II OSK 831/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną F.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładającą na właścicieli obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego po rozbudowie. Organy uznały, że wykonano istotne odstępstwa od projektu budowlanego, w tym wykonanie tarasu od strony północno-wschodniej oraz niewybudowanie wiatrołapu od strony południowej. WSA w Krakowie podzielił to stanowisko, uznając, że wykonany taras zwiększył powierzchnię zabudowy o ponad 9 m2, co stanowiło istotne odstępstwo w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego (P.b.), opierając się m.in. na normie PN-ISO 9836:2015-12. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję WINB. Sąd kasacyjny uznał, że kluczowy element konstrukcyjny, określany jako taras, należy traktować jako element funkcjonalnie powiązany ze starą, istniejącą częścią budynku, a nie z rozbudową wykonaną na podstawie pozwolenia z 2000 r. W związku z tym nie można go kwalifikować jako odstępstwa od tego pozwolenia. NSA wskazał również na potrzebę dokładniejszej weryfikacji ustaleń dotyczących powierzchni zabudowy w kontekście niewybudowanego wiatrołapu, podkreślając, że skarżący przedstawił szczegółowe wyliczenia. Sąd zwrócił uwagę na potencjalne wątpliwości co do aktualności stosowanej normy PN-ISO 9836:2015-12. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście elementów zewnętrznych budynku (tarasy, ganki) i ich powiązania z rozbudową lub istniejącą częścią obiektu. Kwestia stosowania norm przy ocenie powierzchni zabudowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz norm technicznych. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wykonanie tarasu, który nie jest konstrukcyjnie powiązany z rozbudowaną częścią budynku, stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę rozbudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli taras jest elementem funkcjonalnie powiązanym ze starą, istniejącą częścią budynku, a nie z rozbudową.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sporny taras, ze względu na swoje usytuowanie i funkcję (osłanianie wejścia do starej części budynku), nie jest częścią rozbudowy wykonanej na podstawie pozwolenia z 2000 r. i nie może być traktowany jako odstępstwo od tego pozwolenia.
Czy niewybudowanie wiatrołapu, którego powierzchnia zabudowy wynosi 3,36 m2, stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego, jeśli całkowita powierzchnia zabudowy rozbudowy przekracza dopuszczalny próg o około 2%?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymaga dokładniejszej weryfikacji z udziałem skarżącego, który przedstawił szczegółowe wyliczenia.
Uzasadnienie
NSA wskazał na potrzebę dokładniejszego ustalenia powierzchni zabudowy w kontekście niezrealizowanego wiatrołapu, z uwzględnieniem przedstawionych przez skarżącego wyliczeń, aby zweryfikować, czy odstępstwo jest istotne.
Czy stosowanie nieaktualnej Polskiej Normy (PN-ISO 9836:2015-12) przy ocenie powierzchni zabudowy jest dopuszczalne?
Odpowiedź sądu
Wątpliwe, NSA zasygnalizował problem z aktualnością normy.
Uzasadnienie
NSA zwrócił uwagę, że organy i WSA odwoływały się do normy, której aktualność na datę wydania decyzji budziła wątpliwości, sugerując potrzebę weryfikacji z uwzględnieniem nowszej normy.
Czy skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, mimo wniosku o rozprawę, narusza prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska na piśmie, a posiedzenie niejawne było uzasadnione.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo wniosku o rozprawę, skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne było uzasadnione, a strona miała możliwość aktywnego działania poprzez złożenie pisma procesowego, co zapewniło jej czynny udział.
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 51 § ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
P.b. art. 36a § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zmiana charakterystycznych parametrów obiektu, jak powierzchnia zabudowy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
K.p.a. art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólne zasady postępowania administracyjnego dotyczące prowadzenia postępowania, zbierania dowodów i oceny materiału dowodowego.
u.o.n. art. 2 § pkt 3, 4 i 5
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji
Definicja normy i jej charakteru.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
Określa szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego, w tym odwołuje się do norm dotyczących wskaźników powierzchniowych.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs¹ § ust. 2 i 3
Przepis dotyczący prowadzenia spraw sądowych w trybie nadzwyczajnym, w tym możliwości prowadzenia posiedzeń niejawnych (choć w tym przypadku zastosowanie miało inne brzmienie przepisu).
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs⁴ § ust. 3
Pozwalał na zarządzenie przez przewodniczącego wydziału rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.
P.p.s.a. art. 90 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje przeprowadzanie rozprawy przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporny taras nie jest powiązany konstrukcyjnie z rozbudowaną częścią budynku i stanowi element funkcjonalnie związany ze starą częścią obiektu, a nie odstępstwo od pozwolenia na rozbudowę. • Kwestia powierzchni zabudowy w kontekście niewybudowanego wiatrołapu wymaga dokładniejszej weryfikacji z uwzględnieniem szczegółowych wyliczeń skarżącego. • Zastosowanie nieaktualnej normy PN-ISO 9836:2015-12 budzi wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Tarasy i inne elementy zewnętrzne powinny być wliczane do powierzchni zabudowy, a ich wykonanie bez projektu zamiennego stanowi istotne odstępstwo. • Niewybudowanie wiatrołapu stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
"sporny element – określany jako tzw. taras – nie jest powiązany konstrukcyjnie z rozbudowaną częścią budynku mieszkalnego jednorodzinnego" • "sporny taras, należy uznać za element funkcjonalnie powiązany ze starą, już wcześniej istniejącą częścią budynku mieszkalnego" • "nie można go kwalifikować jako odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę z dnia 1 sierpnia 2000 r. dotyczącego rozbudowy budynku" • "ustalenia dotyczące tego konkretnego aspektu powinny być w toku postępowania przeprowadzone dokładnie, nie wykluczając potrzeby dokonania obmiaru obiektu."
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Jan Szuma
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, zwłaszcza w kontekście elementów zewnętrznych budynku (tarasy, ganki) i ich powiązania z rozbudową lub istniejącą częścią obiektu. Kwestia stosowania norm przy ocenie powierzchni zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz norm technicznych. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odstępstw od projektu budowlanego i interpretacji pojęć takich jak 'taras' czy 'powierzchnia zabudowy'. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między elementami związanymi z rozbudową a tymi powiązanymi ze starą częścią budynku, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości.
“Czy taras przy domu to 'istotne odstępstwo' od pozwolenia? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.