II OSK 851/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dla gołębnika, który został wybudowany w miejscowości P. przy ul. [...] na działce nr [...] bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora E. Z. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, wskazując, że budowa zakończyła się ponad 20 lat temu, co uzasadnia zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego). Skarżący K. L. kwestionował datę zakończenia budowy, twierdząc, że nastąpiła ona nie wcześniej niż w 2020 r., a tym samym nie powinno mieć zastosowania uproszczone postępowanie. Podnosił również brak zgody właścicieli nieruchomości na legalizację samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy (oświadczenie inwestora, zeznania świadków, zdjęcia lotnicze i inne fotografie) potwierdza zakończenie budowy w 2000 r., co spełnia przesłankę 20 lat od zakończenia budowy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że jest związany jej granicami. Uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne. W odniesieniu do naruszenia art. 49g Prawa budowlanego, sąd podkreślił, że ustawa z 2020 r. wprowadziła uproszczone postępowanie legalizacyjne dla samowoli budowlanych starszych niż 20 lat. Materiał dowodowy zebrany przez organy, w tym oświadczenie inwestora, zeznania świadków oraz zdjęcia lotnicze i fotografie z różnych lat, jednoznacznie wskazywał na zakończenie budowy gołębnika w 2000 r. Sąd uznał, że ustalenia te nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Podkreślono, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym inwestor ma obowiązek wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a organ sprawdza kompletność dokumentów legalizacyjnych i stan techniczny obiektu. Badanie zgody właścicieli na etapie zobowiązania do przedłożenia dokumentów jest bezprzedmiotowe. NSA oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.), uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a uzasadnienie wyroku spełnia wymogi formalne. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że w przypadku samowoli budowlanej starszej niż 20 lat, kluczowe dla wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest udowodnienie daty zakończenia budowy, a nie zgoda właścicieli na etapie poprzedzającym przedłożenie dokumentów legalizacyjnych. Wyjaśnienie zakresu obowiązków inwestora i organu w tym trybie.
Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowoli budowlanych starszych niż 20 lat, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego wprowadzonymi w 2020 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f Prawa budowlanego) jest dopuszczalne, gdy budowa obiektu budowlanego zakończyła się co najmniej 20 lat temu, a inwestor nie dysponuje zgodą właścicieli nieruchomości na jej realizację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest dopuszczalne, jeśli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, a inwestor wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgoda właścicieli nie jest wymagana na etapie zobowiązania do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że kluczową przesłanką do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest upływ co najmniej 20 lat od zakończenia budowy. Materiał dowodowy, w tym oświadczenia, zeznania świadków i zdjęcia, potwierdził tę okoliczność. Sąd podkreślił, że w tym trybie inwestor ma obowiązek wykazać prawo do dysponowania nieruchomością, a organ sprawdza kompletność dokumentów i stan techniczny obiektu, a nie zgodę właścicieli na etapie poprzedzającym przedłożenie dokumentów.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., nastąpiło poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w tym braku zgody właścicieli na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie tych przepisów nie nastąpiło. Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów skargi w sposób wystarczający.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a WSA w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów skargi w uzasadnieniu wyroku. Ustalenia dotyczące daty zakończenia budowy były oparte na dostępnych dowodach, a kwestia zgody właścicieli nie była decydująca na etapie wszczynania postępowania legalizacyjnego.
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 49f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego następuje, gdy od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat.
u.p.b. art. 49g § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze postanowienia obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, takich jak oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, inwentaryzacja geodezyjna i ekspertyza techniczna.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym po zrzeczeniu się rozprawy przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako jeden z dokumentów wymaganych do pozwolenia na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potwierdzenie, że zebrany materiał dowodowy (oświadczenia, zeznania świadków, zdjęcia) jednoznacznie wskazuje na zakończenie budowy gołębnika w 2000 r., co uzasadnia zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. • W uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym kluczowe jest wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie zgoda właścicieli na etapie zobowiązania do przedłożenia dokumentów. • Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a WSA w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów skargi.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego było nieprawidłowe, ponieważ budowa nastąpiła po 2020 r. • Brak zgody właścicieli nieruchomości na legalizację samowoli budowlanej. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat • organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne • badanie na etapie zobowiązania inwestora do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych posiadania zgody właścicieli nieruchomości na budowę spornego obiektu jest bezprzedmiotowe • inwestor ma obowiązek przedłożyć m.in. oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Jerzy Siegień
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że w przypadku samowoli budowlanej starszej niż 20 lat, kluczowe dla wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest udowodnienie daty zakończenia budowy, a nie zgoda właścicieli na etapie poprzedzającym przedłożenie dokumentów legalizacyjnych. Wyjaśnienie zakresu obowiązków inwestora i organu w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowoli budowlanych starszych niż 20 lat, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego wprowadzonymi w 2020 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i procedury jej legalizacji, a orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące terminu i wymaganych dokumentów, co jest praktycznie ważne dla właścicieli nieruchomości i budujących.
“Samowola budowlana starsza niż 20 lat? NSA wyjaśnia, jak ją zalegalizować.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.