II OSK 859/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-06-15
NSAinneŚredniansa
choroba zawodowanarząd słuchuhałaswibracjepostępowanie administracyjnedowody medyczneorzeczenie lekarskieKodeks postępowania administracyjnegoinspekcja sanitarna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inspektora sanitarnego, uznając, że organy niższej instancji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u J. D., mimo stwierdzonego niedosłuchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów sanitarnych, wskazując na naruszenie zasad postępowania administracyjnego i konieczność ponownego wyjaśnienia, czy objawy choroby nie ujawniły się wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inspektora sanitarnego, podzielając stanowisko WSA co do niewystarczającego zebrania materiału dowodowego i konieczności oceny wszystkich dowodów, w tym wcześniejszych zaświadczeń lekarskich.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u J. D. WSA uznał, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, naruszając zasady KPA, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w aktach sprawy znajdowały się zaświadczenia lekarskie z lat 1975 i 1976 wskazujące na niedosłuch, podczas gdy orzeczenie lekarskie z 2010 r. stwierdzało brak uszkodzenia słuchu w tym okresie, a niedosłuch ujawnił się dopiero w badaniach z 2003 i 2006 r., czyli po upływie 2 lat od ustania narażenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organy administracji, choć związane orzeczeniem lekarskim (opinią biegłego), muszą dokonać jego dogłębnej oceny i nie mogą opierać rozstrzygnięcia na opinii budzącej wątpliwości lub sprzecznej z innymi dowodami. NSA uznał, że WSA słusznie wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia rozbieżności między różnymi zaświadczeniami lekarskimi, co do wystąpienia niedosłuchu w okresie narażenia lub w ciągu 2 lat od jego ustania. Sąd podkreślił, że organ ma obowiązek ocenić orzeczenie lekarskie jako dowód zgodnie z KPA i w razie wątpliwości zażądać uzupełnienia lub podjąć inne czynności dowodowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że organy nie odniosły się do wszystkich dowodów, w tym wcześniejszych zaświadczeń lekarskich wskazujących na niedosłuch, a orzeczenie lekarskie budziło wątpliwości co do oceny tych dowodów. Konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2009 nr 105 poz. 869 art. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Dz.U. 2009 nr 105 poz. 869 art. 5 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Dz.U. 2009 nr 105 poz. 869 art. 6 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Dz.U. 2009 nr 105 poz. 869 art. 8 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Dz.U. 2009 nr 105 poz. 869 art. 8 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Pomocnicze

k.p. art. 235 § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 235 § 2

Kodeks pracy

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W aktach sprawy znajdowały się dowody (zaświadczenia lekarskie) wskazujące na niedosłuch w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej, które nie zostały należycie ocenione. Orzeczenie lekarskie budziło wątpliwości i wymagało uzupełnienia lub ponownej analizy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu inspekcji sanitarnej, że późniejsze badania (po ustaniu narażenia) nie mają znaczenia dla stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli wcześniejsze badania nie wykazywały uszkodzenia słuchu w okresie narażenia lub w ciągu 2 lat od jego ustania. Argumentacja organu, że lekarz orzecznik ocenił dokumentację medyczną i jego ocena jest wystarczająca.

Godne uwagi sformułowania

nie poddały szczegółowej analizie wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dokumentów orzeczenie lekarskie będące opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., której ocena podlega kryteriom wskazanym w art. 80 k.p.a. nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Jacek Hyla

członek

Maria Czapska - Górnikiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące kompletności materiału dowodowego w sprawach o stwierdzenie chorób zawodowych, ocena opinii lekarskich przez organy administracji, obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki chorób zawodowych narządu słuchu i interpretacji przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne zbieranie i analiza dowodów medycznych w postępowaniach o choroby zawodowe, nawet jeśli wydaje się, że sprawa jest już rozstrzygnięta przez orzeczenie lekarskie.

