II OSK 833/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych, uznając, że skarżący rozpoczęli roboty przed skutecznym zgłoszeniem i uzupełnieniem dokumentacji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody o sprzeciwie wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych (odtworzenie ganku). Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak udziału w postępowaniu J. S. oraz niezastosowanie przepisów k.p.a. NSA oddalił skargę, uznając, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed skutecznym zgłoszeniem i uzupełnieniem dokumentacji, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych nie zasługiwały na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. M. i W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego o sprzeciwie wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na odtworzeniu ganku. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 4 Prawa budowlanego, argumentując, że opóźnienie w uzupełnieniu zgłoszenia było spowodowane pandemią COVID-19. Podnosili również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 9 i 10 k.p.a. z uwagi na brak udziału w sprawie J. S. oraz jej następców prawnych. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut dotyczący braku udziału J. S. w postępowaniu nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ postępowanie nie zostało wszczęte z jej wniosku, a ona sama nie zgłosiła chęci udziału w postępowaniu sądowym. Ponadto, NSA podkreślił, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed skutecznym zgłoszeniem i uzupełnieniem dokumentacji, co stanowiło podstawę do wniesienia sprzeciwu zgodnie z art. 30 ust. 5c i 6 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą pandemii jako usprawiedliwienia opóźnienia, wskazując, że skarżący powinni byli powstrzymać się z robotami do czasu skutecznego zgłoszenia i upływu terminu na wniesienie sprzeciwu. Wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego został oddalony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoczęcie robót budowlanych przed skutecznym zgłoszeniem i uzupełnieniem dokumentacji, nawet jeśli opóźnienie było spowodowane okolicznościami niezależnymi od strony, stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu, a argumentacja o okolicznościach niezależnych nie może odnieść skutku w kontekście art. 30 ust. 6 pkt 4 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący rozpoczęli roboty budowlane przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu i przed skutecznym uzupełnieniem zgłoszenia. Podkreślono, że skarżący powinni byli powstrzymać się z robotami do czasu upływu terminu na wniesienie sprzeciwu. Argumentacja o okolicznościach niezależnych, takich jak pandemia, nie ma znaczenia w przypadku rozpoczęcia robót z naruszeniem przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
Pr.bud. art. 30 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 30 § ust. 6 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 32
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § § 2 zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr.bud. art. 30 § ust. 1b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 30 § ust. 5c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr.bud. art. 30 § ust. 5d
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoczęcie robót budowlanych przed skutecznym zgłoszeniem i uzupełnieniem dokumentacji stanowi podstawę do wniesienia sprzeciwu. Argumentacja o okolicznościach niezależnych od strony (pandemia) nie ma znaczenia w kontekście naruszenia terminu rozpoczęcia robót. Brak zgłoszenia chęci udziału w postępowaniu przez J. S. i jej następców prawnych, a także brak wszczęcia postępowania z ich wniosku, wyklucza zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących ich udziału.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w uzupełnieniu zgłoszenia było spowodowane okolicznościami niezależnymi od strony (pandemia COVID-19). Naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. z uwagi na brak udziału w sprawie J. S. i jej następców prawnych. Naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz oddalenie wniosku dowodowego. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie podważyli oceny prawnej sądu. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie działań przeczących zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
roboty budowlane wykonane przez skarżących nastąpiły przed skutecznym zgłoszeniem ich wykonania oraz uzupełnieniem zgłoszenia skarżący powinni byli powstrzymać się od prowadzenia robót budowlanych do czasu upływu terminu na wniesienie sprzeciwu kuriozalna jest argumentacja sprowadzająca się do przyjęcia, że przeszkodą do wydania decyzji było to, że 'wykonane zaś prace były niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego budynku, których wstrzymanie z uwagi na warunki pogodowe nie mogły zostać wstrzymane' nie może sąd administracyjny, w sytuacji kiedy strony nie brały udziału w postępowaniu, z urzędu działać za strony, które mogą być niezainteresowane udziałem w postępowaniu
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszenia robót budowlanych, terminów, skutków ich naruszenia oraz zasad udziału stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozpoczęcia robót przed skutecznym zgłoszeniem i uzupełnieniem dokumentacji, a także kwestii proceduralnych związanych z udziałem w postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie budowlanym, które są istotne dla praktyków. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje konsekwencje niedochowania terminów i procedur.
“Niedopełnienie formalności w budowlance: Kiedy zgłoszenie robót staje się problemem?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 833/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Jerzy Stankowski Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Ke 789/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-11-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 30 ust. 5, art. 30 ust. 6 pkt 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 9, art. 10, art. 7, art. 77 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 153, art. 106 par. 3, art. 183 par. 2 pkt 5, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. i W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 789/21 w sprawie ze skargi Z. M. i W. M. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 26 sierpnia 2021 r., znak: IR.I.7843.7.2021 w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 789/21, oddalił skargę Z. M. i W. M. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 26 sierpnia 2021 r., znak: IR.I.7843.7.2021, w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Powyższą decyzją Wojewoda Świętokrzyski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 14 stycznia 2021 r., znak: BP.6743.554.2020.MC, wydaną w oparciu o art. 30 ust. 2, ust. 2a, ust. 5, ust. 5c i ust. 5d ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud."), wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na "odtworzeniu ganku, który uległ zawaleniu podczas zgłoszenia remontu, zgłoszenie z dnia 15.06.2020 r. znak sprawy BP.6743.250.2020.MC na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] [...], w jednostce ewidencyjnej gmina [...]". Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyli Z. M. i W. M., wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie nieważności postępowania oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach w celu zwrócenia sprawy i wznowienia postępowania administracyjnego z udziałem następców prawnych J. S. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzucili: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 4 Pr.bud., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roboty budowlane wykonane przez skarżących nastąpiły przed skutecznym zgłoszeniem ich wykonania oraz uzupełnieniem zgłoszenia, w sytuacji gdy powyższe opóźnienie w dokonaniu zgłoszenia wywołane było okolicznościami niezależnymi od strony skarżącej, a wywołane panująca w kraju pandemią COVlD-19, co nie może stanowić naruszenia przepisu art. 30 ust. 5 Pr.bud. i dawać asumpt do zgłoszenia sprzeciwu, tym samym nie było podstaw prawnych do wydania przedmiotowej decyzji; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 9 w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i nie wezwanie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania osoby z wniosku której zostało wszczęte postępowanie w sprawie, tj. J. S., a obecnie z uwagi na śmierć ww. w dniu 15 listopada 2021 r. jej następców prawnych, co "doprowadziło do pozbawienia strony możliwości obrony swoich praw, które z uwagi na posiadanie interesu prawnego w sprawie - Pani J. S. była bowiem współwłaścicielem nieruchomości, zaś odbudowany ganek stanowił podłoże jej tarasu, którego przez okres remontu została pozbawiona, a w konsekwencji do nieważności postępowania" w trybie "art. 183 § 2 pkt 4" p.p.s.a. (powinno być art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. - tak też wskazano w uzasadnieniu środka zaskarżenia), co "winno skutkować uchyleniem orzeczenia w sprawie i stwierdzeniem nieważności postępowania przed Skarżonym organem" oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowieniem postępowania administracyjnego w sprawie z udziałem następców prawnych J. S.; b) art. 7 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i nie podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez niedostateczne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego; c) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez niedokonanie w sposób wyczerpujący i całościowy zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez oddalenie wniosku dowodowego skarżących zawartego w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2021 r., poprzez "uznanie iż nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości", w sytuacji gdy wnioskowana dokumentacja nie została załączona pierwotnie w poczet materiału dowodowego w sprawie, a z której wynikały przyczyny uzasadniające zaistniałe opóźnienie po stronie skarżącej, a których "uwzględnienie winno prowadzić do wniosku iż skarga była w pełni uzasadniona i winna zostać uwzględniona w całości"; d) art. 153 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż "z uwagi na moc wiążącą oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie" oraz błędne przyjęcie, iż skarżący nie podważyli oceny prawnej sądu, w sytuacji gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, iż skarżący "kwestionowali zasadność uznania niedokonania zgłoszenia robót budowlanych w terminie zarówno w pierwszej jak i drugiej decyzji Skarżonego organu, a także w orzeczeniu Sądu", a tym samym istniała podstawa faktyczna i prawna do rozważania postawionych zarzutów, która winna prowadzić do uwzględnienia skargi w całości; e) art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i podejmowanie działań przeczących zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, z uwagi na fakt, iż przyczyną opóźnienie w dostarczeniu dokumentów uzupełniających zgłoszenie była okoliczność braku funkcjonowania Starostwa Powiatowego w [...], z uwagi na pandemię COVID-19 oraz chorobę i kwarantannę pracowników, "dokumentacja zaś została niezwłocznie z pismem wyjaśniającym opóźnienie, wykonane zaś prace były niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego budynku, których wstrzymanie z uwagi na warunki pogodowe nie mogły zostać wstrzymane", nadto podeszły wiek skarżących winien uzasadniać możliwość potraktowania wystosowanych pism jako wniosków o przywrócenie terminu do uzupełnienia zgłoszenia oraz nie podejmowania negatywnych decyzji w sprawie. Skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wnieśli nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: a) dokumentacji znajdującej się w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] pod sygn. akt PINB.055.6.2020 w przedmiocie pism oraz wniosków składanych w sprawie, celem dołączenia powyższych w poczet materiału dowodowego w sprawie oraz o następcze wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie; z wiedzy jaką posiadają skarżący tutejszy Sąd posiada li tylko dokumenty ze spraw jakie toczyły się przed Starostwem Powiatowym w [...] zaś nie posiada wiedzy o sprawach jakie toczyły się przez PINB w [...] a dotyczyły tego samego przedmiotu; b) odpisu skróconego aktu zgonu J. S.; - powyższe na fakt: błędnej analizy materiału dowodowego w sprawie, prowadzenia postępowania z naruszeniem prawa jego uczestników, w tym pozbawienia J. S. prawa udziału w postępowaniu, istnienia podstaw do przyjęcia, iż opóźnienie w uzupełnieniu dokumentacji zgłoszenia miało charakter niezawiniony przez skarżących, a leżących po stronie organów administracji publicznej, podstaw do uwzględnienia skargi w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu druga strona nie sprzeciwiła się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu - punkt 2a) skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżących kasacyjnie upatruje naruszenia przepisów wskazanych w analizowanej podstawie kasacyjnej w tym, iż w postępowaniu administracyjnym i sądowym nie brała udziału J. S., a także, w tym drugim postępowaniu, jej następcy prawni. W związku z powyższym, wyjaśnić trzeba, że nieważność postępowania z przyczyny, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zachodzi wówczas, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska. Ponadto o "pozbawieniu możności obrony swych praw" można mówić wówczas, gdy zaistniałe uchybienie procesowe godzi bezpośrednio w uprawnienia danej osoby, która już jest stroną postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2086/19). Zgodnie z art. 32 p.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wszystkie podmioty, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, zostały przez Sąd I instancji uwzględnione. J. S. nie zgłosiła chęci udziału w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 33 § 2 zd. 1 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Ponadto zauważyć należy, że zgłoszenia zarzutu nie wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, bądź sądowym bez swojej winy może dokonać wyłącznie ta osoba, która domaga się uczestnictwa w nim. Nie może sąd administracyjny, w sytuacji kiedy strony nie brały udziału w postępowaniu, z urzędu działać za strony, które mogą być niezainteresowane udziałem w postępowaniu, a jeżeli takie zainteresowanie wykażą, to w każdej chwili mogą złożyć stosowny wniosek. Uprawnieniami procesowymi rozporządza zawsze strona tego postępowania, inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i występowania w jej imieniu powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego z pominięciem strony tego postępowania stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do dokonywania oceny odnoszącej się do tego, czy dany podmiot, który nie wniósł skargi, został pominięty w postępowaniu administracyjnym (zob. wyroki NSA: z dnia 28 marca 2023 r., II OSK 825/20; z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1940/19). Wbrew zapatrywaniu autora środka zaskarżenia przedmiotowe postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte z wniosku J. S. Toczyło się ono w następstwie dokonanego przez skarżących (pismem z dnia 9 listopada 2020 r.) zgłoszenia, w trybie art. 30 Pr.bud., zamiaru wykonania robót budowlanych. Odwołać się także należy do poglądu prezentowanego przez NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 346/09 - "wobec szczególnej regulacji instytucji sprzeciwu zawartej w ustawie – Prawo budowlane, nie ma w sprawie, której przedmiotem jest wydanie decyzji o sprzeciwie, możliwości uznania, że poza inwestorem w wydaniu tej decyzji udział powinny mieć także inne podmioty poza inwestorem np. sąsiedzi inwestora. Przyjęcie, że te inne osoby mają interes w sprawie i należy zapewnić im udział w postępowaniu, wymagałoby w szczególności zachowania odpowiednich procedur umożliwiających im wzięcie udziału w postępowaniu, takich jak zawiadomienie o wszczęciu postępowania, umożliwienie zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji itd. Wyjątkowa, wynikająca ze specyfiki instytucji sprzeciwu od zgłoszenia sytuacja, a przede wszystkim niezwykle krótki termin do wniesienia sprzeciwu liczony od daty zgłoszenia, wskazuje na to, że brak jest podstaw do tego, aby zaakceptować pogląd, iż poza inwestorem w sprawie wydania decyzji o sprzeciwie stronami są inne jeszcze podmioty". Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut z punktu 2a) opisanej wyżej skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za niesłuszne uznać też należało zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy zostały wyjaśnione. Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5 (art. 30 ust. 1b, ust. 2, ust. 5, ust. 5c, ust. 5d, ust. 6 pkt 4 Pr.bud.). Jak wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, organ odwoławczy zaakceptował ustalenia poczynione przez organ I instancji, że w analizowanej sprawie zgłoszenie wpłynęło do organu w dniu 12 listopada 2020 r. Wniesione zgłoszenie było niekompletne i zasadnie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r. Starosta [...] nałożył na zgłaszających obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, a w postanowieniu zawarł stosowne pouczenie. Inwestorzy odebrali postanowienie w dniu 3 grudnia 2020 r. Organ określił termin uzupełnienia postanowienia do dnia 4 stycznia 2021 r. Termin ten nie został przez inwestorów dochowany, co jest bezsporne. Stąd organ odwoławczy uznał, że sprzeciw został przez Starostę wniesiony skutecznie. Skarżący nie wykazali, aby przed upływem zakreślonego terminu złożyli wniosek do organu o wyznaczenie dodatkowego terminu do uzupełnienia zgłoszenia wobec trudności związanych ze skompletowaniem dokumentacji. Organ I instancji, wbrew zapatrywaniu skarżących kasacyjnie, nie był obowiązany, przy braku ww. aktywności po stronie skarżących, aby powstrzymać się z wydaniem decyzji, czy wyręczać skarżących i formułować za nich określone wnioski procesowe, tylko dlatego, że są osobami w podeszłym wieku. Kuriozalna jest argumentacja sprowadzająca się do przyjęcia, że przeszkodą do wydania decyzji było to, że "wykonane zaś prace były niezbędne do przywrócenia stanu poprzedniego budynku, których wstrzymanie z uwagi na warunki pogodowe nie mogły zostać wstrzymane". WSA w Kielcach w prawomocnym wyroku z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 428/21, wydanym w przedmiotowej sprawie, zauważył, że "W niniejszej sprawie zostały bowiem spełnione przesłanki z art. 30 ust. 5c ustawy, zgodnie z którym w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Skoro w wyznaczonym w postanowieniu z dnia 1.12.2020 r. terminie - do dnia 4.01.2021 r. - skarżący, pomimo stosownego pouczenia o negatywnych skutkach braku spełnienia określonych obowiązków, nie nadesłali całości żądanej dokumentacji, podstawą prawną wniesionego sprzeciwu powinien być art. 30 ust. 5c ustawy". Organ odwoławczy uwzględnił powyższe stanowisko WSA w Kielcach, dokonał kontroli decyzji organu I instancji, pod kątem zastosowanej podstawy prawnej z art. 30 ust. 5c Pr.bud., o czym mowa powyżej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy także zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że nie jest błędem to, że organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie dodatkowo o art. 30 ust. 6 pkt 4 Pr.bud. (organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5). W odwołaniu inwestorzy bowiem wskazali, że odtworzyli ganek w listopadzie 2020 r. Na marginesie, w zgłoszeniu z dnia 9 listopada 2020 r. termin rozpoczęcia robót określono na 30 grudnia 2020 r. Zatem zrealizowali odbudowę ganku przed upływem terminu 21 dni od daty wniesienia zgłoszenia, przedłużonego poprzez wydanie postanowienia z dnia 1 grudnia 2020 r. Tymczasem, w myśl obowiązujących przepisów, zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych; organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw; do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Skarżący winni byli powstrzymać się od prowadzenia robót budowlanych do czasu upływu terminu na wniesienie sprzeciwu. Podnieść również należy, że dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.) ma charakter wyjątkowy. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7600/21). W niniejszej sprawie Sąd I instancji takich wątpliwości nie dostrzegł. Nadto, skarżący w piśmie z dnia 9 listopada 2021 r. nie wykazali związku pomiędzy niniejszym postępowaniem, a postępowaniem prowadzonym przed organem nadzoru budowlanego. Na marginesie, analizując dokumentację zgromadzoną w niniejszej sprawie, która odwołuje się także do postępowania przed organem nadzoru budowlanego, trudno jest doszukać się istnienia takiej zależności, która zmieniłaby postrzeganie na sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny, wobec powyższego, nie podziela także zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 4 Pr.bud. Roboty budowlane wykonane przez skarżących "nastąpiły przed skutecznym zgłoszeniem ich wykonania oraz uzupełnieniem zgłoszenia". Jak sami przyznali skarżący w odwołaniu, odbudowa ganku nastąpiła w listopadzie 2020 r., tj. nawet przed wydaniem przez organ I instancji postanowienia z dnia 1 grudnia 2020 r., przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu. Jeszcze raz należy podkreślić, że skarżący powinni byli powstrzymać się od prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych dopóki zgłoszenie nie zostanie skutecznie złożone, dopóki nie upłynie termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Pr.bud. Z uwagi na charakter podstawy prawnej z art. 30 ust. 6 pkt 4 Pr.bud. argumentacja odwołująca się do okoliczności niezależnych od strony, a wywołanych panującą w kraju pandemią Covid-19, nie może odnieść zamierzonego skutku. Kwestia istnienia przeszkód w uzupełnieniu zgłoszenia nie ma związku z zaistnieniem faktu jakim jest rozpoczęcie robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku strony skarżącej kasacyjnie, złożonego na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., mając na względzie powyższe, a także, że przeprowadzenie dowodu w postępowaniu przed NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej, jest dopuszczalne jeżeli zostaną uwzględnione zarzuty procesowe dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracyjny lub wadliwej oceny ustalenia tego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 2121/19). Tym samym wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI