II OSK 836/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając dopuszczalność legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych po upływie terminu, jeśli projekt spełnia wymogi formalne.
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego, po tym jak inwestor samowolnie odstąpił od pierwotnego pozwolenia na budowę. Po odmowie zatwierdzenia pierwszego projektu zamiennego, inwestor złożył kolejny, który został ostatecznie zatwierdzony przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący kwestionowali legalność tego procesu, wskazując na naruszenie terminu i przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że termin na przedłożenie projektu zamiennego ma charakter procesowy i organ może dopuścić jego późniejsze złożenie.
Sprawa wywodzi się z samowolnie wykonanych robót budowlanych przez inwestora, polegających na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po wstrzymaniu robót i nakazie sporządzenia projektu zamiennego, inwestor złożył projekt, który nie spełniał wymogów formalnych, co skutkowało odmową jego zatwierdzenia. Następnie, po ponownym wniosku inwestora, organ nadzoru budowlanego zatwierdził projekt zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót, uznając, że inwestor dochował warunków formalnych i prawnych. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów, w tym art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, wskazując na upływ terminu na przedłożenie projektu zamiennego i brak zbadania interesów osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, opierając się na wykładni, że termin na przedłożenie projektu zamiennego ma charakter procesowy i organ dysponuje "luzem administracyjnym", co pozwala na legalizację budowy nawet po jego upływie, jeśli projekt spełnia wymogi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, uznając, że błędna wykładnia art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie miała miejsca, a organ prawidłowo zastosował przepisy, dopuszczając możliwość złożenia prawidłowego projektu zamiennego po pierwotnej odmowie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ nadzoru budowlanego może zatwierdzić projekt budowlany zamienny i udzielić pozwolenia na wznowienie robót budowlanych po upływie terminu, jeśli inwestor ponownie złoży prawidłowo opracowany projekt, a termin ten ma charakter procesowy.
Uzasadnienie
Termin wyznaczony na przedłożenie projektu zamiennego w trybie art. 51 Prawa budowlanego ma charakter procesowy, a nie materialny. Organ dysponuje "luzem decyzyjnym" i może dopuścić złożenie prawidłowego projektu nawet po pierwotnym terminie, jeśli nie narusza to prawa ani interesów osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
Nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę.
p.b. art. 51 § ust. 4
Prawo budowlane
Obowiązek organu nadzoru budowlanego do sprawdzenia wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 po upływie terminu lub na wniosek inwestora.
p.b. art. 51 § ust. 5
Prawo budowlane
Sankcje w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, w tym nakaz zaniechania dalszych robót, rozbiórki obiektu lub jego części, albo doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Pomocnicze
p.b. art. 33 § ust.1
Prawo budowlane
p.b. art. 34 § ust. 4
Prawo budowlane
p.b. art. 36a § ust. 2
Prawo budowlane
p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 1
Prawo budowlane
p.b. art. 83 § ust. 1
Prawo budowlane
p.b. art. 83 § ust. 2
Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia organowi odwoławczemu zlecenie przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodów w postępowaniu administracyjnym.
u.p.z.p. art. 52
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 54
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 55
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane art. 2 § ust. 1
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin na przedłożenie projektu zamiennego w trybie art. 51 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i może być przez organ dopuszczony do przekroczenia. Uzupełnianie materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym, o ile nie jest obszerne, jest dopuszczalne i zgodne z przepisami k.p.a. Analizy techniczne dotyczące zacieniania i wód opadowych, sporządzone przez uprawnione osoby, stanowią podstawę do uznania poszanowania interesów osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie sankcji rozbiórki lub nakazu zaniechania robót, gdy projekt zamienny nie został złożony w terminie. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (dwuinstancyjność, bezpośredniość) poprzez uzupełnianie projektu zamiennego w postępowaniu odwoławczym. Naruszenie praw osób trzecich poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, który ogranicza dostęp światła i narusza stosunki wodne.
Godne uwagi sformułowania
organ dysponuje tzw. luzem administracyjnym termin ma jedynie charakter procesowy nie można podzielić zarzutu skarżących, iż uzupełnienie projektu zamiennego w trakcie postępowania międzyinstancyjnego prowadzi do naruszenia art. 136 oraz do uchybienia ogólnym zasadom postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Grażyna Radzicka
sprawozdawca
Krystyna Borkowska
członek
Paweł Miładowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 51 Prawa budowlanego w kontekście terminów na przedłożenie projektu zamiennego oraz dopuszczalności uzupełniania materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i procedury legalizacji robót budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur budowlanych i możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót, co może być interesujące dla prawników i inwestorów.
“Czy można zalegalizować samowolę budowlaną po terminie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 836/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-05-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grażyna Radzicka /sprawozdawca/ Krystyna Borkowska Paweł Miładowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 518/07 - Wyrok WSA w Krakowie z 2008-11-27 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 51 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia del. NSA Grażyna Radzicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. J., J. J., A. P., A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 518/07 w sprawie ze skargi M. J., J. J., A. P., A. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 518/07 oddalił skargę M. J., J. J., A. P. i A. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. Wyrok wydano w następujących okoliczności sprawy. Decyzją z dnia [...].10.2003 r. znak [...] Burmistrz Brzeska na podstawie art. 52, art. 54 i art. 55 w związku z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) oraz art. 104 k.p.a., działając na podstawie planu przestrzennego zagospodarowania Miasta Brzesko zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr XVII/135/92 z dnia 26.03.1992 r. ustalił J. N. warunki zabudowy dla inwestycji: Budowa budynku mieszkalnego oraz garażu w Brzesku na działkach nr [...] i [...]. Decyzją z dnia [...].04.2004 r. znak [...] nr [...] Starosta Brzeski na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w Brzesku na działkach nr [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. znak Nz: [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust.1 i art. 50 ust 1 pkt 4 prawa budowlanego oraz art. 123 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzesku - wobec stwierdzenia wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę (zawyżenie ścian fundamentowych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego o ok. 2 m) - wstrzymał J. N. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji budowy opisanego wyżej budynku mieszkalnego. Kolejna decyzja w sprawie wykonywania robót budowlanych na działkach nr [...] i [...] w Brzesku w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę została wydana w dniu [...].07.2004 r. Decyzją tą -znak [...] - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzesku nakazał J. N. w terminie do dnia [...].09.2004 r. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, zakres robót wykonanych i pozostałych do wykonania oraz dowód, że poszanowane zostały występujące w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu uzasadnione interesy osób trzecich. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. Decyzją z dnia [...].12.2004 r. znak [...] wydaną po rozpoznaniu odwołania M. i J. J. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie ustalił termin wykonania obowiązku wynikającego z orzeczenia skarżonej decyzji organu I instancji, na dzień 30.01.2005 r. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, jako podstawę prawną powołując art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i w zw. art. 83 ust 2 prawa budowlanego oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. nr 93 poz. 888). Starosta Brzeski dnia [...].07.2004 r. wydał decyzję znak [...], którą na podstawie art. 36a ust. 2 prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. w związku z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brzesku z dnia [...].07.2004 r. uchylił decyzję własną z dnia [...].04.2004 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. N. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] i [...] w Brzesku. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez M. i J. J. Wojewoda Małopolski wydał w dniu [...].09.2004 r. decyzję znak [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Brzeskiego z [...].07.2004 r. Podstawę prawną decyzji Wojewody stanowił art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a w jej uzasadnieniu wskazano, że wydanie przez PINB w Brzesku decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obligowało organ administracji architektoniczno - budowlanej do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Na wniosek M. i J. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia [...].08.2004 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Brzeska z dnia [...].10.2003 r. znak [...] ustalającej dla J. N. warunki zabudowy działek nr [...] i [...] w Brzesku. Decyzją z [...].08.2004 r. sygn. akt [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].10.2003 r. Po rozpoznaniu wniosku M. i J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...].10.2004 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję tę zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. i J. J., jednakże ich skarga została odrzucona postanowieniem z dnia 21.12.2004 r. sygn. akt II SA/Kr 1382/04. W zakreślonym przez organy nadzoru budowlanego terminie tj. przed 30.01.2005 r. inwestor złożył projekt budowlany zamienny, jednakże nie spełniał on warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W szczególności organ nadzoru budowlanego zwrócił uwagę, że opracowanie nosi datę "marzec 2004", podczas gdy decyzja zobowiązująca inwestora do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego została w I instancji wydana [...].07.2004 r. Ponadto kto inny figuruje jako projektant na 1 stronie projektu, a kto inny uwidoczniony jest na kolejnych kartach. Z powyższych względów decyzją z dnia [...].02.2005 r. znak Nz: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzesku na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 51 ust. 4 prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. odmówił J. N. zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku mieszkalnego na działkach nr ewid. [...] i [...] w Brzesku. W decyzji tej poinformowano, że inwestor po przedłożeniu właściwie opracowanego projektu budowlanego zamiennego będzie mógł ponownie wystąpić z wnioskiem o jego zatwierdzenie. Decyzja ta nie została zaskarżona. Decyzją z dnia [...].07.2005 r. znak Nz: [...] (sprostowaną postanowieniem z [...].07.2005 r. znak: Nz: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzesku na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 51 ust. 4 prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił J. N. pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku mieszkalnego z garażem na działkach nr ewid. [...] i [...] w Brzesku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przedłożony projekt został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do projektu dołączona została analiza przesłaniania obiektów sąsiednich (nasłonecznienia), z której wynika, że spełnione są przepisy dotyczące usytuowania budynku względem budynków sąsiednich pod względem przesłaniania. Ponadto w projekcie zapisano, że wody opadowe z terenów utwardzonych oraz dachu zostaną zagospodarowane na działce inwestora na terenach biologicznie czynnych. Przedłożony projekt spełnia również warunek określony w decyzji PINB z dnia 8.07.2004 r., bowiem zostało w nim wykazane, że poszanowane zostały występujące w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu uzasadnione interesy osób trzecich. W tej sytuacji nie ma podstaw do wydania nakazu rozbiórki części obiektu, o co wnioskują właściciele sąsiednich posesji. Od decyzji tej odwołanie wnieśli M. i J. J. oraz A. P. zarzucając, że samowolnie wykonane roboty budowlane znacznie pogorszyły warunki ich zamieszkania na działkach sąsiadujących z terenem inwestycji. W szczególności doszło do zmiany stosunków wodnych poprzez naruszenie dotychczasowego naturalnego ukształtowania terenu, wskutek czego działki skarżących są zalewane przez wody opadowe. W odwołaniu wskazano również, że wybudowany obiekt - znacznie wyższy niż zatwierdzony początkową decyzją o pozwoleniu na budowę - znacznie ogranicza dostęp światła słonecznego do sąsiednich budynków. Niedopuszczalne jest budowanie budynku o tak dużych gabarytach na osiedlu domków jednorodzinnych Decyzją z dnia [...].02.2007 r. znak [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i 83 ust. 2 prawa budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 51 prawa budowlanego i wskazał, że zgodnie z tym przepisem właściwy organ po wydaniu nakazu przedłożenia projektu zamiennego zobowiązany jest dokonać oceny, czy wniosek taki został wykonany w terminie. W takiej sytuacji zobligowany jest do zatwierdzenia przedłożonego projektu i wydania pozwolenia na budowę. W przypadku niewykonania obowiązku organ nadzoru budowlanego powinien nakazać zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub przywrócenie budowy do poprzedniego stanu. Postępowanie nie zostało zakończone żadną z wymienionych decyzji. Organ I instancji zawiadomił, że wszczął ponownie na wniosek J. N. postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym uznać należało, że organ prowadził postępowanie w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, co w ocenie MWINB było dopuszczalne i nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, bowiem prowadziło do zakończenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Organ odwoławczy ponownie badając sprawę nie stwierdził niezgodności projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy. Stwierdził też zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno - budowlanymi oraz kompletność przedłożonego projektu zamiennego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że niemożliwym jest orzeczenie o nakazie rozbiórki części obiektu, bowiem inwestor rozpoczął budowę na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, dokonał odstępstw od warunków w nim określonych (co skutkowało wszczęciem postępowania w tym zakresie), jednakże organ prawidłowo i zgodnie z kompetencjami rozstrzygnął sprawę. Ponadto przedmiotowy projekt budowlany zamienny został uzupełniony o analizę zacieniania, która nie wykazała naruszenia prawa w tym zakresie (podobnie uzupełnienie projektu w części pn: "wody opadowe"). Stosowne opracowania zostały dokonane przez osoby uprawnione na mocy ustawy i wobec nie przedstawienia kontrdowodów brak jest podstaw do uznania ich za niewiarygodne. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. J., J. J., A. P. i A. P., domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania (art. 136 i 107 § 1 w związku z art. 140 k.p.a.) oraz naruszenie przepisów art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt zamienny został złożony po terminie ustalonym ostatecznie decyzją MWINB z dnia [...].12.2004 r. znak [...] na dzień [...].01.2005 r. Projekt złożony w tym terminie nie został zatwierdzony (decyzja PINB z [...].02.2005 r. znak [...]). W tej sytuacji powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 5 prawa budowlanego przewidujący sankcję w postaci nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Dodatkowo zarzucono, że projekt budowlany zamienny zatwierdzony decyzją I instancji był niekompletny, bowiem uzupełniano go w trakcie postępowania międzyinstancyjnego. Uzupełnienie to nastąpiło z powołaniem się na art. 136 k.p.a., podczas gdy tego rodzaju dokumentacja nie stanowi ani nowego faktu, ani materiału w rozumieniu powołanego przepisu. Ponadto uzupełnienie materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. spowodowało naruszenie zasady dwuinstancyjności, bezpośredniości przeprowadzania dowodów oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Skarżący podnieśli również, że organy obydwu instancji nie zbadały, czy nie doszło do naruszenia praw osób trzecich (zacienienie sąsiednich budynków, kwestii wód opadowych), a ten zarzut organy nadzoru budowlanego potraktowały w sposób ogólnikowy, naruszając przy tym art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w myśl art. 51 ust. 4 prawa budowlanego wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 (obowiązku sporządzenia projektu zamiennego) sprawdza się po upływie terminu lub na wniosek inwestora. Tak więc pomimo, że w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja z dnia 21.02.2005 r. o odmowie zatwierdzenia projektu zamiennego, wobec wniosku inwestora spełniającego wymagania określone w art. 51 ust. 4 prawa budowlanego prawidłowa była decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robot budowlanych na podstawie wymienionego przepisu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia w postępowaniu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy podniósł, iż granice postępowania dowodowego wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego, a w szczególności wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, nakładająca na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Oddalając skargę – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zasadniczy problem wymagający rozstrzygnięcia w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu zamiennego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie ar. 51 ust. 5 prawa budowlanego, a więc nałożenia na inwestora daleko idących sankcji w postaci np. nakazu rozbiórki całości lub części obiektu budowlanego, czy też jest możliwe zatwierdzenie projektu zamiennego przedłożonego później. W tym zakresie Sąd podzielił argumentację przedstawioną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2006 r. sygn. VII SA/Wa 441/06 (LEX nr 304161). W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono: "niedotrzymanie terminu wykonania obowiązku dostarczenia dokumentacji przez inwestorów nie może być podstawą do orzeczenia nakazu rozbiórki tego budynku, skoro wyznaczony przez organ termin ma jedynie charakter procesowy, może być zatem ustalony przez organ stosownie do okoliczności sprawy, może też zostać wydłużony na żądanie stron. Organ dysponuje zatem w tym zakresie tzw. luzem administracyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji. Dlatego też uznanie przez organ, nawet po upływie ww. terminu, iż obowiązek został wykonany daje podstawę do legalizacji budowy, która nie narusza prawa ani interesów prawnych skarżącego". Sąd pierwszej instancji uznał, że nie można podzielić zarzutu skarżących, iż uzupełnienie projektu zamiennego w trakcie postępowania międzyinstancyjnego prowadzi do naruszenia art. 136 oraz do uchybienia ogólnym zasadom postępowania administracyjnego. Zasady bezpośredniości i dwuinstancyjności nie pociągają za sobą zakazu uzupełniania postępowania przed organem II instancji. W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo, a uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji jest możliwe wyłącznie w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (art. 138 § 2 k.p.a.). W przypadku pozostałych braków postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ma nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek uzupełnienia postępowania we własnym zakresie. Może również zlecić przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie organowi, który wydał decyzję w I instancji, o czym stanowi art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu przepis ten nie został naruszony. Jak wynika z pisma MWINB z dnia 9.11.2005 r. organ odwoławczy zlecił PINB w Brzesku przeprowadzenie dodatkowego postępowania o przeprowadzenie oględzin bądź kontroli obiektu budowlanego celem ustalenia aktualnego stanu tego obiektu, a także o uzupełnienie projektu budowlanego w zakresie przekroju I - I o drogę dojazdową oraz w zakresie opisu projektowanego terenu w punkcie 5e pn. wody opadowe. Nie można uznać, że uzupełnienie akt sprawy o tego rodzaju dokumenty oznacza konieczność "przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Zdaniem Sądu było to uzupełnienie materiału wyłącznie w niewielkim, dopuszczalnym przepisami zakresie. Sąd wskazał na art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przy rozpatrywaniu odwołania organ II instancji doszedł do wniosku, że zatwierdzony projekt budowlany posiada braki, a jednocześnie uznał, że ich uzupełnienie nie wymaga przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającego, to prawidłowo i zgodnie z art. 136 k.p.a. dokonał stosownego uzupełnienia materiału sprawy. Dlatego też zarzut naruszenia przepisów postępowania w omawianym zakresie nie mógł odnieść skutku. W ocenie Sądu pierwszej instancji bezzasadny jest również zarzut naruszenia praw skarżących poprzez legalizację budynku, który w sposób niedopuszczalny ogranicza mieszkańcom nieruchomości sąsiednich dostęp do światła oraz narusza istniejące wcześniej stosunki wodne. Zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Jak zauważył organ II instancji, w aktach sprawy znajduje się analiza zacieniania, która nie wykazała naruszenia przepisów, a uzupełnienie projektu odnośnie zagospodarowania wód opadowych wskazuje, że wody te w całości są zagospodarowane na działce inwestora. J. N. przedłożył dokumenty sporządzone przez uprawnione osoby na okoliczność zgodności istniejącego obiektu z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi i brak było podstaw by kwestionować ich wiarygodność. Dodatkowo Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...].07.2007 r. znak [...] (k. 131 akt sądowych) Burmistrz Miasta Brzeska umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zalewania wodami powierzchniowymi napływającymi z sąsiednich działek m. in. nr [...] i [...] stwierdzając, że pomimo prowadzonych inwestycji nie doszło do zmiany naturalnego kierunku spływu wód powierzchniowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A. P., A. P., J. J. i M. J. zastępowani przez adwokata. Wnoszący skargę kasacyjną zaskarżyli wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzucając skarżonemu wyrokowi: naruszenie prawa materialnego – art. 51 ust. 5 ustawy prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w ustalonym stanie faktycznym organ miał możliwość niezastosowania wskazanego przepisu. W związku z postawionym zarzutem skarżący wnosili o 1. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz o uchylenie decyzji organów administracyjnych obu instancji; 2. ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący, nie godzą się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji interpretację art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, gdyż w ich ocenie nie wykonanie w terminie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego powoduje, że skarżący, nie mogą przedłożyć w terminie późniejszym projektu zamiennego – a odmowa zatwierdzenia projektu zamiennego przedłożonego po raz pierwszy powoduje, że organ winien nakazać zaniechanie robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. N. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania , której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie występuje w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 174 P.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z przepisami ustawy mogą stanowić: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W przedmiotowej sprawie, skarga kasacyjna wskazuje jedynie na podstawę wymienioną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a konkretnie wskazuje na art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie. Jest niespornym, że w kontrolowanej sprawie, przez Sąd pierwszej instancji, organ nadzoru budowlanego wydał pierwotnie decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i wobec istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego – nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniający zmiany wynikające z dotychczasowych wykonanych robót budowlanych, zakres robót wykonanych i pozostałych do wykonania oraz przedłożenia dowodów, że poszanowane zostały występujące w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu uzasadnione interesy osób trzecich. Jest niespornym również, że przedłożony w zakreślonym terminie pierwotny projekt zamiany nie został zatwierdzony przez organ i organ odmówił wydania pozwolenia na wznowienie robót. Jednak z treści decyzji wynikało, że inwestor po przedłożeniu właściwie opracowanego projektu zamiennego będzie mógł ponownie wystąpić z wnioskiem o jego zatwierdzenie. Sąd pierwszej instancji trafnie podkreślił, że decyzja ta miała przymiot ostatecznej i nie została wzruszona w administracyjnym toku instancji, a organ dopuszczając ponowne złożenie prawidłowego projektu zamiennego skorzystał z tzw. "luzu decyzyjnego". Oceniając charakter terminu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że ma on jedynie charakter terminu procesowego. Toteż skoro organ odmówił wydanie pozwolenia na wznowienie robót, lecz dopuszczał możliwość złożenia prawidłowego projektu w przyszłości przy czym decyzja ta miała przymiot ostatecznej i nie podlegała kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, to Sąd pierwszej instancji, oceniając skarżoną decyzję z dnia [...].07.2005 r. ostatecznie zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenie na wznowienie robót budowlanych nie mógł podważyć prawidłowości decyzji z dnia [...].02.2005 r. nr [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionowanie w kontrolowanej sprawie przez Sąd pierwszej instancji wspomnianego wyżej "luzu administracyjnego" nie znajduje uzasadnienia w art. 135 P.p.s.a., a "charakter terminu", o którym mowa wyżej, wyklucza zarzut skargi kasacyjnej, że organ wydał decyzję odmienną w tej samej sprawie. W powyższej sytuacji należało uznać, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić. G. Radzicka P. Miładowski K. Borkowska mb
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI