II OSK 860/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki części bramy wjazdowej, która naruszała przepisy techniczne i znajdowała się na sąsiedniej działce.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. H. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych przy bramie wjazdowej. Brama ta, częściowo usytuowana na sąsiedniej działce, otwierała się na zewnątrz, naruszając przepisy § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. NSA uznał, że organy prawidłowo nakazały demontaż części bramy znajdującej się na sąsiedniej działce oraz montaż blokady uniemożliwiającej otwarcie na zewnątrz, oddalając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała wykonanie określonych robót budowlanych przy bramie wjazdowej, w tym demontaż części bramy znajdującej się na sąsiedniej działce oraz montaż blokady uniemożliwiającej jej otwarcie na zewnątrz. Skarżąca kwestionowała legalność decyzji, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestii ustalenia granic działek, prawa do dysponowania nieruchomością oraz prawidłowości postępowania dowodowego. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że Sąd I instancji nie dopuścił się naruszeń prawa. Sąd podkreślił, że brama wjazdowa, jako część ogrodzenia, jest obiektem budowlanym podlegającym przepisom prawa budowlanego. Stwierdzono, że brama otwierała się na zewnątrz, naruszając § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a jej część znajdowała się na działce sąsiedniej, do której skarżąca nie miała prawa dysponowania na cele budowlane. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie dokumentacji geodezyjnej i uznały skarżącą za inwestora odpowiedzialnego za doprowadzenie bramy do stanu zgodnego z prawem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem, mimo ewentualnych błędów w jego uzasadnieniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, nakaz jest zgodny z prawem, ponieważ brama naruszała przepisy § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, a jej część znajdowała się na działce sąsiedniej bez zgody właściciela.
Uzasadnienie
Brama otwierała się na zewnątrz, co jest zabronione, a jej część znajdowała się na działce sąsiedniej. Organy miały prawo nakazać doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym demontaż części znajdującej się poza działką inwestora.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (30)
Główne
pr. bud. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozporządzenie art. 42 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomocnicze
pr. bud. art. 29 § ust. 22
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 84 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 84a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr. bud. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 101 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PrSądAdm art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brama wjazdowa naruszała przepisy § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, otwierając się na zewnątrz działki. Część bramy wjazdowej znajdowała się na sąsiedniej działce, do której skarżąca nie miała prawa dysponowania na cele budowlane. Organy nadzoru budowlanego miały prawo nakazać demontaż części bramy i montaż blokady w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca była inwestorem odpowiedzialnym za doprowadzenie bramy do stanu zgodnego z prawem, ponieważ wykonała ją od nowa, a nie tylko remontowała.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące ustalenia granic działek, prawa do dysponowania nieruchomością, prawidłowości postępowania dowodowego i braku podstaw do zawieszenia postępowania. Brama wjazdowa nie jest samodzielnym obiektem budowlanym. Organ odwoławczy naruszył zakaz reformationis in peius, rozszerzając negatywne skutki decyzji. Organy oparły się na wadliwej dokumentacji geodezyjnej (protokoły z postępowania o wznowienie znaków granicznych).
Godne uwagi sformułowania
brama wjazdowa, stanowiąca część ogrodzenia, jest samodzielnym obiektem budowlanym organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do podjęcia odpowiednich działań w celu zapewnienia tej zgodności brak możliwości zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie oznacza, że organ nadzoru w ogóle nie może tego prawa badać toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie było przesłanką zawieszenia wskazana w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Anna Żak
członek
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej, odpowiedzialności inwestora, badania prawa do dysponowania nieruchomością oraz stosowania przepisów technicznych w przypadku ogrodzeń i bram wjazdowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z granicami działek i naruszeniem przepisów technicznych dotyczących otwierania bram.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki dotyczący granic i samowoli budowlanej, z praktycznymi implikacjami dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak organy nadzoru budowlanego stosują przepisy prawa budowlanego w konkretnych sytuacjach.
“Brama na sąsiada? Kiedy nadzór budowlany nakazuje rozbiórkę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 860/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Lu 318/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-12-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 29 ust. 22, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7, art. 52, art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 175, art. 76 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 42 ust. 1
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 318/22 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2022 r., nr ZOA-VI.7721.10.2021 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 318/22, oddalił skargę M. H. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 10 lutego 2022 r. nr ZOA-VI.7721.10.2021, w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym w sprawie.
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 10 lutego 2022r., nr ZOA-V1.7721.10.2021, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021r., poz. 2351 ze zm.), dalej jako "ustawa Prawo budowlane" - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 14 kwietnia 2021r., znak: PINB.7355-VII/12/20 nakazującą skarżącej rozbiórkę części bramy wjazdowej o długości 1,11 m usytuowanej na działce nr ewid. [...] ark. [...] położonej w [...], od punktu granicznego nr [...] (śruby wkręconej w kostkę brukową) wyznaczającego granicę pomiędzy działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] i orzekł merytorycznie nakazując skarżącej wykonanie następujących czynności związanych z dwuskrzydłową bramą wjazdową usytuowaną na działkach nr ewid. [...] i [...] ark. [...] położonych w [...]:
1. zamontowanie w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła ww. bramy o długości 3,0 m na zewnątrz działki,
2. demontaż części ww. bramy usytuowanej na działce nr ewid. [...], na długości 1,11m licząc od punktu granicznego nr [...], wyznaczającego granicę pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] (śruby wkręconej w kostkę brukową) do zewnętrznej krawędzi słupka, na którym zawieszono zachodnie skrzydło bramy o długości 1,27 m, łącznie z tym słupkiem, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Powyższe rozstrzygnięcie wynikało z tego, że w sprawie ustalono (protokół oględzin z 19 listopada 2020 r.), że zainstalowana przez skarżącą brama wjazdowa na działce [...] częściowo (na długości 1,11 m) znajduje się na sąsiedniej działce [...] stanowiącej własność innej osoby (B. H. ), która nie wyraziła zgody na zabudowanie jej nieruchomości. Natomiast z danych z operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w Biłgoraju z dnia 19 stycznia 2001r. (k.7), wykonanego w związku z podziałem działki nr ewid. [...] wynika, że działka nr ewid. [...] od strony ul. [...] posiada szerokość 3,30m, a punkt graniczny pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] oznaczony jest jako nr [...]. W dokumentacji znalazł się również złożony przez pełnomocnika B. H. protokół wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr ewid. [...] (k.9) oraz protokół z pozytywnej weryfikacji wyznaczenia punktów granicznych działki nr ewid. [...] z dnia 16 stycznia 2020r. (k.41) sporządzony w Starostwie Powiatowym w Biłgoraju. Właścicielka działki [...] domagała się nakazania skarżącej usunięcia bramy wjazdowej z uwagi na planowane ogrodzenie własnej nieruchomości.
W związku z powyższym PINB w Biłgoraju uznał, że niemożliwe stało się doprowadzenie spornej bramy wjazdowej do stanu zgodnego z prawem i decyzją z 14 kwietnia 2021 r. orzekł o rozbiórce bramy w części usytuowanej na działce nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona. Po rozpoznaniu odwołania uchylono ją i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania jednak wyrokiem z 1 września 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 520/21 WSA w Lublinie uchylił skarżoną decyzję organu odwoławczego uznając, że naruszała art. 138 § 2 K.p.a.
Ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze przeprowadzono kolejne oględziny nieruchomości 9 grudnia 2021 r., które potwierdziły dotychczasowy stan faktyczny.
Organ odwoławczy uznał, że nie doszło do samowoli budowlanej bowiem budowa ogrodzeń do wysokości 2,20 m nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Niemniej jednak kontrolując czy roboty budowlane nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia – art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nie zagrażają środowisku lub czy nie zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od przepisów – art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy w tym przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ dopatrzył się naruszeń w powyższym zakresie co obligowało go do wdrożenia trybu postępowania z art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Badając zgodność spornej bramy z przepisami techniczno-budowlanymi organ odwoławczy stwierdził, że narusza ona przepis § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019r., poz. 1065 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", zgodnie z którym bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Z protokołu oględzin wynika bowiem, że obydwa skrzydła spornej bramy otwierają się zarówno do wewnątrz, jak i na zewnątrz działki. Jednocześnie organ ustalił, że brama znajduje się częściowo na działce nr ewid. [...], co do której inwestorka nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec powyższego orzeczono o rozbiórce części bramy oraz w celu zapewnienia zgodności bramy z przepisem § 42 ust. 1 rozporządzenia nakazano inwestorce wykonania trwałej blokady, umocowanej w kostce brukowej, która uniemożliwi otwieranie bramy (części znajdującej się na jej działce [...]) na zewnątrz działki. Dodatkowo organ doprecyzował usytuowanie obu skrzydeł spornej bramy.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie a następnie wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd ten oddalił ją uznając, że decyzje organów obu instancji nie naruszały obowiązujących przepisów.
Sąd podzielił stanowisko organów, że brama będąca fragmentem ogrodzenia, które stanowi obiekt budowlany (budowlę) powinna być zgodna z przepisami prawa budowlanego, w tym przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do podjęcia odpowiednich działań w celu zapewnienia tej zgodności. Stosownie bowiem do przepisów art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 pkt 1 pr. bud. mają one obowiązek kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym do kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi. (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016r., II OSK 712/15); dotyczy to także obiektów, których realizacja nie wymagała ani pozwolenia ani zgłoszenia. Zauważył, że jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. uchwała NSA z dnia 3 października 2016r., sygn. akt II OPS 1/16: "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine").
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił podstawę prawną prowadzonego przez ograny postępowania.
Oceniając warunek posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane Sąd zauważył, że prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że inwestorka - skarżąca, takiego prawa nie posiadała w stosunku do części spornej bramy usytuowanej na działce nr ewid. [...] należącej do jej siostry B. H.,
Wbrew zarzutom skargi, organ nadzoru budowlanego w toku postępowania był uprawniony do określenia przebiegu granicy (choć oczywiście nie posiadał on kompetencji do dokonania rozgraniczenia, a więc ustalenia nowej, prawnie skutecznej granicy). Po podjęciu przez NSA uchwały z 10 stycznia 2011r., II OPS 2/10, w orzecznictwie wykształciła się bowiem dominująca linia orzecznicza, że brak możliwości zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym nie oznacza, że organ nadzoru w ogóle nie może tego prawa badać. Sąd zakwestionował stanowisko, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro bowiem w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji samowoli budowlanej inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. (zob. wyroki NSA: z 22 sierpnia 2014r., II OSK 490/13; z lipca 2014r., II OSK 368/13; z 10 czerwca 2014r., II OSK 83/13). Badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest bezpośrednio związane z określeniem przez organ nadzoru budowlanego przebiegu granicy- organ ustala bowiem w istocie do jakich granic, a więc jak daleko (fizycznie) sięga prawo inwestora do zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez odmowę zawieszenia niniejszego postępowania w związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym, Sąd I instancji zauważył, że w kwestii zależności postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (analogicznie postępowania naprawczego) od wyniku postępowania rozgraniczeniowego, w orzecznictwie sądowym przeważający jest pogląd, że nie jest to zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uzasadniająca zawieszenie postępowania (zob. wyroki NSA z 24 stycznia 2012r., II OSK 2102/10; NSA z dnia 12 marca 2003 r., SA/Bk 1472/02; WSA w Kielcach z dnia 28 grudnia 2012 r., II SA/Ke 614/12; NSA z dnia 16 marca 2012 r., II OSK 2554/10; NSA z dnia 16 marca 2012 r., II OSK 8/11). Zatem zarzut naruszenia ww. przepisu Sąd uznał za nietrafny.
Sąd zaakceptował i uznał za prawidłowy ustalony przez organ przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...], który pozwolił ustalić, jaka część bramy podlega demontażowi, czyli rozbiórce. Sąd zauważył, że organ dysponował materiałami z zasobu geodezyjnego, a więc dokumentami urzędowymi, z których jasno wynika, jaka jest szerokość działki skarżącej nr [...] i w którym miejscu znajduje się punkt graniczny. Są to dokumenty sporządzone w związku z podziałem działki nr ewid. [...]: "opis i mapa projektu podziału działki" z dnia 23 grudnia 2000r. (k.3 – gdzie wskazano, że szerokość działki nr ewid. [...] przy granicy z ul. [...] wynosi 3,30 m i jest to odcinek od granicy z działką nr [...] do punktu nr [...]), mapa z "operatu technicznego podziału działki", przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 stycznia 2001 r. (k. 6) oraz "protokół graniczny" z 13 listopada 2000r. (k.4-5 – na którym wskazano granicę w takim samym miejscu, jak na mapie projektu podziału działki). Do sporządzenia tych dokumentów wykorzystano dokumentację geodezyjną, w tym m.in. wykaz punktów granicznych z 1992 r. (k.3 i 4). Wynika z nich ponadto, że wskazany przebieg granicy między działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] nie był wówczas kwestionowany przez zainteresowane strony. Okoliczność, że obecnie w tej kwestii toczy się spór, w ocenie Sądu nie stanowiła przeszkody do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na podstawie dokumentacji geodezyjnej. Zwlekając z wydaniem rozstrzygnięcia do zakończenia tego sporu, wobec braku podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ naraziłby się na zarzut bezczynności. Sąd wskazał, że organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic. Opiera się on w tym względzie na dokumentach geodezyjnych, danych wynikających z ewidencji gruntów, które z racji tego, iż są dokumentami urzędowymi, korzystają z domniemania prawidłowości stosownie do art. 76 K.p.a. (zob. podobnie w odniesieniu do pozwolenia na budowę wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2010r., II OSK 995/05).
Sąd podkreślił, że do podważenia wiarygodności dowodów urzędowych nie wystarcza samo twierdzenie, że stan prawny i faktyczny nimi potwierdzony jest inny. W odniesieniu do dokumentacji geodezyjnej mogłoby to mieć miejsce w zasadzie wyłącznie w razie stwierdzenia sfałszowania dokumentów, w każdym innym przypadku dokumentacja geodezyjna może zostać w sprawie pominięta, jeśli stała się nieaktualna na skutek zmian wprowadzonych w odpowiednim, przewidzianym prawem, trybie. Takie sytuacje w rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziły, a organ zasadnie opierał się na wskazanych wyżej dokumentach z podziału działki nr ewid. [...], zarzut naruszenia art. 76 § 1 K.p.a. był więc chybiony.
Organy obu instancji miały usprawiedliwione podstawy do orzeczenia wobec skarżącej nakazu rozbiórki tej części spornej bramy, która znajduje się na nieruchomości nienależącej do skarżącej. W osnowie decyzji organ użył określenia "demontaż", co było dopuszczalne, bowiem nie ma żadnych wątpliwości, że rozbiórka ogrodzenia polega w istocie na jego "zdemontowaniu".
Według Sądu I instancji, prawidłowo organ odwoławczy objął nakazem demontażu również słupek stanowiący część bramy, skoro słupek również znajduje się poza działką skarżącej (na działce nr [...]). Sąd ocenił, że orzeczenie o demontażu (także) słupka nie stanowiło – jak podnosi skarżąca - naruszenia art. 139 K.p.a., zabraniającego organowi odwoławczemu wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się bowiem pozostawienie słupka na działce, co do której skarżąca nie posiada żadnego prawa, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a w takich przypadkach wyłączony jest zakaz przewidziany w art. 139 K.p.a., co wprost wynika z tego przepisu ("chyba że decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny").
Podobnie Sąd ocenił nakaz określony przez organ odwoławczy w pkt 1. zaskarżonej decyzji tj. "zamontowania w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła ww. bramy o długości 3,0 m na zewnątrz działki". W toku postępowania odwoławczego stwierdzono bowiem, że brama otwiera się zarówno do wewnątrz działki skarżącej, jak i na zewnętrz (na ulicę) – okoliczność tę – wbrew zarzutom skargi - potwierdzają jednoznacznie znajdujące się w aktach kserokopie fotografii (k. 25 akt I instancji) i ustalenia podczas oględzin. Stosownie do § 42 rozporządzenia bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Nakaz usunięcia tego naruszenia był więc uzasadniony koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom drogi publicznej (ulicy [...]), a więc leżał w szczególnie istotnym "interesie społecznym".
W świetle powyższego Sąd rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznał za prawidłowe.
Sąd pozostałe zarzuty naruszenia wielu przepisów prawa materialnego i procesowego uznał za nietrafne bowiem nie zostały one przekonująco i wyczerpująco uzasadnione. Skarga zawierała liczne powtórzenia argumentacji.
Za nietrafne Sąd uznał przekonanie skarżącej, że brama wjazdowa nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego (ponieważ została wykonana w miejscu poprzedniej bramy zrealizowana przez jej ojca kilkadziesiąt lat temu w związku z budową domu, a więc w ramach "jednego zamierzenia", o którym mowa w art. 33 ust. 1 pr. bud.), więc nie mogła być przedmiotem zaskarżonej decyzji. Sąd wyjaśnił, że brama wjazdowa, stanowiąca część ogrodzenia, jest samodzielnym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 pr. bud. (budowlą). Wymóg zgodności obiektu budowalnego z przepisami prawa, w tym z warunkami techniczno-budowlanymi, odnosi się zarówno do całości obiektu, jak i do poszczególnych jego części (fragmentów). W związku z tym zarówno cała brama, jak i jej część mogła być przedmiotem decyzji wydanej w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane nakazującej doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem.
Wbrew zarzutowi skargi, dotyczącego naruszenia art. 52 ustawy Prawo budowlane - organy zasadnie skierowały nakazy do skarżącej, jako inwestorki – w toku postępowania ona sama przyznała, że wykonała nową bramę w miejsce poprzedniej, wykonanej przez jej ojca. To ona usytuowała jej część poza granicą własnej działki nr ewid. [...] (na działce siostry - nr ewid. [...]), a zatem to na niej spoczywa obowiązek usunięcia tej części bramy. Z porównania fotografii starej i nowej bramy (k.2-15 akt II instancji) wynika w sposób oczywisty, że nowa brama jest całkiem inna, niż poprzednia, a więc nie można uznać, że skarżąca wykonała jedynie jakieś czynności remontowe w istniejącej bramie, zrealizowanej przez inną osobę (ojca), a nie przez nią, co mogłoby uzasadniać ewentualnie zmianę adresata nakazanych obowiązków. To, że poprzednia brama została wykonana przez jej ojca wraz z budową domu, a więc jako część większego "zamierzenia budowlanego" (o którym mowa w art. 33 ust. 1 pr. bud.), nie zwalniał obecnie organów nadzoru z obowiązku zbadania zgodności wykonania przez nią nowej bramy, która – jak wyżej wyjaśniono – stanowi samodzielny obiekt, a więc może być realizowana niezależnie od innych obiektów zagospodarowania danej nieruchomości. Nie można więc było mówić o naruszeniu przez organ przepisu art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który dotyczy treści decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy inwestycja obejmuje szereg różnych robót budowlanych realizowanych etapowo, zaś taka sytuacja nie występowała w rozpatrywanej sprawie.
Z kolei gdy chodzi o wątpliwości skarżącej dotyczące skuteczności czynności dokonywanych w imieniu uczestniczki postępowania B. H. przez jej pełnomocnika (męża), Sąd stwierdził, że kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zarzut ten, sprowadzający się w istocie do pozbawienia czy ograniczenia udziału uczestniczki, leży w interesie tej uczestniczki, a nie skarżącej.
Odnosząc się do kwestii ewentualnego braku dojazdu, w tym pojazdów uprzywilejowanych, do zabudowań skarżącej w głębi jej działki, Sąd stwierdził, że nie mieści ona w granicach niniejszego postępowania. Ubocznie wskazał, że zapewnienie dojazdu może w niektórych przypadkach wymagać ustanowienia służebności drogi koniecznej.
Sąd nie stwierdził też naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania (art. 138 § 1 K.p.a., art. 139 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 76 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 101 § 1 K.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.). Skarżąca nie wyjaśniła, na czym miałoby polegać naruszenie przez organy art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 101 § 1 K.p.a. Ten ostatni przepis reguluje formę zawieszania postępowania, określając jego wymogi formalne i przewidując możliwość jego zaskarżenia zażaleniem. Skarżąca miała prawo kwestionować prawidłowość wydanego w sprawie postanowienia z 30 grudnia 2020 r. o odmowie zawieszenia (k.55), co uczyniła w odwołaniu i w skardze, dlatego zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 101 § 1 K.p.a. był niezrozumiały. Organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wprawdzie część rysunków sporządzonych odręcznie przez pracowników organu podczas oględzin w dniu 19 listopada 2020 r. (k.27 i 28) jest trochę nieczytelna, ale Sąd uznał, że mimo to można z tych rysunków odczytać wyniki dokonanych pomiarów. Nieuporządkowanie dokumentacji nie jest tego rodzaju, że pozbawia jej wiarygodności dowodowej.
Sąd nie dopatrzył się też istotnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia art. 8 i art. 138 § 1 K.p.a. Skarżąca domagała się od organów przeprowadzenia dowodów wymienionych świadków (k.63, 108) na potwierdzenie innego przebiegu granicy, niż przyjął organ. Zdaniem Sądu dopuszczanie tych dowodów nie było konieczne, ponieważ przy ustalaniu przebiegu prawnej granicy zasadnicze znaczenie dowodowe mają dokumenty geodezyjne (przede wszystkim z postępowania podziałowego działki nr ewid. [...]) i takie uwzględnił organ odwoławczy. Zeznania świadków co do spokojnego posiadania nieruchomości sąsiedniej (działki nr ewid. [...] na odcinku o długości 1,11 m od granicy oznaczonej punktem nr [...]) przez skarżącą, korzystania przez nią z tej działki mogą mieć znaczenie w toku postępowania rozgraniczeniowego i o zasiedzenie. Natomiast organy nadzoru budowlanego ustalając zakres prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a więc granice do jakich sięga to prawo, powinny opierać się przede wszystkim na dokumentacji geodezyjnej, a więc dokumentacji sporządzonej przez wyspecjalizowane i uprawnione w tym przedmiocie organy.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego to jest:
1. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane) w zw. z art. 52 Prawa budowlanego w zw. z art. 29 ust. 22 Prawa budowlanego w zw. z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 ust 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie jako podstawę oddalenia skargi Skarżącej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzekającej nakaz demontażu obiektu określonego przez Sąd I instancji w ślad za Organ II instancji jako "część bramy wyjazdowej" zamiast uwzględnienia skargi, a następczo zmiany zaskarżonej decyzji w drodze wydania w jej miejsce decyzji uchylającej i umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone przed Organem I instancji z wniosku pełnomocnika B. H., podczas gdy w analizowanym stanie faktycznym:
• mimo zaskarżenia negatywnej i zaskarżonej wyłącznie przez M. H. decyzji Organu I instancji, Organ II instancji, co całkowicie pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, dopuścił się rażących naruszeń przepisów prawa materialnego jak i procesowego w postaci nie tyle samego faktu uznania za prawidłowe rozstrzygnięcia Organu odwoławczego w zakresie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju, jak również w drodze uznania przez Sąd I instancji faktycznej zmiany jej treści w zakresie wydania decyzji przez Organ odwoławczy będącej niekorzystną dla strony odwołującej się, a z pewnością nawet to bardziej niekorzystną niż decyzja Organu I instancji, z uwagi na fakt, iż Organ odwoławczy, co pominął Sąd I instancji, rozszerzył zakres negatywnych skutków swojej decyzji wobec M. H. w porównaniu do stanowiska Organu I instancji w drodze dodatkowego orzeczenia konieczności zamontowania w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła bramy wjazdowej na zewnątrz działki oraz w drodze orzeczenia ponad zakres decyzji Organu I instancji dodatkowo demontażu słupka przedmiotowej bramy;
• obiekt określony przez Sąd I instancji oraz Organy obu instancji jako "część bramy wjazdowej", nie może być formalnie oznaczony zgodnie z definicją legalną obiektu budowlanego określanego jako ogrodzenie:
• zgodnie nawet to, co również pominął Sąd i instancji, z treścią zaskarżonej decyzji Organu II instancji omawiany obiekt określany jako "część bramy wjazdowej", spełnia wszelkie stosowne przesłanki Prawa budowlanego w zakresie braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz braku konieczności dokonania zgłoszenia takowego obiektu;
• wydano całkowicie błędnie nakaz rozbiórki (określonego w zaskarżonych decyzjach Organów administracji demontażem) obiektu określanego w toku postępowania jako "część bramy wjazdowej" wobec osoby M. H. w przypadku gdy nie była ona inwestorem niniejszego obiektu, posadowionego w pierwotnej formie około 50 lat temu przez ojca jej oraz Uczestniczki B. H., w osobie G. H.;
• pominięto w całości materiał dowodowy zawnioskowany w treści odwołania w zakresie dokumentacji zdjęciowej oraz wniosków dowodowych tyczących się zeznań świadków, na co również całkowicie nie zważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie;
• nie przeprowadzono stosownej analizy w drodze opinii geodezyjnej, a z treści wyroku Sądu I instancji oraz poprzedzających go decyzji w żaden sposób nie wynika sposób w jaki ustalono rzekome powierzchnie obiektu oraz gruntów objętych postępowaniem, w tym w szczególności granice nieruchomości sąsiedniej, które to rzekomo przekroczył obiekt objęty postępowaniem;
• treści wydanej decyzji Organu odwoławczego, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w drodze oddalenia skargi, w zakresie jej kwestii można by rzec geodezyjnej, rozstrzygnięcie oparto na zebranych na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego - nieczytelnych, odręcznych, tworzonych na szybko rysunkach osoby nie wykazującej się stosownymi uprawnieniami geodezyjnymi, zaś przedstawionej w toku oględzin przeprowadzanych przez Organ I instancji przez pracownika Organu I instancji K. L. jedynie jako architekt;
• Sąd I instancji, w ślad za Organem II instancji w całości pominął stanowisko Skarżącej M. H. tyczące się wszczęcia postępowania wobec właścicielki sąsiedniej nieruchomości B. H. w zakresie postępowania o rozgraniczenie połączonego z postępowaniem o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu, które obecnie prowadzone jest przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt I Ns [...], a w zakresie którego to zawarto już częściowe rozstrzygnięcie w drodze ugodowego rozgraniczenia jednej z granic nieruchomości Skarżącej;
• Wojewódzki Sąd Administracyjny, za Organem II instancji, który w ślad za Organem I instancji w sposób całkowicie błędny oparł się na punkcie granicznym posadowionym na gruncie własności M. H. w niedługim czasie przed przeprowadzeniem oględzin Organu I instancji – w toku postępowania prywatnego wszczętego na wniosek pełnomocnika B. H. w zakresie wznowienia znaków granicznych, które to postępowanie stanowi jedynie postępowanie techniczne, zaś przesłanką jego przeprowadzenie jest jedynie niesporny przebieg granic, co nie ma miejsca w obecnym stanie faktycznym, z uwagi na co to znak graniczny na podstawie, którego swoje rozstrzygnięcie wydał Sąd I instancji w ślad za decyzjami Organów obu instancji jest w zasadzie posadowiony bez mocy prawnej na gruncie Skarżącej i nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, tym bardziej istotnych dla obecnego postępowania;
• pełnomocnik Uczestniczki przedłożył nie posiadającą mocy prawnej z uwagi na spór co do granic nieruchomości dokumentację z postępowania o wznowienie znaków granicznych, nie jak błędnie przyjmuje Sąd I instancji z postępowania o wyznaczenie punktów granicznych;
• między. stronami postępowania istnieje spór o przebieg granic pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] co było wielokrotnie powtarzane w toku postępowania nie tylko przez Skarżącą lecz również przez B. H. działającą przez swojego męża A. A., zaś utrzymane w mocy rozstrzygnięciem Sąd I instancji stanowisko Organu II instancji zawarte na stronie 6 decyzji Organu odwoławczego wydaje się jawić jako całkowicie oderwane od stanu faktycznego sprawy i świadczące o jej niedokładnym przeanalizowaniu;
• Sąd I instancji w ślad za Lubelskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w błędny sposób ustalił faktyczne z mocy nawet to samego prawa granice nieruchomości Skarżącej naruszając jej prawo własności zarazem co do samej nieruchomości objętej postępowaniem jak również co do obiektu objętego postępowaniem, narażając w ten sposób Skarb Państwa w postaci niniejszego organu administracji na odpowiedzialność odszkodowawczą ze strony Skarżącej;
• Sąd I instancji oddalając skargę Skarżącej, jak wynika z treści analizowanej zaskarżonego wyroku bez pełni wiedzy własnej o niniejszym działaniu, podjął się de facto próby przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie granic nieruchomości, postępowania które to nie jest w żadnej mierze zastrzeżone dla jego kognicji;
• Organ II instancji, w ślad za Organem I instancji, co również pominął Sąd I instancji, w żaden sposób nie zweryfikował czy osoba A. A. posiada pełną zdolność do czynności prawnych i czy w ogóle to w toku postępowania mogła sprawować funkcję pełnomocnika Uczestniczki B. H.; nadto co pominął Sąd I instancji, Organ I instancji w sposób błędny adresował korespondencję do niniejszej Uczestniczki na chwilowy adres jej pełnomocnika - cudzoziemca nie posiadającego adresu do doręczeń w Polsce;
• Sąd I instancji w ślad za Organami administracji całkowicie pominął wyjaśnienia Skarżącej M. H. w szczególności w zakresie daty posadowienia obiektu objętego postępowaniem w jego pierwotnej formie, podczas gdy Skarżąca jako osoba, która zamieszkuje na nieruchomości objętej postępowanie (biorąc pod uwagę działkę gruntu przed jej podziałem o numerze [...] będącą własnością jej rodziców) od 53 lat, posiada z pewnością większą wiedzę historyczną niż nowonabywcy nieruchomości sąsiednich, tj. A. A., który zakupił 50 % udziałów w działce numer [...] w 2019 r. od swojego szwagra D. H.;
• błędnym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz orzekających w sprawie Organów administracji w zakresie nakazu rozbiórki (demontażu) obiektu objętego postępowaniem w przypadku gdy jego hipotetyczne przeprowadzenie pozbawiłoby Skarżącą oraz Uczestniczkę B. H. dostępu do sieci telekomunikacyjnej, z uwagi na fakt, iż w słupku niniejszego obiektu (również oznaczonego w zaskarżonej uprzednio decyzji Organu odwoławczego do demontażu) od około 25 lat posadowiony jest przyłącz kabel telekomunikacyjny, który to biegnie następczo do nieruchomości Skarżącej oraz Uczestniczki, co swoją drogą jest również istotną okolicznością wykazującą faktyczną datę budowy niniejszego obiektu;
• osoba Uczestniczki B. H. nie zgodziła się na dysponowanie jej nieruchomością na cele budowlane przez M. H. podczas gdy użytkowanie w zakresie obiektu objętego postępowaniem, abstrahując chwilowo od faktycznych granic nieruchomości Skarżącej, w zakresie niniejszego obiektu objętego postępowaniem rozpoczęło się na wiele lat przed nabyciem nieruchomości stanowiącej obecnie własność Uczestniczki, zaś na jego użytkowanie zgodę wyrazili poprzednicy prawni B. H., co świadczy o posiadaniu przez Skarżącą zgody na obecne dysponowanie nieruchomością Uczestniczki na cele budowlane związane z obiektem budowlanym objętym postępowaniem w sprawie;
• oddalenie skargi na decyzję Organu odwoławczego było rażąco błędne w przypadku gdy zgodnie z pozostałą treścią niniejszej decyzji oraz prawidłowo ustalonym stanem faktycznym obiekt budowlany objęty postępowaniem nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, zrealizowany jest w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ludzi, zwierząt i mienia oraz nie zagrażający środowisku, nie naruszający przepisów w sprawie warunków technicznych i nie naruszający miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na to, co bezzasadnie pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, Organ II instancji nie miał kognicji do rozstrzygnięcia kwestii posadowienia niniejszego obiektu na nieruchomości, kwestii granic nieruchomości;
• Sąd I instancji, mimo przyznania niniejszego stanowiska w uzasadnieniu decyzji Organ II instancji, pominął kwestię, iż obiekt objęty postępowaniem otwiera się do wewnątrz nieruchomości M. H.;
• Sąd I instancji oddalając skargę zlekceważył zasady bezpieczeństwa chociażby dojazdu pojazdów uprzywilejowanych do nieruchomości Skarżącej w drodze wydania wobec Skarżącej zaskarżonej decyzji rozbiórki, która to w przypadku jej realizacji uniemożliwiłaby wjazd na teren nieruchomości Skarżącej nie tylko jej samochodom prywatnym lecz również pojazdom ratunkowym;
• Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w ślad za Organem II instancji nie zbadał możliwości hipotetycznego rozstrzygnięcia całego postępowania (oczywiście jedynie w przypadku negatywnej wersji jego zakończenia dla mojej Mocodawczyni) w drodze wydania w sprawie rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie wykonania określonych czynności budowlanych mających na celu zmodyfikowanie obiektu objętego postępowaniem w ten sposób ażeby otwierał się wyłącznie do wewnątrz nieruchomości Skarżącej, bez określania demontażu jakiejkolwiek jego części;
2. art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie jako podstawę zaskarżonego wyroku, podczas gdy osoba M. H. nie była inwestorem pierwotnym obiektu objętego postępowaniem, którego to faktycznym inwestorem w pierwotnej formie był ojciec jej oraz Uczestniczki B. H., w osobie G. H., wobec czego Skarżąca nawet to nie może być podmiotem decyzji, na którą skargi nie uwzględnił Sąd I instancji, a tym bardziej nie może być obciążona rygorem dokonania demontażu na własny koszt objętego zaskarżoną decyzją Organu odwoławczego obiektu, który to faktycznie był budowany na gruncie stanowiącym wówczas wyłączną własność G. H., który to swoją dużą nieruchomość podzielił następnie na działki gruntu o obecnych numerach [...] oraz [...] dopiero w 2001 r.;
3. § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dalej (Rozporządzenie), poprzez całkowite pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie kwestii zawartej w zakresie tezy zaskarżonej decyzji Organu odwoławczego tj. okoliczności, iż obiekt - brama objęta niniejszym postępowaniem otwiera się do wewnątrz działki Skarżącej.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy podniesiono naruszenie:
1. art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: PrSądAdm) oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz w zw. art. 80 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji nie uwzględnieniu stanowiska Skarżącej, pomimo nie rozpoznania całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie w drodze naruszenia obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co skutkowało zlekceważeniem zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, a co wyraziło się w szczególności, rozpoznaniem materiału dowodowego z pominięciem zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, zaniechania podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadzenie oględzin przedmiotu postępowania bez obecności geodety uprawnionego, oparcie swojego rozstrzygnięcia na postępowaniu o wznowienie znaków granicznych, które to postępowanie nie ma żadnej mocy prawnej w zakresie trwałego wyznaczenia granic gruntów, jak również z uwagi na całkowite pominięcie wniosków dowodowych oraz stanowisk Skarżącej zawartych w toku postępowania pierwszo instancyjnego jak również zgłoszonych w treści odwołania oraz w zakresie wniosków Skarżącej o zawieszenie postępowania w sprawie, a także z uwagi na sprzeczności pojawiające się w treści decyzji oraz w jej rozstrzygnięciu w zakresie końcowego pominięcia przez Sąd I instancji w ślad za Organem II instancji okoliczności, iż brama objęta postępowaniem otwiera się do wewnątrz nieruchomości Skarżącej, uwidaczniającym się w szczególności:
• utrzymaniem w mocy decyzji Organu odwoławczego w drodze oddalenia skargi Skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie mimo zaskarżenia negatywnej i zaskarżonej wyłącznie przez M. H. decyzji Organu I instancji, w przypadku gdy Organ II instancji, co pominął Sąd I instancji, dopuścił się rażących naruszeń przepisów prawa materialnego jak i procesowego w postaci nie tyle samego faktu uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju, jak również w drodze faktycznej zmiany jej treści w zakresie wydania decyzji przez Organ odwoławczy będącej niekorzystną dla strony odwołującej się, a z pewnością nawet to bardziej niekorzystną niż decyzja Organu I instancji, z uwagi na fakt, iż Organ odwoławczy rozszerzył zakres negatywnych skutków swojej decyzji wobec M. H. w porównaniu do stanowiska Organu I instancji w drodze dodatkowego orzeczenia konieczności zamontowania w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła bramy wjazdowej na zewnątrz działki oraz w drodze orzeczenia ponad zakres decyzji Organu I instancji dodatkowo demontażu słupka przedmiotowej bramy; obiekt określony przez Sąd I instancji oraz Organy obu instancji jako "część bramy wjazdowej", nie może być formalnie oznaczony zgodnie z definicją legalną obiektu budowlanego określanego jako ogrodzenie: zgodnie nawet to, co również pominął Sąd I instancji, z treścią zaskarżonej decyzji Organu II instancji omawiany obiekt określany jako "część bramy wjazdowej", spełnia wszelkie stosowne przesłanki Prawa budowlanego w zakresie braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz braku konieczności dokonania zgłoszenia takowego obiektu;
• wydano całkowicie błędnie nakaz rozbiórki (określonego w zaskarżonych decyzjach Organów administracji demontażem) obiektu określanego w toku postępowania jako "część bramy wjazdowej" wobec osoby M. H. w przypadku gdy nie była ona inwestorem niniejszego obiektu, posadowionego w pierwotnej formie około 50 lat temu przez ojca jej oraz uczestniczki B. H., w osobie G. H.; pominięto w całości materiał dowodowy zawnioskowany w treści odwołania w zakresie dokumentacji zdjęciowej oraz wniosków dowodowych tyczących się zeznań świadków, na co również całkowicie nie zważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie;
• nie przeprowadzono stosownej analizy w drodze opinii geodezyjnej, a z treści wyroku Sądu I instancji oraz poprzedzających go decyzji w żaden sposób nie wynika sposób w jaki ustalono rzekome powierzchnie obiektu oraz gruntów objętych postępowaniem, w tym w szczególności granice nieruchomości sąsiedniej, które to rzekomo przekroczył obiekt objęty postępowaniem;
• treści wydanej decyzji Organu odwoławczego, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w drodze oddalenia skargi, w zakresie jej kwestii można by rzec geodezyjnej, rozstrzygnięcie oparto na zebranych na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego - nieczytelnych, odręcznych, tworzonych na szybko rysunkach osoby nie wykazującej się stosownymi uprawnieniami geodezyjnymi, zaś przedstawionej w toku oględzin przeprowadzanych przez Organ I instancji przez pracownika Organu I instancji K. L. jedynie jako architekt;
• Sąd I instancji, w ślad za Organem II instancji w całości pominął stanowisko Skarżącej M. H. tyczące się wszczęcia postępowania wobec właścicielki sąsiedniej nieruchomości B. H. w zakresie postępowania o rozgraniczenie połączonego z postępowaniem o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu, które obecnie prowadzone jest przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt I Ns [...], a w zakresie którego to zawarto już częściowe rozstrzygnięcie w drodze ugodowego rozgraniczenia jednej z granic nieruchomości Skarżącej;
• Wojewódzki Sąd Administracyjny, za Organem II instancji, który w ślad za Organem I instancji w sposób całkowicie błędny oparł się na punkcie granicznym posadowionym na gruncie własności M. H. w niedługim czasie przed przeprowadzeniem oględzin Organu I instancji - w toku postępowania prywatnego wszczętego na wniosek pełnomocnika B. H. w zakresie wznowienia znaków granicznych, które to postępowanie stanowi jedynie postępowanie techniczne, zaś przesłanką jego przeprowadzenia jest jedynie niesporny przebieg granic, co nie ma miejsca w obecnym stanie faktycznym, z uwagi na co to znak graniczny na podstawie, którego swoje rozstrzygnięcie wydał Sąd I instancji w ślad za decyzjami Organów obu instancji jest w zasadzie posadowiony bez mocy prawnej na gruncie Skarżącej i nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, tym bardziej istotnych dla obecnego postępowania;
• pełnomocnik Uczestniczki przedłożył nie posiadającą mocy prawnej z uwagi na spór co do granic nieruchomości dokumentację z postępowania o wznowienie znaków granicznych, nie jak błędnie przyjmuje Sąd I instancji z postępowania o wyznaczenie punktów granicznych;
• między stronami postępowania istnieje spór o przebieg granic pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] co było wielokrotnie powtarzane w toku postępowania nie tylko przez Skarżącą lecz również przez B. H. działającą przez swojego męża A. A., zaś utrzymane w mocy, rozstrzygnięciem Sądu I instancji stanowisko Organu II instancji, zawarte na stronie 6 decyzji Organu odwoławczego wydaje się jawić jako całkowicie oderwane od stanu faktycznego sprawy i świadczące o jej niedokładnym przeanalizowaniu;
• Sąd I instancji w ślad za Lubelskim Wojewódzkim. Inspektorem Nadzoru Budowlanego w błędny sposób ustalił faktyczne granice nieruchomości Skarżącej naruszając jej prawo własności zarazem co do samej nieruchomości objętej postępowaniem jak również co do obiektu objętego postępowaniem, narażając w ten sposób Skarb Państwa w postaci niniejszego organu administracji na odpowiedzialność odszkodowawczą ze strony Skarżącej;
• Sąd I instancji oddalając skargę Skarżącej, jak wynika z treści analizowanej zaskarżonego wyroku bez pełni wiedzy własnej o niniejszym działaniu, podjął się de facto próby przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie granic nieruchomości, postępowania które to nie jest w żadnej mierze zastrzeżone dla jego kognicji;
• Organ II instancji, w ślad za Organem I instancji, co również pominął Sąd I instancji, w żaden sposób nie zweryfikował czy osoba A. A. posiada pełną zdolność do czynności prawnych i czy w ogóle to w toku postępowania mogła sprawować funkcję pełnomocnika Uczestniczki B. H.; nadto co pominął Sąd I instancji, Organ I instancji w sposób błędny adresował korespondencję do niniejszej Uczestniczki na chwilowy adres jej pełnomocnika - cudzoziemca nie posiadającego adresu do doręczeń w Polsce;
• Sąd I instancji w ślad za Organami administracji całkowicie pominął wyjaśnienia Skarżącej M. H. w szczególności w zakresie daty posadowienia obiektu objętego postępowaniem w jego pierwotnej formie, podczas gdy Skarżąca jako osoba, która zamieszkuje na nieruchomości objętej postępowanie (biorąc pod uwagę działkę gruntu przed jej podziałem o numerze [...] będącą własnością jej rodziców) od 53 lat, posiada z pewnością większą wiedzę historyczną niż nowonabywcy nieruchomości sąsiednich, tj. A. A., który zakupił 50 % udziałów w działce numer [...] w2019:r. od swojego szwagra D. H.;
• błędnym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz orzekających w sprawie Organów administracji w zakresie nakazu rozbiórki (demontażu) obiektu objętego postępowaniem w przypadku gdy jego hipotetyczne przeprowadzenie pozbawiłoby Skarżącą oraz Uczestniczkę B. H. dostępu do sieci telekomunikacyjnej, z uwagi na fakt, iż w słupku niniejszego obiektu (również oznaczonego w zaskarżonej uprzednio decyzji Organu odwoławczego do demontażu) od około 25 lat posadowiony jest przyłącz kabel telekomunikacyjny, który to biegnie następczo do nieruchomości Skarżącej oraz Uczestniczki, co swoją drogą jest również istotną okolicznością wykazującą faktyczną datę budowy niniejszego obiektu; osoba Uczestniczki B. H. nie zgodziła się na dysponowanie jej nieruchomością na cele budowlane przez M. H. podczas gdy użytkowanie w zakresie obiektu objętego postępowaniem, abstrahując chwilowo od faktycznych granic nieruchomości Skarżącej, w zakresie niniejszego obiektu objętego postępowaniem rozpoczęło się na wiele lat przed nabyciem nieruchomości stanowiącej obecnie własność Uczestniczki, zaś na jego użytkowanie zgodę wyrazili poprzednicy prawni B. H., co świadczy o posiadaniu przez Skarżącą zgody na obecne dysponowanie nieruchomością Uczestniczki na cele budowlane związane z obiektem budowlanym objętym postępowaniem w sprawie;
• oddalenie skargi na decyzję Organu odwoławczego było rażąco błędne w przypadku gdy zgodnie z pozostałą treścią niniejszej decyzji oraz prawidłowo ustalonym stanem faktycznym obiekt budowlany objęty postępowaniem nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, zrealizowany jest w sposób nie zagrażający bezpieczeństwa ludzi, zwierząt i mienia oraz nie zagrażający środowisku, nie naruszający przepisów w sprawie warunków technicznych i nie naruszający miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na to, co bezzasadnie pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, Organ II instancji nie miał kognicji do rozstrzygnięcia kwestii posadowienia niniejszego obiektu na nieruchomości, kwestii granic nieruchomości;
• Sąd I instancji, mimo przyznania niniejszego stanowiska w uzasadnieniu decyzji Organ II instancji, pominął kwestię, iż obiekt objęty postępowaniem otwiera się do wewnątrz nieruchomości M. H.;
• Sąd I instancji oddalając skargę zlekceważył zasady bezpieczeństwa chociażby dojazdu pojazdów uprzywilejowanych do nieruchomości Skarżącej w drodze wydania wobec Skarżącej zaskarżonej decyzji rozbiórki, która to w przypadku jej realizacji uniemożliwiłaby wjazdu na teren nieruchomości Skarżącej nie tylko jej samochodom prywatnym lecz również pojazdom ratunkowym; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w ślad za Organem II instancji nie zbadał możliwości hipotetycznego rozstrzygnięcia całego postępowania (oczywiście jedynie w przypadku negatywnej wersji jego zakończenia dla mojej Mocodawczyni) w drodze wydania w sprawie rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie wykonania określonych czynności budowlanych mających na celu zmodyfikowanie obiektu objętego postępowaniem w ten sposób ażeby otwierał się wyłącznie do wewnątrz nieruchomości Skarżącej, bez określania demontażu jakiejkolwiek jego części;
2. art. 1 § 1 i 2 PrSądAdm oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 139 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji nie uwzględnieniu stanowiska Skarżącej, pomimo niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów w przypadku gdy wydanie decyzji przez Organ odwoławczy o zaskarżonej uprzednio treści w przypadku gdy mimo zaskarżenia negatywnej i zaskarżonej wyłącznie przez M. H. decyzji Organu I instancji, Organ II instancji dopuścił się rażących naruszeń przepisów prawa materialnego jak i procesowego w postaci nie tyle samego faktu uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju, jak również w drodze faktycznej zmiany jej treści w zakresie wydania decyzji przez Organ odwoławczy będącej niekorzystną dla strony odwołującej się, co w całości pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę, a z pewnością nawet to bardziej niekorzystną niż decyzja Organu I instancji, z uwagi na fakt, iż Organ odwoławczy rozszerzył zakres negatywnych skutków swojej decyzji wobec M. H. w porównaniu do stanowiska Organu I instancji w drodze dodatkowego orzeczenia konieczności zamontowania w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła bramy wjazdowej na zewnątrz działki oraz w drodze orzeczenia ponad zakres decyzji Organu I instancji dodatkowo demontażu słupka przedmiotowej bramy;
3. art. 1 § 1 i 2: PrSądAdm oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 8 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji, a w konsekwencji nie uwzględnieniu stanowiska Skarżącej, poprzez gdy uznane przez Sąd I instancji za zasadne, działanie Organu II instancji w sposób rażący wpływało na pogłębienie braku zaufania stron dla działania organów administracji publicznej z uwagi na pominięcie, co uznał za zasadne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, przez Organ II instancji w ślad za Organem I instancji okoliczności jakie powinien zbadać w sprawie, przeprowadzenie oględzin przedmiotu postępowania bez obecności geodety uprawnionego, oparcie swojego rozstrzygnięcia na postępowaniu o wznowienie znaków granicznych, które to postępowanie nie ma żadnej mocy prawnej w zakresie trwałego wyznaczenia granic gruntów, jak również z uwagi na całkowite pominięcie wniosków dowodowych oraz stanowisk Skarżącej zawartych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego jak również zgłoszonych w treści odwołania oraz w zakresie wniosków Skarżącej o zawieszenie postępowania w sprawie, a także z uwagi na sprzeczności pojawiające się w treści utrzymanej w mocy przez Sąd I instancji decyzji oraz w jej rozstrzygnięciu w zakresie końcowego pominięcia przez Organ II instancji okoliczności, iż brama objęta postępowaniem otwiera się do wewnątrz nieruchomości Skarżącej;
4. art. 1 § 1 i 2: PrSądAdm oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 76 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji - poprzez uznanie, iż charakter urzędowy oraz moc dowodową posiadają przedłożone przez A. A. w toku postępowania przed Organami administracji dokumenty w postaci nie posiadających mocy prawnej z uwagi na spór co do granic nieruchomości protokołów z postępowania o wznowienie znaków granicznych;
5. art. 1 § 1 i 2: PrSądAdm oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 101 § 1 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji w przypadku gdy jak wskazywano w skardze, stronie nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, gdyż w toku postępowania przed Organem II instancji osoba Skarżącej w zakreślonym przez Organ II instancji terminie w trybie art. 101 § 1 K.p.a. zgłosiła wniosek formalny o zawieszenie obecnego postępowania w sprawie, do czasu zakończenia prejudycjalnego postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt I Ns [...] o rozgraniczenie spornych w obecnym postępowaniu granic nieruchomości M. H. i B. H. połączonego z postępowaniem o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu - wniosek, który to w stosownym terminie nie został w ogóle to rozpatrzony przez Organ II instancji, a co najistotniejsze w zakresie niniejszego wniosku nie wydano w stosownym terminie postanowienia w trybie art. 101 § 1 K.p.a., co w sposób oczywisty może świadczyć o całkowitym braku zapewnienia przez Organ odwoławczy stronie udziału w postępowaniu oraz o wydaniu decyzji z rażącym zlekceważeniem stanowiska stron postępowania;
6. art. 1 § 1 i 2: PrSądAdm oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 34 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji w przypadku gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w ślad za Organami administracji dopuścił się rażącego naruszenia treści art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez uznanie za zasadną odmowę zawieszenia przez Organ II instancji niniejszego postępowania, mimo przedłożenia w tym zakresie zasadnego wniosku przez Skarżącą, w przypadku gdy w obecnym postępowaniu w pierwszej kolejności zachodzi konieczność rozstrzygnięcia spornych kwestii granic nieruchomości Uczestniczki i Skarżącej, co w sposób oczywisty znajduje się poza kognicją Sądu I instancji jak i Organu II instancji, zaś zastrzeżone jest dla kognicji sądów powszechnych, przy czym co najistotniejsze w tym zakresie jest już prowadzone postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt I Ns [...] o rozgraniczenie spornych w obecnym postępowaniu granic nieruchomości M. H. i B. H. połączone z postępowaniem o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wystąpiła o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 2 lutego 2023 r. sygn. akt I Ns [...], na okoliczność faktów nim stwierdzonych w szczególności faktu trwania postępowania rozgraniczeniowego między stronami niniejszego postępowania oraz ugodowego uregulowania części granic nieruchomości skarżącej, na których znajduje się przedmiotowa brama objęta nakazem rozbiórki. Skarżąca kasacyjnie zwróciła się o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja mająca, zdaniem skarżącej kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. H. jest nieuzasadniona.
W ocenie NSA, Sąd I instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych przy bramie wjazdowej celem doprowadzenia jej do stanu zgodnego prawem, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także nie naruszył przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Zasadnie zatem odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji a skargę oddalił.
Kluczową kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie czy brama wjazdowa zlokalizowana w przeważającej części na działce [...] należącej do skarżącej a w dalszej części na działce nr ewid. [...] będącej własnością siostry skarżącej B. H. odpowiada przepisom prawa budowlanego, w tym w szczególności przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej jako "rozporządzenie").
Organy ustaliły, że przedmiotowa brama wjazdowa została zainstalowana w sposób, który nie wypełnia wymogu rozporządzenia z § 42 ust. 1, który stanowi, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Podczas oględzin poprzedzających wszczęcie postępowania naprawczego z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ustalono bowiem, że skrzydła bramy wjazdowej na nieruchomość skarżącej ([...]) otwierają się zarówno do wewnątrz działki jak i na zewnątrz. Wobec czego organy nakazały doprowadzenie budowli (bramy wjazdowej będącej częścią ogrodzenia) do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie w terminie do 31 maja 2022 r. następujących czynności: 1. zamontowanie w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła ww. bramy o długości 3,0 m na zewnątrz działki, 2. demontaż części ww. bramy usytuowanej na działce nr ewid. [...], na długości 1,11m licząc od punktu granicznego nr [...], wyznaczającego granicę pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] (śruby wkręconej w kostkę brukową) do zewnętrznej krawędzi słupka, na którym zawieszono zachodnie skrzydło bramy o długości 1,27 m, łącznie z tym słupkiem.
Zdaniem NSA, Sąd I instancji zasadnie uznał wydane rozstrzygnięcie za zgodne z prawem. Rozstrzygnięcie takie miało podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym bowiem nie zostało w żaden sposób zakwestionowane, że przedmiotowa brama poza otwieraniem do wewnątrz działki otwiera się także na zewnątrz co jest niezgodne z § 42 ust. 1 rozporządzenia. Zatem aby doprowadzić zastany stan do zgodności z powołanym przepisem rozporządzenia organ nadzoru słusznie nakazał zamontowanie w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła ww. bramy o długości 3,0 m na zewnątrz działki. Rozstrzygnięcie takie spowoduje, że brama spełni ww. wymóg i cel zgodności budowli (bramy) z przepisami rozporządzenia zostanie osiągnięty. Zasadnie zatem organ określając ww. nakaz uczynił to w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane gdyż roboty budowlane (wzniesienie bramy ogrodzeniowej) zostały wykonane w sposób wskazany w art. 50 ust. 1 pkt pkt 4 ustawy Prawo budowlane tj. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a przepis ten miał zastosowanie w sprawie w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
Sąd I instancji prawidłowo nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy poprzez orzeczenie o nakazie rozbiórki części przedmiotowej bramy, która jak prawidłowo ustaliły organy znajduje się w części (1,11 m licząc od znaku granicznego nr [...]) na sąsiedniej działce nr ewid. [...], której właścicielka (siostra skarżącej) nie wyraziła zgody na dysponowanie nią przez skarżącą na cele budowlane z uwagi na własne plany inwestycyjne w tej części działki (pobudowanie ogrodzenia).
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ nadzoru budowlanego mógł przeprowadzić ocenę położenia bramy względem granic sąsiadujących działek nr [...] i [...] albowiem dysponował materiałem dowodowym w postaci operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatu w Biłgoraju z 19 stycznia 2001 r. (k. 6 akt adm.), protokołu z wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] art. 8 z 12 listopada 2019 r. a także protokołu pozytywnej weryfikacji wyznaczenia punktów granicznych z 16 stycznia 2020 r. Powyższe dokumenty zostały poddane ocenie jak każdy inny dokument urzędowy mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 75 K.p.a.) i stanowiły przedmiot swobodnej oceny organów zgodnie z art. 80 K.p.a. Oznaczenie położenia bramy względem granic działek nr [...] i [...], wbrew temu co podnosi skarżąca kasacyjnie, nie stanowiło o ustaleniu granic działek co w istocie należy do kompetencji organów prowadzących postępowanie rozgraniczeniowe ale miało za zadanie potwierdzić jaki jest obecny stan prawny wynikający z dokumentów urzędowych odnośnie przebiegu tych granic. Skoro z dokumentów tych wynika, że przedmiotowa brama znajduje się na długości 1,11 m na działce ewid. nr [...] licząc od zewnętrznej krawędzi słupka, na którym zamontowano skrzydło bramy o długości 1,27 m do punktu granicznego zamocowanego w kostce brukowej oznaczonego nr [...], to w istocie przyjąć należało, że aktualnie brama w części 1,11 m wchodzi na teren działki [...], której właścicielem jest siostra skarżącej, która nie wyraziła zgody na dysponowanie tą częścią jej działki na montaż bramy. W tej sytuacji orzeczenie o nakazie rozbiórki w sposób wskazany szczegółowo w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji (pkt 2) Sąd I instancji słusznie uznał za zgodne z prawem bowiem tylko poprzez usunięcie tej części bramy z działki [...] doprowadzi oceniane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie NSA, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że organy nadzoru kontrolując legalność robót budowlanych miały uprawnienie do zbadania okoliczności dysponowania przez skarżącą (jako inwestora) nieruchomością na cele budowlane. Zasadnie Sąd ten zauważył, że skoro w postępowaniu o pozwolenie na budowę czy legalizacyjnym inwestor ma obowiązek wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek należy spełnić w postępowaniu prowadzonym w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Badając to prawo w istocie organ ustala granice nieruchomości, aby wiedzieć gdzie sięga prawo inwestora do dysponowania zainwestowaną nieruchomością. Skoro położenie bramy w granicach działki [...] budziło wątpliwości, to należało to wyjaśnić, co też organy uczyniły w niniejszej sprawie na podstawie ogólnodostępnej dokumentacji geodezyjnej oraz dokumentacji przedstawionej przez strony.
Odnosząc się do zarzutu uwzględnienia przez Sąd I instancji, wadliwego w ocenie skarżącej kasacyjnie, stanowiska organów odnośnie do braku podstaw zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na toczące się wówczas postępowanie rozgraniczeniowe przez sądem powszechnym, NSA podziela stanowisko Sądu I instancji, że toczące się postępowanie rozgraniczeniowe nie było przesłanką zawieszenia wskazaną w tym przepisie albowiem granice między działkami były ustalone i już na tej podstawie organ mógł zweryfikować czy brama znajduje się na jednej czy na dwóch sąsiadujących działkach, będących własnością różnych właścicieli. W chwili orzekania przez organy przebieg granic pomiędzy działkami uzasadniał orzeczenie rozbiórki w sposób określony w pkt 2 zaskarżonej decyzji.
W ocenie NSA, skarżąca kasacyjnie myli się twierdząc, że organy ustalenie z przebiegu granic oparły na dokumentacji, która nie mogła stanowić podstawy prawnej takich ustaleń tj. na wyniku postępowania w zakresie wznowienia znaków granicznych. Jak wynika z akt sprawy o ustaleniu przebiegu granic przez organ zadecydowała analiza nie tylko samego protokołu ze wznowienia granic ale ocena całej dostępnej w tej sprawie dokumentacji geodezyjnej, która ma walor dokumentu urzędowego i w chwili orzekania przez organy nie została podważona w sposób prawem przewidziany.
Zdaniem NSA. Sąd I instancji jak i organy prawidłowo ustaliły, że inwestorem zobowiązanym do wykonania obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji jest skarżąca kasacyjnie albowiem z akt sprawy (zdjęcia k. 2-15 akt organu II instancji) wynika, że przedmiotowe ogrodzenie diametralnie różni się od poprzedniego wzniesionego przez jej ojca G. H. i nie stanowiło ono remontu poprzedniego lecz zostało wzniesione przez skarżąca od nowa. Ponadto Sąd I instancji słusznie wskazał, że sama skarżąca w trakcie postępowania oświadczyła, że wykonała sporną bramę w miejsce poprzedniej. Tym samym to skarżąca jako inwestor jest zobligowana doprowadzić bramę do stanu zgodnego z prawem w sposób wskazany przez organy.
Nie można również czynić Sądowi I instancji zarzutu, że nie dostrzegł tego, że organ odwoławczy zmodyfikował rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji wbrew zakazowi reformationis in peius z art. 139 K.p.a. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku słusznie zauważył, że pozostawienie słupka na działce, do której skarżąca nie ma prawa dysponowania nieruchomości na cele budowlane stanowiłoby rażące naruszenia prawa a zatem jest to sytuacja, w której nie obowiązuje zakaz wynikający z ww. przepisu.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że czynności dokonane przez organy w postępowaniu były wystarczające a przy tym prawidłowe by ustalić stan faktyczny a następnie zastosować właściwe przepisy prawa materialnego. Oczywiście można mieć zastrzeżenia do jakości rysunków dokonanych przez pracowników organu podczas oględzin jednak są one wystarczająco czytelne aby stanowiły podstawę ustaleń odnośnie sytuacji w terenie tj. wyników pomiarów.
Zdaniem NSA dowód z treści postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 2 lutego 2023 r. sygn. akt I Ns [...] nie miałby żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem organy wydając zaskarżoną decyzję oceniały stan istniejący w chwili wydania tej decyzji czyli na dzień 10 lutego 2022 r. a nadto powyższe postanowienie nie odnosi się do działki B. H. nr [...], która została zajęta pod budowę bramy przez skarżącą i z uwagi na którą zasadny był nakaz rozbiórki tejże bramy.
Pozostałe okoliczności na jakie wskazuje skarżąca w zarzutach swojej obszernej i wielowątkowej skardze kasacyjnej NSA uznał za niemające wpływu na legalność zaskarżonego wyroku i z tego powodu zarzuty te zasługiwał na oddalenie jako bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI