II OSK 836/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nakazanie opracowania inwentaryzacji nie jest czynnością prowadzącą do doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanego obiektu budowlanego (pomieszczenia gospodarczego rozbudowanego w 1998 r. na łazienkę), który wymagał legalizacji. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów nakazujące opracowanie inwentaryzacji, uznając, że nie prowadzi to do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca kasacyjnie twierdziła, że zastosowanie powinien mieć art. 51 Prawa budowlanego i nakazanie inwentaryzacji jest właściwe. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga nałożenia konkretnych czynności prowadzących do legalizacji, a nie tylko złożenia dokumentacji.
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanego obiektu budowlanego, który został rozbudowany w 1998 r. i pierwotnie istniał jako prowizoryczna komórka przed 1994 r. Organy nadzoru budowlanego nakazały inwestorom opracowanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz urbanistyczno-budowlanej z opinią o stanie technicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, uznając, że nakazanie opracowania dokumentacji nie prowadzi do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, co jest celem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji wskazał również na potrzebę odniesienia się do relacji między art. 48 a art. 51 Prawa budowlanego. Skarżąca kasacyjnie H. P. argumentowała, że obiekt istniał przed 1989 r. i zastosowanie powinien mieć art. 51 Prawa budowlanego, a nakazanie inwentaryzacji było prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że realizacja obiektu nastąpiła w 1998 r., co oznacza zastosowanie Prawa budowlanego z 1994 r. NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego był nieuzasadniony, ponieważ przepis ten nie był stosowany. Zarzut błędnej wykładni art. 51 Prawa budowlanego również uznano za chybiony. Sąd wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga nałożenia na inwestora obowiązku wykonania konkretnych czynności prowadzących do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a samo złożenie dokumentacji (inwentaryzacji) nie spełnia tego wymogu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo złożenie dokumentacji nie doprowadza robót do stanu zgodnego z prawem.
Uzasadnienie
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga nałożenia na podmiot zobowiązany wykonania konkretnych czynności, które faktycznie doprowadzą roboty do stanu zgodnego z prawem. Złożenie inwentaryzacji nie spełnia tego wymogu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymaga nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, a nie tylko złożenia dokumentacji.
Pomocnicze
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis wyłączający stosowanie art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakazanie opracowania inwentaryzacji geodezyjnej i urbanistyczno-budowlanej z opinią o stanie technicznym nie jest czynnością prowadzącą do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. do przebudowy kurnika na łazienkę. Prawidłowość decyzji administracyjnych nakładających obowiązek opracowania powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest wiadomo w jaki sposób przedłożenie takiej dokumentacji miałoby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Do czynności, o jakich mowa w powyższym przepisie nie należy złożenie ani inwentaryzacji geodezyjnej, ani też złożenie inwentaryzacji urbanistyczno-budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym.
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Maria Czapska - Górnikiewicz
sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i wymogów legalizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i sposobu jej legalizacji przez organy administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i sposobu jej legalizacji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i właścicieli nieruchomości.
“Czy samo złożenie dokumentacji wystarczy do legalizacji samowoli budowlanej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 836/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Stahl /przewodniczący/ Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 283/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-03-30 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 48, art. 51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz ( spr. ), Tomasz Zbrojewski, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 283/04 w sprawie ze skargi H. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu opracowania inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie II OSK 836 /05 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. O. uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania przed organami administracji wskazując, iż Wójt Gminy w R. prowadził na wniosek H. O. postępowanie w sprawie samowolnie wykonanego przez inwestorów H. i L. małżonków P. obiektu budowlanego to jest pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 2,65 m x 2,95 m i wysokości 3,2 m zlokalizowanego na działce nr [...] położonej we wsi J. przy A. w odległości 35 cm od ogrodzenia sąsiada inwestorów E. O. W toku oględzin przeprowadzonych w dniu 20 października 1998 r. ustalono, że rozbudowa spornej części obiektu została rozpoczęta na przełomie sierpnia i września 1998 r. oraz że przylega do budynku gospodarczego budowanego w oparciu o pozwolenie na budowę . Inwestor w dniu 21 września 1998 r. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego bez przedmiotowego pomieszczenia oznaczonego w projekcie nr 3 — mimo , że ubiegał się o pozwolenie także i na tę część obiektu. Przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia było to, iż inwestor nie przedstawił zgody właściciela działki sąsiedniej na budowę w odległości mniejszej niż 3 m. Decyzją z dnia 12 listopada 1998 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego Wójt Gminy w R. orzekł rozbiórkę przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 kwietnia 2001 r. uchylił decyzję z dnia 12 listopada 1998 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymaną w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy Prawo budowlane nakazał H. i L. małżonkom P. opracowanie powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno - budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę H. O. wniesioną na powyższą decyzję stwierdził, iż obiekt istniejący pierwotnie jako prowizoryczna komórka przed rokiem 1994, został przebudowany w roku 1998. Zakres wykonanych wówczas robót w ocenie Sądu był bardzo duży i pozwalał na stwierdzenie, że faktycznie w 1998 r. powstał nowy obiekt (łazienka). Z tych z kolei ustaleń wynikało, że do przedmiotowej samowoli budowlanej należało zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji z 11 lipca 2003 r. Jest przy tym też niewątpliwe, że inwestor nie posiadał pozwolenia na wybudowanie przedmiotowego obiektu. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż celem przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno - budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym. Nie jest wiadomo w jaki sposób przedłożenie takiej dokumentacji miałoby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu koniecznym jest też odniesienie się przez organ administracji do relacji zachodzących między art. 51 , a art. 48 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe względy Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co skutkowało ich uchyleniem na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) Skargę kasacyjną wniosła H. P. zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając mu naruszenia prawa materialnego - art. 48 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną ich wykładnię. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalenie skargi H. O., względnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, iż sporny obiekt powstał przed zakupem nieruchomości przez małżonków P. w 1989 r., a więc istniał już pod rządami prawa budowlanego z 1974 r. W związku z inwestycjami dokonanymi w 1998 r. przez małżonków P. zdaniem organów administracji istniała konieczność uzyskania przez nich pozwolenia na budowę zarówno nowopowstałego obiektu, jak i na adaptację spornego kurnika na łazienkę. Zakres wykonanych prac adaptacyjnych ograniczył się do wymiany konstrukcji dachu i ocieplenia budynku, z tym że konstrukcja ścian i fundamentów nie uległa zmianie. Tym samym w ocenie skarżącej prawidłowe jest stanowisko organów administracji nakładające na inwestorów obowiązek opracowania powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej oraz inwentaryzacji urbanistyczno budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym. Zdaniem strony skarżącej skoro kurnik zaadaptowany w 1998 r. na łazienkę istniał przed zakupem nieruchomości przez skarżącą i jej męża w 1989 r., to stosownie do treści art. 103 ust. 2 prawa budowlanego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy art. 32 i 35 prawa budowlanego z 1974 r. zezwalały na legalizację budynków, które zostały wybudowane bez stosownych pozwoleń, a skoro przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. wyłączał stosowanie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. w tej sprawie w części dotyczącej samego postawienia budynku kurnika, to jak stwierdził w swych wywodach autor skargi kasacyjnej, konsekwencją tego jest zastosowanie art. 51 prawa budowlanego z 1994 r. do przebudowy kurnika na łazienkę. Przytoczone powyżej argumenty wskazują w ocenie skarżącej na prawidłowość decyzji administracyjnych i konieczność uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W odpowiedzi na skargę kasacyjną H. O. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego nie jest uzasadniony, bowiem przepis ten nie był w sprawie stosowany. Natomiast zarzut błędnej wykładni art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uznać trzeba za chybiony. Zauważyć trzeba, iż skarga kasacyjna ustaleń Sądu akceptujących ustalenia faktyczne organu administracji, iż realizacja obiektu w stanie obecnie istniejącym nastąpiła w 1998 r. strona skarżąca nie podważyła, a co więcej domagała się ich zaaprobowania. Konsekwencją jednak zrealizowania inwestycji po dniu 1.01.1995 r. jest to, że w sprawie zastosowanie mają stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm. - dalej cytowanej jako Prawo budowlane) przepisy ustawy z dnia 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane, a nie przepisy ustawy z dnia 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Odmienne wywody strony w tym przedmiocie nie znajdują żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Są też niekonsekwentne, bowiem w przypadku zrealizowania obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. jego legalizacja oparta byłaby między innymi o przepisy art. 40 ustawy z dnia 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane, a nie jak domaga się skarżąca, w oparciu o art. 51 ustawy dnia 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane. Zaskarżona w przedmiotowej sprawie w drodze skargi decyzja została wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. według stanu prawnego ustalonego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), według brzmienia przepisu art. 51 na dzień 30 stycznia 2004 r. tj. na datę wydania zaskarżonej decyzji. Te przepisy stanowiły również podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku, skoro sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych). Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwalał na wydanie decyzji w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, "nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Uruchomienie trybu określonego w art. 51 ust. 1 wymagało jednakże stwierdzenia, że realizowane roboty odnoszą się do innych przypadków niż określone w art. 48 (art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego). Takim jednoznacznym ustaleniem nie było poprzedzone wydaniem decyzji zaskarżonej, co stanowi jedną z przyczyn jej wadliwości. We wniesionej skardze kasacyjnej strona sama przyznaje, że decyzje obu organów wydane zostały w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych już wykonanych. Tymczasem stosownie do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz określającą termin wykonania tych czynności. Tak więc przepis wymaga nałożenia na podmiot zobowiązany wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Na pewno do czynności, o jakich mowa w powyższym przepisie nie należy złożenie ani inwentaryzacji geodezyjnej, ani też złożenie inwentaryzacji urbanistyczno-budowlanej przedmiotowego obiektu z opinią o stanie technicznym. Fakt, bowiem złożenia określonej dokumentacji nie spowoduje, że zrealizowane prace zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, a taki jest wymóg zawarty w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu tegoż przepisu w dacie wydania decyzji zaskarżonej. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w kasacji zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI