II OSK 83/07

II OSK 83/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 130/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-07-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 15  ust. 1  pkt 6
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 130/06 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. odmówił uwzględnienia wniosku M. B. o wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej do celów łowieckich. Organ powołał się na przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 53, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że M. B. wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...], sygn. akt [...], został skazany za to, że w dniu [...] około godz. [...] w P. na ulicy [...] nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym powodując nieumyślny wypadek drogowy w ten sposób, że kierując samochodem marki [...] o nr rej. [...], zbliżając się do wyznaczonego przejścia dla pieszych nie zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa, w następstwie czego potrącił przekraczającą jezdnię po tym przejściu z lewej na prawą stronę pieszą T. R. lat [...], to jest za czyn z art. 177 § 2 Kodeksu karnego. Za przypisany M B. czyn Sąd wymierzył mu karę [...] pozbawienia wolności, jednocześnie zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres [...] lat tytułem próby. Orzekł też m.in. karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres [...] lat. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] na skutek wydania w tym dniu przez Sąd Okręgowy w P. wyroku utrzymującego w mocy to orzeczenie.
Powzięcie przez KWP w P. informacji o wydaniu ww. wyroków stanowiło podstawę do odmowy wydania M. B. pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, iż strona należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Podkreślił, że organy Policji wymagają od osób posiadających pozwolenie na broń nieposzlakowanej postawy, gdyż tylko takie osoby dają rękojmię zgodnego z prawem posiadania i używania broni, co ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem KWP, postawa taka przejawia się m.in. poszanowaniem prawa, zatem osoba karana za przestępstwo nie spełnia tego kryterium i nie daje gwarancji przestrzegania innych przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji.
Od wymienionej decyzji M. B. wniósł odwołanie, lecz Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając odwołanie za nieuzasadnione.
Powyższą decyzję M. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie. Postawił organowi zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie będące skutkiem uznania faktu prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem karnym za czyn z art. 177 § 2 k.k. za okoliczność wystarczającą do stwierdzenia istnienia po jego stronie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pomimo braku podstaw faktycznych uzasadniających takie ustalenie oraz braku adekwatnego związku przyczynowego między faktem ww. skazania a taką obawą. Zdaniem skarżącego, z analizy przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że odmowa wydania pozwolenia na broń może nastąpić w stosunku do osób popełniający określony typ przestępstwa, którego strona podmiotowa zawiera w sobie element użycia przemocy lub groźby bezprawnej. Elementów tych nie zawiera przestępstwo popełnione przez skarżącego. Dlatego ocena istnienia wzmiankowanej obawy użycia przezeń broni w sposób prawem zabroniony nie może być dokonywana w sposób automatyczny, bez analizy właściwości osobistych skarżącego. Między innymi organy Policji nie wzięły pod uwagę, iż czyn, jakiego dopuścił się skarżący, miał charakter incydentalny; był nieszczęśliwym wypadkiem, a przed jego popełnieniem skarżący nie był karany. Ponadto występek ten nie należy do kategorii przestępstw wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2006 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził, że użyte w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiącym prawną podstawę decyzji, sformułowanie "pozwolenia na broń nie wydaje się" ma charakter kategoryczny (bezwzględnie wiążący). Oznacza obowiązek odmowy wydania pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w pkt 1–6 art. 15 ust. 1 ustawy. Przewidziana w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy podstawa odmowy wydania pozwolenia na broń została ujęta w sposób ogólny. Jest nią bowiem uzasadniona obawa posłużenia się bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jako przykładowe okoliczności budzące taką obawę przepis wymienia skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jest to więc katalog otwarty (niewyczerpujący), o czym świadczy zastosowanie w omawianym przepisie zwrotu "w szczególności skazanym (...)". Zatem nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że skoro przestępstwo, za które został prawomocnie skazany nie należy do wymienionych tam wprost kategorii czynów zabronionych, to w jego sytuacji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje zastosowania. Skarżącego skazano za czyn objęty dyspozycją przepisu art. 177 § 2 k.k. Wprawdzie przepis ten usytuowany jest w rozdziale XXI k.k. zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", ale przedmiotem jego ochrony jest życie i zdrowie człowieka. Zachowanie skarżącego polegające na spowodowaniu wypadku drogowego, którego skutkiem była śmierć pieszej, godzi w najwyższe dobro prawem chronione, jakim jest życie ludzkie.
Sąd stwierdził następnie, że konsekwencją zastosowania w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji niedookreślonego pojęcia "Okoliczności uzasadniające posiadanie broni", których zaistnienie uzasadnia wydanie pozwolenia na broń, jest związany charakter decyzji wydawanej na jego podstawie. Omawiany przepis kreuje po stronie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego wydanie. Za takie okoliczności uważa się m.in. cechy odróżniające tę osobę od ogółu obywateli, świadczące o jej nieskazitelnej (nieposzlakowanej) postawie, na którą składają się umiejętności przewidywania skutków własnego postępowania, rozwaga, przezorność, należyta staranność, poszanowanie porządku prawnego i w konsekwencji niekaralność. Konkludując, osoba występująca o wydanie pozwolenia na broń powinna przekonać w toku postępowania administracyjnego organy Policji, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na skorzystanie z tego przywileju, albowiem uwzględnienie ww. żądania leży w sferze celowości działania tych organów.
Zaliczenie skarżącego przez organy Policji do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy – z uwagi na prawomocne skazanie ww. wyrokiem w sprawie karnej, w ocenie Sądu nie nasuwa zastrzeżeń. Stwierdzone w tej sprawie okoliczności spowodowanego przezeń wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym, będącego wynikiem naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, uprawniały do uznania braku po jego stronie gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Zauważyć bowiem należy, że posługiwanie się bronią, tak jak i każdym pojazdem mechanicznym, wymaga bezwzględnego przestrzegania przepisów określających zasady bezpiecznego korzystania z tych urządzeń – w szczególności zachowania stosownej ostrożności i przewidywania następstw podejmowanych przy ich użyciu działań. Inaczej broń jak i pojazdy stać się mogą narzędziami niebezpiecznymi dla zdrowia, życia czy mienia. Skoro w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym skarżący doprowadził do wypadku drogowego z najdalej idącym – bo śmiertelnym skutkiem, organy Policji miały prawo uznać, że ze zdarzenia tego, usankcjonowanego wyrokiem skazującym, wynika uzasadniona obawa, iż w podobny sposób może on skorzystać z broni palnej; czyli nie przestrzegając przepisów bezpieczeństwa w tym względzie użyć jej w rezultacie z narażeniem życia i zdrowia osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił nadto, że reglamentacyjny charakter przepisów ustawy o broni i amunicji uzasadnia rygorystyczną politykę organów Policji w zakresie spraw dotyczących posiadania broni.
Od wymienionego wyroku M. B. reprezentowany przez Pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną. Zarzucił mu: 1) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia; 2) rażące naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549) poprzez błędną jego wykładnię i dalece niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu za wystarczający fakt prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem karnym za przestępstwo opisane w art. 177 § 2 k.k. do wydania zaskarżonego wyroku, podczas gdy przepis powyżej powołany ogranicza możliwość odmowy wydania pozwolenia na broń jedynie do osób oskarżonych, bądź skazanych za przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej.
Wskazując na przytoczone zarzuty skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania,
a ponadto:
2) zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący stwierdził, że stanowisko Sądu I instancji, iż wobec popełnienia przez niego przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. zachodzi też niebezpieczeństwo użycia broni w sposób sprzeczny z wymogami bezpieczeństwa i porządku publicznego jest bezpodstawne, nieuzasadnione i sprzeczne z intencją ustawodawcy wyrażaną w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten mówi bowiem o popełnieniu przestępstwa, którego strona podmiotowa zawiera w sobie element użycia przemocy bądź groźby bezprawnej, czego nie zawierało przestępstwo, za które został on skazany.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzuca ona – przede wszystkim – naruszenie art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Należy jednak zauważyć, że sformułowany na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., zarzut skargi kasacyjnej powinien odnosić się do postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego przez Sąd I instancji a nie do poprzedzającego go postępowania administracyjnego. Postawienie więc przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. jest o tyle nieuzasadnione, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym sądy administracyjne nie stosują w swoim postępowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż procedura sądowoadminsitracyjna jest regulowana całościowo w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. – p.p.s.a. Nie stosując więc przepisów k.p.a. Sąd I instancji nie mógł też – oczywiście – naruszyć wymienionego skargą kasacyjną art. 7 tegoż Kodeksu. Niezależnie jednak od tego należy stwierdzić, iż skarżący nie wskazał żadnej konkretnej okoliczności dotyczącej stanu faktycznego, której nie wyjaśniły w rozpoznawanej sprawie zarówno organy administracyjne jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Również zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji należy uznać za nieuzasadniony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego przy cofnięciu pozwolenia na broń konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stwarzać obawy, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wskazał jednakże też w omawianym przepisie, że niebezpieczeństwo takiego użycia broni w szczególności mogą stwarzać osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Katalog ten – jak trafnie zauważył Sąd I instancji – nie jest wyczerpujący i również fakt skazania za inne przestępstwo może uzasadniać obawę użycia przez sprawcę broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przekonywująco uzasadnił w treści zaskarżonego wyroku, iż fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym i jego konkretne okoliczności, a więc nieustąpienie pierwszeństwa starszej kobiecie przechodzącej po pasach, z lewej strony, jezdnię i najechanie jej ze skutkiem śmiertelnym wskazują, iż skarżący nie tylko zlekceważył przepisy regulujące ruch drogowy, lecz także nie zachował rozwagi, przezorności, należytej staranności działania i umiejętności przewidywania skutków własnych działań. Wymagania takie są niezbędne nie tylko od prowadzących pojazdy mechaniczne na drogach publicznych ale i od osób posługujących się bronią. Brak należytej ostrożności i umiejętności przewidywania skutków własnych działań może również przy korzystaniu z broni stwarzać realne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Okoliczności wypadku drogowego stwierdzone w postępowaniu karnym w wystarczającym stopniu wskazują na te cechy osobiste skarżącego, które uzasadniają istnienie zagrożeń z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Skarga kasacyjna jest więc nieuzasadniona i podlega oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.