II OSK 832/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-05-26
NSAbudowlaneŚredniansa
samowola budowlanarozbiórkaprawo budowlanepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAwsanaruszenie praw procesowychudział w postępowaniu

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanego tarasu, uznając, że zarzut naruszenia praw procesowych przez pominięcie zmarłego współwłaściciela nie może być podniesiony przez innych uczestników postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części tarasu budynku letniskowego. Skarżący podnosili naruszenie przepisów o postępowaniu poprzez pominięcie jako uczestnika postępowania zmarłej współwłaścicielki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zarzut braku udziału w postępowaniu może być podniesiony jedynie przez pominiętą stronę, a nie przez inne podmioty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. i R. małż. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części tarasu budynku letniskowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów o postępowaniu, polegające na pominięciu jako uczestnika postępowania zmarłej współwłaścicielki Z. B. Odpowiedź na skargę wniosła G. N., wskazując na śmierć Z. B. przed wydaniem wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że zarzut niezapewnienia udziału w postępowaniu może być podniesiony jedynie przez stronę, która została pominięta, i to na jej wniosek może nastąpić wznowienie postępowania. Inne podmioty nie mają prawa powoływać się na naruszenie praw innych stron. W związku z tym, zarzut dotyczący braku udziału Z. B. w postępowaniu został uznany za niezasadny. Sąd oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut taki może być podniesiony jedynie przez stronę, która została pominięta w postępowaniu, i to na jej wniosek może nastąpić wznowienie postępowania. Inne podmioty nie mają prawa powoływać się na naruszenie praw innych stron.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (niezapewnienie udziału w postępowaniu bez winy strony) może być podstawą wznowienia postępowania wyłącznie na wniosek pominiętej strony. Inne podmioty nie mogą skutecznie powoływać się na fakt, że inna osoba została odsunięta od udziału w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ppsa art. 145 § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka wznowieniowa, która może być podstawą do wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu.

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady dotyczące wznowienia postępowania.

Prawo budowlane art. 29 § 1 pkt 4

Przepis dotyczący robót budowlanych wymagających pozwolenia.

Prawo budowlane art. 48 § 1 i 83 ust. 1

Podstawa prawna do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu poprzez pominięcie jako uczestnika postępowania zmarłej współwłaścicielki nie może być podniesiony przez inne strony postępowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów o postępowaniu przez pominięcie jako uczestnika postępowania Z. B., będącej współużytkownikiem wieczystym działki.

Godne uwagi sformułowania

tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu [...] jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty [...] nie mogą się skutecznie na taką okoliczność, że inna osoba została odsunięta od udziału w postępowaniu, powoływać.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący

Alicja Plucińska - Filipiowicz

sprawozdawca

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału stron w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, w szczególności w kontekście śmierci uczestnika postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzut braku udziału w postępowaniu podnoszony jest przez stronę inną niż pominięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do udziału w postępowaniu, co jest istotne dla praktyków. Choć stan faktyczny jest typowy dla spraw budowlanych, aspekt procesowy nadaje jej pewną wartość.

Czy śmierć uczestnika postępowania unieważnia cały proces? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 832/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska -Filipowicz /sprawozdawca/
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Maria Czapska -Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bd 824/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2008-02-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par. 1  pkt 4,   art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10,  art. 147
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. R. i R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 824/07 w sprawie ze skargi P. R. i R. R. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 824/07 po rozpoznaniu skargi P. i R. małż. R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę rozbudowanej części tarasu oraz dachu i ścian stanowiących zabudowę tarasu budynku letniskowego - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż organ pierwszej instancji stwierdził samowolną budowę realizowaną przez inwestorów - P. i R. R., w związku z czym wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nakazał inwestorom wykonanie w terminie określonych czynności, mających stanowić podstawę do legalizacji rozpoczętych robót.
Obowiązków tych jednak inwestorzy nie wykonali oraz nadal samowolnie realizowali roboty budowlane, w związku z czym została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę. Odwołanie od tej decyzji wnieśli inwestorzy podnosząc, że na budowę mieli zgodę sąsiadów, a sprawę administracyjną wywołała złośliwość sąsiadki G. N.
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, iż budowa prowadzona samowolnie przez inwestorów narusza art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli inwestorzy podnosząc, że wykonali roboty remontowe polegające na zabudowie tarasu będącego w złym stanie technicznym na własnej działce rekreacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie jest zasadna.
Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza fakt rozpoczęcia w kwietniu 2006 r. robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce stanowiącej własność Gminy Bydgoszcz i pozostającej w wieczystym użytkowaniu inwestorów, co stanowiło podstawę do orzeczenia postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r. na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia nakazanych przepisami prawa dokumentów w zakreślonym terminie. Z akt sprawy wynika, że inwestorzy pomimo wstrzymania robót budowlanych nadal prowadzili te roboty jak też nie wykonali nałożonego na nich postanowieniem organu nadzoru budowlanego obowiązków w zakresie przedłożenia niezbędnych do pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dokumentów. Z uwagi na bezskuteczność wszczętego przez organ postępowania naprawczego, zasadnie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 83 ust. 1 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli P. i R. małżonkowie R. reprezentowani przez adwokata, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 33 ppsa, polegające na pominięciu jako uczestnika postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego Z. B., będącej współużytkownikiem wieczystym działki nr [...], położonej na terenie byłych ogródków działkowych w [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że brak udziału w postępowaniu Z. B. stanowi naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanych i wyrażonych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela praw do uczestniczenia i bycia informowanym o toczącym się postępowaniu.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła G. N. wnosząc o jej oddalenie i wyjaśniając, że Z. B. zmarła [...] listopada 2006 r. przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Poza tym skarga kasacyjna nie wynika z troski o respektowanie konstytucyjnych praw zmarłej, lecz jest obliczona jedynie na grę na czasie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wyłącznym zarzutem skargi kasacyjnej jest nie zapewnienie udziału w postępowaniu Z. B. Niezależnie od tego, iż w odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie z tej przyczyny, że Z. B. nie mogła brać udziału w sprawie, gdyż wcześniej zmarła, to podstawową przyczyną niemożności uwzględnienia tak postawionego zarzutu jest to, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 ( 1 pkt 4 ppsa, wobec naruszenia art. 10 kpa, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty, jak w niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną, nie mogą się skutecznie na taką okoliczność, że inna osoba została odsunięta od udziału w postępowaniu, powoływać. Przesłanka wznowieniowa polegająca na nie zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu bez jej winy /art. 145 ( 1 pkt 4 kpa/ może powodować wszczęcie postępowania wnowieniowego wyłącznie na wniosek tej strony. Stosownie do art. 147 kpa wznowienie postępowania z tej przyczyny co do zasady nie może mieć miejsca z urzędu. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej przed sądem administracyjnym. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Pogląd taki jest przyjmowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08/, zaś skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela. Tym samym jako niezasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wadliwości zaskarżonego wyroku polegającej na nie dopuszczeniu do udziału w postępowaniu osoby trzeciej /Z. B./.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI