposobu wypełniania tego dokumentu. Spółka podniosła ponadto, że sprawa rejestracji pojazdu pozostaje przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a w realiach rozpoznawanej sprawy nie można antycypować wyniku przyszłego, odrębnego postępowania administracyjnego. Niemniej jednak zdaniem autora skargi kasacyjnej salvage certificate pozostaje bez wpływu na możliwość rejestracji pojazdu na terytorium RP.
Powołując takie argumenty w ramach podstaw kasacyjnych Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczona została do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostała zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.
Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, z których żaden nie może wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zobowiązania do oddania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki N.
Merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej poprzedzić musi jednak wskazanie, że przedmiotem postępowania w sprawie nałożenia obowiązku oddania do stacji demontażu jest pojazd N. Tymczasem autor skargi kasacyjnej uczynił przedmiotem swoich rozważań pojazd N. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że autor skargi kasacyjnej skonkretyzował pojazd poprzez podanie numeru identyfikacyjnego nadwozia można uznać, że zarzuty odnoszą się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o., który był podstawą wydania zaskarżonego do sądu wojewódzkiego postanowienia, a z którego wynika, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów – w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przywóz odpadu na terytorium kraju wymaga w myśl art. 4 pkt 1 u.m.p.o. zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Wprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadu bez takiego zezwolenia jest nielegalnym obrotem odpadami w myśl art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.
Prawidłowość zastosowania powyższego przepisu wymagała zatem ustalenia, czy sprowadzony do kraju pojazd N. o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] posiada status odpadu.
Pojazd nabyty przez skarżącą Spółkę uległ zniszczeniu w wyniku huraganu i powodzi, jaka miała miejsce w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Z akt sprawy, w tym dokumentu Salvage Certificate wynika, że pierwotnie przedmiotowy pojazd popowodziowy był własnością firmy A., która sprzedała go podmiotowi V. Inc., a ten z kolei – B. Inc. Według zapisów znajdujących się w ww. dokumencie, przeniesienie własności pojazdu na rzecz podmiotu V. Inc. nastąpiło [...] lutego 2013 r. Jak wskazują wydruki internetowych ofert sprzedaży przedmiotowego pojazdu, był on przeznaczony wyłącznie na części. Powyższe okoliczności, a w szczególności fakt, że pojazd trafił do podmiotu zajmującego się odpadami – A., wskazują, że przedmiotowy pojazd na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki był zbywany jako odpad - pojazd wycofany z eksploatacji, przez zbywającego przeznaczony na części, posiadający szkody główne określone jako "woda/powódź". Bez znaczenia pozostaje przy tym, czy Spółka nabyła pojazd bezpośrednio na aukcji internetowej, czy od innego podmiotu, gdyż istotne jest jedynie to, że wszystkie transakcje dotyczyły tego samego pojazdu, opisanego w ofercie aukcji, charakteryzującego się określonymi uszkodzeniami.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że sprowadzony przez Spółkę pojazd stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach, wobec czego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. Trafnie zauważył Sąd, że Spółka dokonała zakupu odpadu poza granicami kraju i była jego odbiorcą, na którym spoczywał obowiązek dokonania zgłoszenia jego przemieszczenia. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4 u.m.p.o. odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest każda osoba fizyczną, prawna lub jednostka organizacyjna, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Przez "nielegalne przemieszczanie" odpadów, w myśl z art. 2 pkt 35 lit. a. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, jak wyżej powiedziano, należy rozumieć przemieszczanie odpadów bez zgłoszenia tego faktu właściwym organom. Skoro skarżąca Spółka weszła w posiadanie odpadu poza granicami kraju a następnie przemieściła go na jego terytorium bez zgody właściwego organu tj. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, to dopuściła się nielegalnego przemieszczania odpadów i tylko wobec niej właściwy organ krajowy władny był uznać, że była odpowiedzialna za nielegalne przemieszczanie odpadu. Podnosząc kwestię odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie odpadów, skarżąca Spółka nie wykazała by jakiemukolwiek innemu podmiotowi można było przypisać odpowiedzialność za sprowadzenie (przemieszczanie) nabytego przez nią odpadu.
W ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, a pogląd ten w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że o kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiarów, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., II OSK 2874/13, z dnia 21 lipca 2015 r., II OSK 3069/13, z dnia 18 czerwca 2015 r., II OSK 2849/13). Warto zwrócić uwagę, że w motywach ww. rozstrzygnięć podkreślano, że pozbyciem się przedmiotu w rozumieniu ustawy o odpadach będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej (tak m. in. NSA w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r., II OSK 2793/12). W konsekwencji uprawnione jest przyjęcie, że niekompletny czy uszkodzony pojazd może stanowić odpad. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazać należy, iż nabycie statusu odpadu przez pojazd zależy od tego, czy może on poruszać się po drogach, tj. być użyteczny zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Analiza sprawy daje podstawy do uznania, że nabyty pojazd w stanie, w jakim został nabyty i sprowadzony na terytorium kraju nie nadaje się do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem z uwagi na uszkodzenia popowodziowe, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz opinia rzeczoznawcy. Podzielić natomiast należy wątpliwości autora skargi kasacyjnej dotyczące posługiwania się przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska przy ustalaniu statusu odpadu argumentami, zaakceptowanymi następnie przez Sąd I instancji, o braku możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium kraju. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ ten w świetle art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.) nie jest organem właściwym do rejestracji pojazdów, a więc i oceny spełnienia warunków dopuszczenia do rejestracji, o których mowa m.in. w art. 72 tej ustawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do charakteru sprowadzonego na terytorium kraju pojazdu, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Dokonanie przez organy czy sąd odmiennej od oczekiwań strony oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie świadczy jeszcze o tym, że doszło do naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Nie może również przynieść oczekiwanych rezultatów negowanie przez autora skargi kasacyjnej oczywistych faktów. Autor skargi kasacyjnej podniósł m.in., że dokument Salvage Certificate umożliwiał ponowną rejestrację pojazdu i nie wskazywał na wycofanie pojazdu z eksploatacji. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że istotą wystawienia tego dokumentu jest potwierdzenie wycofania pojazdu z eksploatacji, czego nie zmienia okoliczność, że dokument został wypełniony w sposób nieprawidłowy. Braki dokumentu usprawiedliwiają natomiast przypuszczenie, że wybiórcze wypełnienie dokumentu miało na celu ukrycie faktu, że pojazd jest wycofany z eksploatacji. Zgromadzone w sprawie dowody nie pozostawiają wątpliwości o stanie pojazdu i jego przeznaczeniu (parts only). Okoliczności tej nie zmieniają oświadczenia B. Inc., że pojazd został przygotowany do rejestracji, lecz został przed dokonaniem rejestracji sprzedany skarżącej spółce. Oświadczenie takie nie może być uznane za wiarygodne, skoro zakres uszkodzeń stwierdzonych jeszcze na terytorium USA odpowiada temu stwierdzonemu w kraju.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.