Nawet orzeczenie lekarskie nie zamyka drogi do stwierdzenia choroby zawodowej – kluczowa jest analiza wszystkich dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 859/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Jacek Hyla
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1489/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-11-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
par. 2, par. 5 ust. 1, par. 6 ust. 1, par. 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz /spr./ sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1489/11 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 859 / 12
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez J. D. decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w związku ze zgłoszeniem podejrzenia u J. D. choroby zawodowej związanej z narażeniem na hałas i wibracje (odnośnie narażenia na drgania mechaniczne jest prowadzone odrębne postępowanie administracyjne), Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Płocku oddział w Warszawie wydał w dniu 30 kwietnia 2010 r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej pod postacią choroby narządu słuchu oraz pod postacią zespołu wibracyjnego. W oparciu o formularz karty oceny narażenia zawodowego oraz ww. orzeczenie lekarskie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m.st. Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nie stwierdził u J. D. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, załączonym do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869- zwanej dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.).
W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. podtrzymał twierdzenie, że jego trwałe uszkodzenie słuchu jest skutkiem długotrwałego, bezpośredniego narażenia na pracę w trudnych warunkach, wskazał na konieczność zweryfikowania badań i procedur diagnostyczno- orzeczniczych jednostki orzeczniczej.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazując na przesłanki choroby zawodowej z art. 2351 Kodeksu pracy oraz dwuletni okres uprawniający do jej rozpoznania w przypadku choroby narządu słuchu wymienionej w poz. 21 wykazu, organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowym postępowania został spełniony wyłącznie jeden warunek- rozpoznano ubytek słuchu. Organ wskazał, iż J. D. w okresie 1969- 2002 r. pracował zawodowo w 8 zakładach pracy, na różnych stanowiskach. Obecnie pozostaje na zasiłku przedemerytalnym. Z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wynika, że narażenie na hałas na stanowisku pracy występowało podczas zatrudnienia w Stoczni [...] im. [...] (13.03.1970- 17.06.1970), w Przedsiębiorstwie Przemysłu Chłodniczego "[...]" (23.05.1972- 22.04.1997) oraz w [...] Zakładach Mięsnych "[...]" S.A. (1.07.1997- 31.04.2000) i okresowo przekraczało dopuszczalne normatywy. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego podano, że analiza dokumentacji laryngologicznej z okresu zatrudnienia badanego w narażeniu na hałas wraz z oceną dostępnych audiogramów z 1975 r. i 1997 r. nie wskazują na obecność uszkodzenia słuchu w tym okresie. Niedosłuch ujawniły natomiast kolejne dostępne badania audiometryczne z 2003 r. i z 2006 r., wykonane po ustaniu narażenia na hałas.
W Mazowieckim Wojewódzkim Ośrodka Medycyny Pracy przeprowadzono u strony diagnostykę niedosłuchu: konsultację laryngologiczną, badania audiometryczne (audiometria tonalna, ENG, ABR) i stwierdzono u badanego obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o średniej wielkości w uchu lewym: 64 dB, w uchu prawym: 54 dB. W orzeczeniu stwierdzono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami jednym z warunków niezbędnych do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu jest stwierdzenie obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, i 3 kHz, który wystąpił w okresie narażenia lub w 2 lat od ustąpienia narażenia. W konkluzji organ stwierdził, że u J. D. powyższy warunek nie został spełniony, pomimo narażenia w latach 1972- 2000 na hałas ponadnormatywny. Jak wyjaśnił ponadto organ, pomimo pouczenia przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce badawczo- rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W ocenie organu fakt dołączenia do odwołania dokumentacji medycznej (wyniki badania słyszenia i audiogram tonalny, dokonane w 2010 r. i 2011 r. przez zakład "[...]"[...]) nie miał wpływu na meritum sprawy, gdyż lekarze orzecznicy nie kwestionowali istnienia u J. D. od 2003 r. istotnego niedosłuchu.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. D., zarzucając jej naruszenie art. 2351 oraz 2352 Kodeksu pracy w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organu, co do braku związku przyczynowego pomiędzy występowaniem szkodliwych warunków a chorobą zawodową oraz wskazał, że ocena dostępnych audiogramów z 1975 i 1997 r. nie wskazuje na obecność uszkodzenia słuchu, jednakże następne badanie wykonane w 2003 r. ujawniło niedosłuch. Z tych powodów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za zasadną.
Zaznaczając, że nie traci na aktualności orzecznictwo wydane na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), Sąd podkreślił utrwalony w orzecznictwie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim, w pełni aktualnym na gruncie nowego rozporządzenia. Nie zmieniało to jednak zasadniczej kwestii, iż orzeczenia w sprawach chorób zawodowych wydają właściwe organy administracji publicznej, które zobowiązane są do stosowania przepisów procedury administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami chyba, że ww. rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Sąd pierwszej instancji wskazując na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. stwierdził, że postępowanie, mające na celu stwierdzenie choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, winno być przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad postępowania.
I tak, niekwestionowany w niniejszej sprawie jest fakt, że u skarżącego wystąpił obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowany hałasem wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 3 kHz. Organ ocenił jednak, że analiza dostępnych audiogramów z 1975 r. i z 1997 r. nie wskazuje na obecność uszkodzenia słuchu w tym okresie. Niedosłuch ujawniły dopiero kolejne badania w 2003 i 2006 r. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że niedosłuch ujawnił się w okresie ponad 2 lat od ustania narażenia na czynniki szkodliwe (hałas), brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji powyższa okoliczność, to jest okres w którym wystąpiły objawy choroby zawodowej, nie zostały należycie wyjaśnione. Nie mogło ujść uwadze, że w aktach sprawy administracyjnej znajdują się zaświadczenia lekarskie J. D. m. in. z dnia 15 października 1975 r., które wskazują, że "badanie audiometryczne wykazało obustronny niedosłuch typu odbiorczego większy po stronie prawej". Kolejne zaświadczenie lekarskie z dnia 8 czerwca 1976 r. wskazuje na "pogorszenie słuchu w stosunku do badania z dnia 15 października 1975 r.". Jednocześnie Sąd dostrzegł, że w aktach sprawy znajdują się zaświadczenia lekarskie z późniejszego okresu m.in. z dnia 25 maja 1995 r. i 27 marca 1991 r., które nie wykazują na nieprawidłowości w omawianym zakresie. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, mimo że orzeczenie lekarskie ma walor opinii, organ nie może poprzestać na zawartych w nim ustaleniach, co do tego, że w okresie narażenia na szkodliwe czynniki (lub okresie 2 lat po ustąpieniu eksponowania na te czynniki) u skarżącego nie wystąpiły objawy choroby zawodowej. Skoro w aktach sprawy znajdują się zaświadczenia lekarskie wskazujące na występujący u skarżącego niedosłuch w okresie znacznie poprzedzającym złożenie wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej, obowiązkiem organu było odniesienie się do wszystkich dowodów.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana, co najmniej przedwczesnie, tj. bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien wyjaśnić na podstawie m.in. znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń lekarskich, czy objawy choroby zawodowej- obustronnego trwałego ubytku słuchu nie ujawniły się w okresie znacznie poprzedzającym złożenie wniosku o stwierdzenie tej choroby. W celu ustalenia powyższych okoliczności organ winien rozważyć celowość zasięgnięcia uzupełniającej opinii lekarza orzecznika, dodatkowego uzasadnienia zawartego w orzeczeniu lekarskim z dnia 20 listopada 2010 r. stanowiska w przedmiocie zapisów zawartych w zaświadczeniach lekarskich jak wyżej. Wyniki powyższych ustaleń oraz analizy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym według zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) uchylił decyzję organu I i II instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 2, § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 8 ust. 1, § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., a także art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) a tym samym przyjęcie, iż organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i w sposób nie wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
Wskazując na powyższy zarzut, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że Sąd pierwszej instancji, rozpatrując sprawę, oparł swoje rozstrzygnięcie o dokonanie wyrywkowej oceny wyłącznie dwóch dokumentów medycznych, zawartych w aktach sprawy, bez odniesienia się do całości zebranej w sprawie dokumentacji i wywiódł z nich wnioski sprzeczne z aktami prawnymi. W aktach sprawy znajdują się, bowiem zaświadczenia lekarskie z późniejszego okresu, które nie wykazują nieprawidłowości w omawianym zakresie (25 maja 1995 r., 16 czerwca 1978 r., 1 września 1978 r., 7 grudnia 1988 r., 8 stycznia 1991 r., 25 maja 1995 r., 27 marca 1991 r.). Jak podkreślił organ, lekarz laryngolog uprawniony przez pracodawcę do przeprowadzania badań profilaktycznych, wyłącznie w okresie październik 1975 r. - wrzesień 1978 r. dwukrotnie rozpoznał u J. D. niedosłuch z tym, że jednocześnie w zaświadczeniu lekarskim z dnia 16 czerwca 1978 r. stwierdził, że w badaniu audiometrycznym: "słuch w granicach prawidłowych. Laryngologicznie nie ma przeciwwskazań do pracy w hałasie" oraz ponownie w zaświadczeniu lekarskim z dnia 1 wrześniu 1978 r. (nie zawierające audiogramu), w którym podano m. in., że w badaniu audiometrycznym stwierdzono u J. D. niewielki niedosłuch odbiorczy obustronny oraz zawarto konkluzję, że "Wydaje się, że pacjent może pracować w hałasie, pod warunkiem używania ochronników słuchu. Kontrolne badanie za 3 miesiące". Jak z powyższego wynika w 2,5 roku po stwierdzeniu u J. D. niedosłuchu ten sam lekarz laryngolog orzekł w zaświadczeniu lekarskim z dnia 16 czerwca 1978 r., że w badaniu audiometrycznym "słuch w granicach prawidłowych. Laryngologicznie nie ma przeciwwskazań do pracy w hałasie", a po 2 miesiącach orzekł u badanego niewielki niedosłuch odbiorczy obustronny. Począwszy od zaświadczenia z dnia 7 grudnia 1978 r., aż do zaświadczeń lekarskich z 1991 r. i 1995 r., na które powołuje się Sąd, słuch jest określany jako prawidłowy. Pierwszy audiogram, potwierdzający uszkodzenie słuchu u J. D. jest datowany na 2003 r., po ustaniu narażenia zawodowego pracownika na hałas. Ponadto, w aktach sprawy zawarte jest zaświadczenie lekarskie z dnia 1 lipca 1997 r. informujące, że w wyniku badania lekarskiego i oceny narażeń występujących na stanowisku pracy orzeka się o braku przeciwwskazań zdrowotnych. Również w orzeczeniu lekarskim z dnia 30 kwietnia 2010 r. Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy dostępne audiogramy z lat 1995 i 1997 nie wskazują na uszkodzenie narządu słuchu u J. D. w tym okresie. Audiogram, w którym stwierdzono u J. D. obustronny niedosłuch typu odbiorczego został wykonany w dniu 15 października 1975 r., a więc bezpośrednio po zakończeniu służby wojskowej. Zdaniem wnoszącego kasację organu Sąd, wydając zaskarżony wyrok, pominął to, że zaświadczenia lekarskie były przedmiotem analizy przez lekarza orzecznika, który w przeciwieństwie do organów państwowej inspekcji sanitarnej jest uprawniony do oceny dokumentacji medycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Oceniając wniesioną w niniejszej sprawie kasację w granicach określonych przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, stwierdzić trzeba, iż podstawowy problem ujawniony na tle niniejszej sprawy dotyczył oceny, czy organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, stanowiący podstawę wydania kontrolowanych decyzji administracyjnych. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji wskazał na znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskie, w których stwierdzano u skarżącego niedosłuch typu odbiorczego, natomiast zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, okoliczność ta nie miała znaczenia dla sprawy z uwagi na pozostałą, zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną, która jest wystarczająca do jej rozpatrzenia. Szczególnie w tym zakresie eksponowano w kasacji fakt wydania w sprawie orzeczenia lekarskiego, w którym zdaniem organu uprawniony lekarz dokonał analizy dokumentacji medycznej. Z tak przedstawioną argumentacją nie sposób jednak się zgodzić.
Przede wszystkim nie można w przedmiotowej sprawie odmówić zasadności wywodom Sądu pierwszej instancji, zarzucającego organom administracyjnym orzekającym w niniejszej sprawie, że nie poddały szczegółowej analizie wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, a mających znaczenie dla oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, szczególnie w zakresie podstawowej kwestii ustalonej przez te organy, dotyczącej ujawnienia schorzenia po przekroczeniu wymaganego okresu do jej stwierdzenia. Z tych też przyczyn słusznie Sąd pierwszej instancji uznał konieczność uzupełnienia wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego.
Stwierdzić trzeba, co również eksponował Sąd pierwszej instancji, iż o ile organ inspekcji sanitarnej związany jest rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, o tyle nie zwalnia to go od obowiązku dokonania dogłębnej oceny tegoż orzeczenia lekarskiego, będącego opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., której ocena podlega kryteriom wskazanym w art. 80 k.p.a. Skoro, bowiem orzeczenie lekarskie stanowi środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia oraz wyjaśnienia, w sposób zrozumiały dla stron, zajętego w niej przez lekarzy stanowiska ani tym bardziej będącego sprzecznym z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Obowiązkiem organu jest ocena orzeczenia jako dowodu w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami k.p.a. Jeżeli zatem przed wydaniem decyzji ujawni się wątpliwość, co do przeprowadzonej oceny medycznej, organ winien zażądać od określonej jednostki orzeczniczej, uzupełnienia orzeczenia lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Podstawę działania w tym zakresie organy administracji znajdują w regulacji zawartej w art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz nawiązującej do nich regulacji § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Takie wątpliwości zawierało zarówno wydane w sprawie orzeczenie lekarskie Mazowieckiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku Oddział w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2010 r., jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy.
I tak w orzeczeniu tym stwierdzono wprost, że "Analiza dokumentacji laryngologicznej z okresu zatrudnienia badanego w narażeniu na hałas wraz z oceną audiogramów (dostępne audiogramy z roku z 1975 r., 1997 r. nie wskazuje na obecność uszkodzenia narządu słuchu w tym okresie. Kolejne dostępne badania audiometryczne (z roku 2003 r., 2006 r.), wykonane po ustaniu narażenia na hałas, ujawniły niedosłuch". Tymczasem w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarza laryngologa z dnia 15 października 1975 r., w którym na podstawie załączonego audiogramu z tej samej daty stwierdzono "obustronny niedosłuch typu odbiorczego większy po stronie prawej". Dlaczego Ośrodek Medycyny Pracy uznał, odmiennie niż lekarz laryngolog w ww. zaświadczeniu, że audiogram ten świadczy o braku uszkodzenia słuchu, nie zostało w żaden sposób, przez lekarzy wyjaśnione. Dalsze wątpliwości nasuwa także wskazywane przez Sąd pierwszej instancji drugie zaświadczenie lekarskie z dnia 8 czerwca 1976 r. Rozbieżności w materialne dowodowym nie zostały zweryfikowane pomimo, iż pozwalają one poddać w wątpliwość wartość dowodową ww. orzeczenia lekarskiego i uznania za udowodnioną okoliczność czasu nastąpienia rzeczywistego wystąpienia uszkodzenia słuchu.
W tej sytuacji zasadna była konkluzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotycząca konieczności wyjaśnienia przez organ, czy objawy choroby zawodowej w kierunku, której rozpoznania było prowadzone postępowanie, nie ujawniły się w okresie znacznie poprzedzającym złożenie wniosku o jej stwierdzenie. Z tych też przyczyn ocenę Sądu o uchybieniu przez organy administracyjne normom art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. należało podzielić, a podniesione w kasacji zarzuty naruszenia tych przepisów uznać za pozbawione zasadności. Słusznie również wskazywał Sąd pierwszej instancji na konieczność zastosowania w sprawie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i zwrócenia się do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej o dodatkową konsultację ewentualnie podjęcia innych koniecznych dla należytego wyjaśnienia sprawy czynności.
Odnośnie pozostałych przepisów, których naruszenie zarzucono Sądowi pierwszej instancji, tj. § 2, § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 8 ust. 1, art. 2352 Kodeksu pracy, stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał ich wykładni. Tym samym podstawę kasacji opartą na naruszeniu wskazanych wyżej przepisów uznać należy za chybioną.
Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r., poz. 270) oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI