Orzeczenie · 2025-10-07

II OSK 832/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-07
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplan miejscowypostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniaKonstytucja RPzasada państwa prawnegolex retro non agitprawa nabyteNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów materialnego prawa, w tym art. 2, 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Kwestionował prymat planu miejscowego nad prawami nabywanymi w toku postępowania o warunki zabudowy oraz zasadę stosowania prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodnie z art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji jest dopuszczalne jedynie w przypadku braku planu miejscowego. Uchwalenie planu miejscowego dla terenu objętego wnioskiem czyni postępowanie o warunki zabudowy bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem NSA i nie narusza Konstytucji RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady bezprzedmiotowości postępowania o warunki zabudowy po uchwaleniu planu miejscowego oraz interpretacja zgodności przepisów u.p.z.p. z Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony w trakcie toczącego się postępowania o warunki zabudowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, dla którego toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym i obliguje do jego umorzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwalenie planu miejscowego czyni postępowanie o ustalenie warunków zabudowy bezprzedmiotowym i wymaga jego umorzenia.

Uzasadnienie

Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. stanowią, że ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji jest dopuszczalne tylko w przypadku braku planu miejscowego. Wejście w życie planu miejscowego dla danego terenu oznacza, że organy tracą kompetencję do rozstrzygania sprawy ustalenia warunków zabudowy, a postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Czy przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczące prymatu planu miejscowego nad decyzją o warunkach zabudowy oraz zasada stosowania prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji naruszają zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją RP i utrwalonym orzecznictwem NSA.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 Konstytucji RP są bezzasadne, ponieważ stanowisko o konieczności umorzenia postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, dla którego obowiązuje plan miejscowy, jest utrwalone w orzecznictwie NSA i zgodne z prawem. Organy mają obowiązek stosować przepisy obowiązujące na dzień wydawania decyzji.

Czy art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. narusza konstytucyjną zasadę lex retro non agit oraz zasadę ochrony praw nabytych?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie podzielił tych wątpliwości w kontekście niniejszej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd nie odniósł się bezpośrednio do zarzutu naruszenia zasady lex retro non agit w odniesieniu do art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., ale ogólnie uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne, wskazując na konieczność stosowania prawa obowiązującego na dzień wydawania decyzji i prymat planu miejscowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 65 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, dla którego toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym i obliguje do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Prymat przepisów o planowaniu przestrzennym nad prawami nabywanymi w toku postępowania o warunki zabudowy narusza zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). • Należy stosować prawo obowiązujące w dacie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy, a nie w dniu wydawania decyzji. • Art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. narusza konstytucyjną zasadę lex retro non agit oraz zasadę ochrony praw nabytych.

Godne uwagi sformułowania

uchwalenie i wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy uniemożliwia kontynuowanie postępowania objętego wnioskiem z uwagi na jego bezprzedmiotowość • określenie sposobu zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania stanowi wyjątek i zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p. dopuszczalne jest jedynie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania • organy administracji obu instancji z chwilą przyjęcia na danym terenie planu miejscowego tracą kompetencję do rozstrzygania sprawy ustalenia warunków zabudowy w ramach postępowania administracyjnego • jedynym dopuszczalnym zakończeniem toczącego się postępowania jest decyzja o jego umorzeniu • zarzuty dotyczące naruszenia art. 2, art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 4 ust. 2, a także art. 59 ust. 1 u.p.z.p., czy art. 105 k.p.a. są całkowicie bezzasadne, gdyż stanowią trudną do zrozumienia polemikę z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego stanowiskiem

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady bezprzedmiotowości postępowania o warunki zabudowy po uchwaleniu planu miejscowego oraz interpretacja zgodności przepisów u.p.z.p. z Konstytucją RP."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony w trakcie toczącego się postępowania o warunki zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w planowaniu przestrzennym, które ma bezpośrednie przełożenie na prawa inwestorów i obywateli. Interpretacja NSA potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą, ale zarzuty skarżącego podnoszą kwestie konstytucyjne.

Plan miejscowy zniweczył Twoje postępowanie o warunki zabudowy? NSA wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst