Orzeczenie · 2016-12-29

II OSK 847/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2016-12-29

NSAochrona środowiskaWysokansa

odpadyusuwanie odpadówwspólnota gruntowaposiadacz odpadówwładający powierzchnią ziemiodpowiedzialnośćustawa o odpadachochrona środowiskaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki zarządzającej wspólnotą gruntową od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą usunięcie odpadów (ziemi zmieszanej z gruzem) z nieruchomości należącej do wspólnoty. Spółka nie kwestionowała faktu nawiezienia odpadów, ale podważała swoją legitymację bierną, twierdząc, że nie jest posiadaczem odpadów ani nieruchomości, a odpowiedzialność spoczywa na firmie, która dostarczyła ziemię. Organy administracji i WSA uznały, że spółka, jako podmiot faktycznie władający nieruchomością i zarządzający wspólnotą gruntową, jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach i ponosi odpowiedzialność za ich usunięcie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach naruszenia prawa procesowego i materialnego. Sąd uznał, że organy nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, a ustalony stan faktyczny, zgodnie z którym spółka jest władającym powierzchnią ziemi, uzasadnia zastosowanie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. NSA podkreślił, że spółka, jako osoba prawna powołana do zarządzania wspólnotą gruntową, jest podmiotem legitymowanym do występowania w obrocie prawnym i faktycznie włada nieruchomością. W związku z tym, nawet jeśli nie jest właścicielem, to jako władający powierzchnią ziemi jest domniemanym posiadaczem odpadów i odpowiada za ich usunięcie. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia wyroku WSA, oddalając skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności za usuwanie odpadów przez podmioty zarządzające wspólnotami gruntowymi lub faktycznie władające nieruchomościami, nawet jeśli nie są ich właścicielami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot gruntowych i spółek je zarządzających, a także interpretacji pojęcia 'władający powierzchnią ziemi' w kontekście ustawy o odpadach.

Zagadnienia prawne (3)

Kto jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, jeśli odpady zostały nawiezione na nieruchomość należącą do wspólnoty gruntowej, a spółka zarządza tą wspólnotą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Posiadaczem odpadów jest podmiot faktycznie władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady, nawet jeśli nie jest jej właścicielem. W przypadku spółki zarządzającej wspólnotą gruntową, to ona jest uznawana za władającego i domniemanego posiadacza odpadów.

Uzasadnienie

Ustawa o odpadach wiąże odpowiedzialność za usunięcie odpadów z posiadaczem, którym jest m.in. władający powierzchnią ziemi. W sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie jest ustalony, a spółka zarządza wspólnotą gruntową i faktycznie włada nieruchomością, stosuje się domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, które obciąża władającego obowiązkiem usunięcia odpadów.

Czy decyzja nakazująca usunięcie odpadów jest niewykonalna lub wydana z naruszeniem prawa, jeśli nie precyzuje dokładnie ilości odpadów, miejsc ich usunięcia ani nie wymaga opinii biegłego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odpady są identyfikowalne, a brak precyzyjnych określeń nie uniemożliwia wykonania decyzji i nie ma podstaw do powołania biegłego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że chociaż określenie ilości odpadów i miejsc ich usunięcia mogło być mniej precyzyjne, to nie uniemożliwiało identyfikacji odpadów i wykonania decyzji. Brak było również uzasadnionych podstaw prawnych do żądania opinii biegłego geologa w tej konkretnej sytuacji.

Czy organ administracji może nakazać uzgodnienie usunięcia odpadów z innymi organami, jeśli ustawa nie przewiduje takiego obowiązku wprost?

Odpowiedź sądu

Nakazanie uzgodnienia może nie być idealne, ale nie stanowi kwalifikowanego naruszenia prawa, które skutkowałoby nieważnością decyzji.

Uzasadnienie

Choć ustawa o odpadach nie wymienia uzgodnienia z innymi organami jako obligatoryjnego elementu decyzji, a art. 26 ust. 6 ustawy zawiera otwarty katalog elementów decyzji, takie sformułowanie nie jest kwalifikowanym naruszeniem prawa, które prowadziłoby do nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (30)

Główne

u.o. art. 1

Ustawa o odpadach

Ustawa określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

Definicja posiadacza odpadów, obejmująca wytwórcę lub podmiot faktycznie władający odpadami, z domniemaniem, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.

u.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Obowiązek posiadacza odpadów niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach art. 1, 3 ust. 1 pkt 19, 26 ust. 1

Konstytucja RP art. 86

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek dbałości o stan środowiska i odpowiedzialność za jego pogorszenie.

Pomocnicze

u.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa o odpadach

Podstawa do wydania decyzji z urzędu nakazującej usunięcie odpadów.

u.o. art. 26 § ust. 6

Ustawa o odpadach

Obligatoryjne elementy decyzji nakazującej usunięcie odpadów.

u.z.w.g. art. 1

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Reguluje kwestie wspólnot gruntowych.

u.z.w.g. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Określa utworzenie spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową.

u.z.w.g. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Spółka do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową jest osobą prawną.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.

k.c. art. 103

Kodeks cywilny

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przyczyna nieważności decyzji - wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przyczyna nieważności decyzji - skierowanie do osoby niebędącej stroną.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przyczyna nieważności decyzji - decyzja niewykonalna.

p.p.s.a. art. 3